ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಮಗಧದ ರಾಜನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದ್ದ ಆ ಸೇನೆ, ಅಗಾಧವಾದ ಅಗ್ನಿಸಾಗರದಂತೆ ಭಯಾನಕವಾಗಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ಜಯಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದು ಅನಿಸಿದರೂ, ವಸುದೇವನ ಪುತ್ರರು, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುನ್ನತವಾದ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ನಡೆಸುವವರು, ಆ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶಮಾಡಿದರು. ಈ ಮಹಾಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು, ಅನಂತ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ತನ್ನ ಲೀಲೆಯಿಂದ ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಲಯಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ವಿಶೇಷವೆನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೂ, ಮಾನವರಿಗಾಗಿ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ರಾಮನು ಜರಾಸಂಧನನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡನು. ಜರಾಸಂಧನು ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವನ ರಥವು ಧ್ವಂಸವಾಗಿತ್ತು, ಅವನ ಸೇನೆಯೂ ಸಂಹಾರವಾಗಿತ್ತು. ಸಿಂಹವು ಮತ್ತೊಂದು ಸಿಂಹವನ್ನು ಬಲದಿಂದ ಹಿಡಿಯುವಂತೆ ರಾಮನು ಅವನನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ಆದರೆ, ಗೋವಿಂದನು, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಮಾನವ ಹಾಗೂ ವರಣನ ಬಂಧನದಿಂದ ಜರಾಸಂಧನನ್ನು ಬಂಧಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಅವನು ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದನು. ಆ ಲೋಕಪಾಲಕರಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದ ಜರಾಸಂಧನು, ವೀರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿದ್ದರೂ, ಅಪಮಾನದ ಭಾವದಿಂದ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು. ಆದರೆ, ರಾಜರು ಅವನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತಡೆದರು. ಯಾದವರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಈ ಅಪಮಾನವು ಸಂಭವಿಸಿತು, ಶುದ್ಧವಾದ ಮಾತುಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ. ಇದೂ ಅವನ ಸ್ವಂತ ಕರ್ಮದ ಫಲವೇ ಆಗಿತ್ತು. ಅವನ ಸರ್ವ ಸೇನೆಯೂ ನಾಶವಾದಾಗ, ಬೃಹದ್ರಥ ವಂಶದ ರಾಜನಾದ ಜರಾಸಂಧನು, ಶ್ರೀಮಂತನಾದ ಭಗವಂತನಿಂದ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಗೊಂಡು, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ವ್ಯಾಕುಲತೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಗಧಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು. ಮುಕುಂದನು, ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದೆ, ಶತ್ರುಗಳ ಸೇನೆಯ ಮಹಾಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿ ಬಂದಾಗ, ದೇವತೆಗಳು ಹೂವಿನ ಮಳೆಯನ್ನೂ, ಸ್ತುತಿಗಳನ್ನೂ ಸುರಿದರು. ಮಥುರೆಯ ಜನರು ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಎಲ್ಲ ಸಂಕಟಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ, ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದರು. ಅವನ ವಿಜಯವನ್ನು ಸಾರಥಿಗಳು, ಗಾಯಕರು, ಭಟ್ಟರು ಹಾಡಿದರು. ಶಂಖಗಳು, ಡೊಳ್ಳುಗಳು, ಬಹಳ trumpet ಮತ್ತು ಹಾರ್ನ್ ಗಳ ಧ್ವನಿಯೊಂದಿಗೆ, ಭಗವಂತನು ನಗರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಅವನೊಂದಿಗೆ ವೀಣೆಗಳು, ಬಾಸುರಿಗಳು, ಮೃದಂಗಗಳೂ ಕೂಡಿದ್ದವು. ನಗರದ ಬೀದಿಗಳನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ಸಿಂಪಡಿಸಿದ್ದರು, ಜನರು ಹರ್ಷಭರಿತರಾಗಿದ್ದರು, ಧ್ವಜಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ವೇದಘೋಷಗಳ ಮೊಳಗಾಟದಿಂದ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಿತ್ತು, ಸುಂದರವಾದ ತೋರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅವನಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಹಾರಗಳು, ಮೊಸರು, ಮೊಳೆತ್ತುತ್ತಿರುವ ಧಾನ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದರು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಅಪಾರವಾದ, ವೀರರ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾದ ಎಲ್ಲಾ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನೂ ಭಗವಂತನು ಯಾದವರ ರಾಜನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದನು. ಮಗಧದ ರಾಜನು, ಹದಿನೇಳು ಅಕ್ಷೌಹಿಣಿ ಸೇನೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಪುನಃ ಪುನಃ ಯಾದವರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಆದರೆ ಕೃಷ್ಣನ ರಕ್ಷಣೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಯಾದವರು ಅವನನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸಲಹೂ ಎದುರಿಸಿದರು. ವೃಷ್ಣಿಗಳು, ಕೃಷ್ಣನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಶಕ್ತಿಗೊಂಡು, ಆ ಮಹಾಸೆನೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶಪಡಿಸಿದರು. ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಸೇನೆಗಳು ನಾಶವಾದಾಗ, ಅವನ ಸಂಗಾತಿಗಳು ಅವನನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋದರು, ಅವನು ಹತಾಶನಾಗಿ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು. ಹದಿನೆಂಟನೇ ಯುದ್ಧವು ಸಂಭವಿಸಲಿದ್ದಾಗ, ನಾರದನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಬಂದ ಯವನನಾಮಕ ವೀರನು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು. ಆ ಯವನನು ಮೂರು ಲಕ್ಷ ಯವನ ಸೇನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಥುರೆಯನ್ನು ಆವರಿಸಿದನು. ಮಾನವ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಸಮನಾಗಿರುವವರು ಯಾದವರು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದನು. ಅವನನ್ನು ಕಂಡು ಕೃಷ್ಣನು ಬಲರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡಿದನು: “ಅಯ್ಯೋ, ಯಾದವರಿಗೆ ಎರಡು ಕಡೆಗಳಿಂದ ಭಾರೀ ಅಪಾಯ ಬಂದಿದೆ.” “ಈ ಯವನನು ಇಂದು ನಮ್ಮನ್ನು ಆವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಮಗಧದ ರಾಜನು ಇಂದೇ ಅಥವಾ ನಾಳೆ ಅಥವಾ ಮರುದಿನ ಬರುತ್ತಾನೆ.” “ನಾವು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವಾಗ ಜರಾಸಂಧನು ಬಂದರೆ, ಅವನು ನಮ್ಮ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬಹುದು ಅಥವಾ ಬಲವಂತದಿಂದ ತನ್ನ ನಗರಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಬಹುದು.” “ಆದ್ದರಿಂದ, ಇಂದು ನಾವು ಒಂದು ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸೋಣ, ಅದು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿ. ಅಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇಟ್ಟು, ನಂತರ ಯವನನನ್ನು ಸಂಹರಿಸೋಣ.” ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸಿ, ಭಗವಂತನು ಸಮುದ್ರದೊಳಗಡೆ ಹನ್ನೆರಡು ಯೋಜನಗಳ ಅಗಲವಿರುವ ಅದ್ಭುತವಾದ ಕೋಟೆಯನ್ನೂ, ನಗರವನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ತ್ವಷ್ಟೃನ ವಾಸ್ತುಕಲೆಯ ವೈಭವ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು—ಬೀದಿಗಳು, ಚೌಕಗಳು, ಮಾರ್ಗಗಳು ಶಾಸ್ತ್ರಾನುಸಾರವಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದ್ದವು. ಆ ನಗರವು ದೈವಿಕ ವೃಕ್ಷಗಳು, ಉದ್ಯಾನಗಳು, ಅದ್ಭುತವಾದ ವನಗಳು, ಆಕಾಶವನ್ನು ತಲುಪುವ ಬಂಗಾರದ ಗೋಪುರಗಳು, ಸ्फಟಿಕ ಮಂದಿರಗಳು, ಸುಂದರವಾದ ತೋರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಬೆಳ್ಳಿಯೂ ಬಂಗಾರದ ಗೋಪುರಗಳು, ಬಂಗಾರದ ಕಲಶಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾದ ಭಂಡಾರಗಳು, ರತ್ನಗಳಿಂದ ಹೊದಿಸಿದ ಮನೆಗಳು, ಪನ್ನಾಗಣಗಳ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು ಅಲ್ಲಿದ್ದವು. ದಿಕ್ಕುಪಾಲಕರ ಮನೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ, ಯಾದವ ದೇವತೆಗಳ ನಿವಾಸಗಳೊಂದಿಗೆ, ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳ ಜನರು ನೆಲೆಸಿದ್ದರು. ಇಂದ್ರನು ಸುಧರ್ಮಾ ಸಭಾಭವನವನ್ನೂ, ಪಾರಿಜಾತ ವೃಕ್ಷವನ್ನೂ ಕಳುಹಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಮನುಷ್ಯರೂ ಮರಣಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಬೇಕಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ವರಣನು ಕಪ್ಪುಬಣ್ಣದ, ಮನಸ್ಸಿನ ವೇಗದಷ್ಟು ವೇಗವಾದ ಬಿಳಿ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು; ಕುಬೇರನು ಎಂಟು ಭಂಡಾರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು; ಲೋಕಪಾಲಕರು ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಐಶ್ವರ್ಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರು. ಭಗವಂತನು ಅವರಿಗೆ ಯಾವ ಯಾವ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಗೆ ನೀಡಿದ್ದನೋ, ಅವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಅವರು ಹರಿ ಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿದಾಗ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿದರು. ಆ ನಗರದಲ್ಲಿ, ಯೋಗಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಹರಿ ಎಲ್ಲರನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಂದನು. ಜನರಕ್ಷಕನಾದ ರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿ, ಕೃಷ್ಣನು ನಗರದ ಬಾಗಿಲಿನಿಂದ, ಕಮಲ ಹಾರ ಧರಿಸಿ, ಆಯುಧವಿಲ್ಲದೆ ಹೊರಟನು. ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ—ಅವನನ್ನು ಹೊರಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿದ್ದನು, ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ, ಕಪ್ಪುಬಣ್ಣ, ಪೀತಾಂಬರ ಧಾರಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಅವನ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀವತ್ಸ ಚಿಹ್ನೆ, ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಕೌಸ್ತುಭ ಮಣಿ, ವಿಶಾಲ, ಎತ್ತರದ, ನಾಲ್ಕು ಭುಜಗಳೊಂದಿಗೆ, ಕಣ್ಗಳು ಹೂವಿನಂತೆ ಕೆಂಪಾಗಿದ್ದವು. ಯಾವಾಗಲೂ ಆನಂದಭರಿತನಾದ ಅವನು, ಕತ್ತಲುಗೊಳಗಾದ ಹಸಿವಾಯಿತನ, ವಲಯಾಕಾರದ ಕಪೋಳಗಳು, ಶುಭ್ರವಾದ ನಗುವು, ಕಮಲಮುಖ, ಮಕರಕುಂಡಲಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಇವನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಶ್ರೀವತ್ಸದಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ನಾಲ್ಕು ಭುಜಗಳ, ಕಮಲನೇತ್ರನಾದ ವಾಸುದೇವನೇ ಆಗಿದ್ದನು; ಅವನು ಅರಣ್ಯಮಾಲೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಪರಮ ಸುಂದರನಾಗಿದ್ದನು. ನಾರದನು ವಿವರಿಸಿದ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಇವನಂತಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವನು ಆಯುಧವಿಲ್ಲದೆ, ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದನು. ನಾನು ಕೂಡ ಆಯುಧವಿಲ್ಲದೆ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಯವನನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು. ಹೀಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ಯವನನು ಅವನನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಹೊರಟನು. ಕೃಷ್ಣನು ಯೋಗಿಗಳಿಗೂ ಅಪ್ರಾಪ್ಯನಾದರೂ, ಅವನನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಓಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಯವನನು ಅವನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಲೇ ಹೋದನು. ಯವನನಾಥನು, ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದಲೇ ತಾನು ತಾನೇ ಹಿಡಿಯಬಹುದು ಎಂಬಂತೆ, ಹರಿ ಅವನನ್ನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ದೂರದ ಒಂದು ಪರ್ವತಗುಹೆಯೊಳಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದನು. "ಯಾದವ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವನಿಗೆ ಓಡುವುದು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ" ಎಂದು ಅವನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಾ ಹಾಸ್ಯಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅವನು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ, ಭಗವಂತನು ಪರ್ವತಗುಹೆಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಯವನನೂ ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮಲಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು. "ಈವನು ಬಹುದೂರಕ್ಕೆ ತರಲಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಮುನಿಯಂತೆ ಮಲಗಿದ್ದಾನೆ" ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದ ಆ ಯವನನು, ಅಚ್ಯುತನು ಮಲಗಿರುವವನನ್ನೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಅವನನ್ನು ಕಾಲಿನಿಂದ ಹೊಡೆದನು.