ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಮಧುಸೂದನನೇ, ನಿನ್ನ ಮಾತುಗಳು ಸುಳ್ಳು ಎಂದು ನನಗೆ ಅನಿಸದು. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯುವತಿಯ ಪ್ರೀತಿ ತಾಯಿಯ ಮೇಲೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಬೇರೆ ಯಾರಾದರೂ ಮೇಲೆ ಆಕರ್ಷಣೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ವಿವಾಹಿತೆಯಾದ ಸ್ತ್ರೀ ಕೂಡ, ಸದಾ ಹೊಸದನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾಳೆ; ಅವಳ ಮನಸ್ಸು ಪುನಃ ಪುನಃ ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಜ್ಞಾನಿಯಾದವನು ಇಂತಹ ನಿಷ್ಠೆಯಿಲ್ಲದ ಹೆಂಗಸನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು; ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವನು ಎರಡೂ ಕಡೆಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ರುಕ್ಮಿಣಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: "ಓ ಪುಣ್ಯವಂತೆಯೆ, ರಾಜಕುಮಾರಿಯೆ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಮಾತುಗಳ ಮೂಲಕ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದೆ, ನಿನ್ನ ಆಸೆ ಮತ್ತು ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲು. ನಾನು ಹೇಳಿದ ಎಲ್ಲವೂ ನಿಜವೇ. ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯಾವದೇ ಬಯಕೆಗಳಿದ್ದರೂ, ನೀನು ನನಗೆ ಮಾತ್ರ ನಿಷ್ಠಾವಂತರಾಗಿ ಇದ್ದರೆ, ಅವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ನನಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾದ ನಿನಗೆ ಸದಾ ಲಭಿಸುತ್ತವೆ. ನೀನು ಪಾಪರಹಿತಳಾಗಿರುವೆ, ನಿನ್ನ ಭಕ್ತಿಯು ಮತ್ತು ಪತಿವ್ರತ್ಯವು ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ. ನನ್ನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಅಲುಗಾಡಲಿಲ್ಲ, ನೀನು ಸದಾ ನನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದೆ. ವಿವಾಹ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಯಾರು ನನ್ನನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾರೋ, ತಪಸ್ಸು ಹಾಗೂ ವ್ರತಗಳೊಂದಿಗೆ, ಆದರೆ ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಬಯಕೆಗಳಿಗೆ ಬಂಧಿತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವರು ನನ್ನ ಮಾಯೆಗೆ ಮೋಸಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ಮೋಕ್ಷದಾತ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ನನ್ನನ್ನು ಪಡೆದು, ಮೋಕ್ಷವನ್ನೂ ಪಡೆದ ನಂತರವೂ, ಯಾರಾದರೂ ಹೆಂಡತಿ ಅಥವಾ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಬಯಸಿದರೆ, ಅವರದು ದುರ್ದೈವ. ಅವರ ಬಂಧನವೇ ಅವರಿಗೆ ಸುಖ, ನರಕದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಅವರ ಬಂಧುಗಳಿಗಾಗಿ ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಸುಖವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆ ಮನೆಯ ಧರ್ಮಪತ್ನಿಯೇ, ನೀನು ಪುನಃ ಪುನಃ ನನ್ನ ಇಚ್ಛೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಡೆದಿರುವೆ; ಇದು ಅಪರೂಪ, ಜನ್ಮಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದು. ಹೆಂಗಸರು ಬಯಸುವದು ದುಗುಡವಾಗಿರುವಾಗ, ಮೋಸದೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿದವರಿಗೂ ಇದು ಅಸಾಧ್ಯ. ನಾನು ಯಾವುದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ನಿನ್ನಂತ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ನೋಡಿಲ್ಲ. ನಿನ್ನ ವಿವಾಹದ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ, ಬಂದಿದ್ದ ರಾಜರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದೆ, ನನ್ನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಿದೆ. ನಿನ್ನ ಸಹೋದರನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗಾಯಗೊಂಡು, ವಿವಾಹದ ಸಂದರ್ಭದ ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ಹತವಾಗಿದ್ದಾಗ, ನನ್ನಿಂದ ದೂರವಾಗುವ ಭಯದಿಂದ, ಆ ದುಃಖವನ್ನು ನೀನು ನಿಶಬ್ದವಾಗಿ ಸಹಿಸಿದ್ದೆ; ಹೀಗಾಗಿ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಜಯಿಸಿದ್ದೆ. ನನ್ನನ್ನು ಪಡೆಯಲು ರಹಸ್ಯ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದ್ದೆ, ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವೆ ಎಂಬ ಭಯವಾಗಿದ್ದರೂ, ನೀನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದೆ; ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು ನಿನಗೆ ತಕ್ಕ ಪ್ರತಿಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇವೆ." ಈ ರೀತಿ, ಜಗತ್ತಿನ ಅಧಿಪತಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು, ಮಾನವೀಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ರುಕ್ಮಿಣಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದರು. ಇಂತಹ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಶ್ರೀಹರಿ, ಲೋಕಗುರುವಾಗಿಯೂ, ಗೃಹಸ್ಥಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಹೆಂಡತಿಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಗೃಹಸ್ಥನಂತೆ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು. ಆ ಬಳಿಕ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಹೆಂಡತಿಯೂ ಹತ್ತು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆದರು; ಪ್ರತಿ ಮಗನೂ ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದ, ತಂದೆಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ. ಅಚ್ಯುತನು ಸದಾ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ, ರಾಜಕುಮಾರಿಯರು ಆತನನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಅವರ ಪತಿ ಯಾರು ಎಂಬ ನಿಜವಾದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಬಾಳೆಯ ಹೂವಿನಂತೆ ಮುಗುಳ್ನಗುವ ಮುಖಗಳು, ದೀರ್ಘವಾದ ಕೈಗಳು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳು, ಪ್ರೀತಿಯ ನೋಟಗಳು ಮತ್ತು ಮಧುರವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ, ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಅವರ ಸೌಂದರ್ಯವೂ, ಮೋಹಕತೆಗೂ ಕೃಷ್ಣನ ಮಹಿಮೆಯ ಮುಂದೆ ಏನೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಮಹಿಳಾ ಕಲಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೆಲ್ಲವೂ, ಕಾಮದ ಬಾಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಾ, ಕೃಷ್ಣನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಅಲುಗಾಡಿಸಲಿಲ್ಲ. ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಯನ್ನೇ ಪತಿಯಾಗಿ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರುವ ಆ ಹೆಂಗಸರು, ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳಿಗೂ ತಿಳಿಯದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ, ಅವನ ಸ್ಮಿತ, ನೋಟ, ಸ್ಪರ್ಶ ಮತ್ತು ಅಲಿಂಗನಕ್ಕಾಗಿ ಸದಾ ಆಸೆಪಟ್ಟು, ಅವನಿಗೆ ನಿರಂತರ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನೂರಾರು ದಾಸಿಯರು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ವಿವಿಧ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು—ಅನುಗ್ರಹ ಸತ್ಕಾರ, ಆಸನ, ಪಾದಪ್ರಕ್ಷಾಳನ, ತಂಬೂಲ, ವಿಶ್ರಾಂತಿ, ಚಾಮರ, ಸುಗಂಧ ಮಾಲೆ, ಕೂದಲು ಅಲಂಕರಣ, ಹಾಸಿಗೆ, ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಇತರ ಉಪಚಾರಗಳು. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಹೆಂಡತಿಯರಲ್ಲಿ, ಹತ್ತು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿರುವ ಎಂಟು ರಾಣಿಯರು ಇದ್ದರು. ಅವರ ಮಕ್ಕಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ: ಚಾರುದೇಶ್ನ, ಸುದೇಶ್ನ, ಚಾರುದೇಹ, ಸುಚಾರು, ಚಾರುಗುಪ್ತ, ಭದ್ರಚಾರು, ಮತ್ತೊಬ್ಬ, ಚಾರುಚಂದ್ರ, ವಿಚಾರು, ಮತ್ತು ಚಾರು—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ರುಕ್ಮಿಣಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು, ತಂದೆಗೆ ಸಮಕಾಲಿಕರು. ಭಾನು, ಸುಭಾನು, ಸ್ವರ್ಭಾನು, ಪ್ರಭಾನು, ಭಾನುಮಾನ, ಚಂದ್ರಭಾನು, ಬೃಹದ್ಭಾನು, ರತಿಭಾನು—ಇವರು ಎಂಟು ಮಂದಿ. ಶ್ರೀಭಾನು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಾನು ಸೇರಿ, ಸತ್ಯಭಾಮೆಗೆ ಹತ್ತು ಜನ ಮಕ್ಕಳು. ಸಾಮ್ಬ, ಸುಮಿತ್ರ, ಪುರುಜಿತ್, ಶತಜಿತ್, ಸಹಸ್ರಜಿತ್, ವಿಜಯ, ಚಿತ್ರಕೇತು, ವಸುಮಾನ, ದ್ರವಿಡ, ಕ್ರತು—ಇವರು ಜಾಂಬವತಿಯ ಮಕ್ಕಳಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಸಾಮ್ಬನೇ ಪ್ರಮುಖ. ವೀರಚಂದ್ರ, ಅಶ್ವಸೇನ, ಚಿತ್ರಗು, ವೇಗವಾನ್, ವೃಷ, ಆಮ, ಶಂಕು, ವಸು, ಶ್ರೀಮಾನ್, ಕುಂತಿರ್—ಇವರು ನಾಗ್ನಜಿತ್‌ನ ಮಕ್ಕಳು. ಶ್ರುತ, ಕವಿ, ವೃಷ, ವೀರ, ಸುಬಾಹು, ಭದ್ರ, ಏಕಲ, ಶಾಂತಿ, ದರ್ಶ, ಪೂರ್ಣಮಾಸ—ಇವರು ಕಾಲಿಂದಿಯ ಮಕ್ಕಳು; ಸೋಮಕನು ಚಿಕ್ಕವನು. ಪ್ರಘೋಷ, ಗಾತ್ರವಾನ್, ಸಿಂಹ, ಬಲ, ಪ್ರಬಲ, ಊರ್ಧ್ವಗ, ಮಹಾಶಕ್ತಿ, ಸಹ, ಓಜ, ಅಪರಾಜಿತ—ಇವರು ಮಾದ್ರಿಯ ಮಕ್ಕಳು. ವೃಕ, ಹರ್ಷ, ಅನಿಲ, ಗೃಧ್ರ, ವರ್ದನ, ಅನ್ನಾದ, ಮಹಾಶ, ಪಾವನ, ವಹ್ನಿ, ಕ್ಷುಧಿ—ಇವರು ಮಿತ್ರವಿಂದೆಯ ಮಕ್ಕಳು. ಸಂಗ್ರಾಮಜಿತ್, ಬೃಹತ್ಸೇನ, ಶೂರ, ಪ್ರಹರಣ, ಅರಿಜಿತ್, ಜಯ, ಸುಭದ್ರ, ವಾಮಾಯು, ಸತ್ಯಕ—ಇವರು ಭದ್ರಾದೇವಿಯ ಮಕ್ಕಳು. ದೀಪ್ತಿಮಾನ, ತಾಮ್ರ, ತಪ್ತ, ಇತ್ಯಾದಿ ರೋಹಿಣಿಯ ಮಕ್ಕಳು. ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನಿಂದ ಅನಿರುದ್ಧನು ಜನಿಸಿದನು; ಅವನು ರುಕ್ಮವತಿಯಿಂದ, ರುಕ್ಮಿಯ ಪುತ್ರಿಯಿಂದ, ಭೋಜಕಟ್ಟ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಮಕ್ಕಳೂ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳೂ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರಾಗಿದ್ದರು; ಅವರ ತಾಯಂದಿರೆಲ್ಲರೂ ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ ಮಂದಿ. ರಾಜನು ಕೇಳಿದನು: "ಹೇ ಮಹಾಶಯ, ರುಕ್ಮಿಯು ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ಅಪಮಾನಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಸದಾ ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಹೇಗೆ ತನ್ನ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಕೃಷ್ಣನ ಮಗನಿಗೆ ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟನು? ಈ ವೈರಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳ ವಿವಾಹದ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸು." ಯೋಗಿಗಳು ಭೂತ, ಭವಿಷ್ಯ, ವರ್ತಮಾನ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಮೀರುವದು, ದೂರವಾದುದು, ಗುಪ್ತವಾದುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು. ಶುಕನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: ಸ್ವಯಂವರದಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಅಂಗಗಳಿರುವ ಕಾಮದೇವನೇ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದನು; ಬಂದಿದ್ದ ರಾಜರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ಅವನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ತನ್ನ ರಥದಲ್ಲಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಕರೆದೊಯ್ದನು. ರುಕ್ಮಿಯು, ಕೃಷ್ಣನ ಮೇಲಿನ ದ್ವೇಷವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ತನ್ನ ಸಹೋದರಿಯ ಮಗನಿಗೆ ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನೇ ಕೊಟ್ಟು, ತನ್ನ ಸಹೋದರಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದನು. ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಕೃತವರ್ಮನ ಪುತ್ರನು ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಮಗಳಾದ ಸುಂದರಿಯಾದ ಯುವತಿಯನ್ನು ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು. ರುಕ್ಮಿಯು ತನ್ನ ಮೊಮ್ಮಗಳಾದ ರೋಚನೆಯನ್ನು, ಹರಿಯ ಮೊಮ್ಮಗ ಅನಿರುದ್ಧನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು; ತಮ್ಮ ನಡುವಿನ ವೈಷಮ್ಯವಿದ್ದರೂ ಸಹ, ತನ್ನ ಸಹೋದರಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಲು ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದನು. ವಿವಾಹವು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ, ಸಂಬಂಧದ ಬಂಧದಿಂದ ಹೀಗೆ ನಡೆದನು. ಆ ಶುಭ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ರುಕ್ಮಿಣಿ, ರಾಮ, ಕೃಷ್ಣ, ಸಾಮ್ಬ, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಮತ್ತು ಇತರರು ಭೋಜಕಟ್ಟ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ವಿವಾಹ ಮುಗಿದ ನಂತರ, ಕಲಿಂಗದ ರಾಜನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದ ರಾಜರು, ಹೆಮ್ಮೆಯೂ ಗರ್ವವೂ ತುಂಬಿದವರು, ರುಕ್ಮಿಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿ ಬಲರಾಮನನ್ನು ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರು.