ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಬಾಣಾಸುರನ ದುರಹಂಕಾರವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಶ್ರೀಹರಿ ಕೋಪಗೊಂಡು ಹೇಳಿದರು: "ನಿನ್ನ ಧ್ವಜವು ಧ್ವಂಸವಾಗುವಾಗ, ಅಜ್ಞಾನಿಯೇ, ನೀನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಸಮಾನನಾದ ಶತ್ರುವನ್ನು ಕಾಣುವಿ; ಅವನು ನಿನ್ನ ಗರ್ವವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಿಡುವನು." ದೇವರ ಈ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿದ ಬಾಣನು, ಮೂಢನಾಗಿ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟು, ತನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಗಿರಿಶನ ಆದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಾ, ತನ್ನ ಬಲವನ್ನೇ ನಾಶವಾಗುವಂತೆ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಆ ಬಾಣನಿಗೆ ಊಷಾ ಎಂಬ ಪುತ್ರಿಯಿದ್ದಳು. ಒಮ್ಮೆ ಊಷಾ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನೆಂದಿಗೂ ನೋಡಿರದ, ಕೇಳಿರದ ಸುಂದರ ಯುವಕನೊಡನೆ ಸಂಗಮವಾಯಿತು ಎಂದು ಅನುಭವಿಸಿದಳು. ಆ ಕನಸಿನ ಪುರುಷನು ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನ ಪುತ್ರನಾಗಿದ್ದನು. ಕನಸು ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಆ ಯುವಕನು ಅಲ್ಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕಂಡು, ಊಷಾ ತನ್ನ ಗೆಳಯರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ವಿಗ್ನಳಾಗಿ, ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ, "ನೀನು ಎಲ್ಲಿದ್ದೀಯ ನನ್ನ ಪ್ರಿಯನೇ?" ಎಂದು ಕೂಗಿದಳು. ಬಾಣನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದನು ಕುಂಭಾಂಡ. ಅವನ ಪುತ್ರಿ ಚಿತ್ರಲೇಖೆ ಊಷೆಯ ಗೆಳತಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಳು. ಗೆಳಯರ ನಡುವೆ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಚಿತ್ರಲೇಖೆ ಊಷೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದಳು: "ಊಷೆ, ನೀನು ಯಾರನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದೀಯ? ಯಾವ ಪುರುಷನು ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ? ರಾಜಕುಮಾರಿಯೇ, ನಿನ್ನ ಕೈಯನ್ನು ಹಿಡಿದವನು ಯಾರನ್ನೂ ನಾನು ನೋಡಿಲ್ಲ." ಊಷಾ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು: "ನಾನು ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಪುರುಷನನ್ನು ನೋಡಿದೆ. ಅವನು ಕಪ್ಪು ವರ್ಣ, ಕಮಲದಂತಹ ಕಣ್ಣುಗಳು, ಹಳದಿ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ್ದ, ಬಲಿಷ್ಟವಾದ ಭುಜಗಳುಳ್ಳವನು—ಯುವತಿಯರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವವನು." ಅವಳು ಮುಂದುವರೆದು: "ಅವನ ತುಟಿಯಿಂದ ಅಮೃತವನ್ನು ಕುಡಿಯಲು ಮಾಡಿಸಿದ ಆ ಪ್ರಿಯತಮನನ್ನು ನಾನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ಬಯಸಿದರೂ, ಎಲ್ಲಿ ಹೋದನೋ ಗೊತ್ತಾಗದೆ, ನನ್ನನ್ನು ದುಃಖ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಬಿಸಾಡಿ ಹೋದನು." ಚಿತ್ರಲೇಖೆ ಹೇಳಿದಳು: "ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲೇ ನಿನ್ನಿಗೆ ಈ ದುಃಖವಿದ್ದರೂ, ಅದನ್ನು ನಾನು ದೂರಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಆ ಮನೋಹರನ ಯಾರು ಎಂದು ನನಗೆ ಹೇಳು, ನಾನೇ ಅವನನ್ನು ನಿನಗೆ ತರಿಸಿಕೊಡುತ್ತೇನೆ." ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಚಿತ್ರಲೇಖೆ ದೇವತೆಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು, ಸಿದ್ಧರು, ಚರಣರು, ನಾಗರು, ರಾಕ್ಷಸರ, ವಿದ್ಯಾಧರರು, ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಮಾನವರ ರೂಪಗಳನ್ನು ಬಿಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದಳು. ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಅವಳು ವೃಷ್ಣಿಗಳು, ಶೂರ, ಅನಕದುಂದುಭಿ ಮತ್ತು ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ರಾಮ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ಚಿತ್ರ ಬಿಡಲು ಅವಳಿಗೆ ಲಜ್ಜೆ ಬಂತು. ಅನಿರುದ್ಧನ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಊಷಾ ತಲೆ ಕೆಳಗೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ನಗುಮುಖದಿಂದ, "ಅವನೇ, ಅವನೇ," ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದಳು. ಇದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡ ಚಿತ್ರಲೇಖೆ, ಯೋಗಬಲದಿಂದ, ಕೃಷ್ಣನ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಗಗನಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಹೊರಟಳು. ಅಲ್ಲಿ, ಯೋಗವಿದ್ಯೆಯಿಂದ, ಸುಂದರ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅನಿರುದ್ಧನನ್ನು ಕರೆದು, ಸ್ನೇಹಿತೆಗೆ ತೋರಿಸಲು ಶೋಣಿತಪುರಕ್ಕೆ ತರಿದಳು. ಆ ಸುಂದರ ಅನಿರುದ್ಧನನ್ನು ಕಂಡು, ಊಷಾ ಆನಂದಭರಿತ ಮುಖದಿಂದ ಅವನೊಡನೆ ತನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ಇತರರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಸಂಯೋಗವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದಳು. ಅವನಿಗೆ ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾದ ವಸ್ತ್ರಗಳು, ಹಾರಗಳು, ಸುಗಂಧಗಳು, ಧೂಪ, ದೀಪ, ಆಸನ, ಪಾನೀಯ, ಆಹಾರ, ರುಚಿಕರ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ವಚನಗಳಿಂದ ಗೌರವ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಆ ಯುವತಿಯ ಮಹಲೆಯಲ್ಲಿ, ಊಷೆಯ ಪ್ರೇಮವು ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ, ಅನಿರುದ್ಧನು ಅವಳ ಪ್ರೇಮದಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದನು. ಅವನು ಕಾಲದ ಸಾಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸದೆ, ಆನಂದದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದನು. ಯದುವಂಶದ ವೀರನೊಡನೆ ಊಷಾ ಸಂಯೋಗವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಅವಳ ವ್ರತಗಳು ಭಂಗವಾಗಿದ್ದವು; ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಲು ರಕ್ಷಕರು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಗಮನಿಸಿದರು. ಅವರು ರಾಜನಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದರು: "ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಲಜ್ಜೆಯಾಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಪುತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ವರ್ತನೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ." "ನಾವು ಅವಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅವಳ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಹೇಗೆ ಅವಳು ಪುರುಷನಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿತಳಾದಳು ಎಂಬುದು ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ." ಈ ಸುದ್ದಿ ಕೇಳಿ, ಬಾಣನು ದುಃಖದಿಂದ ಕೂಡಿದವನು, ತಕ್ಷಣವೇ ಯುವತಿಯ ಮಹಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಯದುಕುಲದ ರಾಜಕುಮಾರನನ್ನು ಕಂಡನು. ಅವನು ಕಾಮದ ಪುತ್ರನಾಗಿ, ಲೋಕದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರನಾಗಿ, ಕಪ್ಪು ವರ್ಣ, ಹಳದಿ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ್ದ, ಕಮಲದ ಕಣ್ಣುಗಳು, ಅಗಲವಾದ ಭುಜಗಳು, ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಕುಂಡಲ, ತಿರುಗು ತಿರುಗು ಕೂದಲು, ನಗುವಿನಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ಮುಖ ಹೊಂದಿದ್ದನು. ಅನುಕೂಲವಾಗಿದ್ದ ಊಷೆಯೊಡನೆ ಅನಿರುದ್ಧನು ಪಾಶಾ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಊಷೆಯ ದೇಹವು ಅವನನ್ನು ಆಕಾಂಕ್ಷೆಯಿಂದ ಆಲಿಂಗನಮಾಡಿ, ಅವಳ ವಕ್ಷಸ್ಥಲದ ಕುಂಕುಮದಿಂದ ಹಾರವು ಕೆಂಪುಗೊಂಡಿತ್ತು. ಅವನು ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹಾರದೊಂದಿಗೆ ಅವಳನ್ನು ಅಲಿಂಗಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ, ಬಾಣನು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾದನು. ಅನಿರುದ್ಧನು, ತನ್ನ ಸುತ್ತಲಿನ ವಿರೋಧಿಗಳಾದ ರಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಸೇನೆಗಳನ್ನು ಕಂಡು, ಗದೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು, ಯಮಧರ್ಮರಾಜನು ದಂಡ ಹಿಡಿದಂತೆ, ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಾದನು. ಅವನನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಬಂದವರು, ಅನಿರುದ್ಧನ ಗದರಿಕೆಯಿಂದ ಹತರಾಗಿ, ನಾಯಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಹಂದಿಯಂತೆ ಅವನು ಅವರನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸಿದನು. ಅವರ ತಲೆ, ತೊಡೆಯು, ಕೈ ಮುರಿದು, ಜೀವ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರು ಮಹಲಿನಿಂದ ಓಡಿಹೋದರು. ಆಮೇಲೆ ಬಾಣನ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಪುತ್ರನು ನಾಗಪಾಶದಿಂದ ಅನಿರುದ್ಧನನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದನು. ತನ್ನ ಸ್ವಜಾತಿಯ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದ ಅನಿರುದ್ಧನು ಆ ಪಾಶದಿಂದ ಬಂಧಿತನಾದನು. ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ, ಊಷಾ ದುಃಖದಿಂದ ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಅಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದಳು. ಇಂತೆಯೇ ಅನಿರುದ್ಧನ ಬಂಧನದ ಕಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತದ ದಶಮಸ್ಕಂಧದ ಅರವತ್ತೆರಡನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತು. ಶ್ರೀಶುಕಮುನಿಯವರು ಹೇಳಿದರು: "ಭಾರತಕುಲೋದ್ಭವನೇ, ಅನಿರುದ್ಧನು ಮತ್ತು ಅವನ ಬಂಧುಗಳು ಕಾಣೆಯಾಗಿದ್ದಾಗ, ಅವರಿಗಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳು ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಕಳೆಯಿತು. ಅನಿರುದ್ಧನ ಬಂಧನದ ಮತ್ತು ಆ ಘಟನೆಯ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ನರದಮುನಿಯಿಂದ ಕೇಳಿದ ವೃಷ್ಣಿಕುಲದವರು, ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ದೇವರಂತೆ ಪೂಜಿಸುವವರು, ಶೋಣಿತಪುರದತ್ತ ಹೊರಟರು. ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ, ಯುಯುಧಾನ, ಗದ, ಸಾಮ್ಬ, ಸಾರಣ, ನಂದ, ಉಪನಂದ, ಭದ್ರ ಮತ್ತು ಇತರರು—ಎಲ್ಲರೂ ರಾಮ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾಗಿ ಹೊರಟರು. ಹನ್ನೆರಡು ಅಕ್ಷೌಹಿಣಿ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ, ಸಾತ್ವತವೀರರು ಬಾಣನ ನಗರವನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಆವರಿಸಿದರು. ತನ್ನ ಉದ್ಯಾನಗಳು, ಕೋಟೆಯ ಗೋಡೆಗಳು, ಗೋಪುರಗಳು, ಬಾಗಿಲುಗಳು—all ನಾಶಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಬಾಣನು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ತನ್ನ ಸಮಾನ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು. ಬಾಣನ ಪರವಾಗಿ, ಭಗವಾನ್ ರುದ್ರನು ತನ್ನ ಪುತ್ರನೊಡನೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಮಥಗಣದೊಡನೆ ನಂದಿಯ ಮೇಲೆ ಏರಿ, ರಾಮ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣರ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಶಂಕರರ ನಡುವೆ, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಮತ್ತು ಗುಹನ ನಡುವೆ, ಭೀಕರವಾದ, ಅಚ್ಚರಿಯ, ರೋಮಾಂಚನಕಾರಿಯಾದ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಕುಂಭಾಂಡ ಮತ್ತು ಕೂಪಕರ್ಣರು ಬಲರಾಮನೊಂದಿಗೆ, ಸಾಮ್ಬನು ಬಾಣನ ಪುತ್ರನೊಂದಿಗೆ, ಸಾತ್ಯಕಿ ಬಾಣನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ನಡೆಸಿದರು. ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ಸಿದ್ಧರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಅಪ್ಸರಸರು, ಯಕ್ಷರು—all ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನೋಡಲು ಬಂದರು. ಕೃಷ್ಣನು ಶಂಕರನ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾದ ಭೂತ, ಪ್ರಮಥ, ಗುಹ್ಯಕ, ಡಾಕಿನಿ, ರಾಕ್ಷಸ, ವಿನಾಯಕರನ್ನು ಓಡಿಸಿದರು. ಪ್ರೇತ, ಮಾತೃಕಾ, ಪಿಶಾಚ, ಕುಷ್ಮಾಂಡ, ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಶಾರಂಗಧನುಷ್ಕದಿಂದ ಬಿಟ್ಟ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದನು. ಪಿನಾಕಧಾರಿ ಶಿವನು ವಿವಿಧಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಕೃಷ್ಣನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದರೂ, ಕೃಷ್ಣನು ಅವುಗಳನ್ನು ತಾನೇ ಪ್ರತಿಯುಕ್ತಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ನಿರಸ್ತ ಮಾಡಿದನು. ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರ, ವಾಯವ್ಯಕ್ಕೆ ಪಾರ್ವತಾಸ್ತ್ರ, ಅಗ್ನಿಯಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಪಾರ್ಜನ್ಯಾಸ್ತ್ರ, ಪಾಶುಪತಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಶಸ್ತ್ರದಿಂದ ಪ್ರತಿಯುತ್ತರ ನೀಡಿದನು. ಈ ರೀತಿ, ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ ಮಹಾಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು.