ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಜಾಂಬವಂತನೊಂದಿಗೆ ಭಾರೀ ಯುದ್ಧ ನಡೆಸಿದನು. ಕೃಷ್ಣನ ಪ್ರಹಾರಗಳಿಂದ ಜಾಂಬವಂತನ ಅಂಗಗಳು ಕುಸಿದುಹೋಯಿತ್ತುವು, ಅವನ ಶಕ್ತಿಯೆಲ್ಲ ಹೀನವಾಗಿತ್ತು, ದೇಹವು ಬೆವರಿನಿಂದ ತೋಯಿತು. ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಜಾಂಬವಂತನು ಅತ್ಯಂತ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದನು: ‘‘ನೀನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಜೀವ, ಶಕ್ತಿ, ಪರಾಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಬಲದ ಮೂಲವನು. ನೀನೇ ವಿಶ್ವದ ಆದಿಪುರುಷನಾಗಿರುವ ವಿಷ್ಣುವು, ಪರಮೇಶ್ವರ, ಪ್ರಭು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಮಿಯು. ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತರಿಗೂ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಾದ ನೀನು, ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲವೂ ನೀನಾಗಿದ್ದೀ. ಕಾಲರೂಪಿಯು, ಎಲ್ಲರ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪ, ಪರಮಾತ್ಮ, ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲ ಆತ್ಮಗಳ ಆತ್ಮ ನೀನೇ. ನಿನ್ನ ಕೋಪಭರಿತ ಕಣ್ಗಳ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ತಿರುಗು ನೋಟದಿಂದಲೇ ಸಮುದ್ರವು ಕಂಪಿತವಾಗಿ, ಸೇತುಬಂಧನಕ್ಕೆ ದಾರಿ ನೀಡಿತು; ಲಂಕೆಯ ಕೀರ್ತಿ ಬೆಳಗಿತು; ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರ ತಲೆಗಳು ಬಾಣಗಳಿಂದ ನಾಶವಾಯಿತು. ಈ ರೀತಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಪರಮೇಶ್ವರನೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದ ಜಾಂಬವಂತನು, ದೇವಕೀ ಪುತ್ರನಾದ ಅಚ್ಯುತನನ್ನು ಸಮಾಧಾನದಿಂದ ನೋಡಿ ಮಾತನಾಡಿದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಮಲನಯನನಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು, ತನ್ನ ಹಸ್ತವನ್ನು ಜಾಂಬವಂತನ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು, ಮೇಘಗಂಭೀರ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ, ಅಪಾರ ದಯೆಯಿಂದ ಮಾತನಾಡಿದನು: ‘‘ಹೇ ಕರಡಿ ರಾಜನೇ, ಈ ಸ್ಯಾಮಂತಕ ಮಣಿಗಾಗಿ ನಿನ್ನ ಗುಹೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಬಂದಿರುವ ಸುಳ್ಳು ಅಪವಾದವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು, ನಿಜವಾದ ಮಣಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕಾಗಿದೆ.’’ ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಜಾಂಬವಂತನು ಹರ್ಷದಿಂದ ತನ್ನ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿರುವ ಜಾಂಬವತಿಯನ್ನೂ, ಸ್ಯಾಮಂತಕ ಮಣಿಯನ್ನೂ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಗೌರವದಿಂದ ಸಮರ್ಪಿಸಿದನು. ಶೌರಿನಾದ ಕೃಷ್ಣನು ಗುಹೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಹೊರಬರುತ್ತಿಲ್ಲವೆಂಬುದನ್ನು ಜನರು ನೋಡಿ, ಹನ್ನೆರಡು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ದುಃಖದಿಂದ ಕಾಯುತ್ತಾ, ನಂತರ ದುಃಖಭರಿತರಾಗಿ ತಮ್ಮ ನಗರಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು. ಕೃಷ್ಣನು ಹೊರಬರಲಿಲ್ಲವೆಂಬ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ ದೇವಕೀ ದೇವಿ, ರುಕ್ಮಿಣಿಯವರ ಜೊತೆ, ವಸುದೇವನು, ಸ್ನೇಹಿತರು ಹಾಗೂ ಬಂಧುಗಳು—allರೂ ದುಃಖದಿಂದ ಕಂಗಾಲಾದರು. ದುಃಖಭರಿತರಾದ ದ್ವಾರಕಾಪುರದ ನಾಗರಿಕರು ಸತ್ರಾಜಿತ್‌ನನ್ನು ಶಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ಸುದ್ದಿಗಾಗಿ ಚಂದ್ರಭಾಗಾ ದೇವಿಯನ್ನು, ದುರ್ಗೆಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದರು. ಅವರ ಭಕ್ತಿಗೆ ತೃಪ್ತಳಾದ ದೇವಿ, ಆಶೀರ್ವಾದದೊಂದಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿದಳು. ಅದಾದ ನಂತರ, ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸಿಕೊಂಡು, ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಹರಿಯು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಎಲ್ಲರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷವನ್ನು ತುಂಬಿದನು. ಹೃಷೀಕೇಶನು ಮಣಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಮರಳಿ ಬಂದಾಗ, ಮೃತ್ಯುವಿನಿಂದ ಬದುಕುಳಿದವನಂತೆ ಕಾಣಿಸಿ, ಎಲ್ಲರೂ ಭಾರಿ ಹರ್ಷದಿಂದ ಉತ್ಸವ ಆಚರಿಸಿದರು. ರಾಜನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಸತ್ರಾಜಿತ್‌ನನ್ನು ಸಭೆಗೆ ಕರೆಯಿಸಿ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಸ್ಯಾಮಂತಕ ಮಣಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿಕೊಂಡೆನು ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಆ ಮಣಿಯನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿದನು. ಭಾರೀ ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ, ಮುಖವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಸತ್ರಾಜಿತ್ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು; ತನ್ನ ತಪ್ಪಿನಿಂದ ಅವನು ತೀವ್ರ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದನು. ಆತನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಶುರುವಾದವು: ‘‘ಈ ಪಾಪದಿಂದ ನಾನು ಹೇಗೆ ಶುದ್ಧನಾಗಬಹುದು? ಅಚ್ಯುತನು ನನಗಿಂದು ಹೇಗೆ ಸಂತೋಷಪಡಬಹುದು? ಜನರು ನನ್ನನ್ನು ಸ್ವಾರ್ಥಿ, ಕುಟಿಲ, ಮೂಢ, ಲೋಭಿ ಎಂದು ಶಪಿಸದಂತೆ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ನಾನು ನನ್ನ ಪುತ್ರಿಯನ್ನೂ, ಈ ಅಮೂಲ್ಯ ಮಣಿಯನ್ನೂ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸುವೆನು. ಇದಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವೇ ಇಲ್ಲ.’’ ಈ ರೀತಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ಸತ್ರಾಜಿತ್ ಸ್ವತಃ ತನ್ನ ಸತ್ಪ್ರಭೆಯುಳ್ಳ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಮಣಿಯನ್ನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದನು. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಎಲ್ಲರ ಅಭಿಲಾಷೆಯಾಗಿದ್ದ, ಗುಣ, ರೂಪ, ವಂಶದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾದ ಸತ್ಯಭಾಮೆಯನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನು ಸತ್ರಾಜಿತ್‌ಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: ‘‘ಈ ಮಣಿಯನ್ನು ನಾವು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ರಾಜನೇ. ಅದು ದೇವಭಕ್ತನಾದ ನಿನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ಇರಲಿ; ಅವುಗಳಿಂದ ಆಗುವ ಫಲವನ್ನು ನಾವು ಅನುಭವಿಸುವೆವು.’’ ಇದಾದ ನಂತರ, ಒಂದು ದಿನ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ಪರಿಷತ್‌ನ ಯುಯುಧಾನಾದಿ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥಕ್ಕೆ ಪಾಂಡವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಹೋದನು. ಮುಕುಂದನ ಆಗಮನವನ್ನು ಕಂಡು, ಪಾಂಡವರಾದ ಧೀರ ಪುರುಷರು—allರೂ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ನಿಂತರು; ಅವರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಜೀವವೇ ಮರಳಿ ಬಂದಂತೆ ಅನುಭವಿಸಿದರು. ಅಚ್ಯುತನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಅವನ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಎಲ್ಲ ದುಃಖವನ್ನೂ विस್ಮರಿಸಿ, ಅವನ ಪ್ರೇಮಪೂರ್ಣ ನಗುವಿನ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಿ—allರೂ ಹರ್ಷಿಸಿದರು. ಕೃಷ್ಣನು ಯುಧಿಷ್ಠಿರ ಮತ್ತು ಭೀಮನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಸಹದೇವ ಮತ್ತು ನಕುಲರಿಂದ ಗೌರವವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಹೊಸದಾಗಿ ವಿವಾಹವಾದ, ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಜುಗರದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದ ದ್ರೌಪದಿಯು, ಮುಖ್ಯ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದಳು. ಸತ್ಯಕಿ ಮತ್ತು ಇತರರು ಕೂಡ ಪಾಂಡವರಿಂದ ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸನ್ಮಾನಿತರಾಗಿ, ಆಸನಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಕುಂತಿದೇವಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಆಕೆಗೂ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು. ಕುಂತಿಯು ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡಳು. ಕೃಷ್ಣನು ಆಕೆಯ, ಆಕೆಯ ಸೊಸೆಗಳ, ಸಹೋದರಿಯ ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿದನು. ಅವಳು ಅನೇಕ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ನೆನೆಸಿ, ದುಃಖದ ನಂತರ ಸಿಗುವ ಆತ್ಮದ ಅನುಭವವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತು, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕಣ್ಣು ತುಂಬಿಕೊಂಡು, ಗದ್ಗದ ಕಂಠದಿಂದ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಳು: ‘‘ನಮಗೆ ರಕ್ಷಕ ದೊರೆತಾಗ ಮಾತ್ರ ಸುಖವಾಯಿತು; ನಮ್ಮ ಬಂಧುಗಳ ನೆನಪಿನಿಂದ ನನ್ನ ಸಹೋದರನನ್ನು ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು, ಕೃಷ್ಣನೇ. ನೀನು ಎಲ್ಲರ ಸ್ನೇಹಿತನು, ಎಲ್ಲರ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪನು; ನಿನಗೆ 'ನಾವು' ಮತ್ತು 'ಅವರು' ಎಂಬ ಭೇದವಿಲ್ಲ. ಆದರೂ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ನೀನು ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವವರ ದುಃಖವನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ನಿವಾರಿಸುತ್ತೀಯೆ.’’ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದನು: ‘‘ನಾವು ಯಾವ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಮಾಡದೆ ಇದ್ದೇವೆ? ಏನು ಸಾಧನೆ ಇಲ್ಲದೆ ಇರುವ ನಾವು, ಯೋಗಿಗಳಿಗೂ ಅಪರಿಚಿತನಾದ ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಲು ಯೋಗ್ಯರಾಗಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದು ನನಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ, ಪ್ರಭುವೇ!’’ ರಾಜನ ಮನವೊಲಿಸಿ, ಕೃಷ್ಣನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಹಲವಾರು ತಿಂಗಳುಗಳು ಉಳಿದು, ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥದ ಜನರ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಒಂದು ದಿನ, ವಿಜಯನಾದ ಅರ್ಜುನನು, ಹನುಮಂತ ಧ್ವಜವಿರುವ ತನ್ನ ರಥವನ್ನು ಏರಿ, ಗಾಂಡೀವ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಬಾಣಗಳ ತೂಟಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನೊಂದಿಗೆ, ಪೂರ್ತಿ ಆಯುಧಧಾರಿ ಆಗಿ, ಅವನು ಅನೇಕ ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದ ಮಹಾ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವನು, ಕ್ರೀಡೆಯ ಆಸೆಯಿಂದ ಹೋದನು. ಅಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹುಲಿಗಳು, ಹಂದಿಗಳು, ಎಮ್ಮೆಗಳು, ಕಾಡುಕುರಿಗಳು, ಶರಭಗಳು, ಕಾಡೆಮ್ಮೆಗಳು, ಗಂಡುಗಲಿ, ಜಿಂಕೆಗಳು, ಮೊಲಗಳು ಮತ್ತು ಮುಳ್ಳುಹಂದಿಗಳನ್ನು ಬೇಟೆಹಾಕಿದನು. ಆ ಪಶುಗಳನ್ನು ಸೇವಕರು ರಾಜನಿಗೆ ಹಬ್ಬಕ್ಕಾಗಿ ತರಲು ಹೊರಟರು. ಆಗ, ಬಾಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ದಣಿವಿನಿಂದ ಅರ್ಜುನನು ಯಮುನಾ ನದಿಗೆ ಹೋದನು. ಅಲ್ಲಿ, ಶುದ್ಧ ಜಲದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಮಾಡಿ ನೀರು ಕುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆ ಇಬ್ಬರು ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿಗಳು—ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನ—ಅದ್ಭುತ ಸೌಂದರ್ಯವಿರುವ ಯುವತಿಯನ್ನು ಅಲ್ಲೇ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದರು. ಅರ್ಜುನನು, ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತನ ಸೂಚನೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಆ ಶುಭಲಕ್ಷಣೆಯುಳ್ಳ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಯುವತಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಗೌರವದಿಂದ ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದನು: ‘‘ಹೇ ಸುಂದರಿಯೇ, ನೀನು ಯಾರು? ಯಾರ ಮಗಳು? ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದೆ? ನೀನು ಏನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದೀಯೆ? ನನಗೆ ತೋರುತ್ತದೆ, ನೀನು ಪತಿಯ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿದ್ದೀಯೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳು, ಸುಂದರಿಯೇ.