ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ವಿಶ್ವದಾಧಿಪತಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಪಾದಕಮಲಗಳಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೋರಿ, ರುಕ್ಮಿಣಿ ದೇವಿಯು ಹೃದಯದಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾಳೆ: "ಕಮಲನಯನ, ನೀನು ಸ್ವಯಂ ತೃಪ್ತನಾಗಿರುವವನು, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಂದೆಂದು ನೋಡುವವನು. ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಿಂದ ರಜೋಗುಣ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ನೀನು ನನ್ನ ಕಡೆ ಕರುಣೆಯಿಂದ ನೋಡುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಕೃಪೆ. ಮಧುಸೂದನ, ನಿನ್ನ ವಚನಗಳು ಸುಳ್ಳು ಎಂದು ನನಗೆ ಅನ್ನಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯುವತಿಯ ಪ್ರೀತಿ ತಾಯಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಬೇರೆ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ. ವಿವಾಹಿತೆಯಾದರೂ, ಉದಾಸೀನ ಸ್ವಭಾವದ ಹೆಂಗಸು ಹೊಸದನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾಳೆ. ಜ್ಞಾನಿಯಾದವನು ಇಂತಹ ಅನಿಷ್ಠಾವಹೆಯ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಇಡುವುದಿಲ್ಲ; ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಎರಡೂ ಕಡೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ." ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಮೃದುಮಾತಿನಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: "ಓ ಪತಿವ್ರತೆ ರಾಜಕುಮಾರಿ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಇಂತಹ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡಿದೆ. ನೀನು ಕೇಳಿದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೂ ನಾನು ಉತ್ತರಿಸಿದಂತೆ ಸತ್ಯವೇ. ಸುಂದರಿಯೇ, ನಿನ್ನ ಎಲ್ಲ ಕೋರಿಕೆಗಳು ನನಗೆ ನಿರಂತರ ಭಕ್ತಿಯಿದ್ದರೆ ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ಪೂರೈಸಲ್ಪಡುವವು. ಪಾಪರಹಿತೆಯೇ, ನಿನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯು ಹಾಗೂ ಪತಿಯ ಮೇಲಿನ ನಿಷ್ಠೆ ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ. ನನ್ನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಕದಡಿದರೂ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು ನನಗಿಂತ ಬೇರೆಡೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಹಾಗೂ ವ್ರತಗಳಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವವರು, ಆದರೆ ಕಾಮನೆಗಳಿಗೇ ಬಂಧಿತರಾದವರು, ನನ್ನ ಮಾಯೆಗೆ ಮರುಳುಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ಮೋಕ್ಷದಾತ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ನನ್ನನ್ನು ಪಡೆದು, ಮೋಕ್ಷದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಮೇಲೂ, ಇನ್ನೂ ಭೌತಿಕ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಅಥವಾ ಪತಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವರು ದುರ್ದೈವಿಗಳು. ಅವರಿಗಂತೂ ನರಕವೂ ಸುಖವಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ತಮ್ಮವರ ಮೇಲಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಅವರಿಗೆ ಅಷ್ಟು ಗಾಢವಾಗಿದೆ. "ಓ ಗೃಹಲಕ್ಷ್ಮಿ, ನೀನು ಪುನಃ ಪುನಃ ನನ್ನ ಇಚ್ಛೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡಿರುವೆ, ಇದು ಅಪರೂಪ, ಜನ್ಮಮುಕ್ತಿಗೂ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ—even for those women who are difficult to please or deceitful. ಹೆಮ್ಮೆಯವಳೆ, ನಿನ್ನಂತ ಪತಿವ್ರತೆಯನ್ನು ನಾನು ಯಾವುದೇ ಮನೆತನದಲ್ಲೂ ಕಂಡಿಲ್ಲ. ನಿನ್ನ ವಿವಾಹದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದ ರಾಜರನ್ನು ಗಮನಿಸದೆ, ನನ್ನ ಮಹಿಮೆ ಕೇಳಿದ್ದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದೆಯಲ್ಲ. ನಿನ್ನ ಸಹೋದರನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗಾಯಗೊಂಡು, ಜೂಜಿನ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ನನ್ನಿಂದ ವಿಭಿನ್ನವಾಗುವ ಭಯದಿಂದ ಆ ದುಃಖವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಂಡೆ, ಏನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ನೀನು ನಮ್ಮನ್ನು ಜಯಿಸಿದ್ದೆ. ನನ್ನನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಗುಪ್ತ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದಾಗ, ನಾನು ಈ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರೂ, ನೀನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದೆಯೆ. ಇದಕ್ಕೆ ನಾವು ಪ್ರತಿಫಲ ನೀಡುತ್ತೇವೆ." ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಪತ್ನಿ ರುಕ್ಮಿಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾನವೀಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಮಮಕಾರಪೂರ್ಣ ಮಾತುಗಳ ಮೂಲಕ, ಆಕೆಯನ್ನು ಆನಂದಪಡಿಸುತ್ತಾ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ, ಜಗತ್ತಿನ ಗುರು ಆಗಿರುವ ಶ್ರೀಹರಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪತ್ನಿಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಗೃಹಸ್ಥಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಅನಂತರ, ಶುಕಮುನಿಯವರು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ: ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪತ್ನಿಗೆ ಹತ್ತುಮಕ್ಕಳು ಜನಿಸಿದರು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವರು. ಈ ಪತ್ನಿಯರು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಸದಾ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ, ಆ ರಾಜಕುಮಾರಿಯರು ಅವನನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯನಾಗಿ ಭಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಮುಖಗಳು ವಿಕಸಿತ ಕಮಲದಂತೆ, ದೀರ್ಘ ಬಾಹುಗಳು, ದೀರ್ಘ ಕಣ್ಣುಗಳು; ಪ್ರೇಮಪೂರ್ಣ ದೃಷ್ಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಧುರವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಅವರನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವರ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದಲೇ ಮನಸ್ಸನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಈ ಮಹಿಳೆಯರು, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಮಹಿಮೆಯ ಮುಂದೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಶವಾಗಿದ್ದರು. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ನಗುವಿನ ದೃಷ್ಟಿಗಳು, ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಅಂಗಸೂಚನೆಗಳು, ಭ್ರೂಭಂಗದಿಂದ ಪ್ರೇಮಪೂರ್ಣ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಆ ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ ಪತ್ನಿಯರು ಕಾಮದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ, ಅವನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಏನೂ ಕದಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಯನ್ನೇ ಪತಿಯಾಗಿ ಪಡೆದ ಆ ಮಹಿಳೆಯರು, ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳಿಗೂ ತಿಳಿಯದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ, ಅವನ ನಗುವು, ದೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಪರ್ಶ, ಅಲಿಂಗನಕ್ಕಾಗಿ ಸದಾ ಆತುರದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅನೇಕ ದಾಸಿಯರು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಸ್ವಾಗತ, ಆಸನ, ಪಾದಪ್ರಕ್ಷಾಲನ, ತಾಂಬೂಲ, ವಿಶ್ರಾಂತಿ, ಚಂಡಮಾರುತ, ಸುಗಂಧಮಯ ಹಾರಗಳು, ಕೂದಲು ಅಲಂಕರಿಸುವುದು, ಹಾಸಿಗೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು, ಸ್ನಾನ ಮುಂತಾದ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಎಂಟು ಪ್ರಮುಖ ಪತ್ನಿಯರು—ಪ್ರತಿ ಪತ್ನಿಗೆ ಹತ್ತುಮಕ್ಕಳು—ಅವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯರಾದವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಶುಕಮುನಿಯವರು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ರುಕ್ಮಿಣಿಗೆ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ, ಚಾರುದೇಶ್ನ, ಸುদেশ್ನ, ಚಾರುದೇಹ, ಸುಚಾರು, ಚಾರುಗुप್ತ, ಭದ್ರಚಾರು, ಮತ್ತೊಬ್ಬ, ಚಾರುಚಂದ್ರ, ವಿಚಾರು, ಚಾರು ಎಂಬ ಹತ್ತು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು. ಸತ್ಯಭಾಮೆಗೆ ಭಾನು, ಸುಭಾನು, ಸ್ವರ್ಭಾನು, ಪ್ರಭಾನು, ಭಾನುಮಾನ್, ಚಂದ್ರಭಾನು, ಬೃಹದ್ಭಾನು, ರತಿಭಾನು, ಶ್ರೀಭಾನು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಾನು ಎಂಬ ಹತ್ತು ಮಂದಿ. ಜಾಂಬವತಿಯ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಸಾಮ್ಬ, ಸುಮಿತ್ರ, ಪುರುಜಿತ್, ಶತಜಿತ್, ಸಹಸ್ರಜಿತ್, ವಿಜಯ, ಚಿತ್ರಕೇತು, ವಸುಮಾನ, ದ್ರವಿಡ, ಕ್ರತು. ನಾಗ್ನಜಿತ್ ದೇವಿಯ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ವೀರಚಂದ್ರ, ಅಶ್ವಸೇನ, ಚಿತ್ರಗು, ವೇಗವಾನ್, ವೃಷ, ಆಮ, ಶಂಕು, ವಸು, ಶ್ರೀಮಾನ್, ಕುಂತಿರ್. ಕಾಲಿಂದಿಯ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಶ್ರುತ, ಕವಿ, ವೃಷ, ವೀರ, ಸುಬಾಹು, ಭದ್ರ, ಏಕಲ, ಶಾಂತಿ, ದರ್ಶ, ಪೂರ್ಣಮಾಸ, ಸೋಮಕ. ಮಾದ್ರಿಯ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಘೋಷ, ಗಾತ್ರವಾನ್, ಸಿಂಹ, ಬಲ, ಪ್ರಬಲ, ಊರ್ಧ್ವಗ, ಮಹಾಶಕ್ತಿ, ಸಹ, ಓಜ, ಅಪರಾಜಿತ. ಮಿತ್ರವಿಂದೆಯ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ವೃಕ, ಹರ್ಷ, ಅನಿಲ, ಗೃಹಧ್ರ, ವರ್ಧನ, ಅನ್ನಾದ, ಮಹಾಶ, ಪಾವನ, ವಹ್ನಿ, ಕ್ಷುಧಿ. ಭದ್ರಾದೇವಿಯ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಾಮಜಿತ್, ಬೃಹತ್ಸೇನ, ಶೂರ, ಪ್ರಹರಣ, ಅರಿಜಿತ್, ಜಯ, ಸುಭದ್ರ, ವಾಮಾಯು, ಸತ್ಯಕ. ರೋಹಿಣಿಯ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ದೀಪ್ತಿಮಾನ, ತಾಮ್ರ, ತಪ್ತ ಮುಂತಾದವರು. ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನಿಗೆ ರುಕ್ಮವತೀ ಎಂಬ ರುಕ್ಮಿಯ ಪುತ್ರಿಯೊಂದಿಗೆ ಅನಿರುದ್ಧ ಎಂಬ ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು. ಇವರ ಸಂತಾನ ಹಾಗೂ ಪುತ್ರಪುತ್ರಂದಿರ ಸಂಖ್ಯೆ ಲಕ್ಷಾಂತರವಾಗಿತ್ತು. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಮಕ್ಕಳ ತಾಯಂದಿರು ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ರಾಜನು, "ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಂದ ಅಪಮಾನಿತನಾಗಿದ್ದರೂ, ರುಕ್ಮಿ ಹೇಗೆ ತನ್ನ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಪುತ್ರನಿಗೆ ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟನು? ಅವರ ವೈರದ ನಡುವೆಯೂ ಈ ಮದುವೆ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು?" ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಯೋಗಿಗಳು ಭೂತ, ಭವಿಷ್ಯ, ವರ್ತಮಾನ, ಗುಪ್ತ, ದೂರವಾದ ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಶುಕಮುನಿಯವರು ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸ್ವಯಂವರದಲ್ಲಿ ರುಕ್ಮವತೀ ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡಳು. ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದ ರಾಜರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನು ಆಕೆಯನ್ನು ತನ್ನ ರಥದಲ್ಲಿ ಕರೆದುಕೊಂಡುಹೋದನು. ರುಕ್ಮಿ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಂದ ಅಪಮಾನಿತನಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ತನ್ನ ಸಹೋದರಿಯ ಮಗನಿಗೆ ತನ್ನ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ; ಇದರಿಂದ ತನ್ನ ಸಹೋದರಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದನು. ಕೃತವರ್ಮನ ಪುತ್ರನು ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ವಿವಾಹಮಾಡಿಕೊಂಡನು. ರುಕ್ಮಿ ತನ್ನ ಮೊಮ್ಮಗಳು ರೋಚನೆಯನ್ನು ಅನಿರುದ್ಧನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು, ವೈರಾಗ್ಯವಿದ್ದರೂ ಸಹ ಸಹೋದರಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಲು, ಸಂಬಂಧದ ಬಂಧನದಿಂದ. ಆ ಶುಭಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ರುಕ್ಮಿಣಿ, ರಾಮಾ, ಕೃಷ್ಣ, ಸಾಮ್ಬ, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಹಾಗೂ ಇತರರು ಬೋಜಕಟ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋದರು.