ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಮಹಾಭಾರತದ ಕಥಾನಕದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ರುಕ್ಮಿಣಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಕೇಳದಂತಹ, ಕಠಿಣವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು. ಆ ಮಾತುಗಳು ರುಕ್ಮಿಣಿಗೆ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸಿತು; ಅವಳ ಹೃದಯ ಕಂಪಿತವಾಯಿತು, ಆಳವಾದ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದಳು. ಅವಳ ಸುಂದರ ಕಾಲಿನ ನಖಗಳಿಂದ ಕೆಂಪು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಪಾದದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಲಾಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ಗುರುತು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವಳ ಕಪ್ಪು ಅಂಜನದಿಂದ ಕಪ್ಪಾಗಿದ್ದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ನೀರಿನ ಹನಿಗಳು ಸುರಿಯುತ್ತವೆ. ಕುಂಕುಮದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಅವಳ ಉಡುಗೆಯು ಆನಂದವಿಲ್ಲದೆ ನೆನೆಸಿಕೊಂಡಿತು. ಅವಳು ತಲೆಬಾಗಿಸಿ ನಿಂತು, ದುಃಖದಿಂದ ಅವಳ ಕಂಠ ನಿಗದಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅಸಹನೀಯವಾದ ದುಃಖ, ಭಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಕುಲತೆಯಿಂದ ಅವಳ ಮನಸ್ಸು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿತ್ತು. ಅವಳ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ವಜ್ರದ ವಲೆಗಳು ಸಡಿಲವಾಗಿ ಬಿದ್ದವು; ಅವಳ ಕೈಯಿಂದ ವಿಳಂಬವಾಗಿ ವಾಳಗೆಯೂ ಕೆಳಗೆ ಬಿತ್ತು. ಅವಳ ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ಚಂಚಲಗೊಂಡು, ಗಾಳಿಯಿಂದ ಹೊಡೆದ ಬಾಳೆಮರದಂತೆ ಹಠಾತ್‌ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದಳು; ಅವಳ ಕೂದಲು ಚದುರಿತು. ಇದನ್ನು ಕಂಡ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು, ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಪತ್ನಿಯ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಬಂಧಿತನಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವಳ ಆಳವಾದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅರಿಯದೆ, ಕರුණೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದನು. ತಕ್ಷಣವೇ ಅವನು ಹಾಸಿಗೆಯಿಂದ ಇಳಿದು, ತನ್ನ ನಾಲ್ಕು ಭುಜಗಳಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು, ಅವಳ ಚದುರಿದ ಕೂದಲನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ, ತನ್ನ ಕಮಲದಂತಹ ಕೈಯಿಂದ ಅವಳ ಮುಖವನ್ನು ಒರೆದುಕೊಂಡನು. ಅವಳ ಕಣ್ಣಿನ ನೀರನ್ನು ಒರೆದು, ದುಃಖದಿಂದ ನೆನೆಸಿದ್ದ ಅವಳ ಉಡುಗೆಯನ್ನು ಒರಸಿ, ಅವಳನ್ನು ತನ್ನ ಭುಜದಲ್ಲಿ ಆಲಿಂಗನ ಮಾಡಿದನು. ಅವಳು ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಮರ್ಪಿತಳಾಗಿದ್ದಳು. ದುಃಖದಿಂದ ಕುಗ್ಗಿದ್ದ ಅವಳನ್ನು, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ದಯೆಯಿಂದ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿದನು. ಅವಳ ಮನಸ್ಸು ಗರ್ವ ಮತ್ತು ಆಟದಿಂದ ಗೊಂದಲಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಅವಳು ಇಂತಹ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಅರ್ಹಳಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತು, ಧರ್ಮನಿಧಿಯಾದ ಪ್ರಭು ಅವಳನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿದನು. ಆ ಬಳಿಕ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದನು: "ಓ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ, ಕೋಪಗೊಳ್ಳಬೇಡ. ನೀನು ನನಗೆ ಎಷ್ಟು ಪ್ರೀತಿಯಾಗಿರುವೆಯೆಂದು ನನಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ. ನಿನ್ನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ನಾನು ಕೇವಲ ಆಟದ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ಹೀಗೆ ನಡೆದುಕೊಂಡೆ. ನಿನ್ನ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಲು, ಪ್ರೇಮಭಾವದಿಂದ ಕಂಪಿಸುವ ತುಟಿಗಳನ್ನು, ಕೆಂಪಾಗಿರುವ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಬದಿಗೆ ನೋಡುತ್ತಿರುವ ನಿನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು, ಸುಂದರವಾದ ಭ್ರೂಕುಟಿಯನ್ನು ನೋಡುವ ಆಸೆಯಿಂದ ಹೀಗೆ ಆಡಿಕೊಂಡೆ." "ಓ ಸುಂದರಿ, ಗೃಹಸ್ಥರಿಗೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಲಾಭವೇಂದರೆ, ತಮ್ಮ ಪ್ರಿಯತಮೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯ ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಲ ಕಳೆಯುವುದು." ಶುಕಮುನಿಯವರು ಹೇಳಿದರು: ಈ ರೀತಿ ಪ್ರಭುವಿನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ರುಕ್ಮಿಣಿ ಸಮಾಧಾನಗೊಂಡಳು. ಅವನು ಆಡಿದ ಮಾತುಗಳು ಕೇವಲ ಆಟವಾಗಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವಳು ಅರಿತುಕೊಂಡಳು; ತನ್ನ ಪ್ರಿಯತಮನು ತೊರೆದುಹೋಗುವ ಭಯವನ್ನು ಅವಳು ಬಿಟ್ಟುಕೊಂಡಳು. ಅವಳು ಪ್ರಭುವಿನ ಮುಖವನ್ನು ಮನಮೋಹಕವಾಗಿ, ಮೃದು ಹಾಗೂ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನೋಡಿ, ನಾಚಿಕೆಯಿಂದ ಮಿಂಚುವ ನಗುವಿನಿಂದ, ಭರತ ವಂಶಜನೇ, ಅವನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುರುಷನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಮಾತು ಆರಂಭಿಸಿದಳು. "ನಿಜವಾಗಿಯೂ, ಕಮಲನಯನನೇ, ನೀನು ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳು ಸತ್ಯ. ನನ್ನಂತಹ ಅಲ್ಪಗುಣವಂತಿ, ಅಜ್ಞಾನಿಯು ನಿನ್ನಂತಹ ಸರ್ವೈಶ್ವರ್ಯಾಧಿಪತಿಯಾಗಿರುವ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸಮಾನವಾಗಬಹುದು? ನೀನು ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆಯಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತನಾಗಿರುವೆ." "ಬಲಶಾಲಿಯಾದವನೇ, ನೀನು ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳಿಂದ ಅಸ್ಪರ್ಶಿಯಾಗಿರುವೆ. ಸಮುದ್ರವು ಅಲೆಗಳ ಕೆಳಗಿರುವಂತೆ ನೀನು ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗಿಂತ ದೂರವಾಗಿರುವೆ. ಭಕ್ತರಿಗಾಗಿ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ರಾಜರ ಹೃದಯದಿಂದ ಅಜ್ಞಾನಾಂಧಕಾರವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತಿರುವೆ." "ಯೋಗಿಗಳು ಆನಂದಿಸುವ ನಿನ್ನ ಪಾದಪಥವನ್ನು ಮಾನವರು, ಪಶುಗಳು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಸಾಧ್ಯ. ನಿನ್ನ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಲೋಕದ ಬುದ್ಧಿಗೆ ಮೀರಿವೆ; ನಿನ್ನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವರೇ ನಿನ್ನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬಹುದು." "ನಿನ್ನಿಂದ ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲದೆ ಇರುವ ನೀನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಿರ್ಗುಣನು; ಬಲಶಾಲಿಗಳೂ ನಿನಗೆ ನಮನ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅತೃಪ್ತ ಕಾಮನೆ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಕುರುಡಾದವರು ನಿನ್ನನ್ನು ಅರಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಮಹಾತ್ಮರೂ ನಿನಗೆ ಪ್ರಿಯರು, ನೀನು ಅವರಿಗೂ ಪ್ರಿಯನಾಗಿರುವೆ." "ನೀನು ಮಾನವಲೋಕದ ಎಲ್ಲ ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳ ರೂಪವನು; ಜ್ಞಾನಿಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ಬಯಸುವರು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸುವರು. ನಿನ್ನ ಸಂಗವು ಅವರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ, ಇತರರಿಗೆ ಅಲ್ಲ." "ಕ್ರೋಧವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ಮುನಿಗಳಿಂದ ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಹೊಗಳಲಾಗಿದೆ; ನೀನು ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಆತ್ಮ, ಆತ್ಮದಾತ. ನಿನ್ನ ಭ್ರೂಕುಟಿಯಿಂದ ಕಾಲ ಬಲವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದಾಗ ಬ್ರಹ್ಮ, ಶಿವರೂ ತಮ್ಮ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ಇತರರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವುದೇನು?" "ಗದೆಯ ಅಣ್ಣನೇ, ನಿನ್ನ ಮಾತುಗಳು ಎಷ್ಟು ಸರಳವಾಗಿದ್ದರೂ, ನೀನು ಬಿಲ್ಲಿನ ಮೊಳಗಿನಿಂದ ರಾಜರನ್ನು ಓಡಿಸಿ, ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಂಹ ತನ್ನ ಪಾಲನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೋ ಹಾಗೆ, ನನ್ನನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡೆ. ಅವರ ಭಯದಿಂದ ನಾನು ಸಾಗರವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದೆ." "ನಿನ್ನನ್ನು ಬಯಸಿದ ಮಹಾರಾಜರು—ಅಂಬರೀಷ, ನಹುಷ, ಗಯಾ ಮುಂತಾದವರು—ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದರು; ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಉಳಿದವರು ನಿನ್ನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲ." "ಧರ್ಮಾತ್ಮರು ಹೊಗಳುವ, ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುವ ನಿನ್ನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ಒಮ್ಮೆ ಅನುಭವಿಸಿದರೆ, ಅವರು ಬೇರೆ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಹುಡುಕುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಭೌತಿಕ ಆಸೆಗಳಿಂದ ಕುರುಡಾದ ಮನುಷ್ಯರು ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ನಿವಾಸವಾದ ನಿನ್ನನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ." "ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಲೋಕಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿಯೂ, ಮುಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿಯೂ ಆಶಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವವನು ನೀನು. ಜನ್ಮಮರಣ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ನಾನು ತಿರುಗುತ್ತಿರುವಾಗ ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳೇ ನನ್ನ ಶರಣಾಗಿರಲಿ; ಭಕ್ತರ ಮೇಲೆ ನೀನು ಸುಳ್ಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುವೆ." "ಅಚ್ಯುತನೇ, ಗೃಹಿಣಿಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಕೇಳದ ಪುರುಷರು ಕತ್ತೆ, ಹಸು, ಕುದುರೆ, ಬೆಕ್ಕು, ದಾಸರಂತೆ. ಶಿವ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಡಲಾಗುವ ನಿನ್ನ ಕಥೆಗಳು ಅವರ ಕಿವಿಗೆ ತಲುಪದಿದ್ದರೆ, ಅವರ ಜೀವನಕ್ಕೂ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲ." "ಮೂಢೆಯಾದ ಹೆಂಗಸು, ನಿನ್ನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳ ಅಮೃತವನ್ನು ಸುವಾಸನೆ ಮಾಡದೆ, ತನ್ನ ಪ್ರಿಯತಮನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾಳೆ—ಅವನ ದೇಹ ಚರ್ಮ, ಕೂದಲು, ನಖಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ; ಒಳಗೆ ಮಾಂಸ, ಎಲುಬು, ರಕ್ತ, ಹುಳು, ಮಲ, ಶ್ಲೇಷ್ಮ, ಪಿತ್ತ, ವಾಯುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ—ಬದುಕಿರುವ ಶವವಷ್ಟೆ." "ಕಮಲನಯನನೇ, ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ನನಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿರಲಿ; ನೀನು ಸ್ವತಃ ತೃಪ್ತನೂ, ಎಲ್ಲರನ್ನು ಒಂದೇ ಎಂದು ನೋಡುವವನೂ. ವಯಸ್ಸಿನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ರಾಜೋಗುಣ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ, ನೀನು ನನ್ನತ್ತ ಕರುಣೆಯಿಂದ ನೋಡಿದರೆ, ಅದು ನಮಗೆ ಪರಮ ದಯೆ." "ಮಧುಸೂದನನೇ, ನಿನ್ನ ಮಾತುಗಳು ಸುಳ್ಳು ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕನ್ಯೆಯ ಪ್ರೀತಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಾಯಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬೇರೆ ಯಾರಿಗಾದರೂ." "ವಿವಾಹಿತೆಯೂ, ದುಷ್ಟ ಸ್ವಭಾವದವಳಾದರೂ, ಅವಳ ಮನಸ್ಸು ಹೊಸದನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಜ್ಞಾನಿಯು ಇಂತಹ ನಂಬಿಗಸ್ತೆಯಲ್ಲದ ಹೆಂಗಸನ್ನು ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು; ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಅವನು ಎರಡೂ ಕಡೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ." ಅವಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದನು: "ಓ ಪತ್ನೀಶ್ವರಿಯೇ, ರಾಜಕುಮಾರಿಯೇ, ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ನಾನು ಮಾತಿನ ಮೂಲಕ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದೆ. ನಾನು ಹೇಳಿದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಿಜ." "ಓ ಸುಂದರಿಯೇ, ನಿನ್ನ ಯಾವ ಇಚ್ಛೆಯಾದರೂ, ನೀನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳವಳಾಗಿ ಇದ್ದರೆ, ಅವು ಸದಾ ಪೂರೈಸಲ್ಪಡುವುದು." "ಓ ನಿರ್ದೋಷೆಯೇ, ನಿನ್ನ ಪತಿಯ ಮೇಲೆ ನಿನ್ನ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಠೆ ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ. ನನ್ನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ನೀನು ವ್ಯಾಕುಲಳಾದರೂ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು ನನ್ನಿಂದ ದೂರವಾಗಲಿಲ್ಲ." "ಯಾರು ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು, ವ್ರತದೊಂದಿಗೆ ನನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವರು, ಆದರೆ ಆಸೆಗಳಿಗೆ ಬಂಧಿತರಾಗಿರುವರು, ಅವರು ನನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಹಿತರಾಗಿ, ನನ್ನನ್ನು ಮೋಕ್ಷದಾತ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ." "ಯಾರು ನನ್ನನ್ನು, ಮೋಕ್ಷದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು, ಇನ್ನೂ ಭೌತಿಕ ಐಶ್ವರ್ಯ ಮತ್ತು ಪತಿಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ದುರ್ದೈವಿಗಳು. ಅವರಿಗಿಂತ ನರಕದಲ್ಲಿಯೂ ತಮ್ಮವರ ಸಂಗದಿಂದ ಸುಖವಿದೆ." "ಓ ಗೃಹಲಕ್ಷ್ಮಿಯೇ, ಶುಭದಿಂದ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಅನುಸರಿಸಿದ್ದೆ; ಇದು ಅಪರೂಪ, ಜನ್ಮದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಗೊಳ್ಳುವ ಮಾರ್ಗ. ಹೆಂಗಸರು ತುಂಬಾ ಅಸಂತೃಪ್ತರು, ಅವರ ಆಸೆಗಳು ತುಂಬಾ ಗಂಭೀರ, ಮೋಸದಲ್ಲೂ ತೊಡಗಿರುವರು—ಅವರಿಗಿಂತ ನೀನು ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾಗಿದ್ದೆ." "ಓ ಗರ್ವಿತೆಯೇ, ಯಾವ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ನಿನ್ನಂತ ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಹೆಂಡತಿಯಿಲ್ಲ. ನಿನ್ನ ವಿವಾಹದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದ ರಾಜರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದೆ, ನನ್ನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಕಳಿಸಿದ್ದೆ." "ನಿನ್ನ ಸಹೋದರನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಪಮಾನಗೊಂಡು, ವಿವಾಹೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಜುಗಾರಿ ಆಟದಲ್ಲಿ ಹತರಾದಾಗಲೂ, ನನ್ನಿಂದ ದೂರವಾಗುವ ಭಯದಿಂದ ಆ ದುಃಖವನ್ನು ಸಹಿಸಿದ್ದೆ, ಏನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ; ಹೀಗೆ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಗೆದ್ದೆ." "ನನ್ನನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಗುಪ್ತ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದ್ದೆ; ಈ ದೇಹವನ್ನು ನಾನು ತ್ಯಜಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದಾಗಲೂ, ನನ್ನಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿದ್ದೆ; ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು ಸಹ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಪ್ರತಿದಾನ ನೀಡುತ್ತೇವೆ." ಶುಕಮುನಿಯವರು ಹೇಳಿದರು: ಈ ರೀತಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ರುಕ್ಮಿಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯ ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಾನವನಂತೆ ಆಟವಾಡುತ್ತಾ, ತನ್ನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಆನಂದಪಡಿಸಿದನು. ಹಾಗೆಯೇ, ಜಗತ್ತಿನ ಗುರುವಾದ ಶ್ರೀಹರಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪತ್ನಿಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಗೃಹಸ್ಥನಂತೆ ವರ್ತಿಸಿ, ಗೃಹಸ್ಥಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಮುಂದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕೃಷ್ಣನ ಪತ್ನಿಗೂ ಹತ್ತಾರು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು; ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮಗನೂ ತಂದೆಯ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನರಾಗಿದ್ದರು. ಒಂಬತ್ತನೇ ಮಗನೂ ಇದ್ದನು. ಅಚ್ಯುತನು ಯಾವಾಗಲೂ ಮನೆಬಿಟ್ಟು ಹೋಗದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪತ್ನಿಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದನು. ಆ ರಾಜಕುಮಾರಿಯರು ಅವನನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯನಾಗಿ ಭಾವಿಸಿದರು; ಆದರೆ ಅವರು ಅವನ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ.