ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಭಾರತ ವಂಶದವರಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುರುಷನ ಜೊತೆ, ರುಕ್ಮಿಣಿ ದೇವಿಯು ಭಗವಂತನ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡುವಾಗ, ಅವಳ ದೃಷ್ಟಿ ಮೃದು ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯುತವಾಗಿತ್ತು; ಅವಳ ಮುಗುಳ್ನಗೆಯು ಲಜ್ಜೆಯೊಂದಿಗೆ ಮನಮೋಹಕವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ರುಕ್ಮಿಣಿ ದೇವಿಯು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಳು: “ಹೌದು, ಕಮಲನಯನ, ನೀನು ಹೇಳಿದದ್ದು ನಿಜ. ನನ್ನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಗುಣಗಳಿಲ್ಲ, ಜ್ಞಾನವೂ ಕಡಿಮೆ; ನಾನು ಹೇಗೆ ನಿನ್ನಂತಹ ಪರಮ ಐಶ್ವರ್ಯಶಾಲಿ, ಸ್ವಯಂ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುವ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ಸರಿ ಹೊಂದುತ್ತೇನೆ?” “ನೀನು, ಬಲಶಾಲಿ, ಎಲ್ಲಾ ಸತ್ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳಿಂದ ಅಸ್ಪರ್ಶಿಯಾಗಿರುವೆ; ಸಮುದ್ರವು ಅಲೆಗಳ ಕೆಳಗೆ ಇರುವಂತೆ. ನೀನು senses-ಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಸ್ವತಂತ್ರನು; ಭಕ್ತರಿಗಾಗಿ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ರಾಜರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅಜ್ಞಾನ ಎಂಬ ಗಾಢ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಿರುವೆ.” “ನಿನ್ನ ಕಮಲಪಾದಗಳಿಗೆ ತಪಸ್ವಿಗಳು ತಲುಪುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು, ಮಾನವರಿಗೂ, ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೂ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸುಲಭವಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ನಿನ್ನ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಲೋಕದ ಬೌದ್ಧಿಕತೆಗಿಂತ ಮೀರಿವೆ; ನಿನ್ನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವರು ಮಾತ್ರ ನಿನ್ನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬಹುದು.” “ನೀನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಿರ್ಭರವಾಗಿರುವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ನಿನ್ನ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಏನು ಇಲ್ಲ; ಬಲಶಾಲಿಗಳು ನಿನ್ನಿಗೆ ನಮನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಅನಿರ್ವಚನೀಯ ಕಾಮ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ಅಂಧರಾಗಿರುವವರು ನಿನ್ನನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಪ್ರಿಯ; ಆದರೂ ಬಲಶಾಲಿಗಳು ನಿನ್ನಿಗೆ ಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ನೀನು ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಿಯ.” “ನೀನು ಮಾನವರ ಎಲ್ಲಾ ಗುರಿಗಳ ಮತ್ತು ಫಲಗಳ ರೂಪವಾಗಿರುವೆ; ಜ್ಞಾನಿಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಿನ್ನ ಸಂಗತಿ ಅವರಿಗೇ ಯೋಗ್ಯ, ಮಾನವನ ಸಂಭೋಗ-ದುಃಖಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರಿಗೆ ಅಲ್ಲ.” “ಯೋಗಿಗಳು ಕೋಪವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ, ನೀನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಆತ್ಮ ಮತ್ತು ಆತ್ಮದಾತ; ನಾನು ಹೀಗೇ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ನಿನ್ನ ಭ್ರೂಮೋದನದಿಂದ ಕಾಲದ ಶಕ್ತಿ ಜಾಗೃತವಾಗುವಾಗ, ಬ್ರಹ್ಮಾ ಮತ್ತು ಶಿವನ blessings ಕೂಡ ಕಳೆದು ಹೋಗುತ್ತವೆ; ಉಳಿದವರ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಹೇಳಬಹುದು?” “ಗದಾ ಸಹೋದರ, ನಿನ್ನ ಮಾತುಗಳು ಸುಮ್ಮನೆ ತೋರುತ್ತಿದ್ದರೂ, ನೀನು ಬಾಣದ ಶಬ್ದದಿಂದ ರಾಜರನ್ನು ಓಡಿಸಿ, ನನ್ನನ್ನು ಸಿಂಹವು ತನ್ನ ಪಾಲನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡೆ; ಅವರ ಭಯದಿಂದ ನಾನು ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಹುಡುಕಿದೆ.” “ನಿನ್ನನ್ನು ಬಯಸಿದ ಅಮ್ಬರೀಷ, ನಹುಷ, ಗಯ ಮೊದಲಾದ ರಾಜರು ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ; ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಉಳಿದವರು, ಯಾಕೆ ನಿನ್ನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲ್ಲ?” “ಧರ್ಮಾತ್ಮರು ನಿನ್ನ ಕಮಲಪಾದಗಳ ಸುಗಂಧವನ್ನು smelled ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಅದು ಜನರಿಗೆ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಅವರು ಬೇರೆ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಹುಡುಕುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಭೌತಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಂಧರಾಗಿರುವ ಮಾನವರು, ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ನಿವಾಸವನ್ನು, ಗುಣಗಳ ಭಂಡಾರವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.” “ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು, ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದ್ದೇನೆ; ನೀನು ಈ ಲೋಕ ಮತ್ತು ಪರಲೋಕದ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವವನು. ನಾನು ಪುನರ್ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳು ನನ್ನ ಏಕಮಾತ್ರ ಆಶ್ರಯವಾಗಲಿ; ನಿನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವರಿಗೆ ನೀನು ತಪ್ಪದೇ ಬಂದು, ಸತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಬಂಧನದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತೀ.” “ಅಚ್ಯುತ, ಹೆಂಗಸರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ, ನಿನ್ನಿಂದ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ಪುರುಷರು, ಎತ್ತು, ಹಸು, ಕುದುರೆ, ಬೆಕ್ಕು, ಸೇವಕರುಗಳಂತೆ; ಶಿವ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಕಥೆಗಳು ಅವರ ಕಿವಿಗೆ ತಲುಪದೆ ಇದ್ದರೆ, ಅವರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಏನು ಅರ್ಥ?” “ಮೂಢ ಹೆಂಗಸು, ನಿನ್ನ ಕಮಲಪಾದಗಳ ಅಮೃತವನ್ನು smelled ಮಾಡದೆ, ತನ್ನ ಪ್ರಿಯತಮನನ್ನು cherish ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ—ಅವನ ದೇಹ ಚರ್ಮ, ಕೂದಲು, ನೇಲ್, ಮಾಂಸ, ಎಲುಬು, ರಕ್ತ, ಹುಳು, ಮಲ, ಪಿತ್ತ, ಗಾಳಿ ಇವುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ—ಒಂದು ಜೀವಂತ ಶವ.” “ಕಮಲನಯನ, ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ನನ್ನ ಭಕ್ತಿಯು ಇರಲಿ, ನೀನು ಸ್ವತಃ ತೃಪ್ತನಾಗಿರುವೆ, ಯಾರನ್ನೂ ಬೇರೆ ಎಂದು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ. ವಯಸ್ಸಿನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ರಾಜಸ ಗುಣಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ, ನೀನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆಯಿಂದ ದೃಷ್ಟಿಪಾತ ಮಾಡಿದರೆ, ಅದು ನಮಗೆ ಪರಮ ದಯೆ.” “ಮಧುಸೂದನ, ನಿನ್ನ ಮಾತುಗಳು ಸುಳ್ಳು ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹೆಣ್ಣುಮಗನ ಪ್ರೀತಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಾಯಿಗೆ, ಇತರರಿಗೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ.” “Loose character-ನ ಹೆಂಗಸಿಗೆ, ಅವಳ ಮನಸ್ಸು ಪುನಃ ಪುನಃ ಹೊಸದಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಜ್ಞಾನಿ, ಇಂತಹ ನಂಬಿಕೆಗೆ ತೊಡಗಿದ ಹೆಂಗಸನ್ನು ಇರಿಸಬಾರದು; ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಎರಡೂ ಕಡೆ ಕಳೆದು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.” ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: “ಪಾವಿತ್ರ್ಯವಂತೆಯಾದ ರಾಜಕುಮಾರಿ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯಲು, ನಿನ್ನನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಮಾತುಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾತನಾಡಿದ್ದೆ. ನಾನು ಹೇಳಿದ ಎಲ್ಲವೂ ನಿಜವಾಗಿಯೇ ಆಗಿದೆ.” “ಸುಂದರಿಯೇ, ನಿನ್ನ ಯಾವ ಇಚ್ಛೆಯಾದರೂ, ನೀನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳವಳಾದರೆ, ಅವು ಯಾವಾಗಲೂ ಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತವೆ; ನೀನು ನನ್ನ ಪರಮ ಭಕ್ತೆಯಾದವಳಾಗಿ, ನಿನ್ನಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಲಭ್ಯ.” “ಪಾಪರಹಿತೆಯೇ, ನಿನ್ನ ಪತಿ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಠೆ ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ. ನನ್ನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಚಲಿಸಲಿಲ್ಲ.” “ಯಾರು ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ austerity ಮತ್ತು vows ಮೂಲಕ ನನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಇಚ್ಛೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವರು, ಅವರು ನನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಹಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ, ನನ್ನನ್ನು ಮೋಕ್ಷದ ಪ್ರಭು ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ.” “ಅಹಂಕಾರಿಗಳಾದವರು, ನನ್ನನ್ನು ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷದ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು, ಇನ್ನೂ ಭೌತಿಕ ಐಶ್ವರ್ಯ ಮತ್ತು ಪತಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವರು, ಅವೃದ್ದರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಂತವರಿಗೋ, ನರಕವೂ pleasant ಆಗುತ್ತದೆ, ಅವರ ಸ್ವಜನರ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ.” “ಗೃಹಿಣಿಯೇ, ನಿನ್ನಿಗೆ repeatedly ನನ್ನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಅವಕಾಶ ದೊರೆತಿದೆ, ಅದು ದುರ್ಲಭ ಮತ್ತು ಪುನರ್ಜನ್ಮದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದು; ಹೆಂಗಸರಿಗೆ, ಅವರ ಇಚ್ಛೆಗಳು ಪೂರೈಸಲು ಕಷ್ಟ, ಅವರು ಮೋಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುತ್ತಾರೆ.” “ಅಹಂಕಾರವಂತೆಯೇ, ನಾನು ಯಾವುದೇ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿನ್ನಷ್ಟು devoted ಹೆಂಗಸನ್ನು ನೋಡಿಲ್ಲ; ನಿನ್ನ ಮದುವೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಂದ ರಾಜರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದೆ, ನನ್ನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ನನ್ನ ಬಳಿ ಕಳಿಸಿದ್ದೆ.” “ನಿನ್ನ ಸಹೋದರನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ deform ಆಗಿದ್ದಾಗ, ಮತ್ತು ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ಮದುವೆ ಹಬ್ಬದ ವೇಳೆ ಕೊಲೆಯಾದಾಗ, ನೀನು ಆ ದುಃಖವನ್ನು ಸಹಿಸಿದ್ದೆ, ನನ್ನಿಂದ ದೂರವಾಗುವ ಭಯದಿಂದ, ಏನೂ ಹೇಳದೆ; ಹೀಗಾಗಿ ನೀನು ನಮ್ಮನ್ನು ಜಯಿಸಿದ್ದೆ.” “ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಗುಪ್ತ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಕಳಿಸಿದ್ದೆ; ನಾನು ಈ ಅಯೋಗ್ಯ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದಾಗ, ನೀನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದೆ; ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು ಕೂಡ ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತೇವೆ.” ಶುಕಮುನಿಯು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಈ ರೀತಿ, ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಭು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು, ರುಕ್ಮಿಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಆಕೆಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದನು, ಮಾನವರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡುತ್ತಾ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ಆನಂದಿಸಿದನು. ಅದೇ ರೀತಿ, ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಹರಿಯು, ಲೋಕಗುರುವಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು, ತನ್ನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಹೆಂಗಸಿನ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೃಹಸ್ಥಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತ, ಗೃಹಸ್ಥನಂತೆ ವಾಸಮಾಡಿದನು. ಅನಂತರ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಹೆಂಗಸು, ತಲಾ ಹತ್ತು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದಿದರು; ಒಂಭತ್ತನೇ ಮಗನೂ ಇದ್ದನು, ಎಲ್ಲರೂ ತಂದೆಯ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನರಾಗಿದ್ದರು. ಅಚ್ಯುತನು ಯಾವಾಗಲೂ ಮನೆ ಬಿಡದೆ, ಅವರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದನು; ರಾಜಕುಮಾರಿಯರು ಆತನನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯತಮ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಅವರು ಆತನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಮುಗುಳ್ನಗೆಯುಳ್ಳ ಮುಖಗಳು, ದೀರ್ಘವಾದ ಭುಜಗಳು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳು, ಪ್ರೀತಿಯ ದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಮಧುರವಾದ ಮಾತುಗಳ ಮೂಲಕ, ಭಗವಂತನು ಹೆಂಗಸರನ್ನು ಮೋಹಿಸಿದನು; ಅವರ ಸ್ವಂತ ಸುಂದರತೆಯ ಮೂಲಕ ಅವರು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಮುಗುಳ್ನಗೆಯ ದೃಷ್ಟಿ, ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಕೈಚಲನೆ, ಭಾವಪೂರ್ಣ ಮಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಭ್ರೂಚಲನೆಯ ಮೂಲಕ, ಆತನ sixteen thousand ಹೆಂಗಸರು ಕಾಮದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಆತನ senses-ಗಳನ್ನು ಕೆಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ, ಅವರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಪ್ರಭುವಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಪತಿಯಾಗಿ ಪಡೆದ ಆ ಹೆಂಗಸರು—ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗೆ ಕೂಡ ತಿಳಿಯಲಾಗದ ಮಾರ್ಗದವರು—ಆನಂದದಿಂದ, ನಿರಂತರ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, ಆತನ ನಗುವು, ದೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಪರ್ಶ, ಅಪ್ಪುಗೆಗಾಗಿ ತವಕದಿಂದ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಶತಾರು ಸೇವಕರು ಭಗವಂತನನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುವುದು, ಆಸನ ನೀಡುವುದು, ಪಾದಪ್ರಕ್ಷಾಲನ, ಪಾನ, ವಿಶ್ರಾಂತಿ, ಚಾಮರ, ಸುಗಂಧ ಹಾರ, ಕೂದಲು ಜೋಡಿಸುವುದು, ಹಾಸಿಗೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು, ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಇತರ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಹೆಂಗಸರಲ್ಲಿ, ಹತ್ತು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವರು ಎಂಟು ರಾಣಿಗಳು; ಅವರ ಮಕ್ಕಳ ಹೆಸರುಗಳು ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ. ಅವರು ಚಾರುದೇಶ್ನ, ಸುದೇಶ್ನ, ಚಾರುದೇಹ, ಸುಚಾರು, ಚಾರುಗುಪ್ತ, ಭದ್ರಚಾರು ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಬ್ಬ. ಚಾರುಚಂದ್ರ, ವಿಚಾರು ಮತ್ತು ಚಾರು—ಇವರು ಹರಿ ಅವರ ಹತ್ತನೇ ಮಗ; ಇವರಿಗೆ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನ ನೇತೃತ್ವ, ರುಕ್ಮಿಣಿಗೆ ಜನಿಸಿದವರು, ತಂದೆಗೆ ಕಡಿಮೆ ಅಲ್ಲ. ಭಾನು, ಸುಭಾನು, ಸ್ವರ್ಭಾನು, ಪ್ರಭಾನು, ಭಾನುಮಾನ, ಚಂದ್ರಭಾನು, ಬೃಹದ್ಭಾನು ಮತ್ತು ರತಿಭಾನು—ಇವರು ಎಂಟು. ಶ್ರೀಭಾನು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಾನು—ಇವರು ಸತ್ಯಭಾಮೆಯ ಹತ್ತು ಮಕ್ಕಳು; ಸಾಮ್ಬ, ಸುಮಿತ್ರ, ಪುರುಜಿತ್, ಶತಜಿತ್ ಮತ್ತು ಸಹಸ್ರಜಿತ್. ವಿಜಯ, ಚಿತ್ರಕೇತು, ವಸುಮಾನ, ದ್ರಾವಿಡ, ಕ್ರತು—ಇವರು ಜಾಂಬವತಿಯ ಮಕ್ಕಳಾಗಿದ್ದು, ಸಾಮ್ಬನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, ತಂದೆಗೆ ಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ವೀರಚಂದ್ರ, ಅಶ್ವಸೇನ, ಚಿತ್ರಗು, ವೇಗವಾನ್, ವೃಷ, ಆಮ, ಶಂಕು, ವಸು, ಶ್ರೀಮಾನ ಮತ್ತು ಕುಂತಿರ—ಇವರು ನಾಗ್ನಜಿತ್ ಅವರ ಮಕ್ಕಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ರೀತಿ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಪರಮ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, ತನ್ನ ಹೆಂಗಸರಿಗೆ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ, ಮತ್ತು ಮನೆಯವರಿಗಾಗಿ, ಮಾನವರಂತೆ, ಆದರೆ ಪರಮಾತ್ಮನಂತೆ, ಗೃಹಸ್ಥಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ, ಎಲ್ಲರನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದನು.