ಶ್ರೀಮಾನ್! ಈಗ ನಾನು ಭಗವತ್ಪುರಾಣದ ಈ ಪವಿತ್ರ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಥೆಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತೇನೆ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಪುತ್ರರು ಅನೇಕರು ಇದ್ದರು. ರುಕ್ಮಿಣಿಯಿಂದ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು ಚಾರುದೇಶ್ಣ, ಸುದೇಷ್ಣ, ಬಲಶಾಲಿ ಚಾರುದೇಹ, ಸುಚಾರು, ಚಾರುಗುಪ್ತ, ಭದ್ರಚಾರು ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಬ್ಬರು. ಹರಿ ಎಂಬ ದಶಮ ಪುತ್ರ ಚಾರುಚಂದ್ರ, ವಿಚಾರು ಮತ್ತು ಚಾರು ಕೂಡ ಇದ್ದರು. ಇವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆಗೆ ಸಮಾನರಾದವರು. ಸತ್ಯಭಾಮೆಯಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಪುತ್ರರು ಭಾನು, ಸುಭಾನು, ಸ್ವರ್ಭಾನು, ಪ್ರಭಾನು, ಭಾನುಮಾನ, ಚಂದ್ರಭಾನು, ಬೃಹದ್ಭಾನು ಮತ್ತು ರತಿಭಾನು ಎಂಬ ಎಂಟು ಮಂದಿ. ಅವರ ಪತ್ನಿಯಾದ ಜಾಂಬವತಿಯವರಿಂದ ಸಂಭವಿಸಿದ ಪುತ್ರರು ಸಾಮ್ಬನನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ವಿಜಯ, ಚಿತ್ರಕೇತು, ವಸುಮಾನ, ದ್ರವಿಡ ಮತ್ತು ಕ್ರತು ಎಂಬವರು ಇದ್ದರು. ಇವರು ತಂದೆಯ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾದವರು. ನಾಗ್ನಜಿತಿಯವರ ಪುತ್ರರು ವೀರಚಂದ್ರ, ಅಶ್ವಸೇನ, ಚಿತ್ರಗು, ವೇಗವಾನ್, ವೃಷ, ಆಮ, ಶಂಕು, ವಸು, ಶ್ರೀಮಾನ್ ಮತ್ತು ಕುಂತಿರ್. ಕಾಲಿಂದಿಯಿಂದ ಜನಿಸಿದವರು ಶ್ರುತ, ಕವಿ, ವೃಷ, ವೀರ, ಸುಬಾಹು, ಭದ್ರ, ಏಕಲ, ಶಾಂತಿ, ದರ್ಶ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣಮಾಸ ಹಾಗೂ ಚಿಕ್ಕ ಪುತ್ರನಾದ ಸೋಮಕ. ಮಾದ್ರಿಯಿಂದ ಪ್ರಘೋಷ, ಗಾಯತ್ರವಾನ್, ಸಿಂಹ, ಬಲ, ಪ್ರಬಲ, ಊರ್ಧ್ವಗ, ಮಹಾಶಕ್ತಿ, ಸಹ, ಓಜ ಮತ್ತು ಅಪರಾಜಿತ ಎಂಬ ಹತ್ತು ಮಂದಿ ಜನಿಸಿದರು. ಮಿತ್ರವಿಂದೆಯಿಂದ ವೃಕ, ಹರ್ಷ, ಅನಿಲ, ಗೃಹಧ್ರ, ವರ್ಧನ, ಅನ್ನಾದ, ಮಹಾಶ, ಪಾವನ, ವಹ್ನಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷುಧಿ ಎಂಬವರು ಜನಿಸಿದರು. ಭದ್ರಾದೇವಿಯಿಂದ ಸಂಗ್ರಾಮಜಿತ್, ಬೃಹತ್ಸೇನ, ಶೂರ, ಪ್ರಹರಣ, ಅರ್ಜಿತ್, ಜಯ, ಸುಭದ್ರ, ವಾಮಾಯು ಮತ್ತು ಸತ್ಯಕ ಎಂಬವರು ಜನಿಸಿದರು. ರೋಹಿಣಿಯಿಂದ ದೀಪ್ತಿಮಾನ, ತಾಮ್ರ, ತಪ್ತ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರರು ಜನಿಸಿದರು. ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನಿಗೆ ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಸಹೋದರಿಯಾದ ರುಕ್ಮಿಯ ಪುತ್ರಿಯಾದ ಬಲಶಾಲಿನಿ ರುಕ್ಮವತಿಯವರಿಂದ ಅನಿರುದ್ಧ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ಪುತ್ರರು, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಸಂಖ್ಯೆಯವರಾಗಿದ್ದರು. ಕೃಷ್ಣನ ಮಕ್ಕಳ ತಾಯಂದಿರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ. ರಾಜನು ಕೇಳಿದನು: "ಹೇ ಮಹಾತ್ಮ, ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ಅವಮಾನಿತನಾಗಿ, ಆತನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಅವಕಾಶ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದ ರುಕ್ಮಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಕೃಷ್ಣನ ಮಗನಿಗೆ ಹೇಗೆ ವಿವಾಹವನ್ನಾದರು ಕೊಟ್ಟನು? ಅವರ ವಿವಾಹದ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿ." ಯೋಗಿಗಳು ಭೂತ, ಭವಿಷ್ಯ, ವರ್ತಮಾನ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಅತೀತವಾದದ್ದು, ದೂರವಾದದ್ದು, ಗುಪ್ತವಾದದ್ದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀ ಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: "ಸ್ವಯಂವರದಲ್ಲಿ ಅನಿರುದ್ಧನೇ ಕಾಮದೇವನಂತೆ ಅನೇಕ ಅಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದ. ಸಮಾವೇಶವಾದ ರಾಜರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ತನ್ನ ರಥದಲ್ಲಿ ಏರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋದನು. ರುಕ್ಮಿ, ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಶತ್ರುತ್ವವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಸಹ, ತನ್ನ ತಂಗಿಯ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನೇ ತನ್ನ ಸಹೋದರನ ಮಗನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು." "ಕೃತವರ್ಮನ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಪುತ್ರನು ಕೂಡ ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು. ರುಕ್ಮಿಯ ಮೊಮ್ಮಗಿಯಾಗಿದ್ದ ರೋಚನೆಯನ್ನು ಅನಿರುದ್ಧನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು. ಇದರಿಂದ ತನ್ನ ತಂಗಿಯ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿ, ಸಂಬಂಧದ ಬಂಧನದಿಂದ ಅಸಮಂಜಸವಾದರೂ ಈ ವಿವಾಹವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡನು." ಆ ಶುಭ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರುಕ್ಮಿಣಿ, ರಾಮ (ಬಲರಾಮ), ಕೃಷ್ಣ, ಸಾಮ್ಬ, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಮೊದಲಾದವರು ಭೋಜಕಟ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ವಿವಾಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮುಗಿದ ನಂತರ, ಕಲಿಂಗದ ರಾಜನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ರಾಜರು, ಬಲರಾಮನನ್ನು ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸುವಂತೆ ರುಕ್ಮಿಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು. "ಈವನಿಗೆ ಜೂಜಿನ ಬಗೆಗೆ ತಿಳಿಯದು," ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಬಲರಾಮನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರು. ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ನೂರು, ಸಾವಿರ, ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಬಲರಾಮನು ಪಣವಿಟ್ಟು ಸೋತನು; ರುಕ್ಮಿ ಗೆದ್ದನು. ಕಲಿಂಗದ ರಾಜನು ಬಲರಾಮನನ್ನು ಹಾಸ್ಯಮಾಡಿ, ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿ ನಗಿದನು. ಇದನ್ನು ಹಳಾಯುಧನು (ಬಲರಾಮ) ಸಹಿಸಲಿಲ್ಲ. ಇದಾದ ಬಳಿಕ ರುಕ್ಮಿ ಲಕ್ಷ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಪಣವಿಟ್ಟು ಜೂಜಾಡಿದನು. ಈ ಬಾರಿ ಬಲರಾಮನು ಗೆದ್ದನು. ಆದರೆ ರುಕ್ಮಿ ಮೋಸಮಾಡಿ, "ನಾನು ಗೆದ್ದೆ" ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದನು. ಆಗ ಕೋಪದಿಂದ ಉರಿದ ಬಲರಾಮನು, ತನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕೆಂಪಾಗಿ, ಸಮುದ್ರದಂತೆ ಆಕ್ರೋಶದಿಂದ, ದಶಲಕ್ಷ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಪಣವಿಟ್ಟು ಮತ್ತೆ ಜೂಜಾಡಿದನು. ಈ ಬಾರಿ ಬಲರಾಮನು ನ್ಯಾಯಮಾರ್ಗದಿಂದ ಗೆದ್ದನು. ಆದರೂ ರುಕ್ಮಿ ಮೋಸದಿಂದ "ನಾನು ಗೆದ್ದೆ, ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಹೇಳಲಿ" ಎಂದನು. ಆಗ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯವಾಣಿ ಕೇಳಿಬಂದಿತು: "ಈ ಪಣವನ್ನು ಬಲರಾಮನೇ ಗೆದ್ದನು; ರುಕ್ಮಿ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, ಧರ್ಮದಿಂದ ಅಲ್ಲ, ಮಾತಿನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಗೆಲುವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ." ಆ ದಿವ್ಯವಾಣಿಯನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ, ರಾಜರು ಮತ್ತು ವಿಧಿರಚನೆಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ರುಕ್ಮಿ ಬಲರಾಮನನ್ನು ಹಾಸ್ಯಮಾಡಿ, "ನೀವು ಗೋಪರು, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ತಿರುಗುವವರು; ರಾಜರು ಜೂಜಾಡುತ್ತಾರೆ, ಬಾಣ ಹಾರಿಸುತ್ತಾರೆ, ನೀವು ಅಲ್ಲ," ಎಂದು ಅವಮಾನಿಸಿದನು. ಈ ಹೀನಾಯವಾಗಿ ಅವಮಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬಲರಾಮನು, ಆಕ್ರೋಶದಿಂದ ತನ್ನ ಗದೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ, ರಾಜಸಭೆಯಲ್ಲೇ ರುಕ್ಮಿಯನ್ನು ಹೊಡೆದು ಕೊಂದನು. ಕಲಿಂಗದ ರಾಜನು ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿ ನಗಿದ್ದುದನ್ನು ನೆನೆಸಿ, ಅವನ ಹತ್ತನೇ ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಅವನ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಒಡೆದು ಹಾಕಿದನು. ಇತರ ರಾಜರು, ಕೈ, ಕಾಲು, ತಲೆ ಮುರಿದು, ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ಬಲರಾಮನ ಗದೆಯ ಆಘಾತದಿಂದ ಭಯಪಟ್ಟು ಓಡಿಹೋದರು. ರುಕ್ಮಿಯನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದಾಗ, ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ಭಾವಿ-ಭಾವನಾದ ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಮತ್ತು ರಾಮನ ನಡುವಿನ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಭಂಗವುಂಟಾಗಬಾರದೆಂದು, ಆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಲೂ, ದೂಷಿಸಲೂ ಇಚ್ಛಿಸಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಅನಿರುದ್ಧ ಮತ್ತು ಅವನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಸುಂದರ ರಥದಲ್ಲಿ ಕುಳಿರಿಸಿ, ರಾಮ ಮತ್ತು ದಶಾರ್ಹರು ಭೋಜಕಟದಿಂದ ಕುಶಸ್ಥಳಿಗೆ, ಮಧುಸೂದನನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸಿಕೊಂಡು ಹೊರಟರು. ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ರಾಜನು ಕೇಳಿದನು: "ಯಾದವರ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಬಾಣನ ಪುತ್ರಿ ಊಷಾವನ್ನು ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು. ಆಗ ಹರಿ ಮತ್ತು ಶಂಕರರ ನಡುವೆ ಭಯಾನಕ ಯುದ್ಧವಾಯಿತು. ಮಹಾಯೋಗೀ, ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು." ಶ್ರೀ ಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: "ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಬಲಿಯ ಶತಪುತ್ರರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯನಾದ ಬಾಣನು—ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಾಮನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹರಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಿದವನ ಪುತ್ರನು—ಶಿವಭಕ್ತನಾಗಿ, ಗೌರವಪಾತ್ರನಾಗಿ, ದಾನಶೀಲನಾಗಿ, ಬುದ್ಧಿವಂತನಾಗಿ, ಸತ್ಯವ್ರತನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಶೋಣಿತ ಎಂಬ ಸುಂದರ ನಗರದಲ್ಲಿ ರಾಜನಾಗಿ ಆಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಶಂಭುವಿನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಅವನ ಸೇವಕರು ಅಮರರಂತೆ ಇದ್ದರು. ತನ್ನ ಸಾವಿರ ಕೈಗಳಿಂದ ತಾಂಡವ ನೃತ್ಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ವಜಿಸಿ, ರುದ್ರನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದನು. ಭಕ್ತಜನರ ಪ್ರಿಯನಾದ, ಜಗತ್ತಿನ ಆಶ್ರಯನಾದ ಶಿವನು ಅವನಿಗೆ ಇಚ್ಛಿತ ವರವನ್ನು ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧನಾದನು. ಬಾಣನು ತನ್ನ ನಗರಕ್ಕೆ ರಕ್ಷಕನಾಗಿ ಶಿವನನ್ನೇ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು. ಒಂದು ದಿನ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಗರ್ವಗೊಂಡು, ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದ್ದ ಗಿರಿಶನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು. ತನ್ನ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಕಿರೀಟದಿಂದ ಶಿವನ ಪದಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು: 'ಮಹಾದೇವ, ಲೋಕಗಳ ಗುರು, ಲೋಕಗಳ ಸ್ವಾಮಿ, ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿರುವ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವವ, ಅಮರರು ಪದಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.'" ಇಲ್ಲಿ ಕಥೆಯು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.