ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಆ ಮಹಾಸಂಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ, ಭೀಮಸೇನ ಮತ್ತು ಜರಾಸಂಧರು ಪರಸ್ಪರವನ್ನು ಬಲದಿಂದ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ವೇದಿಕೆ ಮೇಲೆ ಕುಣಿಯುವ ನೃತ್ಯಗಾರರಂತೆ ಎಡಬದಿ, ಬಲಬದಿಯಾಗಿ ಸುತ್ತುತ್ತಾ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಗದೆಗಳ ಘರ್ಷಣೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಧ್ವನಿ ವಜ್ರದ ಸದ್ದುಗಳಂತೆ ಮಿಂಚುತ್ತಿತ್ತು; ಆ ಗದೆಗಳು ಗಜಗಳ ದಂತಗಳಂತೆ ಪರಸ್ಪರಕ್ಕೆ ತಾಗುತ್ತಾ ಭೀಕರವಾದ ಶಬ್ದವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರ ಬಲಿಷ್ಠ ಭುಜಗಳಿಂದ ಗದೆಗಳು ಪರಸ್ಪರದ ಭುಜ, ಕಡು, ಕಾಲು, ಮೊಣಕಾಲು, ತಲೆ ಮುಂತಾದ ಕಡೆಗೆ ಬಡಿದು ಚೂರುಚೂರಾಗಿ ಹೋದವು. ಇದು ಎರಡು ಉಗ್ರ ಗಜಗಳು ಹೋರಾಡುವಾಗ ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳ ಶಾಖೆ ಮುರಿಯುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಹೀಗೆ, ಇಬ್ಬರೂ ಹೀರೋಗಳು ಗದೆಯಿಂದ ಹೊಡೆದು, ಆಕ್ರೋಶದಿಂದ ಹೋರಾಡುತ್ತಾ, ಗದೆಗಳು ಮುರಿದು ಹೋದ ಬಳಿಕ, ಇವರು ತಮ್ಮ ಉಕ್ಕಿನಂತಹ ಮುಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪರಸ್ಪರವನ್ನು ಬಡಿದರು. ಅವರ ಪಾಳ್ಮುಗಳ ಒತ್ತುವ ಧ್ವನಿಯೂ ವಜ್ರದ ಸದ್ದುಗಳಂತೆ ಭೀಕರವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಸಮಾನ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ, ಸಮಾನ ಚಾತುರ್ಯ ಮತ್ತು ವೇಗದ ಯೋಧರು ಹೋರಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ವೇಗ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ, ರಾಜನೇ. ಹೀಗೆ ಅವರು ಹೋರಾಡುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ, ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ರಾತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಹತ್ತೆರೆಡು ಹಗಲುಗಳು, ಒಟ್ಟು ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ದಿನಗಳು ಹೋದವು. ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತರು ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಿಂತಿದ್ದರು. ಒಂದು ದಿನ, ವೃಕೋದರನು ತನ್ನ ಮಾವನ ಮಗನಾದ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ಮಾಧವ, ನಾನು ಜರಾಸಂಧನನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ." ಶತ್ರುವಿನ ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ಮರಣದ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದ ಹರಿ, ಜರಾ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸಿಯ ಮೂಲಕ ಅವನ ಜೀವ ಉಳಿದಿರುವುದು ಅರಿತು, ಪಾರ್ಥನಿಗೆ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತುಂಬಿದನು ಮತ್ತು ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಯೋಚಿಸಿದನು. ಅವನನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಂಹರಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ಯಾರು ಯಾವಾಗಲೂ ತಪ್ಪದೆ ಕಾಣುವನು, ಆ ಕೃಷ್ಣನು ಭೀಮನಿಗೆ ಒಂದು ಶಾಖೆ ಮುರಿದು ತೋರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಂಕೇತ ನೀಡಿದನು. ಆ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಭೀಮನು, ಯೋಧರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ತನ್ನ ಶತ್ರುವನ್ನು ಕಾಲಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿಸಾಡಿದನು. ಆಮೇಲೆ, ಭೀಮನು ಒಂದು ಕಾಲನ್ನು ಜರಾಸಂಧನ ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು, ಮತ್ತೊಂದನ್ನು ಕೈಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಗಜವು ಶಾಖೆಯನ್ನು ಮುರಿಯುವಂತೆ ಅವನ ದೇಹವನ್ನು ಪಿದುಗಿದನು. ಜನರು ನೋಡಿದಾಗ ಜರಾಸಂಧನ ದೇಹ ಎರಡು ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು—ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾಲು, ಒಂದು ತೊಡೆಯು, ಒಂದು ವೃಷಣ, ಒಂದು ಸೊಂಟ, ಒಂದು ಬೆನ್ನು, ಒಂದು ರೆಬ್ಬೆ, ಒಂದು ಭುಜ; ಇನ್ನೊಂದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೈ, ಒಂದು ಕಣ್ಣು, ಒಂದು ಭುಜ, ಒಂದು ಕಿವಿ ಇತ್ತು. ಮಗಧರಾಜ ಜರಾಸಂಧನು ಹತ್ಯೆಯಾದಾಗ ಭಾರೀ ಗದ್ದಲ ಉಂಟಾಯಿತು; ಭೀಮನನ್ನು, ವಿಜಯಿಯಾದ ಅವನನ್ನು ಮತ್ತು ಅಪರಾಜಿತರಾದ ಕೃಷ್ಣ-ಅರ್ಜುನರನ್ನು ಜನರು ಆಲಿಂಗನ ಮಾಡಿ ಗೌರವಿಸಿದರು. ಪ್ರಪಂಚದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಾದ, ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹಿಯೂ ಆಗಿರುವ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು, ಜರಾಸಂಧನ ಪುತ್ರನಾದ ಸಹದೇವನನ್ನು ಮಗಧರಾಜನಾಗಿ ಆಭಿಷೇಕಿಸಿ, ಜರಾಸಂಧನಿಂದ ಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದ ರಾಜರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿದನು. ಇಲ್ಲಿಯೇ 'ಜರಾಸಂಧ ವಧ' ಎಂಬ ಅಧ್ಯಾಯವು, ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತ ಮಹಾಪುರಾಣದ ದಶಮಸ್ಕಂಧದ ಎರಡನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅನಂತರ, ಶುಕಮುನಿಯವರು ಹೇಳಿದರು: ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋತು, ಜರಾಸಂಧನಿಂದ ಬಂಧಿತರಾಗಿ ಇದ್ದ ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ ಎಂಟುಶೇ ರಾಜರು, ಬೆಟ್ಟದ ಗುಹೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದರು. ಅವರು ಧೂಳಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಕಳಪೆ ಬಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ, ಭಾರೀ ಹಸಿವಿನಿಂದ ದುರ್ಬಲರಾಗಿದ್ದರು. ಬಂಧನದ ತೊಂದರೆಯಿಂದ ಮುಖ ಒಣಗಿಹೋಗಿತ್ತು. ಅವರು ಮುಂದೆ ನೋಡಿದಾಗ, ಕೃಷ್ಣನು, ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದವನು, ಪಿತಾಂಬರ ಧರಿಸಿದ್ದವನು, ಶ್ರೀವತ್ಸ ಚಿಹ್ನೆ, ನಾಲ್ಕು ಭುಜಗಳು, ಕಮಲದಂತೆ ಕೆಂಪು ಕಣ್ಣುಗಳು, ಸುಂದರವಾದ ಮುಖ, ಮಕರಾಕೃತಿಯ ಕುಂಡಲಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದವನು, ಕಮಲ, ಗದಾ, ಶಂಖ, ಚಕ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದನು, ಕಿರೀಟ, ಹಾರ, ಕಂಕಣ, ಕಡಗ, ಉಡುಪು, ವಲಯಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದನು. ಅವನ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಣಿಗಳು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು, ಕಾನನಪೂಷ್ಪಗಳ ಹಾರದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದನು. ಆ ರಾಜರು ತಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರು, ನಾಲಿಗೆಯಿಂದ ರುಚಿಸುವಂತೆ; ಮೂಗಿನಿಂದ ವಾಸನೆ ಪಡಿಸುವಂತೆ, ಕೈಗಳಿಂದ ಆಲಿಂಗಿಸುವಂತೆ ಭಾವಿಸಿದರು. ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ, ತಮ್ಮ ತಲೆಗಳನ್ನು ಹರಿ ಪಾದದಲ್ಲಿ ಬಾಗಿದರು. ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಕಂಡ ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಬಂಧನದ ಶ್ರಮವು ಅವರಿಂದ ದೂರವಾಯಿತು. ಆ ರಾಜರು ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ಹೃಷೀಕೇಶನನ್ನು ಹೃದಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಿದರು: "ದೇವದೇವ, ಅವಿನಾಶಿ, ಶರಣಾಗತರ ದುಃಖವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವವನೇ, ನಮಸ್ಕಾರಗಳು! ನಾವು ಭಯಾನಕ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಹಾಲಾಡಿ, ನಿನ್ನ ಶರಣಾಗಿದ್ದೇವೆ, ರಕ್ಷಿಸು ಕೃಷ್ಣ." "ಮಧುಸೂದನ, ನಾವು ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು ಜರಾಸಂಧನಿಂದ ಎಂದು ನಿನ್ನನ್ನು ಗದರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ದೇವಾ, ನಮ್ಮಿಗೆ ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹವೇ ಕಾರಣ. ರಾಜನಿಗೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಗರ್ವದಿಂದ, ಅವನು ನಿಜವಾದ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ನಿನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಅವನು ನಾಶವಾಗುವ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಶಾಶ್ವತವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ." "ಹಾಗೆ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮರೀಚಿಯಲ್ಲಿ ನೀರಿದೆ ಎಂದು ಭ್ರಮೆಯಾಗುವುದು, ವಿವೇಕವಿಲ್ಲದವರು ಅಸತ್ಯವನ್ನು ನಿಜವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಿಂದೆ, ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ಗರ್ವಿತರಾಗಿ, ಜಯಾಸೆಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ, ನಾವು ಪರಸ್ಪರ ಸ್ಪರ್ಧೆ ನಡೆಸಿ, ನಮ್ಮ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಯವಾಗಿ ಹಾಳುಮಾಡಿದೆವು, ದೇವಾ, ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಸಾವು ಇದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ." "ಆ ಸಂಪತ್ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕೃಷ್ಣ, ನಿನ್ನ ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಕಾಲದಿಂದ, ರೂಪದಿಂದ, ದಯೆಯಿಂದ ನಮ್ಮಿಂದ ಕಸಿದುಕೊಂಡೆ. ನಮ್ಮ ಗರ್ವವು ಹೋಗಿ, ನಾವು ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ಮೃಗಮರೀಚಿಕೆಯಂತೆ ಇರುವ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನಾವು ಇನ್ನೆನಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಈ ದೇಹವು ಯಾವಾಗಲೂ ಕ್ಷಯ ಮತ್ತು ನೋವಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ. ದೇವಾ, ನಿನ್ನ ಸೇವನೆಗೆ ನಾವು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದರ ಫಲ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಹಿತವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ." "ಈ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಾ ಇದ್ದರೂ ನಿನ್ನ ಪಾದಸ್ಮರಣೆಯು ಎಂದಿಗೂ ಕಡಿಯದಂತೆ ಯಾವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕೆಂದು ನಮಗೆ ಉಪದೇಶಿಸು. ಪುನಃ ಪುನಃ ವಸುದೇವನ ಮಗನಾದ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ, ಪರಮಾತ್ಮನಾದ ಹರಿಗೆ, ಶರಣಾಗತರ ದುಃಖವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವ ಗೋವಿಂದನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು." ಶುಕಮುನಿಯವರು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು: ಹೀಗೆ ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದ ರಾಜರು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದಾಗ, ಕರುಣಾಮಯನಾದ, ಎಲ್ಲರ ಆಶ್ರಯನಾದ ಭಗವಂತನು ಮೃದುವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು. ಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: "ಇಂದಿನಿಂದ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ, ಸ್ವಯಂನಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲರ ಒಡೆಯನಾದ ನನ್ನಲ್ಲಿ, ದೃಢವಾದ ಭಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟಿಬರುತ್ತದೆ, ನೀವು ಹಾರೈಸಿದಂತೆ. ಧನ್ಯರಾಗಿರೀ ರಾಜರೆ, ನೀವು ಸರಿಯಾದ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೀರಿ, ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದೀರಿ; ಐಶ್ವರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರದ ಗರ್ವವು ಹೇಗೆ ಮಾನವನನ್ನು ಹುಚ್ಚನನ್ನಾಗಿಸುತ್ತದೆ ನೋಡಿ." "ಹೈಹಯ, ನಹುಷ, ವೇನ, ರಾವಣ, ನರಕ ಇತ್ಯಾದಿ ದೇವ, ದಾನವ, ಮಾನವರ ರಾಜರು—all ಐಶ್ವರ್ಯ ಗರ್ವದಿಂದ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು, ದೇಹಾದಿಗಳಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಎಲ್ಲವೂ ನಾಶವಾಗುವುದೆಂದು ಅರಿತು, ಯಜ್ಞಗಳ ಮೂಲಕ ನನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ, ಧರ್ಮದಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ." "ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಜೆಗಳ ಜೀವನವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿ, ಸುಖ-ದುಃಖ, ಜನನ-ಮರಣವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ, ಬಂದುದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ದೇಹಾದಿಗಳಿಂದ ವಿರಕ್ತರಾಗಿರಿ, ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸಿ, ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿರಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ನನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಪ್ರಾಪ್ತಿಸಿರಿ." ಶುಕಮುನಿಯವರು ಹೇಳಿದರು: ಹೀಗೆ ರಾಜರಿಗೆ ಉಪದೇಶಮಾಡಿ, ಲೋಕನಾಥನಾದ ಕೃಷ್ಣನು, ಅವರ ಪತ್ನಿಯರ ಸ್ನಾನಕ್ಕಾಗಿ ಸೇವಕರನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದನು. ಸಹದೇವನ ಮೂಲಕ ರಾಜರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಉಡುಪು, ಆಭರಣ, ಹಾರ, ಅಲಂಕಾರ, ಸುಗಂಧದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಅಭಿಷೇಕವನ್ನು ಮಾಡಿಸಿದನು.