ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಅದು ಅಪೂರ್ವವಾದ ಕಾಲ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಭವ್ಯ ಅರಮನೆಯು ಲಾಲಿತ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು—ಅದರ ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳು ಅಲಂಕೃತವಾದ ಪಗಡಿಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದ್ದವು, ನೆಲವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವೈಡೂರ್ಯದಿಂದ ಮೆರೆದಿತ್ತು, ಗೋಡೆಯು ನೀಲಮಣಿಯಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು, ಭೂಮಿಯು ಅನನ್ಯ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಬೆಳಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅರಮನೆಯ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಗಳು ತ್ವಷ್ಟೃನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮುತ್ತಿನ ಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಆಸನಗಳು ಹಾಗೂ ಮಂಚಗಳು ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳು ಮತ್ತು ದಂತಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಸೇವಕಿಯರು ಭವ್ಯವಾದ ವಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಆದರೆ ಹಾರಗಳಿಲ್ಲದೆ, ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಪುರುಷರು ಸುಂದರ ಉಡುಪು, ಕಚ್ಚೆ, ಪಾಗಡಿ ಮತ್ತು ರತ್ನದ ಕಿವೊಲೆಗಳಿಂದ ಸಜ್ಜಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಜ್ಯೋತಿಯುಕ್ತ ರತ್ನದ ದೀಪಗಳ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಅಂಧಕಾರ ದೂರವಾಗಿತ್ತು. ವಿವಿಧ ಬಾಲ್ಕನಿಗಳಲ್ಲಿ ನವಿಲುಗಳು ಕುಣಿದು ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು, ಧೂಪದ ಪರಿಮಳದಿಂದ ಹಾಗೂ ಪವಿತ್ರ ಅರ್ಪಣಗಳಿಂದ ವಾತಾವರಣ ಪವಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಆಳವಾದ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವರು ನಿರ್ಗಮಿಸುವ ದಾರಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಗಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಗುಣ, ಸೌಂದರ್ಯ, ಯೌವನ ಮತ್ತು ಉಡುಪಿನಲ್ಲಿ ಸಮಾನವಾದ ಸಾವಿರಾರು ಸೇವಕಿಯರ ನಡುವೆ, ಮಹರ್ಷಿಯು ಸಾತ್ವತಾಧಿಪತಿಯನ್ನು ಚಿನ್ನದ ಹ್ಯಾಂಡಲ್‌ನ ಚಾಮರದಿಂದ ವೀಸುತ್ತಿರುವ ರಾಣಿಯನ್ನು ಕಂಡನು. ಆಗ, ಧರ್ಮಧುರೀಣರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಶ್ರೀಮಹಾಪುರುಷನನ್ನು ಕಂಡಾಗ, ಆತನು ಕೂಡಲೇ ತನ್ನ ಮಂಚದಿಂದ ಎದ್ದು, ಹೊನ್ನುಗುಂಟಾದ ತಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಹರ್ಷಿಯ ಪಾದಗಳಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ಆತ್ಮೀಯವಾಗಿ ಆತನು ಬಂದ ಆಸನದ ಮೇಲೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದನು. ಆ ಮಹರ್ಷಿಯ ಪಾದಗಳನ್ನು ಸ್ವಯಂ ತೊಳೆದು, ಆ ಪಾದೋದಕವನ್ನು ತನ್ನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಧರಿಸಿದನು—ಈ ಮಹಾ ಭಗವಂತನು ಲೋಕಗುರುವೂ, ಧರ್ಮಪಾಲಕನೂ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಅವನ ಪಾದಗಳ ಪವಿತ್ರತೆ 'ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯದೇವ' ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ; ಅದು ಪರಮ ತೀರ್ಥವಾಗಿದೆ. ಆ ದೇವರ್ಷಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ, ನಾರದನ ಸ್ನೇಹಿತನಾದ ಪುರಾತನ ನಾರಾಯಣ ಋಷಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಮೃದು, ಸವಿಯುತವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಕೇಳಿದನು: "ಪ್ರಭೋ, ನಮಗೆ ನೀವು ಏನು ಸೇವೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿ, ಭಗವಂತನೇ?" ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು: "ಪ್ರಪಂಚದಾಧಿಪತಿಯಾದ ನೀನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸ್ನೇಹತೋರುವದು, ದುಷ್ಟರಿಗೇನು ಸಹನೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವದು, ಆಶ್ಚರ್ಯವಲ್ಲ. ಲೋಕಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ನೀನು ಸ್ವಯಂ ಅವತಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಲೋಕವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತೀಯೆಂಬುದು ನಮಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿದೆ." "ನಿನ್ನ ಪಾದಯುಗಳನ್ನು, ಜನರಿಗೆ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುವ ಅವುಗಳನ್ನು, ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಡುವ ಅವುಗಳನ್ನು, ಸಂಸಾರದ ಗುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿರುವವರಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಅವುಗಳನ್ನು ನಾನು ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ಸದಾ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ ಭ್ರಮಿಸುತ್ತೇನೆ; ನನಗೆ ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹ ದೊರಕಲಿ, ಸ್ಮರಣೆ ಉಂಟಾಗಲಿ." ಹೀಗೆ ನಾರದನು, ಮತ್ತೊಬ್ಬ ದಿನ, ಯೋಗೇಶ್ವರನ ಯೋಗಮಾಯೆಯನ್ನು ಅರಿಯಲು ಕೃಷ್ಣನ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪತ್ನಿಯ ಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಪತ್ನಿ ಹಾಗೂ ಉದ್ಧವನೊಂದಿಗೆ ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದನು. ನಾರದನನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ, ಎದ್ದು, ಆಸನ ನೀಡಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನೂ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು. ಆಗ ಕೃಷ್ಣನು, ಅಜ್ಞಾನಿಯಂತೆ, "ಪ್ರಭೋ, ನೀವು ಯಾವಾಗ ಬಂದಿರಿ? ನಮ್ಮಂತಹ ಅಪೂರ್ಣರು, ಸಂಪೂರ್ಣರಾದ ನಿಮ್ಮಂತಹವರಿಗೆ ಏನು ಸೇವೆ ಮಾಡಬಹುದು?" ಎಂದು ಕೇಳಿದನು. "ಆದರೂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಈ ಸುಂದರ ಅವತಾರದ ಕುರಿತು ಹೇಳಿ," ಎಂದು ವಿನಂತಿಸಿದನು. ಆದರೆ ನಾರದನು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಎದ್ದು, ಮಾತಾಡದೆ ಮತ್ತೊಂದು ಮನೆಗೆ ಹೋದನು. ಅಲ್ಲಿಯೂ ಅವನು ಗೋವಿಂದನನ್ನು ತನ್ನ ಬಾಲಕರೊಂದಿಗೆ ಆನಂದಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು; ಮತ್ತೊಂದು ಮನೆಗೆ ಹೋದಾಗ ಅವನು ಸ್ನಾನದ ಸಿದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದನು. ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ, ಅವನು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಹೋಮದಲ್ಲಿ ಹವಿಸು ಹಾಕುತ್ತಿರುವುದನ್ನು, ಪಂಚಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು. ಮತ್ತೆ, ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ವೇದಪಠಣ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಧನುಷ್ಕಳ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕತ್ತಿ ಮತ್ತು ಕವಚಧಾರಿಯಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು. ಕೆಲವಡೆ, ಕುದುರೆ, ಆನೆ, ರಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಲರಾಮನ ಜೊತೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು; ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ, ಮಂಚದ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಗಾನಕಾರರು ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮತ್ತೆ, ಉದ್ಧವ ಮುಂತಾದ ಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದನು; ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ, ಅರಮನೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಹಿಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ಜಲಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದನು. ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ, ಅವನು ಅಲಂಕೃತವಾದ ಹಸುಗಳನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು; ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ, ಶುಭಕರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ, ಆತನು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಸಂಗಗಳಿಂದ ನಗುತ್ತಿದ್ದನು; ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಅರ್ಥ-ಕಾಮಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದನು. ಒಂದು ಕಡೆ, ಆತನು ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಅತೀತನಾದ ಪರಮಾತ್ಮನ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗಿದ್ದನು; ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ, ಗುರುಗಳಿಗೆ ಸುಖ, ಭೋಜನ ಮುಂತಾದ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಕೆಲವಡೆ, ಕೇಶವನು ಕೆಲವರೊಂದಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು; ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಯುದ್ಧ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದನು; ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ, ರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಧರ್ಮಾತ್ಮರ ಹಿತವನ್ನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಯೋಗ್ಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಆತನು ತನ್ನ ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಪುತ್ರಿಯರ ವಿವಾಹವನ್ನು ಸಮಾನ ಯೋಗ್ಯ ಜೋಡಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಧನವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರಸ್ಥಾನ, ಉಪನಯನ ಮುಂತಾದ ಮಹೋತ್ಸವಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಇವನ್ನೆಲ್ಲಾ ನೋಡಿ, ಯೋಗೇಶ್ವರನ ವೈಭವವನ್ನು ನೋಡಿ ಲೋಕಗಳೆಲ್ಲವೂ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತರಾಗಿದ್ದವು. ಕೆಲವಡೆ, ಆತನು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಯಜ್ಞಗಳ ಮೂಲಕ ಸರ್ವದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದನು; ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ, ಬಾವಿ, ತೋಟ, ಆಶ್ರಮ ಮುಂತಾದ ಧರ್ಮಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದನು. ಮತ್ತೆ, ಆತನನ್ನು ಸಿಂಧು ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ಬೇಟೆಗೆ ಹೋಗಿ, ಯಜ್ಞಾರ್ಥವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಬಲಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಯಾದವರ ಶ್ರೇಷ್ಠರೊಂದಿಗೆ ಸುತ್ತುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಕಂಡನು. ಅಪ್ರಕಟ ರೂಪದಿಂದ, ಆತನು ಆಂತರಿಕ ಪ್ರಾಸಾದಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಬೇರೆಡೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು—ಯೋಗೇಶ್ವರನು ವಿವಿಧ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ನಾರದನು, ಸ್ಮಿತಮಾಡುತ್ತಾ, ಯೋಗಮಾಯೆಯ ಮಹಿಮೆ ಮತ್ತು ಮಾನವನಂತೆ ಕೃಷ್ಣನು ತೋರಿಸಿದ ವರ್ತನೆ ನೋಡಿ ಹೃಷೀಕೇಶನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ನಿನ್ನ ಯೋಗಮಾಯೆಯನ್ನು ನಾವು ಬಲ್ಲೆವು; ಅದು ಮಾಯಾವಿದರಿಗೂ ಗ್ರಹಿಸಲು ಕಷ್ಟ. ಯೋಗೇಶ್ವರನಾದ ನಿನ್ನಿಂದ ಅದು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ, ನಿನ್ನ ಪಾದಸೇವೆಯಿಂದ ಅದು ಗ್ರಹ್ಯ." "ಪ್ರಭೋ, ಈಗ ನಾನು ನಿನ್ನ ಕೀರ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಹೊರಡಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿ. ನಿನ್ನ ಲೀಲಾವಿಲಾಸಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ, ಅವುಗಳಿಂದ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತಾ, ನಾನು ಸಂಚರಿಸುವೆನು." ಅದಕ್ಕೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದರು: "ನಾನು ಗೃಹಸ್ಥಧರ್ಮದ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುವವನೂ, ಅನುಸರಿಸುವವನೂ ಆಗಿದ್ದೇನೆ; ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಲೋಕಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿದ್ದೇನೆ—ಮಗನೇ, ದುಃಖಪಡಬೇಡ." ಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ, ಗೃಹಸ್ಥರ ಶುದ್ಧ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಭಗವಂತನನ್ನು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ ಅವನನ್ನು ನಾರದನು ಕಂಡನು. ಪುನಃ ಪುನಃ ಕೃಷ್ಣನ ಅದ್ಭುತ ಯೋಗಮಾಯೆಯ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನ ಅನಂತ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಂಡು, ನಾರದನು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾಗಿ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದನು. ಹೀಗೆ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಗೌರವದಿಂದ ನಾರದನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ತನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿದಂತೆ, ನಾರದನು ಆ ಭಗವಂತನನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೆನೆಸುತ್ತಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹೊರಟನು. ಈ ರೀತಿ, ಮಾನವ ಜೀವನದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾ, ಜಗತ್ತಿನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ನಾರಾಯಣನು, ಆರೂಹಸಹಸ್ರ ಆರೂಹಸಹಸ್ರ ಆಯ್ದ ರಮಣಿಯರ ನಡುವೆ ಅವರ ಮರುಜ್ಜುಗುಳ glance ಮತ್ತು ಮುಗುಳ್ನಗುವಿನ ನಡುವೆ ಆನಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಯಾವುದೇ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಹರಿಯು ಇಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದನೋ, ಅವು ವಿಶ್ವದ ಸೃಷ್ಟಿ-ಲಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು, ಬೇರೆ ಗುರಿಯಿಲ್ಲದವು; ಅವುಗಳನ್ನು ಯಾರು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ, ಕೇಳುತ್ತಾರೆ, ಅಥವಾ ಮೆಚ್ಚುತ್ತಾರೆ, ಅವರಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನ ಭಕ್ತಿ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ, ಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ. ಇಂತಿ ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತ ಮಹಾಪುರಾಣದ ದಶಮಸ್ಕಂಧದ ಎರಡನೇ ಭಾಗದ ಅರವತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ, "ಕೃಷ್ಣನ ಗೃಹಸ್ಥ ಜೀವನದ ದರ್ಶನ" ಎಂಬುದು ಸಮಾಪ್ತವಾಗಿದೆ. ಶುಕನು ಮುಂದುವರೆಸಿದನು: ಹೀಗೆ, ಮುಂಜಾನೆ ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಕೋಳಿಗಳು ಕೂಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಪತ್ನಿಯರು ವियोगದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಾ ತಮ್ಮ ಪತಿಯ ಅಲಿಂಗನವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರು. ಪಕ್ಷಿಗಳು ಎಚ್ಚರಗೊಂಡು, ಮಂದಾರವನದ ಮೃದುವಾದ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ, ನಿದ್ರಾಹೀನ ಗಾನಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ, ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.