ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಪಾಂಡುಪುತ್ರನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬ ಆಶಯದಿಂದ, ಭಗವಂತನಾದあなたನು ರಾಜಸೂಯ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವನು ಎಂದು ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು. ಭಗವಂತನಾದあなたನು ಈ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಜರು, ಎಲ್ಲರೂ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಸೇರಿ, ನಿಮ್ಮ ದರ್ಶನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಭಗವಂತನನ್ನು ಕೇಳುವುದು, ಹಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಧ್ಯಾನಿಸುವುದರಿಂದಲೇ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲವರೂ ಶುದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗಿದ್ದರೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕಾಣುವವರಿಗೂ, ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವವರಿಗೂ ಎಷ್ಟು ಮಹತ್ತರವಾದ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ! ನಿಮ್ಮ ಪಾದಗಳ ಪಾವನ ಕೀರ್ತಿ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿಯೂ, ಭೂಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ, ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಆ ಪಾದಗಳಿಂದ ಹರಿದುಬಂದ ನೀರು—ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮಂದಾಕಿನಿ, ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ಭೋಗವತಿ, ಭೂಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಿರುವುದು—ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಪಾವನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಪಾದೋದಕವು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಿಗೂ ಮಂಗಳಕರವಾಗಲಿ ಎಂದು ಆಶೀರ್ವದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವೇಳೆ, ತನ್ನ ಪರದವರು ವಿಜಯದಾಸೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಕೇಶವನು ಸ್ಮಿತಭರಿತ ಮುಖದಿಂದ, ಸಿಹಿ ಮಾತುಗಳಿಂದ ತನ್ನ ಭಕ್ತ ಉದ್ದವನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಭಗವಂತನು ಉದ್ದವನನ್ನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: “ನೀನು ನಮ್ಮ ಪರಮದೃಷ್ಟಿ, ಸತ್ಯ ಸ್ನೇಹಿತನು, ಯುಕ್ತಿಯ ಸಾರವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡವನು. ಅತಃ ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳು. ನಾವು ನಿನ್ನ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟು ಅದನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವೆವು.” ಈ ರೀತಿ ಸ್ವಾಮಿಯಿಂದ ಉದ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಉದ್ದವನು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ, ವಿನಯದಿಂದ ತಲೆಬಾಗಿಸಿ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಉತ್ತರಿಸಿದನು. ಇಲ್ಲಿ ಶ্রীಮದ್ಭಾಗವತ ಮಹಾಪುರಾಣದ ದಶಮಸ್ಕಂಧದ ಎರಡನೇ ಭಾಗದ ಎಪ್ಪತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯವಾದ ‘ದೈವಜ್ಞಾನ ವಿಚಾರ’ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು. ಶುಕಮುನಿಯವರು ಮುಂದುವರೆಸಿ ಹೇಳಿದರು: ದಿವ್ಯಮುನಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಉದ್ದವನು, ಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದವನು, ಸಭೆಯ ಹಾಗೂ ಕೃಷ್ಣನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡಿದನು: “ಪ್ರಭುವೇ, ಮಹರ್ಷಿಯವರು ಹೇಳಿದಂತೆ, ನೀನು ಯಜ್ಞದ ಸಲಹೆಗಾರನಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು, ನಿನ್ನ ಬಂಧು ಯुधಿಷ್ಠಿರನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು, ಮತ್ತು ಶರಣಾಗತರನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕು. ರಾಜಸೂಯ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೀನು—ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನು—ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಜರಾಸಂಧನನ್ನು ಸೋಲಿಸುವುದು ಎರಡೂ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ನಮಗೂ ಮಹತ್ತರ ಲಾಭವಾಗುತ್ತದೆ, ಗೋಪಾಲ, ಮತ್ತು ಬಂಧಿಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಜರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಕೀರ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಆ ರಾಜನು ಅತ್ಯಂತ ಬಲಶಾಲಿ—ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಎತ್ತಿನ ಬಲ ಹೊಂದಿರುವವನಂತೆ. ಬಲವಂತರಲ್ಲಿ ಭೀಮನ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಅವನಿಗೆ ಸಮನಲ್ಲ. ಅವನನ್ನು ಸೇನೆಯ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅಲ್ಲ, ಏಕಾಂಗಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸೋಲಿಸಬೇಕು. ಅವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭಕ್ತನಾಗಿರುವನು ಮತ್ತು ಅವರ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ನಿರಾಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದುದರಿಂದ ವೃಕೋದರನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಅವನ ಬಳಿ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡಲಿ. ಅವನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲೇ ಏಕಾಂಗಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಮನು ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವನು—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಸೃಷ್ಟಿ-ಲಯದ ಮೂಲರೂಪವು ನೀನೇ; ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭ, ಶರ್ವರು ನಿನ್ನ ಅನಾದಿ ಶಕ್ತಿಯ ರೂಪಗಳು. ನಿನ್ನ ಶುದ್ಧ ಕರ್ಮಗಳು ದೇವತೆಗಳ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಡಲ್ಪಡುತ್ತಿವೆ: ರಾಜವೈರಿಗಳ ಸಂಹಾರ, ಗೋಪಿಯರು, ಗಜರಾಜಪತ್ನಿಯರು, ಜನಕಕುಮಾರಿಯರು, ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದ ಪೋಷಕರು, ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ನಮೂ ಸಹ ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತೇವೆ. ಕೃಷ್ಣಾ, ಜರಾಸಂಧನ ವಧೆಯಿಂದ ಅನೇಕ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಪೂರೈಸಲ್ಪಡುವವು, ಮತ್ತು ನೀನು ಬಯಸಿದ ಯಜ್ಞವೂ ಈ ಮೂಲಕ ನೆರವೇರುತ್ತದೆ. ಶುಕಮುನಿಯವರು ಹೇಳಿದರು: ರಾಜನೇ, ಉದ್ದವನ ಈ ಶುಭಕರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಯದುಮಹರ್ಷಿಗಳು, ಹಿರಿಯರು ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನೇ ಸ್ವತಃ ಗೌರವಿಸಿದರು. ಬಳಿಕ ದೇವಕೀಪುತ್ರನಾದ ಭಗವಂತನು ಹೊರಡಲು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದರು. ಹಿರಿಯರಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ದಾರುಕ, ಜೈತ್ರ ಮತ್ತು ಇತರ ಸೇವಕರಿಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿ, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಅವರು ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧರಾದರು. ತನ್ನ ಸ್ತ್ರೀಯರು, ಪುತ್ರರು, ಪರಿಚಾರಕರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ, ಸಾಂಕರ್ಷಣ ಮತ್ತು ಯದುರಾಜನಿಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ, ಶೂರವಾಹಕರಿಂದ ತರಿಸಲಾದ ಗರುಡಧ್ವಜಯುಕ್ತ ರಥಾರೂಢನಾದರು. ಅನಂತರ, ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ—ರಥ, ಹಸ್ತಿಯು, ಪಾದಾತಿ, ಅಶ್ವಸೈನಿಕರೊಂದಿಗೆ—ಮೃದಂಗ, ನಗಾರಿ, ಶಂಖ, ಭೇರಿ ಧ್ವನಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಹೊರಟರು. ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ, ಸತ್ಕಾರ್ಯಪರ ಸ್ತ್ರೀಯರು—ಅಲಂಕೃತ ವಸ್ತ್ರ, ಆಭರಣ, ಗುಗ್ಗಳ ಹಾಗೂ ಹೂವಿನ ಹಾರಗಳಿಂದ ಭೂಷಿತರಾದವರು—ಸ್ವರ್ಣಪಲಂಕಿಗಳಲ್ಲಿ, ರಥಗಳಲ್ಲಿ, ಕತ್ತಿ-ಕವಚಧಾರಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು. ಪುರುಷರು, ಒಂಟೆಗಳು, ಹಸುಗಳು, ಎಮ್ಮೆ, ಕತ್ತೆಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು, ರಥಗಳು, ಆನೆಗಳು, ಪರಿಚಾರಕರು, ರತ್ನಭರಿತ ಸ್ತ್ರೀಯರು—ಎಲ್ಲರೂ ಬಳ್ಳಿಗಳು, ಬಾಗಿಲುಗಳು, ಚಾದರಗಳು, ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿ, ತಮ್ಮ ಸಾಮಾನುಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೊರಟರು. ಸೇನೆಯು ಬೃಹತ್ ಧ್ವಜಗಳು, ಬಣ್ಣದ ಚತ್ರಗಳು, ಛಾಯಾಗೋಡೆಗಳು, ಪರಸೋಲುಗಳು, ಸುಂದರ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ, ಆಭರಣ, ಕಿರೀಟ, ಕವಚಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಅದರ ಘೋಷವು ಮಹಾ ತಿಮಿಂಗಿಲ, ಅಲೆಗಳಿಂದ ಉದ್ರಿಕ್ತವಾದ ಸಮುದ್ರದಂತೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಯದುಪತಿಗೆ ಗೌರವ ನೀಡಿದ ಮಹರ್ಷಿಯವರು, ಭಗವಂತನನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಆಕಾಶಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಹೊರಟರು. ಅವರ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಮುಕುಂದನು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಅರ್ಘ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿದರು. ಆ ಬಳಿಕ ಭಗವಂತನು, ರಾಜದೂತನನ್ನು ಹರ್ಷದಿಂದ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ, “ಭಯಪಡಬೇಡ, ಶುಭವಾಗಲಿ, ನಾನು ಮಗಧನನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವೆನು,” ಎಂದು ಆಶ್ವಾಸನೆ ನೀಡಿದರು. ಈ ರೀತಿ ಆಶ್ವಾಸನೆ ಪಡೆದ ದೂತನೂ, ರಾಜರಿಗೆ ಈ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದನು. ಬಂಧನದಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಜರು ಕೂಡ ಶೌರಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಹಾರೈಸುತ್ತಾ ಅವನ ದರ್ಶನವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಹರಿ ಆನರ್ತ, ಸೌವೀರ, ಮರು, ವಿನಾಶನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ದಾಟಿ, ಬೆಟ್ಟ-ನದಿಗಳನ್ನು ತೊರೆದನು; ನಗರ, ಗ್ರಾಮ, ಗೋಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದನು. ಮುಕುಂದನು ದೃಷದ್ವತಿ, ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಗಳನ್ನು ದಾಟಿ, ಪಂಚಾಲ ದೇಶ, ನಂತರ ಮತ್ಸ್ಯ ದೇಶವನ್ನು ತಲುಪಿದನು; ಕೊನೆಗೆ ಶಕ್ರಪ್ರಸ್ಥವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಅವನ ಆಗಮನವನ್ನು ತಿಳಿದ ರಾಜನು—ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದ, ಮಾನವರಿಗೂ ದುರ್ಲಭನಾಗಿದ್ದವನು—ಗುರುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಸ್ನೇಹಿತರ ವೃತ್ತದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಭರಿತನಾಗಿ ಹೊರಬಂದನು. ಗಾನ, ವಾದ್ಯಗಳ ಶಬ್ದದೊಂದಿಗೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಘೋಷಗಳ ಮಧ್ಯೆ, ರಾಜನು ಭಕ್ತಿಭರಿತನಾಗಿ ಹೃಷೀಕೇಶನ ಬಳಿಗೆ ಜೀವವು ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಹತ್ತಿರ ಹೋದನು. ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಕಂಡ ಪಾಂಡವನು, ಅನೇಕ ದಿನಗಳ ನಂತರ ಪ್ರಿಯ ಮಿತ್ರನನ್ನು ಕಂಡ ಸಂತೋಷದಲ್ಲಿ, ಅವನನ್ನು ಮRepeatedly embraced Krishna, whom he had not seen for long, his ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡು, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಆಲಿಂಗಿಸಿದರು. ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾದ ಮುಕುಂದನ ಶುದ್ಧ ದೇಹವನ್ನು ಭುಜಗಳಿಂದ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, ರಾಜನು ದುಃಖವಿಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಪರಮಾನಂದವನ್ನು ಹೊಂದಿದನು; ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿತು, ದೇಹವು ಹರ್ಷಭರಿತವಾಗಿತು, ಇಹಲೋಕದ ಎಲ್ಲ ಚಿಂತೆಗಳನ್ನು ಮರೆತನು. ಭೀಮನು ಸಹ ಸಂತೋಷದಿಂದ ತನ್ನ ಮಾವನ ಮಗನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದನು; ನಕ್ಷತ್ರಸಮಾನವಾದ ದ್ವಿತೀಯರು ಮತ್ತು ಧರ್ಮರಾಜನು ಸಹ ಹೃದಯಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಚ್ಯುತನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ, ಕಣ್ಣೀರು ಹರಿಸಿದರು. ಅರ್ಜುನನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ, ದ್ವಿತೀಯರು ವಂದಿಸಿ, ಕೃಷ್ಣನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಗೌರವವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದನು. ಅವನು ಗರ್ವಿತ ಕುರು, ಶ್ರೀಂಜಯ, ಕೈಕೇಯರು, ಸಾರಥಿಗಳು, ಸುತರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಗಾಯಕರು, ಮಂತ್ರಿಗಳು—ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೌರವ ನೀಡಿದನು. ತಬಲ, ಶಂಖ, ನಗಾರಿ, ವೀಣೆ, ಬಾಸರಿ, ಹಾಲಗಲ್ಲುಗಳ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಪದ್ಮನಯನನಾದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು, ಕುಣಿದರು, ಹಾಡಿದರು. ಈ ರೀತಿ ಎಲ್ಲ ಸ್ನೇಹಿತರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ, ಪ್ರಸಿದ್ಧರಲ್ಲಿಯೂ ಮಣಿಯಂತಿರುವ ಭಗವಂತನು, ಎಲ್ಲರಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತ, ಅಲಂಕೃತ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಆನೆಗಳಿಂದ ಉದುರಿದ ಸುಗಂಧ ನೀರಿನಿಂದ ಸಿಂಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು; ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಧ್ವಜಗಳು, ಬಂಗಾರದ ಗೋಪುರಗಳು, ಪೂರ್ಣಕುಂಭಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿತ್ತು; ಹೊಸ ವಸ್ತ್ರ, ಆಭರಣ, ಹೂವಿನ ಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು, ಸುಗಂಧಗಳಿಂದ ನಗರವನ್ನು ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.