ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಭೀಮಸೇನನು ತನ್ನ ಶತ್ರುವಿನ ಕಾಲಿಗೆ ಒಂದು ಕಾಲನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ತನ್ನ ಕೈಗಳಿಂದ ಬಲವಾಗಿ ಹಿಡಿದು, ಆ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಜರಾಸಂಧನನ್ನು ಗಜರಾಜನು ಕೊಂಬಿನಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಶಾಖೆಯನ್ನು ಚೀರಿಸುವಂತೆ, ಹಿಂಡು ಭಾಗದಿಂದಲೇ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಚೀಲಿದನು. ಜನರು ಆ ಭೀಕರ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿದರು—ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾಲು, ಒಂದು ತೊಡೆ, ಒಂದು ವೃಷಣ, ಒಂದು ಹಿಪ್, ಬೆನ್ನು, ಎದೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಭುಜ; ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೈ, ಒಂದು ಕಣ್ಣು, ಒಂದು ಭ್ರೂ ಮತ್ತು ಒಂದು ಕಿವಿ ಇದ್ದವು. ಮಗಧದ ರಾಜನ ವಧೆಯಾದಾಗ ಭಾರಿ ಕೂಗು ಮತ್ತು ಗಲಾಟೆ ಎದ್ದಿತು. ಜನರು ಭೀಮನನ್ನು ಹಾಗೂ ವಿಜಯಿಗಳಾದ, ಅಪರಾಜಿತರಾದ ಪಾಂಡವರು ಮತ್ತು ಕೇಶವರನ್ನು ಹತ್ತಿರ ಹತ್ತಿರ ಹಿಡಿದು ಗೌರವಿಸಿದರು. ಭಗವಂತನು, ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು ಹಾಗೂ ಆತ್ಮನಿಯಂತ್ರಕನು, ಜರಾಸಂಧನ ಮಗನಾದ ಸಹದೇವನನ್ನು ಮಗಧದ ರಾಜನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿ, ಜರಾಸಂಧನ ಬಂಧನದಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಜರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿದನು. ಇದರಿಂದ "ಜರಾಸಂಧ ವಧ" ಎಂಬ ಅಧ್ಯಾಯವು ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತ ಮಹಾಪುರಾಣದ ದಶಮಸ್ಕಂಧದ ಎರಡನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು. ಶುಕಮುನಿಯವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋತು, ಬಂಧನದಲ್ಲಿದ್ದ ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ ಎಂಟುಶೆ ರಾಜರು, ಬೆಟ್ಟದ ಗುಹೆಯೊಳಗಿಂದ ಹೊರಬಂದರು. ಅವರು ಅತಿಯಾಗಿ ಹಸಿವಿನಿಂದ ದುರ್ಬಲರಾಗಿದ್ದರು, ಮುಖವು ಒಣಗಿತ್ತು, ವಸ್ತ್ರಗಳು ಹಳೆಯದಾಗಿತ್ತು, ಶರೀರ ದುರ್ಬಲವಾಗಿತ್ತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಅವರು ನೋಡಿದರು—ಅವನ ದೇಹ ಶ್ಯಾಮವರ್ಣ, ಪೀತಾಂಬರ ಧರಿಸಿದನು, ಶ್ರೀವತ್ಸದ ಗುರುತು, ನಾಲ್ಕು ಭುಜಗಳು, ಕಮಲದಂತೆ ಕೆಂಪು ಕಣ್ಣುಗಳು, ಸುಂದರವಾದ ಮುಖ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಮಕರಕುಂಡಲಗಳು. ಅವನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕಮಲ, ಗದಾ, ಶಂಖ, ಚಕ್ರ ಇದ್ದವು. ಕಿರೀಟ, ಹಾರ, ಕಂಕಣ, ಕಡಗ, ಬೆಲ್ಟ್, ಬಾಹುಬಂಧಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದನು. ಅವನ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಅಮೂಲ್ಯ ಮಣಿಗಳು ಮಿನುಗುತ್ತಿದ್ದವು, ಅರಣ್ಯದ ಪುಷ್ಪಮಾಲೆಯಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿದ್ದನು. ಆ ರಾಜರು ತಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಕುಡಿಯುವಂತೆ ನೋಡಿದರು, ನಾಲಿಗೆಯಿಂದ ರುಚಿಸುವಂತೆ ಭಾವಿಸಿದರು, ಮೂಗಿನಿಂದ ಪರಿಮಳಿಸುವಂತೆ, ಭುಜಗಳಿಂದ ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಭಾವಿಸಿದರು. ಪಾಪಗಳೆಲ್ಲಾ ದೂರವಾದಂತೆ, ಅವರು ಹರಿ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಶಿರಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರು. ಕೃಷ್ಣನ ದರ್ಶನದಿಂದ ಬಂಧನದ ಎಲ್ಲ ದುಃಖ, ಶ್ರಮವನ್ನೂ ಮರೆತರು. ಆ ರಾಜರು ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ಹೃಷೀಕೇಶನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು: "ದೇವದೇವ, ನಾಶಹೀನ, ಶರಣಾಗತರ ದುಃಖವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವವನೇ, ನಮಸ್ಕಾರಗಳು. ನಾವು ಈ ಭಯಾನಕ ಜನ್ಮಮರಣ ಚಕ್ರದಿಂದ ಬೇಸತ್ತಿದ್ದೇವೆ, ಶರಣಾಗತರಾಗಿದ್ದೇವೆ—ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು, ಕೃಷ್ಣ. ಮಧುಸೂದನ, ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಮಗಧದವನು ಕಸಿದುಕೊಂಡದ್ದಕ್ಕೆ ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ನಮಗೆ ದೋಷವಿಲ್ಲ; ರಾಜರಿಗೆ ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹವೇ ಮುಖ್ಯ. ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ಗರ್ವಗೊಂಡ ರಾಜನು ನಿಜವಾದ ಹಿತವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ನಿನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಅವನು ನಾಶವಾಗುವ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಶಾಶ್ವತವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮರೀಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಕಾಣಿಸುವಂತೆ, ವಿವೇಕವಿಲ್ಲದವರು ಭ್ರಮೆಯಲ್ಲಿ ಅನಿತ್ಯವನ್ನು ನಿತ್ಯವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಿಂದೆ, ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ಗರ್ವಗೊಂಡು, ಜಯಾಸೆಗಳಿಂದ ಒಬ್ಬರೊಂದಿಗೆ ಒಬ್ಬರು ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ, ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ನಿರ್ದಯವಾಗಿ ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತಾ, ಸಾವು ಎದುರಲ್ಲಿರುವುದನ್ನೂ ಗಮನಿಸದೆ ದುರ್ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ವರ್ತಿಸಿದ್ದೆವು. ಆ ಐಶ್ವರ್ಯಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಿನ್ನ ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಕಾಲದಿಂದ, ನಿನ್ನ ರೂಪದಿಂದ, ಕರುಣೆಯಿಂದ ಕಳೆದುಕೊಂಡೆವು; ನಮ್ಮ ಗರ್ವ ಕುಗ್ಗಿದೆ, ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಇದರಿಂದ, ಈ ಮೃತ್ಯುಶೀಲ ದೇಹ ಹಾಗೂ ಮೃಗಮರೀಚಿಕೆಯಂತಿರುವ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನಾವು ಇನ್ನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ; ಭಗವಂತ, ನಿನ್ನ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ನಾವು ಹಂಬಲಿಸುತ್ತೇವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದರಿಂದ ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರವಣಸುಖವಾಗುವ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ನಾವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸಬೇಕಾದರೂ, ನಿನ್ನ ಪಾದಸ್ಮರಣೆ ಎಂದಿಗೂ ಕಡಿಯದಂತೆ ಯಾವ ಮಾರ್ಗವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಮಗೆ ಉಪದೇಶಿಸು. ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು ಕೃಷ್ಣ, ವಸುದೇವನ ಮಗ, ಹರಿ, ಪರಮಾತ್ಮ, ಗೋವಿಂದ, ಶರಣಾಗತರ ದುಃಖವಿನಾಶಕ!" ಅವರನ್ನು ಹೀಗೆ ಸ್ತುತಿಸಿದ ರಾಜರನ್ನು, ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದ ರಾಜರನ್ನು, ಕರುಣಾಮಯನಾದ ಭಗವಂತನು, ಎಲ್ಲರ ಆಶ್ರಯನಾದ ಕೃಷ್ಣನು, ಮೃದುವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಉದ್ಬೋಧಿಸಿದನು: "ಇಂದು ಇಂದಿನಿಂದ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ದೃಢವಾದ ಭಕ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ನೀವು ಹೃದಯದಿಂದ ಬಯಸಿದಂತೆ, ನಾನೇ ಆತ್ಮರೂಪನು, ಸರ್ವೇಶ್ವರನು, ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ಸ್ಥಿರವಾಗುತ್ತದೆ. ಧನ್ಯರಾಗಿದ್ದೀರಿ, ರಾಜರೆ, ನೀವು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ಸತ್ಯವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದ್ದೀರಿ. ಐಶ್ವರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಗರ್ವವು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ಚಿತ್ತಭ್ರಮೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುತ್ತದೆ ನೋಡಿ. ಹೈಹಯ, ನಹುಷ, ವೇಣ, ರಾವಣ, ನರಕಾಸುರ—ಇಂತಹ ದೇವ, ದಾನವ, ಮಾನವರ ರಾಜರು—all ರಾಜ್ಯ ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ಗರ್ವಗೊಂಡು ಪತನವಾದರು. ಹಾಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ದೇಹದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುವುದೆಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ, ಧರ್ಮದಿಂದ ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ. ಪ್ರಜೆಗಳ ಜೀವನಸೂತ್ರವನ್ನು ಉಳಿಸಿ, ಸುಖದುಃಖ, ಜನನಮರಣವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ಬಂದದ್ದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ ಚರಿಸಿ. ದೇಹ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ, ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸಿ, ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ, ಜೀವನಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೀರಿ." ಶುಕನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: ಕೃಷ್ಣನು ರಾಜರನ್ನು ಹೀಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿ, ಅವರ ಪತ್ನಿಯರ ಸ್ನಾನದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸೇವಕರನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದನು. ಸಹದೇವನಿಂದ, ರಾಜರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ವಸ್ತ್ರ, ಆಭರಣ, ಹಾರ, ಸುಗಂಧದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಅಭಿಷೇಕವನ್ನು ಮಾಡಿಸಿದನು. ಸ್ನಾನಮಾಡಿಸಿ, ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಉತ್ತಮ ಭೋಜನ, ವಿವಿಧ ಭೋಗ, ಪಾನಸುಪಾರಿ ಮೊದಲಾದ ರಾಜೋಚಿತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಮುಖುಂದನಿಂದ ಗೌರವಪಟ್ಟ ಆ ರಾಜರು, ಮಿನುಗುವ ಕುಂಡಲಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತರಾಗಿದ್ದು, ಬಂಧನದ ದುಃಖದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದಂತೆ, ಮಳೆಗಾಲದ ನಂತರ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವ ಗ್ರಹಗಳಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದರು. ರತ್ನ ಹಾಗೂ ಬಂಗಾರದ ಅಲಂಕರಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ರಥಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ಸೌಮ್ಯವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿ, ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು. ಈ ರೀತಿ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಕೃಷ್ಣನು ಕಷ್ಟದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿದ ಆ ರಾಜರು, ಅವನನ್ನು, ಅವನ ಲೀಲೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಮರಳಿದರು. ಜನರು ಪರಮಾತ್ಮನಾದ ಭಗವಂತನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ನೋಡಿದರು, ಅವನಾದೇಶದಂತೆ ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಜರಾಸಂಧನು ಭೀಮಸೇನನಿಂದ ವಧೆಯಾದ ಮೇಲೆ, ಕೃಷ್ಣನು ಸಹದೇವನಿಂದ ಗೌರವಪಟ್ಟು, ಪ್ರಥಾಪುತ್ರರಾದ ಭೀಮ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನರೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟನು. ಖಂಡವಪ್ರಸ್ಥವನ್ನು ತಲುಪಿದ ವಿಜಯಿಗಳಾದ ಪಾಂಡವರು ತಮ್ಮ ಶಂಖಗಳನ್ನು ಊದಿದರು; ಸ್ನೇಹಿತರು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರು, ಶತ್ರುಗಳು ದುಃಖಪಟ್ಟರು. ಇದು ಕೇಳಿದ ಇಂಡ್ರಪ್ರಸ್ಥದ ಜನರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹೃದಯ ತುಂಬಿಕೊಂಡರು; ಮಗಧದ ರಾಜನು ಜಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು, ತಮ್ಮ ರಾಜನ ಆಶಯ ಪೂರ್ತಿಯಾಯಿತು ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಉಂಟಾಯಿತು. ನಂತರ ಭೀಮ, ಅರ್ಜುನ ಮತ್ತು ಜನಾರ್ದನರು ರಾಜನಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ತಾವು ಸಾಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು. ಇದು ಕೇಳಿದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು, ಕೃಷ್ಣನ ದಯೆಯನ್ನು ಅರಿತು, ಆನಂದಭಾವದಿಂದ ಕಣ್ಣೀರಿಟ್ಟನು; ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, ಮಾತಾಡಲು ಶಕ್ತನಾಗಲಿಲ್ಲ.