ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಅದ್ಭುತ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಆವರ್ತನಗೊಂಡಿದ್ದ ಜ್ಞಾನಿ ರಾಜನು, ಸಂಶಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ, ಅಪರಾಜಿತ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವಂತೆ, ಹಗುರವಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು. ಮುಚುಕುಂದನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: “ಈ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ, ಈ ಪರ್ವತ ಗುಹೆಗೆ, ಕಂಟುಮರಳಿನ ನಡುವೆ ನಿಮ್ಮ ಕಮಲದ ಹೂವಿನಂತೆ ಸುಂದರವಾದ ಪಾದಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಏಕೆ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ? ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ದೇವರು, ಅಗ್ನಿ, ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ, ಇಂದ್ರ ಅಥವಾ ಲೋಕಪಾಲರು ಮತ್ತು ಇತರರು – ಅವರ ಪ್ರಕಾಶವು ನಿಮ್ಮದೊಂದಿಗೇ ಹೋಲಿಸಲ್ಪಡದು. ಗುಹೆಯ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ದೀಪದಂತೆ ನೀನು ದೂರ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನೀನು ಶ್ರೇಷ್ಠನೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಮಾನ್ಯ ಪುರುಷ, ನಮಗೆ ಸೇವೆ ಮಾಡುವ ಆಸೆ ಇದೆ; ದಯವಿಟ್ಟು ನಿಮ್ಮ ಜನ್ಮ, ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ವಂಶವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ. ನಾವು ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು; ನಾನು ಯುವನಾಶ್ವನ ಪುತ್ರ ಮುಚುಕುಂದನು. ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಜಾಗೃತಿಯಿಂದ ದಣಿದಿದ್ದೆ, ನನ್ನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ನಿದ್ದೆಯಿಂದ ಕುಂದುಗೊಂಡಿದ್ದವು; ಇಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿ ಮಲಗಿದ್ದೆ, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಯಾರೋ ನನ್ನನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಿದರು. ಅವನು ತನ್ನ ದುಷ್ಟತೆಯಿಂದ ಭಸ್ಮವಾಗಿದ್ದಾನೆ; ನಂತರ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಹೊಂದಿರುವ ನೀನು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡೆ. ನಿನ್ನ ತಾಳಲಾಗದ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ನಾವು ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ನೀನು ದೇಹಧಾರಿಗಳಿಗೆ ಪೂಜ್ಯ. ರಾಜನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಭಗವಂತನು, ಮೋಡದ ಗುಡುಗು ಹೋಲುವ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ, ನಗುಮಾಡುತ್ತಾ ಉತ್ತರಿಸಿದನು: “ಪ್ರಿಯವನೇ, ನನ್ನ ಜನ್ಮ, ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಹೆಸರುಗಳು ಅನಂತ; ನಾನು ಕೂಡ ಅವನ್ನು ಎಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಭೂಮಿಯ ಮಹಾತ್ಮರೊಂದಿಗೆ ಜನ್ಮವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದೇನೆ, ಆದರೆ ಅವು ಗುಣ, ಕರ್ಮ ಅಥವಾ ಹೆಸರಿನಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಜನ್ಮ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಗಳು ಮೂರು ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದಿವೆ; ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಅವನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಿದರೂ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಲಾಗದು. ಆದರೆ, ಪ್ರಿಯವನೇ, ಈಗ ನನ್ನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಜನ್ಮವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಬ್ರಹ್ಮನು ಧರ್ಮವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಂತೆ ನನ್ನನ್ನು ವಿನಂತಿಸಿದ್ದ. ಭೂಭಾರದ ನಿವಾರಣೆ ಮತ್ತು ಅಸುರರ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಯದು ವಂಶದಲ್ಲಿ, ಅನಕದುಂದುಭಿಯ ಮನೆಗೆ ಅವತರಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಜನರು ನನ್ನನ್ನು ವಸುದೇವನ ಮಗ ವಾಸುದೇವ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕಾಲನೇಮಿ, ಕಂಸ, ಪ್ರಲಂಬ ಮತ್ತು ಇತರ ದುಷ್ಟರನ್ನು ಕೊಂದಿದ್ದೇನೆ; ಈ ಯವನನು ಕೂಡ ನಿನ್ನ ಭಯಾನಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಭಸ್ಮವಾಗಿದೆ. ನಾನು ಈ ಗುಹೆಗೆ ನಿನ್ನಿಗಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ; ನೀನು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದ್ದೆ, ನಾನು ನನ್ನ ಭಕ್ತರಿಗೆ ನಿಷ್ಠಾವಂತನು. ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡು, ರಾಜಮುನಿಯೇ; ನಾನು ನಿನಗೆ ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ಕೃಪೆಯನ್ನು ಪಡೆದವನು ಮತ್ತೆ ದುಃಖಪಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.” ಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದ ಮುಚುಕುಂದನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಗರ್ಗಮುನಿಯ ವಚನಗಳನ್ನು ನೆನೆಸಿ, ಅವನಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು. ಮುಚುಕುಂದನು ಹೇಳಿದನು: “ಪ್ರಭು, ಜನರು ನಿನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಹಿತರಾಗಿ, ದುಃಖವನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೋಡಿ, ನಿನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಸುಖವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಮನೆ, ಮಹಿಳೆ, ಪುರುಷರೊಂದಿಗೆ ಬಂಧಿತರಾಗಿ ಮೋಹಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಪಾಪರಹಿತನೇ, ಈ ದುರ್ಲಭ ಮಾನವ ಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆದರೂ, ದೇಹ ಸೌಖ್ಯದಿಂದ, ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದೆ, ನಿನ್ನ ಕಮಲಪಾದಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ದುರಾಸೆಯ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮನೆ ಜೀವನದ ಗಾಢ ಅಂಧಕಾರದಲ್ಲಿ ಜಂತುಗಳಂತೆ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ. ಅಪರಾಜಿತನೇ, ನನ್ನ ಕಾಲ ರಾಜಸಂಪತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿದಂತೆ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಹೋದದು; ನಾನು ಮಕ್ಕಳ, ಹೆಂಡತಿಯ, ಸಂಪತ್ತಿನ, ವಸ್ತುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅತಿಶಯ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ, ಅನೇಕ ಚಿಂತೆಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿದ್ದೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಕುಂಡೆಯಂತಿರುವ ಈ ದೇಹದಲ್ಲಿ, ‘ಪುರುಷರ ರಾಜ’ ಎಂಬ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೆ; ರಥ, ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ಪದಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅನುಯಾಯಿಗಳಿಂದ ಆವರ್ತಿತನಾಗಿ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಸಂಚರಿಸಿದ್ದೆ, ಯಾರನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸದೆ. ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಆಲೋಚನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಇಂದ್ರಿಯ ಸುಖಗಳಿಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ತೃಷೆಯಿಂದ, ನಾನು ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿದಂತೆ engrossed ಆಗಿದ್ದೆ; ಆದರೆ ನೀನು, ಮಯೆಯಿಂದ ಅಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿ, ಅಚಾನಕ್ ಮರಣದಂತೆ, ಹಾವು ಇಲಿ ಬಿಲವನ್ನು ನಕ್ಕಂತೆ, ಬಂದೆ. ಒಮ್ಮೆ, ಚಿನ್ನದ ಅಲಂಕಾರದಿಂದ ರಥದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬಲಿಷ್ಠ ಆನೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ‘ಪುರುಷರ ರಾಜ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೆ; ಆದರೆ ಕಾಲದ ಅನಿವಾರ್ಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ, ಇದೇ ದೇಹವು ಮಲ, ಹುಳು ಅಥವಾ ಭಸ್ಮ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ದಿಕ್ಪಾಲಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಭೂಮಿಯಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಸುಂದರ ಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಇತರ ರಾಜರಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು, ಮಹಿಳೆಯರ ಆಟದ ಪಶುವಾಗಿ, ಮನೆ ಸುಖದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗುತ್ತಾನೆ. ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾದ, ಭೋಗವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ, ಧರ್ಮಾನುಸಾರ ದಾನ ಮಾಡಿದವನು ಕೂಡ, ‘ನಾನು ಲೋಕಾಧಿಪತಿಯಾಗಬೇಕು’ ಎಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ತೃಷೆಯಿಂದ ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಅಲೆದ ನಂತರ, ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಾಗ, ಅಚ್ಯುತನೇ, ಸಜ್ಜನರ ಸಾಂಗತ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಆ ಸಾಂಗತ್ಯದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಭಕ್ತಿಯು ಉದಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಭು, ರಾಜಸಂಪತ್ತಿಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಹೀಗೇ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ನಿನ್ನ ಕೃಪೆ; ಇದು ಸಜ್ಜನರು ಹಾರೈಸುವದು, ಅವರು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಭೂಮಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವರು. ಸ್ವಾಮಿ, ನಿನ್ನ ಪಾದಸೇವೆಯ ಹೊರತು ಬೇರೆ ವರವನ್ನು ನಾನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ; ಇದು ನಿರ್ಗಣಿತರೂ ಹಾರೈಸುವದು; ನಿನ್ನನ್ನು, ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಕೊಡುವವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದವನು, ಆತ್ಮವನ್ನು ಬಂಧಿಸುವ ಬೇರೆ ವರವನ್ನು ಏಕೆ ಬಯಸಬೇಕು? ಆದ್ದರಿಂದ, ಪ್ರಭು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು, ರಜ, ತಮಸ್, ಸತ್ತ್ವ ಗುಣಗಳಿಗೆ ಬಂಧಿತವಾದವುಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ನಿನ್ನನ್ನು – ಶುದ್ಧ, ಗುಣರಹಿತ, ಅದ್ವಿತೀಯ, ಪರಮ ಪುರುಷ, ಶುದ್ಧ ಚಿತ್ತವನ್ನು – ನಾನು ಶರಣಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಇಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ದುಃಖ, ಪಶ್ಚಾತಾಪದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ, ತೃಷೆ ಎಂಬ ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ತೊಂದರೆಗೊಂಡು, ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕಂಡಿಲ್ಲ; ಹೇ somehow, ನಿನ್ನ ಕಮಲಪಾದಗಳಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ, ಶರಣಾಗಿರುವ ಪರಮಾತ್ಮನೇ; ರಕ್ಷಿಸು, ಪ್ರಭು, ನಿರಾಶ್ರಯನಾದ ನನ್ನನ್ನು, ಭಯರಹಿತತೆ, ಅಮೃತತ್ವ ಮತ್ತು ದುಃಖರಹಿತತೆ ನೀಡು.” ಭಗವಂತನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: “ಮಹಾರಾಜ, ಭೂಮಿಯ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ನೀನು, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ; ವರಗಳಿಗೆ ಆಮಿಷವಿದ್ದರೂ, ಅದು ಕಾಮನೆಗಳಿಂದ ಕದಡಲಾಗಿಲ್ಲ. ನಿನ್ನನ್ನು ವರಗಳಿಂದ ಆಮಿಷಗೊಳಿಸುವುದು ನಿನ್ನ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಮಾತ್ರ; ಏಕೆಂದರೆ, ಏಕಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರ ಮನಸ್ಸು ಆಶೀರ್ವಾದಗಳಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ಅಸ್ಥಿರವಾಗದು. ಯೋಗವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವವರು ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದರೆ, ರಾಜನೇ, ಅವರ ಮನಸ್ಸು, ಕಾಮನೆಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗದಿದ್ದರೂ, ಉಸಿರಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ತಡೆಯಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಏಳುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಸಂಚರಿಸು; ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಸದಾ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗಿರಲಿ; ನಿನ್ನ ಭಕ್ತಿ ಎಂದಿಗೂ ಅಸ್ಥಿರವಾಗಿರಲಿ. ಕ್ಷತ್ರಿಯಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ, ನೀನು ಬೇಟೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕೊಂದಿದ್ದೀಯ; ಆದರೆ ಈ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿ, ನನ್ನಲ್ಲಿ ಶರಣಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಪಾಪವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು. ಮುಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ, ರಾಜನೇ, ನೀನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪರಮ ಮಿತ್ರನಾಗಿ, ನನನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪಡೆಯುವೆ. ಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ, ಕೃಷ್ಣನ ಕೃಪೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಂಶದ ಪುತ್ರನು, ಅವನನ್ನು ಸುತ್ತಿ ವಂದಿಸಿ, ಗುಹೆಯ ಬಾಯಿಂದ ಹೊರಟನು. ಸಣ್ಣ ಮಾನವರು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಔಷಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಮರಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಕಾಲಿಯುಗದ ಆಗಮನವನ್ನು ಅರಿತು, ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೊರಟನು.