ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಪತ್ನಿಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರ ಪತ್ನಿಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಎಂಟು ರಾಣಿಯರು ಇದ್ದರು; ಅವರ ಪತ್ನಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಹತ್ತು ಮಂದಿ ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಅವರ ಪುತ್ರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ: ಚಾರುದೇಷ್ಣ, ಸುದೇಷ್ಣ, ಬಲಶಾಲಿ ಚಾರುದೇಹ, ಸುಚಾರು, ಚಾರುಗುಪ್ತ, ಭದ್ರಚಾರು ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಬ್ಬನು; ಚಾರುಚಂದ್ರ, ವಿಚಾರು ಮತ್ತು ಚಾರು—ಹರಿ (ಕೃಷ್ಣ)ನ ಹತ್ತನೇ ಪುತ್ರರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನು ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಿ, ಇವರು ರುಕ್ಮಿಣಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ತಂದೆಗೆ ಸಮಾನರಾಗಿದ್ದರು. ಸತ್ಯಭಾಮೆಯ ಪುತ್ರರು—ಭಾನು, ಸುಭಾನು, ಸ್ವರ್ಭಾನು, ಪ್ರಭಾನು, ಭಾನುಮಾನ, ಚಂದ್ರಭಾನು, ಬೃಹದ್ಭಾನು, ರತಿಭಾನು, ಶ್ರೀಭಾನು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಾನು—ಇವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹತ್ತು. ಜಾಂಬವತಿಯ ಪುತ್ರರು—ಸಾಂಬ, ಸುಮಿತ್ರ, ಪುರೋಜಿತ್, ಶತಜಿತ್, ಸಹಸ್ರಜಿತ್, ವಿಜಯ, ಚಿತ್ರಕೇತು, ವಸುಮಾನ, ದ್ರಾವಿಡ ಮತ್ತು ಕ್ರತು—ಇವರಲ್ಲಿ ಸಾಂಬನು ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಿ, ತಂದೆಯಿಂದ ಗೌರವಪಡೆದವರು. ನಾಗ್ನಜಿತ್‌ನ ಪುತ್ರರು—ವೀರಚಂದ್ರ, ಅಶ್ವಸೇನ, ಚಿತ್ರಗು, ವೇಗವಾನ್, ವೃಷ, ಆಮ, ಶಂಕು, ವಸು, ಶ್ರೀಮಾನ್ ಮತ್ತು ಕುಂತಿರ್. ಕಾಲಿಂದಿಯ ಪುತ್ರರು—ಶ್ರುತ, ಕವಿ, ವೃಷ, ವೀರ, ಸುಬಾಹು, ಭದ್ರ, ಏಕಲ, ಶಾಂತಿ, ದರ್ಶ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣಮಾಸ; ಸೋಮಕನು ಅವರ ಕಿರಿಯ ಪುತ್ರನು. ಮಾದ್ರಿಯ ಪುತ್ರರು—ಪ್ರಘೋಷ, ಗಾತ್ರವಾನ್, ಸಿಂಹ, ಬಲ, ಪ್ರಬಲ, ಊರ್ಧ್ವಗ, ಮಹಾಶಕ್ತಿ, ಸಹ, ಓಜ ಮತ್ತು ಅಪರಾಜಿತ. ಮಿತ್ರವಿಂದೆಯ ಪುತ್ರರು—ವೃಕ, ಹರ್ಷ, ಅನಿಲ, ಗೃಹದ್ರ, ವರ್ಧನ, ಅನ್ನಾದ, ಮಹಾಶ, ಪಾವನ, ವಹ್ನಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷುದ್ಧಿ. ಭದ್ರಾದವರ ಪುತ್ರರು—ಸಂಗ್ರಾಮಜಿತ್, ಬೃಹತ್ಸೇನ, ಶೂರ, ಪ್ರಹರಣ, ಅರಿಜಿತ್, ಜಯ, ಸುಭದ್ರ, ವಾಮಾಯು, ಸತ್ಯಕ. ರೋಹಿಣಿಯ ಪುತ್ರರು—ದೀಪ್ತಿಮಾನ್, ತಾಮ್ರ, ತಪ್ತಾ ಮತ್ತು ಇತರರು. ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನಿಂದ ಅನಿರುದ್ಧನು ಜನಿಸಿದನು; ಅವನು ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಸಹೋದರ ರುಕ್ಮಿಯ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಪುತ್ರಿ ರುಕ್ಮವತಿಯ ಮೂಲಕ, ಭೋಜಕಟ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು. ಅವರ ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು, ರಾಜನೇ; ಕೃಷ್ಣನ ಮಕ್ಕಳ ತಾಯಿಗಳು ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ ಮಂದಿ. ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದ ರಾಜನು, "ರುಕ್ಮಿ, ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ಅವಮಾನಗೊಂಡು ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಕೃಷ್ಣನ ಮಗನಿಗೆ ಹೇಗೆ ವಿವಾಹವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟನು? ಈ ಶತ್ರುಗಳ ವಿವಾಹದ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳು," ಎಂದು ಕೇಳಿದನು. ಯೋಗಿಗಳು ಭೂತ, ಭವಿಷ್ಯ, ವರ್ತಮಾನ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳೆಲ್ಲಾ ಮೀರುವ, ದೂರದ, ಗುಪ್ತವಾದ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀ ಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಸ್ವಯಂವರದಲ್ಲಿ, ಅನಿರುದ್ಧನು (ಮದನನಂತೆ) ಬಹು ಅಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವಳನ್ನು ಗೆದ್ದನು; ಸಮಾವೇಶವಾದ ರಾಜರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ತನ್ನ ರಥದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು. ರುಕ್ಮಿ, ತನ್ನ ಶತ್ರುತ್ವವನ್ನು ನೆನೆಸಿ, ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ಅವಮಾನಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, ತನ್ನ ಸಹೋದರಿಯ ಮಗನಿಗೆ ತನ್ನ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು; ಇದರಿಂದ ತನ್ನ ಸಹೋದರಿಯ ಹರ್ಷವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದನು. ರಾಜನೇ, ಕೃತವರ್ಮನ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಪುತ್ರನು ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು (ವಿಶಾಲವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸೌಂದರ್ಯದ ಯುವತಿಯ) ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು. ರುಕ್ಮಿ ತನ್ನ ಮೊಮ್ಮಗ ರೋಚನೆಯನ್ನು ಅನಿರುದ್ಧನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು, ಹರಿ (ಕೃಷ್ಣ)ನ ಮೊಮ್ಮಗನಿಗೆ, ತಮ್ಮ ನಡುವೆ ಶತ್ರುತ್ವ ಇದ್ದರೂ ಸಹ, ತನ್ನ ಸಹೋದರಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಲು; ಈ ಸಂಬಂಧ ಅಸಮಂಜಸವಾದದ್ದೆಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ, ಪ್ರೀತಿಯ ಬಂಧನದಿಂದ ಬದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು. ಆ ಶುಭಘಟನೆಯಲ್ಲಿ, ರಾಜನೇ, ರುಕ್ಮಿಣಿ, ರಾಮ (ಬಲರಾಮ), ಕೃಷ್ಣ ಹಾಗೂ ಸಾಂಬ, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಮತ್ತು ಇತರರು ಭೋಜಕಟ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ವಿವಾಹ ಪೂರ್ಣವಾದಾಗ, ಕಲಿಂಗದ ರಾಜನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಬಂದ ರಾಜರು, ಗರ್ವಭರಿತವಾಗಿ, ರುಕ್ಮಿಯನ್ನು ಬಲರಾಮನನ್ನು ಪಾಶದ ಆಟದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರು. "ಈವನಿಗೆ ಪಾಶದ ಆಟ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ರಾಜನೇ, ಆದರೂ ನಷ್ಟ ದೊಡ್ಡದು," ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಬಲರಾಮನನ್ನು ಕರೆದು, ರುಕ್ಮಿ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಪಾಶದ ಆಟ ಆಡಲು ಸಿದ್ಧರಾದನು. ಅಲ್ಲಿ, ರಾಮನು ಹತ್ತು, ಸಾವಿರ, ನಂತರ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಪಣವಾಗಿ ಹಾಕಿದನು; ರುಕ್ಮಿ ಅವನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನು, ಕಲಿಂಗದ ರಾಜನು ಬಲರಾಮನನ್ನು ಹಿಗ್ಗಿ ಹಸಿವಾಗಿ ಹಾಸ್ಯಮಾಡಿದನು, ಬಲರಾಮನು ಅವನ ಹಾಸ್ಯವನ್ನು ಸಹಿಸಲೇ ಇಲ್ಲ. ನಂತರ ರುಕ್ಮಿ ಲಕ್ಷ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಪಣವಾಗಿ ಹಾಕಿ, ಬಲರಾಮನು ಆ ಪಣವನ್ನು ಗೆದ್ದನು; ಆದರೆ ರುಕ್ಮಿ ಮೋಸಮಾಡಿ, "ನಾನು ಗೆದ್ದೆ," ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದನು. ಆಗ, ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮಹಿಮಾವಂತ ಬಲರಾಮನು, ಸಮುದ್ರದಂತೆ ಉಕ್ಕಿ ಬರುವ ಕೋಪದಿಂದ, ಕಣ್ಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಪ ಹಾಗೂ ಜನ್ಮದಿಂದ ಕೆಂಪು, ಹತ್ತು ಲಕ್ಷ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಪಣವಾಗಿ ಹಾಕಿದನು. ಬಲರಾಮನು ಆ ಪಣವನ್ನು ನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಗೆದ್ದನು, ಆದರೆ ರುಕ್ಮಿ ಮತ್ತೆ ಮೋಸಮಾಡಿ, "ನಾನು ಗೆದ್ದೆ; ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಹೇಳಲಿ," ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಆಗ ಆಕಾಶದಿಂದ ಧ್ವನಿ ಬಂದಿತು: "ಬಲರಾಮನೇ ಪಣವನ್ನು ಗೆದ್ದನು; ರುಕ್ಮಿ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, ಜಯವನ್ನು ವಾಕ್ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ, ಧರ್ಮದಿಂದ ಅಲ್ಲ." ಆ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ, ವಿದರ್ಭದ ರಾಜನು, ದುಷ್ಟ ರಾಜರ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ವಿಧಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ, ಸಂಕರ್ಷಣನನ್ನು ಹಾಸ್ಯಮಾಡಿ, ಅವಮಾನಕಾರಿಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದನು. "ನೀವು ಪಾಶದ ಆಟದಲ್ಲಿ ಪಟುವಲ್ಲ, ಕರುಗಳ ಪೋಷಕರು; ರಾಜರು ಪಾಶದ ಆಟ ಆಡುತ್ತಾರೆ, ಬಾಣ ಹಾರಿಸುತ್ತಾರೆ, ನಿಮ್ಮಂತಹವರು ಅಲ್ಲ," ಎಂದು ಅವಮಾನಿಸಿದನು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ರಾಜರು ಅವಮಾನಿಸಿದಾಗ, ರುಕ್ಮಿಯ ಹಾಸ್ಯದಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ಬಲರಾಮನು, ತನ್ನ ಗದೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಜನರು ತುಂಬಿದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅವನ ಮೇಲೆ ಹೊಡೆದನು. ಕಲಿಂಗದ ರಾಜನನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹಿಡಿದು, ಅವನ ಹತ್ತು ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಬಲದಿಂದ ಪೆಸಿದನು—ಅವನ ಹಾಸ್ಯವನ್ನೇ ತೋರಿಸಿದ ರಾಜ. ಇತರ ರಾಜರು, ಅವರ ಕೈಗಳು, ತೊಡೆಗಳು, ತಲೆಗಳು ಮುರಿದು, ರಕ್ತದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಬಲರಾಮನ ಗದೆಯಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡು, ಭಯದಿಂದ ಓಡಿದರು. ರುಕ್ಮಿ, ತನ್ನ ಸಹೋದರಿಯ ಪತಿಯು, ಹತವಾದಾಗ, ಹರಿಯು (ಕೃಷ್ಣ) ರುಕ್ಮಿಣಿ ಮತ್ತು ಬಲರಾಮನ ನಡುವಿನ ಪ್ರೀತಿಯ ಭಂಗವನ್ನು ಭಯಪಟ್ಟು, ಆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸದೆ ಅಥವಾ ಹಿಂಸಿಸದೆ ಉಳಿದನು. ನಂತರ ಅನಿರುದ್ಧ ಮತ್ತು ಅವನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಸುಂದರ ರಥದಲ್ಲಿ ಕುರುಸಿ, ರಾಮ ಮತ್ತು ದಶಾರ್ಹರು ಭೋಜಕಟದಿಂದ ಕುಷಸ್ಥಳಿಗೆ, ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, ಮಾಧುಸೂದನನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಹೊರಟರು. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ರಾಜನು, "ಯದುಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಬಾಣನ ಪುತ್ರಿ ಊಷೆಯನ್ನು ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹರಿ ಮತ್ತು ಶಂಕರರ ನಡುವೆ ಭಯಾನಕ ಯುದ್ಧವಾಯಿತು. ಮಹಾ ಯೋಗಿ, ನೀನು ಇದನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುವ ಅರ್ಹತೆ ಹೊಂದಿದ್ದೀ," ಎಂದು ಕೇಳಿದನು. ಶ್ರೀ ಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಬಾಣನು, ಮಹಾತ್ಮ ಬಲಿಯ ಶತಪೂತ್ರರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯನು—ಅವನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಾಮನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹರಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಿದನು. ಅವನ ಸ್ವಂತ ಪುತ್ರನು ಬಾಣನು; ಸದಾ ಶಿವನ ಭಕ್ತನಾಗಿ, ಗೌರವಪೂರ್ಣ, ದಾನಶೀಲ, ಬುದ್ಧಿವಂತ, ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರ, ವ್ರತದಲ್ಲಿ ದೃಢನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಸುಂದರವಾದ ಶೋಣಿತಪುರದಲ್ಲಿ ರಾಜನಾಗಿ ಆಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಶಂಭುವಿನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ, ಅವನ ಸೇವಕರು ಅಮರರಂತೆ ಇದ್ದರು. ತನ್ನ ಸಾವಿರ ಕೈಗಳಿಂದ, ತಾಂಡವ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ರುದ್ರನನ್ನು ಸಂಗೀತದಿಂದ ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದ್ದನು. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಒಡೆಯನು, ಭಕ್ತರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯುಳ್ಳ ಒಡೆಯನು, ಅವನಿಗೆ ಇಚ್ಛಿತ ವರವನ್ನು ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಶಿವನನ್ನು ತನ್ನ ನಗರಕ್ಕೆ ರಕ್ಷಕನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು. ಒಂದು ದಿನ, ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮದಗೊಂಡು, ಅವನು ಗಿರಿಶನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಕಿರೀಟದಿಂದ ಶಿವನ ಪದಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದನು.