ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಕಾಲಿಂದಿಯ ಮಗರು ಶ್ರುತ, ಕವಿ, ವೃಷ, ವೀರ, ಸುಬಾಹು, ಭದ್ರ, ಏಕಲ, ಶಾಂತಿ, ದರ್ಶ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣಮಾಸ. ಸೋಮಕನು ಅವರಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕವನು. ಮಾದ್ರಿಯಿಂದ ಪ್ರಘೋಷ, ಗಾಯತ್ರವಾನ್, ಸಿಂಹ, ಬಲ, ಪ್ರಬಲ, ಊರ್ಧ್ವಗ, ಮಹಾಶಕ್ತಿ, ಸಹ, ಓಜ ಮತ್ತು ಅಪರಾಜಿತ ಎಂಬ ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು. ಮಿತ್ರವಿಂದೆಯಿಂದ ವೃಕ, ಹರ್ಷ, ಅನಿಲ, ಗೃಹದ್ರ, ವರ್ಧನ, ಅನ್ನಾದ, ಮಹಾಶ, ಪಾವನ, ವಹ್ನಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷುಧಿ ಎಂಬ ಮಕ್ಕಳಾದರು. ಭದ್ರೆಯಿಂದ ಸಂಗ್ರಾಮಜಿತ್, ಬೃಹತ್ಸೇನ, ಶೂರ, ಪ್ರಹರಣ, ಅರಿಜಿತ್, ಜಯ, ಸುಭದ್ರ, ವಾಮಾಯು ಮತ್ತು ಸತ್ಯಕ ಎಂಬ ಪುತ್ರರು ಹುಟ್ಟಿದರು. ರೋಹಿಣಿಯಿಂದ ದೀಪ್ತಿಮಾನ್, ತಾಮ್ರ, ತಪ್ತ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಕ್ಕಳು ಜನಿಸಿದರು. ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನಿಗೆ ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಸೋದರಿಯಾದ ರುಕ್ಮವತಿಯೊಂದಿಗೆ ಅನಿರುದ್ಧ ಎಂಬ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಪುತ್ರನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಈ ರುಕ್ಮವತಿ ಬೋಜಕಟ ನಗರದ ರಾಜಕುಮಾರಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ಅವರ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ತಲುಪಿದರು. ಕೃಷ್ಣನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಾಯಿಯರಾಗಿ ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದರು. ರಾಜನು ಕೇಳಿದನು: "ಓ ಮಹಾತ್ಮನೇ, ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ನಿಂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಅವಕಾಶ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದರೂ, ರುಕ್ಮಿ ಯಾಕೆ ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಕೃಷ್ಣನ ಮಗನಿಗೆ ವಿವಾಹವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟನು? ಈ ಶತ್ರುಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆದ ವಿವಾಹದ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು." ಯೋಗಿಗಳಿಗಂತೂ ಭೂತ, ಭವಿಷ್ಯ, ವರ್ತಮಾನ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಅತೀತವಾದುದು, ದೂರವಾದುದು, ಗುಪ್ತವಾದುದೆಲ್ಲವೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಶುಕ ಮಹರ್ಷಿ ಹೇಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು: ಸ್ವಯಂವರದಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಅಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಮನುಷ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ Cupidನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವನನ್ನು ಅವಳು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು. ಸಮಾವೇಶವಾದ ರಾಜರನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಅವನು ಯುದ್ಧದ ಮಧ್ಯೆ ತನ್ನ ರಥದಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ಒಬ್ಬನೇ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದನು. ರುಕ್ಮಿಯು ತನ್ನ ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಸಹ, ತನ್ನ ಸೋದರಿಯ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಅವಳ ಸೋದರನ ಮಗನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು. ಕೃತವರ್ಮನ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಪುತ್ರನು ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಸುಂದರವಾದ, ವಿಶಾಲನೇತ್ರೆಯಾದ ಮಗಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾದನು. ರುಕ್ಮಿಯು ತನ್ನ ಮೊಮ್ಮಗಳಾದ ರೋಚನೆಯನ್ನು ಹರಿಯ ಮೊಮ್ಮಗನಾದ ಅನಿರುದ್ಧನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು; ಇದನ್ನು ಅವನು ಅಸಂಬಂಧವಾದ ಸಂಬಂಧವೆಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ಸಹ, ತನ್ನ ಸೋದರಿಯ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡನು. ಆ ಶುಭ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ರುಕ್ಮಿಣಿ, ರಾಮ, ಕೃಷ್ಣ, ಹಾಗೂ ಸಾಂಬ, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಮತ್ತು ಇತರರು ಬೋಜಕಟ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ವಿವಾಹ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ, ಕಲಿಂಗರಾಜನ ನೇತೃತ್ವದ ಗರ್ವಿತ ರಾಜರು ರುಕ್ಮಿಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಿ, ಬಲರಾಮನನ್ನು ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸುವಂತೆ ಸವಾಲು ಹಾಕಿದರು. "ಈವನು ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತನಲ್ಲ, ರಾಜನೇ, ಆದರೂ ಸೋಲು ದೊಡ್ಡದು," ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಬಲರಾಮನನ್ನು ಕರೆಸಿಕೊಂಡರು, ಮತ್ತು ರುಕ್ಮಿ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಜೂಜಾಡಲು ಕುಳಿತನು. ಅಲ್ಲಿ ರಾಮನು ನೂರು, ಸಾವಿರ, ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಪಣವಾಗಿ ಇಟ್ಟನು. ರುಕ್ಮಿಯು ಅವನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನು; ಕಲಿಂಗರಾಜನು ಬಲರಾಮನನ್ನು ಹಿಗ್ಗಿ ನಗಿದನು, ತನ್ನ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಅವಮಾನಿಸಿದನು. ಇದನ್ನು ಹಳಾಯುಧನು ಸಹಿಸಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ರುಕ್ಮಿಯು ಲಕ್ಷ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಪಣವಾಗಿ ಇಟ್ಟನು; ಆ ಬಾರಿ ಬಲರಾಮನು ಜಯಿಸಿದನು. ಆದರೆ ರುಕ್ಮಿಯು ಮೋಸಮಾಡಿ "ನಾನು ಗೆದ್ದೆ" ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದನು. ಇದರಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ಬಲರಾಮನು, ಸಮುದ್ರದಂತೆ ಆಕ್ರೋಶದಿಂದ, ಕಣ್ಣು ಕೆಂಪಾಗಿ, ಹತ್ತು ಲಕ್ಷ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಪಣವಾಗಿ ಇಟ್ಟನು. ಈ ಬಾರಿ ಕೂಡ ಬಲರಾಮನು ನ್ಯಾಯದಿಂದ ಜಯಿಸಿದನು, ಆದರೆ ರುಕ್ಮಿಯು ಮತ್ತೆ ಮೋಸದ ಮೂಲಕ "ನಾನು ಗೆದ್ದೆ, ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಹೇಳಲಿ" ಎಂದನು. ಆಗ ಆಕಾಶದಿಂದ ಧ್ವನಿ ಕೇಳಿಬಂತು: "ಈ ಪಣವನ್ನು ಬಲರಾಮನೇ ಗೆದ್ದನು; ರುಕ್ಮಿಯು ಅನ್ಯಾಯದಿಂದ, ಮಾತಿನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಜಯವನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ." ಆ ದಿವ್ಯಧ್ವನಿಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ದುಷ್ಟ ರಾಜರ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಹಾಗೂ ವಿಧಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ, ವಿದರ್ಭರಾಜನು ಸಂಕರ್ಷಣನನ್ನು ನಿಂದಿಸಿ ಹಾಸ್ಯಮಾಡಿದನು: "ನೀವು ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುವ ಗೋವಾಳರು, ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತರಲ್ಲ; ರಾಜರು ಜೂಜಾಡುತ್ತಾರೆ, ಬಾಣ ಹಾರಿಸುತ್ತಾರೆ, ನೀವು ಅಲ್ಲ." ಈ ರೀತಿ ರಾಜರಿಂದ ಅವಮಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ರುಕ್ಮಿಯಿಂದ ಹಿಗ್ಗಿ ನಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬಲರಾಮನು ಕೋಪದಿಂದ ತನ್ನ ಗದೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಜನರ ಮಧ್ಯೆ ರುಕ್ಮಿಯನ್ನು ಹೊಡೆದನು. ಕಲಿಂಗರಾಜನು ಹತ್ತನೇ ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಅವನು ಹಲ್ಲು ತೋರಿಸಿ ನಗಿದ್ದುದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಅವನ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಒಡೆದನು. ಇತರ ರಾಜರು ಕೈ, ತೊಡೆ, ತಲೆ ಮುರಿದು, ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ಭಯದಿಂದ ಓಡಿಹೋದರು. ರೂಕ್ಮಿಯು, ತನ್ನ ಸೋದರಿಯ ಭರ್ತೃನಿಂದ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹತರಾದಾಗ, ಕೃಷ್ಣನು ರುಕ್ಮಿಣಿ ಮತ್ತು ಬಲರಾಮನ ನಡುವಿನ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಭಂಗವಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಭಯದಿಂದ, ಆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಲೂ ಇಲ್ಲ, ದಂಡಿಸಲೂ ಇಲ್ಲ. ನಂತರ ಅನಿರುದ್ಧ ಮತ್ತು ಅವನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಸುಂದರವಾದ ರಥದಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಿ, ರಾಮ ಮತ್ತು ದಾಶಾರ್ಹರು ಬೋಜಕಟದಿಂದ ಕುಶಸ್ಥಳಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರು; ಅವರ ಕಾರ್ಯಗಳು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ, ಮಧುಸೂದನನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷದಿಂದ ಹೋದರು. ಇದಾದ ಮೇಲೆ, ರಾಜನು ಕೇಳಿದನು: "ಯದುಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಬಾಣನ ಮಗಳು ಊಷೆಯನ್ನು ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹರಿಯು ಮತ್ತು ಶಂಕರನು ಭಯಾನಕವಾದ ಯುದ್ಧವನ್ನಾಡಿದರು. ಓ ಮಹಾಯೋಗಿ, ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು." ಶ್ರಿ ಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಬಾಣನು ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಬಲಿಯ ನೂರಾರು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯನು; ಬಲಿಯು ವಾಮನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹರಿಗೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದವನು. ಬಾಣನು ಸದಾ ಶಿವನ ಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದ, ಗೌರವಪಾತ್ರನಾಗಿದ್ದ, ಉದಾರಚೇತನ, ಬುದ್ಧಿವಂತ, ಸತ್ಯನಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ವ್ರತದಲ್ಲಿ ದೃಢನಾಗಿದ್ದ. ಅವನು ಶೋಣಿತ ಎಂಬ ಸುಂದರ ನಗರದಲ್ಲಿ ರಾಜನಾಗಿ ಆಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಶಂಭುವಿನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಅವನ ಸೇವಕರು ಅಮರರುಗಳಂತೆ ಇದ್ದರು. ತನ್ನ ಸಾವಿರ ಕೈಗಳಿಂದ ಅವನು ರುದ್ರನಿಗೆ ತಾಂಡವ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತವಾಡಿ ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದ್ದನು. ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅಧಿಪತಿಯೂ, ಭಕ್ತರ ಆಶ್ರಯನೂ ಆದ ದೇವರು ಅವನಿಗೆ ಇಚ್ಛಿತ ವರವನ್ನು ಕೊಡಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದನು. ಬಾಣನು ಶಿವನೇ ತನ್ನ ನಗರಕ್ಕೆ ರಕ್ಷಕನಾಗಿರಲಿ ಎಂದು ವರವನ್ನು ಕೋರಿ ಪಡೆದನು. ಒಂದು ದಿನ, ತನ್ನ ಬಲದಲ್ಲಿ ಗರ್ವಿತರಾಗಿ, ಅವನು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದ್ದ ಗಿರೀಶನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಕಿರೀಟದಿಂದ ಅವನ ಪದಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದನು: "ನಾನು ನಿಮಗೆ ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ, ಮಹಾದೇವಾ, ಲೋಕಗುರು, ಲೋಕನಾಥ, ಅಪೂರ್ಣವಾಸನೆಗಳಿಗೆ ವರವನ್ನು ನೀಡುವವ, ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಪೂಜಿತನಾದವನೇ! ನೀವು ನನಗೆ ಸಾವಿರ ಕೈಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೀರಾ, ಆದರೆ ಅವು ನನಗೆ ಭಾರವಾಗಿದೆ. ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಿಮ್ಮಂತೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲು ತಕ್ಕವನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಯುದ್ಧದ ಆಸೆಯಿಂದ ನಾನು ನನ್ನ ಕೈಗಳಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಕರಚಿಕೊಂಡೆ, ದಿಕ್ಕುಗಳ ಎಲೆಯಾನಿಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದೆ, ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಒಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನಮಾಡಿದೆ; ಆದರೆ ಅವು ಕೂಡ ಭಯದಿಂದ ಓಡಿಹೋಗಿವೆ." ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಶಿವನು ಕೋಪದಿಂದ ಹೇಳಿದನು: "ನಿನ್ನ ಧ್ವಜವು ಮುರಿದುಹೋದಾಗ, ಮೂಢನೇ, ನಿನಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಶತ್ರುವೊಬ್ಬನು ಎದುರಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ನಿನ್ನ ಗರ್ವವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವನು." ಈ ರೀತಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಬಾಣನು, ಮೋಹದಿಂದ, ಸಂತೋಷಗೊಂಡು, ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ, ಗಿರೀಶನ ಆದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದನು; ಆದರೆ ಅವನು ಸ್ವಂತ ಶಕ್ತಿಯ ನಾಶವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನಿಗೆ ಊಷಾ ಎಂಬ ಮಗಳು ಇದ್ದಳು. ಅವಳು ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನ ಮಗನಾದ, ಅವಳು ಎಂದಿಗೂ ನೋಡದ ಅಥವಾ ಕೇಳದ ಸುಂದರ ಯುವಕನೊಂದಿಗೆ ಸಂಗಮವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದಳು. ಅವನು ಅಲ್ಲೆ ಇಲ್ಲದೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಅವಳು ಸ್ನೇಹಿತಿಯರ ಮಧ್ಯೆ ಎದ್ದು, ಸಂಕೋಚದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಆತಂಕದಿಂದ, "ನೀನು ಎಲ್ಲಿದ್ದೀಯಾ, ಪ್ರಿಯನೇ?" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾ ಕೂಗಿದಳು.