ಇಂದ್ರನಿಗೂ, ಲೋಕಾಧಿಪತಿಗೂ ಸುಖವಿಲ್ಲ. ಸುಖ ಎಂಬುದು ನಿರ್ಲಿಪ್ತಿಯಾಗಿ, ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಋಷಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು, ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲಿನ ಮಮಕಾರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡು; ಮೋಹದಿಂದ ನರಕಮಾರ್ಗವೇ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಈ ದೇಹ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಿದ್ದೇ ಬಿಡುತ್ತದೆ—ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗು. ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ತಂದೆ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಮಗನಿಗೆ ಕೇಳಿದರು: “ಮಗನೇ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಯಾವ್ಯಾವುದನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು.” ಆತನು ಕರುಣೆಯಿಂದ, “ಮಮಕಾರದ ಬಲೆಗೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ನಾನು, ಅಜ್ಞಾನ ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದವನಾಗಿ, ಕುಂಟನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ಮೋಸಗಾರನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ದುರಾಚಾರಗಳಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದೇನೆ—ಕರುಣಾಸಾಗರ, ದಯವಿಟ್ಟು ನನ್ನನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತು” ಎಂದು ವಿನಂತಿಸಿದರು. “ಈ ಎಲುಬು, ಮಾಂಸ, ರಕ್ತದಿಂದ ಕೂಡಿದ ದೇಹದ ಮೇಲಿನ ಅಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡು. ಹೆಂಡತಿ, ಮಕ್ಕಳು, ಇತರರ ಮೇಲಿನ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಸದಾ ಬಿಡು. ಈ ಲೋಕವು ಕ್ಷಣಭಂಗುರ, ನಾಶವಾಗುವದೆಂದು ಪೋಷಿಸು. ವೈರಾಗ್ಯ, ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಆನಂದವನ್ನು ಕಂಡುಕೊ.” ಎಂದರು. “ಯಥಾರ್ಥ ಧರ್ಮವನ್ನು ನಿರಂತರ ಆಚರಿಸು, ಲೋಕಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡು, ಸದ್ಭಕ್ತರನ್ನು ಸೇವಿಸು, ಆಸೆ-ಅಭಿಲಾಷೆಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು. ಇತರರ ದೋಷ-ಗುಣಗಳನ್ನು ಚಿಂತಿಸುವುದನ್ನು ಬೇಗನೆ ಬಿಡು; ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಕಥೆಗಳ ಅಮೃತವನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಪಾನ ಮಾಡು” ಎಂದು ಉಪದೇಶಿಸಿದರು. ಮಗನ ಮಾತಿಗೆ ವಿಧೇಯನಾಗಿ, ಆ ತಂದೆ ತಾನು ಆರವತ್ತನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮನೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ದೃಢನಿಶ್ಚಯದಿಂದ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದರು. ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಹರಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾ, ದಶಮಸ್ಕಂಧ ಪಠಣದಿಂದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಪ್ರಾಪ್ತರಾದರು. ಅವರು ದೇವತೆಗಳ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಇಂದ್ರನ ಪುರಿಯಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವಕರ್ಮನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ರಾಜಮಹಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೌಭಾಗ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಜ್ಞಾನ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಉತ್ತಮ ಕುಲ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಅಹಂಕಾರ, ದರ್ಪವಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದರು. ಅವರ ಪಿತೃಗಳು ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ತಾಯಿ ಅವನಿಂದ ಭಯಪಟ್ಟು, ಅವನು “ಹಣ ಎಲ್ಲಿದೆ ಹೇಳ，否则 ಈ ದಂಡದಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಕೊಂದೇಬಿಡುತ್ತೇನೆ!” ಎಂದು ಬೆದರಿಸಿದಾಗ, ತಾಯಿ ಮಗನಿಗಾಗಿ ದುಃಖಪಟ್ಟು, ರಾತ್ರಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಾವಿಗೆ ಹಾರಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದರು. ಅವನ ಸಹೋದರ ಗೋಕರಣನು ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗೆ ಹೊರಟನು. ಅವನಿಗೆ ದುಃಖವೂ ಇಲ್ಲ, ಸುಖವೂ ಇಲ್ಲ, ಶತ್ರು-ಮಿತ್ರಗಳೂ ಇಲ್ಲ. ಧುಂಧುಕಾರಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದು, ಐದು ವೇಶ್ಯೆಯರೊಂದಿಗೆ ಸುತ್ತುವರಿದು, ಕ್ರೂರ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡು, ಅವರ ಪೋಷಣೆಯ ಮೋಹದಿಂದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡನು. ಒಂದು ದಿನ ಆ ವೇಶ್ಯೆಗಳು ಆಭರಣಗಳ ಆಸೆಯಿಂದ, ಅವನು ಕಾಮಾಂಧನಾಗಿ, ಮರಣವನ್ನು ಮರೆತು, ಆಭರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಹಣದ ಹುಡುಕಾಟಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು. ಇದು ಅದು ಎಲ್ಲಿಂದಲೋ ಹಣವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಮನೆಗೆ ಬಂದು, ಆ ವೇಶ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸುಂದರ ಬಟ್ಟೆ, ಆಭರಣ, ಬಗೆಬಗೆಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು. ಹಣದ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಕಂಡ ವೇಶ್ಯೆಗಳು ರಾತ್ರಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, “ಅವನು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ಇದರಿಂದ ರಾಜನು ಅವನನ್ನು ಬಂಧಿಸುತ್ತಾನೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. “ಹಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ರಾಜನು ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ, ಅವನನ್ನು ನಾವು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಕೊಲ್ಲಬಾರದೆ?” ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಅವರು ಆ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಅವನು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಕಟ್ಟುಹಾಕಿ, ಕೊಂದರು, ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಎಲ್ಲೋ ಹೋದರು. ಅವನ ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಬಲೆಯನ್ನು ಹಾಕಿ ಕೊಲ್ಲಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು; ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮಾಡಿದರೂ ಅವನು ಸಾಯಲಿಲ್ಲ, ಅವರು ಆತಂಕಗೊಂಡರು. ಬಾಯಿಗೆ ಬೆಂಕಿಯ ಕೆಂಡಗಳನ್ನು ಹಾಕಿದರು; ಆ ಅಗ್ನಿಯ ತೀವ್ರ ಪೀಡನೆಗೆ ಅವನು ಪ್ರಾಣಬಿಟ್ಟನು. ಅವರು ಅವನ ದೇಹವನ್ನು ಗುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟುಹೋದರು; ಇದನ್ನಾರೂ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಜನರು ಕೇಳಿದಾಗ, “ಅವನು ದೂರ ಹೋಗಿದ್ದಾನೆ, ನಮಗೆ ಪ್ರಿಯನು, ಈ ವರ್ಷ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಾನೆ, ಹಣದ ಆಸೆಯಿಂದ ಹೋದನು” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಚಾಣಾಕ್ಷನು ಎಂದಿಗೂ ದುಷ್ಟ ವೇಶ್ಯೆಯರ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ವಾಸವಿಡಬಾರದು; ಅವಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸುವ ಮೂಢನು ಅಪಾರವಾದ ದುಃಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಾಮಾತುರ ವೇಶ್ಯೆಯ ಮಾತುಗಳು ಅಮೃತದಂತೆ ಇರುತ್ತವೆ, ಸುಖವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಅವರ ಹೃದಯಗಳು ಕ್ಷುರದಂತೆ ತೀಕ್ಷ್ಣ—ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಯಾರು ಅವರಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿ ಪ್ರಿಯ? ಹಣವನ್ನು ಪಡೆದು, ಅನೇಕ ಪತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಆ ವೇಶ್ಯೆಗಳು ಹೋಗಿಬಿಟ್ಟರು; ಧುಂಧುಕಾರಿ ಮಹಾ ಪ್ರೇತನಾಗಿ, ತನ್ನ ದುಷ್ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಸುಳಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುತ್ತಾ, ತೀವ್ರ ಶೀತ, ಬಿಸಿಲಿನಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ, ಆಹಾರವಿಲ್ಲದೆ, ಬಾಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನಿಗೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಆಶ್ರಯ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ, “ಅಯ್ಯೋ, ವಿಧಿ!” ಎಂದು ಅಳುತ್ತಾ ಹೋದನು. ಕೆಲವು ಕಾಲದ ನಂತರ, ಗೋಕರಣನು ಅವನ ಮೃತ್ಯುವಿನ ವಿಷಯವನ್ನು ಲೋಕದಿಂದ ತಿಳಿದುಕೊಂಡನು. ಅವನನ್ನು ನಿರಾಶ್ರಯನೆಂದು ಅರಿತು, ಗೋಕರಣನು ಗಯಾ ಪಿಂಡಪ್ರದಾನವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು; ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅವನಿಗಾಗಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ಹೀಗೆ ತಿರುಗಾಡಿ, ಗೋಕರಣನು ತನ್ನ ಊರಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು; ರಾತ್ರಿ ಅವನು ಮನೆ ಹಿತ್ತಲಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದಂತೆ ಮಲಗಲು ಬಂದನು. ಅಲ್ಲಿ ಗೋಕರಣನು ಮಲಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಧುಂಧುಕಾರಿ ತನ್ನ ಸಂಬಂಧಿಗೆ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ಭಯಾನಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು. ಅವನು ಕುರಿ, ಆನೆ, ಎತ್ತು, ಇಂದ್ರ, ಅಗ್ನಿ, ಪುನಃ ಮಾನವನಾದಂತೆ ಒಂದೊಂದೇ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಈ ವಿಚಿತ್ರ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಕಂಡು, ಗೋಕರಣನು ಸ್ಥಿರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಈತನ ಸ್ಥಿತಿ ದುಃಖಕರ ಎಂದು ಅರಿತು, ಅವನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು. ಗೋಕರಣನು ಕೇಳಿದನು: “ಯಾರು ನೀನು, ಈ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಭಯಾನಕನಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರುವೆ? ಯಾವ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವೆ? ನೀನು ಪ್ರೇತನಾ, ಪಿಶಾಚಿಯಾ, ರಾಕ್ಷಸನಾ? ಹೇಳು.” ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಅವನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಜೋರಾಗಿ ಅತ್ತನು, ಮಾತಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದೆ, ಕೇವಲ ಚೇತನದ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಆಗ ಗೋಕರಣನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ತೆಗೆದು ಅವನ ಮೇಲೆ ಸಿಂಚಿಸಿ ಎತ್ತಿದನು; ಆ ಒಂದು ಕಾರ್ಯದಿಂದ, ಪಾಪಾತ್ಮನು ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು. ಪ್ರೇತನು ಹೇಳಿದನು: “ನಾನು ನಿನ್ನ ತಮ್ಮ, ಧುಂಧುಕಾರಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವನು; ನನ್ನ ತಪ್ಪಿನಿಂದ ಮಾನವ ಜನ್ಮವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಪಾಪಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ಎಣಿಕೆ ಇಲ್ಲ; ಮಹಾಜ್ಞಾನದಿಂದ ಬದಲಾದವನಾಗಿ, ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಕಾರನಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ಸತ್ತವನು ನಾನು. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಪ್ರೇತನಾಗಿ, ಈ ದುಃಖಕರ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ಗಾಳಿಯ ಮೇಲೆ ಬದುಕುತ್ತಾ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೇನೆ. ಸ್ನೇಹಿತನೇ, ಕರುಣಾಸಾಗರ, ಸಹೋದರ, ಬೇಗ ನನ್ನನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸು!” ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ, ಗೋಕರಣನು ಅವನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು: “ನಿನ್ನಿಗಾಗಿ ನಾನು ಗಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಿಂಡಪ್ರದಾನವನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೂ ನೀನು ಮುಕ್ತನಾಗಿಲ್ಲವೇ? ಇದು ನನಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿದೆ!