ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಅಲ್ಲಿ, ಯೋಗಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಉಷೆ ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತೆಗೆ ತೋರಿಸಲು ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನ ಪುತ್ರ ಅನಿರುದ್ಧನನ್ನು, ಅವನು ಸುಂದರವಾದ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಶೋಣಿತಪುರಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದಳು. ಆ ಸುಂದರ ವೀರನನ್ನು ನೋಡಿ, ಆಕೆ ಹರ್ಷಭರಿತ ಮುಖದಿಂದ ತನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅನಿರುದ್ಧನೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕಾಲ ಕಳೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದಳು. ಆ ಮನೆಗೆ ಬೇರೆಯವರು ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ಅನಿರುದ್ಧನಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಸ್ತ್ರಗಳು, ಹಾರಗಳು, ಸುಗಂಧಗಳು, ಧೂಪ, ದೀಪ, ಆಸನ, ಪಾನೀಯ, ಆಹಾರ, ವಿವಿಧ ರುಚಿಕರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಯ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಗೌರವ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಆ ಯುವತಿಯ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತವಾಗಿ, ಅವಳ ಪ್ರೀತಿಯ ಸೇವೆಗೆ ಸದಾ ಒಳಗಾಗಿದ್ದ ಅನಿರುದ್ಧ, ಉಷೆಯ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮರೆತು, ದಿನಗಳು ಹೇಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಲಿಲ್ಲ. ಯದುವಂಶದ ಈ ವೀರನೊಂದಿಗೆ ಈ ರೀತಿ ಉಷೆ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವಳ ವ್ರತಗಳು ಭಂಗವಾಗಿದ್ದವು. ಪಾಳೆಯದವರು, ಆಕೆಯ ವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅನುಮಾನ ಪಟ್ಟು ಆಕೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರು. ಅವರು ರಾಜನ ಬಳಿ ಹೋಗಿ, "ನಿಮ್ಮ ಮಗಳ ವರ್ತನೆ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದವಾಗಿದೆ, ಇದು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಅಪಮಾನ ತರುತ್ತದೆ," ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದರು. "ನಾವು ಅವಳನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಆಕೆಯ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಯಾರೂ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಹೇಗೆ ಅವಳು ಪುರುಷನಿಂದ ಕಲಂಕಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ನಮಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ," ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಬಾಣ, ತನ್ನ ಮಗಳ ಅಪಮಾನದಿಂದ ತುಂಬಾ ದುಃಖಿತನಾಗಿ, ವೇಗವಾಗಿ ಆ ಯುವತಿಯ ಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ಯದುಕುಲದ ರಾಜಕುಮಾರನನ್ನು ನೋಡಿದನು. ಕಾಮದ ಪುತ್ರನಾದ ಆ ಅನಿರುದ್ಧನು, ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರನಾಗಿದ್ದ, ಗಾಢವರ್ಣ, ಪಿತಾಂಬರಧಾರಿ, ಕಮಲನಯನ, ವಿಶಾಲಬಾಹು, ಕುಂಡಲಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಗುಂಗುರೆಯುಳ್ಳ ಕೂದಲಿನೊಂದಿಗೆ, ಮುಗುಳ್ನಗೆಯ ನೋಟದಿಂದ ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಮುಖ ಹೊಂದಿದ್ದನು. ಅವನ ಪ್ರಿಯೆಯಾದ ಉಷೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಪಾಶಾ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಆಕೆ ಅವನಿಗಾಗಿ ಆತುರದಿಂದ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಳು; ಅವಳ ದೇಹವು ಕುಂಕುಮದಿಂದ ಮಸುಕಾದ ಹಾರದಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು, ಅವನು ಜಾಸ್ಮಿನ್ ಹಾರದೊಂದಿಗೆ ಆಕೆಯನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದನು. ಅವನು ಅವಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದನ್ನು ನೋಡಿ ಬಾಣ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾದನು. ಆಗ, ಅನಿರುದ್ಧನು ತನ್ನ ಸುತ್ತಲೂ ಶತ್ರುಪಕ್ಷದ ರಕ್ಷಣಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೈನ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿದನು. ಅವನು ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಯಮಧರ್ಮರಾಜನು ದಂಡವನ್ನು ಹಿಡಿದಂತೆ, ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಾಗಿ ನಿಂತನು. ಅವನನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಬಂದವರು, ಅನಿರುದ್ಧನಿಂದ ಬಲವಾಗಿ ಹೊಡೆತವನ್ನಪ್ಪಿ, ನಾಯಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಹಂದಿಯಂತೆ ಅವನು ಅವರನ್ನು ಹತ್ಯೆಮಾಡಿದನು. ಅವರ ತಲೆ, ಕುತ್ತಿಗೆ, ಕೈ ಮುರಿದುಹೋಗಿ, ಪ್ರಾಣ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅರಮನೆಯಿಂದ ಓಡಿದರು. ಆಗ ಬಾಣನ ಶಕ್ತಿವಂತ ಪುತ್ರನು, ನಾಗಪಾಶವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಕೋಪದಿಂದ ತನ್ನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅನಿರುದ್ಧನನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದನು. ಇದನ್ನು ನೋಡಿ, ದುಃಖ ಮತ್ತು ವಿಷಾದದಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಂಡ ಉಷೆ, ಅವನ ಬಂಧನವನ್ನು ಕಂಡು, ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಅಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದಳು. ಇಂತೆಯೇ, ಅನಿರುದ್ಧನ ಬಂಧನದ ಕಥೆಯು ಭಾಗವತದ ದಶಮಸ್ಕಂಧದ "ಅನಿರುದ್ಧನ ಬಂಧನ" ಎಂಬ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯವಾಯಿತು. ಶ್ರೀಶುಕಮುನಿಯವರು ಹೇಳಿದರು: ಭರತವಂಶಜನೇ, ಅನಿರುದ್ಧ ಮತ್ತು ಅವನ ಬಂಧುಗಳು ಕಾಣೆಯಾಗಿದ್ದಾಗ, ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳು ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಕಳೆಯಿತು. ಅನಿರುದ್ಧನ ಬಂಧನದ ಸುದ್ದಿ ಮತ್ತು ಆ ಘಟನೆಯ ವಿವರಗಳನ್ನು ನಾರದರಿಂದ ಕೇಳಿದ ವೃಷ್ಣಿಗಳು, ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ದೇವರಂತೆ ಪೂಜಿಸುವವರು, ಶೋಣಿತಪುರಕ್ಕೆ ಹೊರಟರು. ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ, ಯುಯುಧಾನ, ಗದ, ಸಾಮ್ಬ, ಸಾರಣ, ನಂದ, ಉಪನಂದ, ಭದ್ರ ಮತ್ತು ಇತರರು, ರಾಮ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ಅನುಯಾಯಿಗಳು, ಎಲ್ಲರೂ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟರು. ಹನ್ನೆರಡು ವಿಭಾಗಗಳ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು, ಸಾತ್ವತವಂಶದ ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಬಾಣನ ನಗರವನ್ನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿದರು. ತನ್ನ ಉದ್ಯಾನಗಳು, ಕೋಟೆಗೋಡೆಗಳು, ಗೋಪುರಗಳು, ಬಾಗಿಲುಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಕೋಪದಿಂದ ಬಾಣನು ಸಮಾನಬಲದ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ಬಾಣನ ಪರವಾಗಿ, ಪುಣ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ರುದ್ರನು ತನ್ನ ಪುತ್ರನೊಂದಿಗೆ, ಪ್ರಮಥಗಣಗಳನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ನಂದಿ ಎತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು, ರಾಮ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿ, ರಾಜನೇ, ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಶಂಕರರ ನಡುವೆ, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಮತ್ತು ಗುಹನ ನಡುವೆ, ಭಯಾನಕ, ಅದ್ಭುತ, ರೋಮಾಂಚನಕಾರಿ ಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಕುಂಭಾಂಡ ಮತ್ತು ಕೂಪಕರ್ಣ ಬಲರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದರು; ಸಾಮ್ಬನು ಬಾಣನ ಪುತ್ರನೊಂದಿಗೆ, ಸಾತ್ಯಕಿಯು ಬಾಣನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಇಳಿದರು. ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ಸಿದ್ಧರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಅಪ್ಸರಸರು, ಯಕ್ಷರು—all ಅವರು ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಈ ಮಹಾಯುದ್ಧವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಬಂದರು. ಕೃಷ್ಣನು ಶಂಕರನ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾದ ಭೂತ, ಪ್ರಮಥ, ಗುಹ್ಯಕ, ಡಾಕಿನಿ, ರಾಕ್ಷಸ, ವಿನಾಯಕರನ್ನು ಓಡಿಸಿದನು. ಪ್ರೇತ, ಮಾತೃ, ಪಿಶಾಚ, ಕುಷ್ಮಾಂಡ, ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸರು—ಈ ಎಲ್ಲರನ್ನು ತನ್ನ ಶಾರಂಗ ಧನಸ್ಸಿನಿಂದ ಬಿಟ್ಟ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹತಮಾಡಿದನು. ಪಿನಾಕಧಾರಿ ಶಿವನು ವಿವಿಧ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಕೃಷ್ಣನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದರೂ, ಕೃಷ್ಣನು ಅವುಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಯುಧಗಳಿಂದ ತಡೆಯುತ್ತಿದ್ದನು. ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರ, ವಾಯವ್ಯಕ್ಕೆ ಪಾರ್ವತಾಸ್ತ್ರ, ಅಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ಪಾರ್ಜನ್ಯಾಸ್ತ್ರ, ಪಾಶುಪತಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಸ್ವಾಯುದ್ಧವನ್ನು ಬಳಸಿದನು. ನಂತರ, ಜೃಂಭಣಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಗಿರಿಶನನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸಿ, ಶೌರಿ (ಕೃಷ್ಣ) ತನ್ನ ಖಡ್ಗ, ಗದ, ಬಾಣಗಳಿಂದ ಬಾಣನ ಸೇನೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದನು. ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೊಳಗಾದ ಸ್ಕಂದನು, ಅವನ ಅಂಗಗಳಿಂದ ರಕ್ತ ಹರಿದು, ಹಂಸಧ್ವಜಧಾರಿ ಆಗಿ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದನು. ಕುಂಭಾಂಡ ಮತ್ತು ಕೂಪಕರ್ಣ ಬಲರಾಮನ ಹಾಲಿನಿಂದ ಬಿದ್ದರು; ಅವರ ನಾಯಕರಿಲ್ಲದ ಸೈನ್ಯ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಓಡಿತು. ತನ್ನ ಸೇನೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಬಾಣನು ಸಾತ್ಯಕಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಕೋಪದಿಂದ ಕೃಷ್ಣನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದನು. ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಐದು ನೂರು ಬಿಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಎರಡು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ, ಬಾಣನು ಯುದ್ಧಭಾವನೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದನು. ಆಗ ಶ್ರೀಹರಿ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆ ಬಿಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಸಾರಥಿಯನ್ನು, ರಥವನ್ನು, ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಹತ್ಯೆಮಾಡಿ, ತನ್ನ ಶಂಖವನ್ನು ಊದಿದನು. ಆಗ ಬಾಣನ ತಾಯಿ ಕೋಟರಾ, ತನ್ನ ಮಗನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು, ವಸ್ತ್ರವಿಲ್ಲದೆ ಕೂದಲನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಕೃಷ್ಣನ ಮುಂದೆ ನಿಂತಳು. ಗದಾಗ್ರಜನು ಮುಖವನ್ನು ಬದಿಗೆ ತಿರುಗಿಸಿ, ಆ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ನೋಡಲಿಲ್ಲ; ಬಾಣನು ರಥವಿಲ್ಲದೆ, ಬಿಲ್ಲು ಮುರಿದು, ನಗರಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು. ಈ ವೇಳೆ, ಎಲ್ಲಾ ಭೂತಗಣಗಳು ಓಡಿಹೋದಾಗ, ಮೂರು ತಲೆ, ಮೂರು ಕಾಲುಗಳಿರುವ ಜ್ವರನಾಮಕ ದೈತ್ಯನು, ದಶದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸುಡುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾ, ದಾಶಾರ್ಹಕುಲಜಾತನಾದ ಕೃಷ್ಣನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದನು. ಇದನ್ನು ಕಂಡು, ದಿವ್ಯನಾರಾಯಣನು ತನ್ನದೇ ಜ್ವರದೈತ್ಯನನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದನು; ಶಿವನ ಜ್ವರ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಜ್ವರ ಪರಸ್ಪರ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದರು. ವಿಷ್ಣುಜ್ವರನ ಶಕ್ತಿಗೆ ತತ್ತರಿಸಿದ ಶಿವಜ್ವರನು ಭಯದಿಂದ, ಎಲ್ಲೆಂದಿಗೂ ಆಶ್ರಯ ಸಿಗದೆ, ಹೃಷಿಕೇಶನನ್ನು ಶರಣಾಗಿ, ಕೈ ಜೋಡಿಸಿ ಸ್ತುತಿಸಿದನು: "ಅನಂತಶಕ್ತಿಯ ಸ್ವಾಮೀ, ಪರಮಾಧಿಪತಿ, ಸಮಸ್ತ ಜೀವಿಗಳ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪಿ, ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯ, ಸೃಷ್ಟಿ-ಸ್ಥಿತಿ-ಲಯದ ಕಾರಣ, ಶಾಂತ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಲಕ್ಷಣವಿರುವ ನೀನಿಗೆ ನಾನು ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ. ಕಾಲ, ವಿಧಿ, ಕ್ರಿಯೆ, ಜೀವ, ಪ್ರಕೃತಿ, ಪದಾರ್ಥ, ಕ್ಷೇತ್ರ, ಪ್ರಾಣ, ಆತ್ಮ ಮತ್ತು ಪರಿವರ್ತನೆ—ಈ ಎಲ್ಲವು ಬೀಜ ಮತ್ತು ಮೊಳಕೆಯಂತೆ ಹರಿದು ಹೋಗುವ ನಿನ್ನ ಮಾಯೆಯೇ; ನಾನು ಇದರ ನಿರಾಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ಶರಣಾಗುತ್ತೇನೆ," ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದನು.