ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ರುಕ್ಮಿಣಿಗೆ ಯದು ವಂಶದ ಪುತ್ರ ಕೃಷ್ಣನು ಆಗಮಿಸಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿಸಿ, ಸ್ವಯಂವರದ ಕುರಿತು ಅವನು ಹೇಳಿದ್ದ ಸತ್ಯವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕೃಷ್ಣನು ಬಂದಿದ್ದನ್ನು ತಿಳಿದ ರುಕ್ಮಿಣಿ, ತನ್ನ ಹೃದಯ ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನತ್ತ ನೋಡಲಿಲ್ಲ—ಅವನಿಗೆ ಆಕೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಬದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಳು. ಇದರ ಮಧ್ಯೆ, ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ವಿವಾಹವನ್ನು ನೋಡಲು ಉತ್ಸುಕನಾದ ರಾಮ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣ, ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ, ಯೋಗ್ಯವಾದ ಗೌರವಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದರು. ಅವರು ತಾವು ತರಬೇಕಾದ ತೈಲ, ಹಾಲು, ಶುಭ್ರವಾದ ಬಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಯಸಿದ ಬಗೆಯ ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ತಂದರು; ಹಾಗೂ ಯೋಗ್ಯ ವಿಧಿಯಿಂದ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ರಾಜನು ಅವರಿಬ್ಬರಿಗೂ, ಅವರ ಸೇನೆ ಹಾಗೂ ಸೇವಕರಿಗೂ ಭವ್ಯವಾದ ವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಯಥಾಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಆತಿಥ್ಯ ನೀಡಿದನು. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ರಾಜರಿಗೆ ಅವರ ಶೌರ್ಯ, ವಯಸ್ಸು, ಬಲ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಬಯಸಿದ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು. ಕೃಷ್ಣನು ಬಂದಿದ್ದುದನ್ನು ಕೇಳಿ, ವಿದ್ಯರ್ಭ ನಗರದ ನಾಗರಿಕರು ಕೈಗಳನ್ನು ಕಣ್ಣುಗಳ ಬಳಿ ಜೋಡಿಸಿ, ಕೃಷ್ಣನ ಕಮಲಮುಖವನ್ನು ಹರ್ಷದಿಂದ ನೋಡಲು ಬಂದು, ಅವನ ದರ್ಶನದಿಂದ ಆನಂದಿಸಿದರು. "ರುಕ್ಮಿಣಿಯೇ ಅವನಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಪತ್ನಿ; ಅವನು ಕೂಡ ದೋಷರಹಿತನು, ಭೀಷ್ಮನ ಪುತ್ರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ವರನು," ಎಂದು ಜನರು ಪರಸ್ಪರ ಹೇಳಿದರು. "ನಾವು ಮಾಡಿದ ಸ್ವಲ್ಪ ಪುಣ್ಯದಿಂದಲೂ ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಕರ್ತನು ಸಂತೋಷಗೊಂಡಿದ್ದಾನೆ; ಅಚ್ಯುತನು ವಿದ್ಯರ್ಭ ರಾಜಕುಮಾರಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿ," ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ರೇಮದ ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತರಾದ ಜನರು ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಆಕೆ ಸೈನಿಕರ ರಕ್ಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಂತಃಪುರದಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಅಂಬಿಕಾದ ದೇವಾಲಯದ ಕಡೆಗೆ ನಡೆದುಹೋದಳು. ಭವಾನಿಯ কোমಲ ಪಾದಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಪಾದಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರಟಿದ್ದರೂ, ಆಕೆ ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮುಕುಂದನ ಕಮಲಪಾದಗಳನ್ನು ಸದಾ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ಅವಳ ತಾಯಂದಿರು, ಸ್ನೇಹಿತರು ಹಾಗೂ ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ರಾಜಸೈನಿಕರ ವಲಯದಲ್ಲಿ, ಮೃದುವಾಗಿ ನಾದಿಸುವ ಡೊಳ್ಳು, ಶಂಖ, ಜ್ಞಾನಪತ್ರ, ಭೆರಿಗಳು ಮುಂತಾದ ವಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಕೆ ಸಾಗಿದಳು. ಸಾವಿರಾರು ಸ್ತ್ರೀಯರು ವಿಭಿನ್ನ ಅರ್ಪಣಾ ವಸ್ತುಗಳು, ಹಾರಗಳು, ಸುಗಂಧಗಳು, ಬಟ್ಟೆಗಳು, ಆಭರಣಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಪುರೋಹಿತರಿಗಾಗಿ ತಂದರು. ಗಾಯಕರೂ, ವಾದ್ಯಗಾರರೂ, ಕೀರ್ತಿಗಾನಗಳೊಂದಿಗೆ, ವಂಶಾವಳಿಕಾರರೂ, ಘೋಷಕರೂ ಆ ವಧುವನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅಂಬಿಕಾದ ಮಂದಿರವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಮೇಲೆ, ಪಾದ ಕೈಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು, ಸ್ವಚ್ಛವೂ ಶಾಂತಳೂ ಆಗಿ ಆಕೆ ದೇವಿಯ ಸನ್ನಿಧಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು. ವಯೋವೃದ್ಧ, ಪಾಂಡಿತ್ಯವುಳ್ಳ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ತ್ರೀಯರು ಭವಾನಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ಶ್ರೀಮಂತಿಯಾಗಿರುವ ಭವಪತ್ನಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರು. "ಅಂಬಿಕೇ, ಪುನಃ ಪುನಃ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನಿನ್ನ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ನೀನು ಶುಭವನ್ನು ನೀಡು. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನೇ ನನ್ನ ಪತಿ ಆಗಲಿ; ನೀನು ಈ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಿಂದ ಸಂತೋಷವಾಗು," ಎಂದು ರುಕ್ಮಿಣಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಳು. ಸುಗಂಧ ವಸ್ತುಗಳು, ಅಖಂಡ ಅಕ್ಕಿ, ಧೂಪ, ಬಟ್ಟೆ, ಹಾರಗಳು, ಆಭರಣಗಳು, ವಿವಿಧ ಅರ್ಪಣಾ ವಸ್ತುಗಳು, ಭೋಜನ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ದೀಪಗಳ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಯಿತು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ತ್ರೀಯರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಸರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಉಪ್ಪು, ಹಿಟ್ಟಿನ ತಿನಿಸುಗಳು, ವೀಳೆದೆಲೆ, ಹಾರಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು, ಸಕ್ಕರೆಕಬ್ಬು ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರು ರುಕ್ಮಿಣಿಗೆ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ನೀಡಿ, ಆಶೀರ್ವಾದಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು; ಆಕೆ ಅವರಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಳು. ನಂತರ, ಮಾಉನವ್ರತವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಆಕೆ ಅಂಬಿಕಾದ ಮನೆತನದಿಂದ ಹೊರಬಂದಳು. ಕೈಯಲ್ಲಿ ಆಭರಣದ ಉಂಗುರ ಧರಿಸಿದ ಕೈಯನ್ನು ತನ್ನ ಸಹಚರಿಯ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, ರುಕ್ಮಿಣಿ ಹೊರಟಳು. ಸಣ್ಣ ಸೊಂಟ, ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಕುಂಡಲಗಳು, ಮುಖದಲ್ಲಿ ಆಭರಣಗಳು, ಕಪ್ಪು ಕಾಂತಿ, ಕಟಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ರತ್ನಮಯ ಕಟಿಬಂಧ, ಉನ್ನತ ಸ್ತನಗಳು, ಮೃದುವಾಗಿ ಬಾಗಿದ ಕೂದಲುಗಳಿಂದ ಅವಳ ದೃಷ್ಟಿ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು—ಅವಳು ದೇವತೆಗಳ ಮಾಯೆಯಂತೆ ಮನಮೋಹಿನಿಯಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಳು. ಪಾವನವಾದ ನಗುವು, ಬಿಂಬಫಲದಂತೆ ಕಂಚು, ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹೂವಿನಂತೆ ಹಲ್ಲು, ಹಂಸಿಯ ನಡಿಗೆ, ಪಾದಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಘುಂಘರೂಗಳ ಸೌಮ್ಯ ನಾದ—ಇವೆಲ್ಲ ಅವಳನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದವು. ಆಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ವೀರರು ಪ್ರೇಮಭಾವದಿಂದ ಮೋಹಿತರಾಗಿ, ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು; ರಾಜರು ಅವಳ ಮುಗುಳುನಗೆಯೂ, ಲಜ್ಜಿತ ದೃಷ್ಟಿಯೂ ನೋಡಿ, ತಮ್ಮ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಬಿಸುಡಿದರು. ಆ ರಾಜರು, ಆಕರ್ಷಣೆಯಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಗೊಂದಲಗೊಂಡು, ತಮ್ಮ ಆನೆ, ರಥ, ಕುದುರೆಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದರೂ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದುಹೋದರು. ರುಕ್ಮಿಣಿ, ಉತ್ಸವದ ನೆಪದಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಕಾಂತಿಯನ್ನೆಲ್ಲಾ ಹರಿಗೇ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸಾಗಿದಳು; ಅವಳ ಕಮಲಪಾದಗಳು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮುಟ್ಟುತ್ತಾ, ಅವಳು ಕರ್ತೃಪರಶ್ವವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಳು. ಬಲಗೈಯಿಂದ ಕೂದಲನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಬದಿಯಾದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ರಾಜರನ್ನು ನೋಡಿದಳು; ಆಗ ಅಚ್ಯುತನನ್ನು ಕಂಡಳು. ರಾಜಕುಮಾರಿ ರಥಾರೂಢಳಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಕೃಷ್ಣನು ಎದುರಾಳಿಗಳೆಲ್ಲರ ಕಣ್ಣಿನ ಮುಂದೆ ಅವಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡನು. ಅವಳನ್ನು ಗರುಡದ ಗುರುತಿರುವ ರಥದಲ್ಲಿ ಕೂಡಿ, ಮಾಧವನು ರಾಜಸಮೂಹವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ರಾಮನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, ಸಿಂಹವು ನರಿ群ದಿಂದ ತನ್ನ ಬಲಿಯನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವಂತೆ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೊರಟನು. ಸೋಲನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ, ಹೆಮ್ಮೆಯ ರಾಜರು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜರಾಸಂಧನು ಮತ್ತು ಅವನ ಸಂಗಾತಿಗಳು—"ಅಯ್ಯೋ, ನಮ್ಮಿಗೆ ನಾಚಿಕೆ! ನಾವು ಆಯುಧಧಾರಿಗಳು, ಆದರೆ ಗೋಪಾಲಕರಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ಲೂಟಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ; ಸಿಂಹಗಳು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಡುವೆ ಹಿರಣವನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವಂತೆ," ಎಂದು ಕೂಗಿದರು. ಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ, ಎಲ್ಲ ರಾಜರು ಕೋಪದಿಂದ ಉರಿದು, ತಮ್ಮ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಏರಿ, ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ತಮ್ಮ ಸೇನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂದು ಬಿಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಎಳೆದು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರು. ಅವರನ್ನು ಎದುರು ನೋಡಿದ ಯಾದವಸೇನೆ ನಾಯಕರು ಬಿಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಎಳೆದು, ಘೋಷದಿಂದ ಎದುರಿಸಿದರು. ಆ ಯುದ್ಧಪಟುಗಳು ಕುದುರೆ, ಆನೆ, ರಥಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತು, ಮೇಘಗಳು ಪರ್ವತಗಳ ಮೇಲೆ ಮಳೆಯ ಸುರಿಯುವಂತೆ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆ ಸುರಿಸಿದರು. ತನ್ನ ಪತಿಯ ಸೇನೆ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಸಣ್ಣ ಸೊಂಟದ ರುಕ್ಮಿಣಿ ಲಜ್ಜೆಯ ಹಾಗೂ ಭಯಭೀತ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕೃಷ್ಣನ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಿದಳು. ಕರ್ತನು ನಗುತ್ತಾ ಹೇಳಿದನು: "ಕಮಲನಯನೇ, ಭಯಪಡುವದಿಕ್ಕಿಲ್ಲ; ಈ ಶತ್ರುಸಮೂಹವನ್ನು ಈಗ ನಿನ್ನ ಬಂಧುಗಳೇ ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾರೆ." ಅವರ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ಸಹಿಸಲಾಗದೆ, ಗದ, ಸಂಕರ್ಷಣ ಮತ್ತು ಇತರ ವೀರರು ಕತ್ತೆ, ಆನೆ, ರಥಗಳ ಮೇಲೆ ಕಬ್ಬಿಣದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದರು. ಸಾವಿರಾರು ಚಾರಿಯೋಟಿಯರು, ಕುದುರೆಸವಾರರು, ಆನೆಸವಾರರು, ಕುಂಡಲ, ಕಿರೀಟ, ಪಾಗಡಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಅವರ ತಲೆಗಳು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದವು. ಕತ್ತಿ, ಗದ, ಬಿಲ್ಲು ಹಿಡಿದ ಕೈಗಳು, ಆನೆಗಳು, ತೊಡೆಗಳು, ಕಾಲುಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು, ಕತ್ತೆಗಳು, ಒಂಟೆಗಳು, ಎತ್ತುಗಳು, ಗದೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವರ ತಲೆಗಳು—ಎಲ್ಲವೂ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದವು. ವಿಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವೃಷ್ಣಿಗಳು ಅವರ ಸೈನ್ಯಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಜರಾಸಂಧನು ಮುಂತಾದ ರಾಜರು ಹಿಂದಿರುಗಿ ಹೋದರು. ಇದನ್ನು ನೋಡಿ, ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡವನಂತೆ ದುಃಖಿತನಾದ, ಪ್ರಕಾಶ ಕಳೆದುಕೊಂಡ, ಉತ್ಸಾಹ ಹೀನನಾದ, ಬಾಯಾರಿದ ಶಿಶುಪಾಲನ ಬಳಿಗೆ ರಾಜರು ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ ಹೇಳಿದರು: "ಮಹಾಪುರುಷನೇ, ಈ ದುಃಖವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡು! ದೇಹಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಸುಖ ಅಥವಾ ದುಃಖ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಹೇಗೆ ಮಾಯಾಜಾಲಿಕನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಮರದ ಗೊಂಬೆ ಮಹಿಳೆ ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಭಗವಂತನ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಇರುವವನು ಸುಖ-ದುಃಖಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.