ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಪತ್ನಿಯರಾದ ರುಕ್ಮಿಣಿ, ಸತ್ಯಭಾಮಾ, ಜಾಂಬವತಿ, ನಾಗ್ನಜಿತ್, ಕಾಲಿಂದಿ, ಮಾದ್ರಿ, ಮಿತ್ರವಿಂದಾ, ಭದ್ರಾ, ರೋಹಿಣಿ ಮತ್ತು ಇತರರು—ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಅನೇಕ ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು. ರುಕ್ಮಿಣಿಯಿಂದ ಭಾನು, ಸುಭಾನು, ಸ್ವರ್ಭಾನು, ಪ್ರಭಾನು, ಭಾನುಮಾನ, ಚಂದ್ರಭಾನು, ಬೃಹದ್ಭಾನು ಮತ್ತು ರತಿಭಾನು ಎಂಬ ಎಂಟು ಮಂದಿ ಪುತ್ರರು ಹುಟ್ಟಿದರು. ಸತ್ಯಭಾಮೆಗೆ ಶ್ರೀಭಾನು, ಪ್ರತಿಭಾನು, ಸಾಂಬ, ಸುಮಿತ್ರ, ಪುರುಜಿತ್, ಶತಜಿತ್ ಮತ್ತು ಸಹಸ್ರಜಿತ್ ಎಂಬ ಹತ್ತು ಮಂದಿ ಪುತ್ರರು ಇದ್ದರು. ಜಾಂಬವತಿಯ ಪತ್ನಿಯಾದ ಸಾಂಬ, ವಿಜಯ, ಚಿತ್ರಕೇತು, ವಸುಮಾನ, ದ್ರವಿಡ ಮತ್ತು ಕ್ರತು ಎಂಬ ಪುತ್ರರನ್ನು ಕೃಷ್ಣನು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದನು. ನಾಗ್ನಜಿತ್‌ನಿಂದ ವೀರಚಂದ್ರ, ಅಶ್ವಸೇನ, ಚಿತ್ರಗು, ವೇಗವಾನ್, ವೃಷ, ಆಮ, ಶಂಕು, ವಸು, ಶ್ರೀಮಾನ ಮತ್ತು ಕುಂತಿರ್ ಎಂಬ ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು. ಕಾಲಿಂದಿಯಿಂದ ಶ್ರುತ, ಕವಿ, ವೃಷ, ವೀರ, ಸುಬಾಹು, ಭದ್ರ, ಏಕಲ, ಶಾಂತಿ, ದರ್ಶ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣಮಾಸ ಎಂಬ ಪುತ್ರರು ಹುಟ್ಟಿದರು; ಸೋಮಕನು ಅವರಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯವನು. ಮಾದ್ರಿಯಿಂದ ಪ್ರಘೋಷ, ಗಾತ್ರವಾನ್, ಸಿಂಹ, ಬಲ, ಪ್ರಬಲ, ಊರ್ಧ್ವಗ, ಮಹಾಶಕ್ತಿ, ಸಹ, ಓಜ ಮತ್ತು ಅಪರಾಜಿತ ಎಂಬ ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು. ಮಿತ್ರವಿಂದಾದಿಂದ ವೃಕ, ಹರ್ಷ, ಅನಿಲ, ಗೃಹದ್ರ, ವರ್ಧನ, ಅನ್ನಾದ, ಮಹಾಶ, ಪಾವನ, ವಹ್ನಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷುಧಿ ಎಂಬ ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು. ಭದ್ರಾದಿಂದ ಸಂಗ್ರಾಮಜಿತ್, ಬೃಹತ್ಸೇನ, ಶೂರ, ಪ್ರಹರಣ, ಅರಿಜಿತ್, ಜಯ, ಸುಭದ್ರ, ವಾಮಾಯು ಮತ್ತು ಸತ್ಯಕ ಎಂಬ ಪುತ್ರರು ಹುಟ್ಟಿದರು. ರೋಹಿಣಿಯಿಂದ ದೀಪ್ತಿಮಾನ, ತಾಮ್ರ, ತಪ್ತ ಮತ್ತು ಇತರ ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು. ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನಿಗೆ ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಸಹೋದರಿ ರುಕ್ಮವತಿಯೊಂದಿಗೆ ಅನಿರುದ್ಧ ಎಂಬ ಬಲಶಾಲಿ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು; ಅವಳು ಭೋಜಕಟ ಎಂಬ ಪಟ್ಟಣದ ರಾಜಕುಮಾರಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ಈ ಕೃಷ್ಣನ ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ಜನಿಸಿದರು. ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಮಕ್ಕಳ ತಾಯಂದಿರೆಂದು ಹೇಳುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ. ಇತ್ತ ರಾಜನು ಶುಕಮುನಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು: "ಹೇ ಮಹಾಮುನೀ, ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ಅಪಮಾನಗೊಂಡು, ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬೇಕೆಂದು ನಿರಂತರ ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ರುಕ್ಮಿ ಹೇಗೆ ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಕೃಷ್ಣನ ಪುತ್ರನಿಗೆ ವಿವಾಹವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟನು? ಈ ವೈರಿಗಳ ನಡುವಿನ ವಿವಾಹ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿ ಹೇಳು." ಶುಕಮುನಿಯು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: "ಯೋಗಿಗಳು ಭೂತ, ಭವಿಷ್ಯ, ವರ್ತಮಾನ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೂ ಅತೀತವಾದ, ದೂರವಾದ ಅಥವಾ ಗುಪ್ತವಾದ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸ್ವಯಂವರದಲ್ಲಿ, ಅನಿರುದ್ಧನನ್ನು ತನ್ನ ಪತಿ ಎಂದು ರುಕ್ಮವತಿ ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿದಳು. ಅನಿರುದ್ಧನು ಸಮರದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಎಲ್ಲ ರಾಜರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಅವಳನ್ನು ತನ್ನ ರಥದಲ್ಲಿ ಕೊಂಡೊಯ್ದನು. ರುಕ್ಮಿ, ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ಅಪಮಾನಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ಸಹ, ತನ್ನ ಸಹೋದರಿಯ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಕೃಷ್ಣನ ಪುತ್ರನಿಗೆ ವಿವಾಹವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟನು. ಕೃತವರ್ಮನ ಪುತ್ರನು ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿಸಿದನು. ವೈರಾಗ್ಯವಿದ್ದರೂ ಸಹೋದರಿಯ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ, ರುಕ್ಮಿ ತನ್ನ ಮೊಮ್ಮಗಳು ರೋಚನೆಯನ್ನು ಹರಿಯ ಮೊಮ್ಮಗ ಅನಿರುದ್ಧನಿಗೆ ವಿವಾಹವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟನು. ಆ ಶುಭ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ರುಕ್ಮಿಣಿ, ರಾಮ, ಕೃಷ್ಣ, ಸಾಂಬ, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಮತ್ತು ಇತರರು ಭೋಜಕಟ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ವಿವಾಹ ಕಾರ್ಯ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ, ಕಲಿಂಗದ ರಾಜನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ರಾಜರು, ಗರ್ವದಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಂಡು, ಬಲರಾಮನನ್ನು ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಬೇಕೆಂದು ರುಕ್ಮಿಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು. 'ಈತನಿಗೆ ಜೂಜಿನ ಬಗೆಗೆ ತಿಳಿಯದು,' ಎಂದು ಅವರು ರಾಜನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು. ಆದರೂ ಬಲರಾಮನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ರುಕ್ಮಿ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಜೂಜಾಡಲು ಕುಳಿತನು. ಮೊದಲಿಗೆ ರಾಮನು ನೂರನ್ನು, ನಂತರ ಸಾವಿರ, ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಪಣವಾಗಿ ಇಟ್ಟು ಸೋತನು. ಕಲಿಂಗದ ರಾಜನು ಬಲರಾಮನನ್ನು ಹಾಸ್ಯಮಾಡಿ, ತನ್ನ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಜೋರಾಗಿ ನಗಿದನು. ಇದನ್ನು ಹಳಾಯುಧನು ಸಹಿಸಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ರುಕ್ಮಿ ಲಕ್ಷ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಪಣವಾಗಿ ಇಟ್ಟು, ಈ ಬಾರಿ ಬಲರಾಮನು ಗೆದ್ದನು. ಆದರೆ ರುಕ್ಮಿ ಮೋಸಮಾಡಿ, 'ನಾನು ಗೆದ್ದೆ,' ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದನು. ಇದರಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ಬಲರಾಮನು, ಈ ಬಾರಿ ಹತ್ತು ಲಕ್ಷ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಪಣವಾಗಿ ಇಟ್ಟು, ನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಗೆದ್ದನು. ಆದರೂ ರುಕ್ಮಿ ಮತ್ತೆ ಮೋಸಮಾಡಿ, 'ನಾನು ಗೆದ್ದೆ, ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಹೇಳಲಿ,' ಎಂದು ಹಠವಾಡಿದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದಿಂದ ಧ್ವನಿ ಬಂದು, 'ಈ ಪಣವನ್ನು ಬಲರಾಮನೇ ಗೆದ್ದನು; ರುಕ್ಮಿ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ,' ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಆದರೆ ಆ ದಿವ್ಯ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ, ವಿದರ್ಭದ ರಾಜನು ದುರಾಶಯಿ ರಾಜರ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ದೈವದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಬಲರಾಮನನ್ನು ಹಾಸ್ಯಮಾಡಿದನು. 'ನೀವು ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೆಣಸು ಹೋದುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಏನು ಗೊತ್ತು? ರಾಜರು ಜೂಜಾಡುತ್ತಾರೆ, ಧನುರ್ವಿದ್ಯೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ, ನೀವು ಹಸುವನ್ನು ಮೇಯಿಸುವವರು,' ಎಂದು ಅವನು ಅವಮಾನಿಸಿದನು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹಾಸ್ಯಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಬಲರಾಮನು, ಆಕ್ರೋಶದಿಂದ ತನ್ನ ಗದೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಜನರ ನಡುವೆ ರುಕ್ಮಿಯನ್ನು ಹೊಡೆದು ಕೊಂದನು. ಕಲಿಂಗದ ರಾಜನು ಹಲ್ಲು ತೋರಿಸಿ ನಗಿದ್ದುದನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಅವನ ಹತ್ತನೇ ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಅವನ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದು ಬಿಸಾಡಿದನು. ಇತರ ರಾಜರು, ತಮ್ಮ ಕೈ, ಕಾಲು, ತಲೆ ಮುರಿದು ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ಭಯದಿಂದ ಓಡಿ ಹೋದರು. ಬಲರಾಮನ ಗದಾ ಪ್ರಹಾರದಿಂದ ಅವರು ಪರಾಭವಗೊಂಡರು. ರುಕ್ಮಿ, ಕೃಷ್ಣನ ಮಾವನು, ಹತರಾದಾಗ, ಕೃಷ್ಣನು ರುಕ್ಮಿಣಿ ಮತ್ತು ಬಲರಾಮನ ನಡುವಿನ ಬಂಧುಭಾವ ಭಂಗವಾಗದಿರಲಿ ಎಂದು, ಆ ಘಟನೆಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಲೂ ಇಲ್ಲ, ಗದರಿಸಲೂ ಇಲ್ಲ. ನಂತರ, ಅನಿರುದ್ಧ ಮತ್ತು ಅವನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಸುಂದರವಾದ ರಥದಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಿ, ರಾಮ ಮತ್ತು ದಾಶಾರ್ಹರು ಭೋಜಕಟದಿಂದ ಕುಶಸ್ಥಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು; ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡವು. ಅನಂತರ ರಾಜನು ಪುನಃ ಕೇಳಿದನು: "ಯದುಕುಲದ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಬಾಣನ ಮಗಳು ಊಷೆಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿಸಿದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹರಿ ಮತ್ತು ಶಂಕರರ ನಡುವೆ ಭಯಾನಕ ಯುದ್ಧವಾಯಿತು. ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು." ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: "ಬಾಣನು ಮಹಾತ್ಮ ಬಲಿಯ ಶತಪೂತ್ರರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯನು; ಆ ಬಲಿ ಭಗವಂತನಿಗೆ ವಾಮನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾನಮಾಡಿದ್ದನು. ಬಾಣನು ಸದಾ ಶಿವಭಕ್ತ, ಗೌರವಪಾತ್ರ, ದಾನಶೀಲ, ಬುದ್ಧಿವಂತ, ಸತ್ಯವ್ರತ, ದೃಢನಿಶ್ಚಯಿಯೂ ಆಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಶೋಣಿತ ಎಂಬ ಸುಂದರ ನಗರದಲ್ಲಿ ರಾಜನಾಗಿ ಆಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಶಂಭುವಿನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಅವನ ಸೇವಕರು ದೇವತೆಗಳಂತಿದ್ದರು. ತನ್ನ ಸಾವಿರ ಕೈಗಳಿಂದ ಅವನು ರುದ್ರನ ತಾಂಡವ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಮಾಡಿ ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಪ್ರಪಂಚದ ಒಡೆಯನಾದ ಭಗವಂತನು, ಭಕ್ತರ ಆಶ್ರಯ ಹಾಗೂ ಪ್ರಿಯನಾದ ಅವನಿಗೆ, 'ಯಾವ ವರ ಬೇಕೋ ಆಯ್ಕೆಮಾಡು' ಎಂದು ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದನು. ಆಗ ಅವನು, 'ನನ್ನ ನಗರಕ್ಕೆ ರಕ್ಷಕನಾಗಿ ಶಿವನೇ ಇರಲಿ' ಎಂದು ವರವನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಂಡನು. ಒಂದು ದಿನ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತಾಗಿ, ಹತ್ತಿರವೇ ಇದ್ದ ಗಿರಿಶನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ತನ್ನ ಸೂರ್ಯಪ್ರಭೆಯ تاجಿನಿಂದ ಅವನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದನು. 'ಮಹಾದೇವಾ, ಲೋಕಗಳ ಗುರು, ಅಪೂರ್ಣಾಶಯರ ಆಶಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವವ, ದೇವತೆಗಳೂ ಪೂಜಿಸುವ ಪಾದಗಳವ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ,' ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದನು. 'ನೀವು ನನಗೆ ಸಾವಿರ ಕೈಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೀರಿ, ಆದರೆ ಅವು ನನಗೆ ದೊಡ್ಡ ಭಾರವಾಗಿದೆ. ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಿಮ್ಮ ಹೊರತು ನನಗೆ ಸಮಾನರಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲು ಯಾರೂ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ,' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಯುದ್ಧಾಸೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಅವನು, ತನ್ನ ಕೈಗಳಿಂದ ಶರೀರವನ್ನು ತೋಯ್ದುಕೊಂಡು, ದಿಕ್ಕುಗಳ ಗಜಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಿ, ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಪುಡಿ ಮಾಡಿದನು. ಆದರೆ ಅವುಗಳೂ ಭಯದಿಂದ ಓಡಿ ಹೋದವು.