ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಲಾದ ಈ ಪವಿತ್ರ ಘಟನಾವಳಿಯು ಹೀಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ: ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: “ನೀನು ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನೆಲ್ಲಾ ನನ್ನಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸು. ಎಲ್ಲ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಯಾವಾಗಲೂ ನನ್ನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಿರು. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಶೀಘ್ರವೇ ನನ್ನನ್ನು ನೀನು ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗುವೆ.” ಕೃಷ್ಣನು ಮತ್ತೂ ಹೇಳಿದರು: “ನಾನು ವೃಂದಾವನದ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಯಾರು ಆ ರಾಸಕ್ರೀಡೆಗೆ ಭಾಗಿಯಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲವೋ, ಅವರೂ ನನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಧ್ಯಾನಮಾಡುವುದರಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ತಲುಪಿದರು.” ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರಿಯನಾದ ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ಕೇಳಿದ ವ್ರಜದ ಗೋಪಿಯರು, ಹರ್ಷಭರಿತರಾದರು. ಅವರು ಉದ್ಧವನಿಗೆ, ಅವನು ತಂದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿಕೊಂಡು, ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರು: “ಧನ್ಯತೆ ನಮ್ಮದು! ದುಷ್ಟ ಕಂಸನು, ಯದುವಂಶದ ಶತ್ರುವು, ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು. ಈಗ ಅಚ್ಯುತನು ತನ್ನ ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ ಸುರಕ್ಷಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಉದಾರನು, ನಗರದ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಲಜ್ಜಾಶೀಲವಾಗಿ, ಮುಗುಳ್ನಗುತ್ತಾ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅವನು ಅವರಿಗೆ ಸಂತೋಷ ನೀಡುತ್ತಾನೋ? ಪ್ರೇಮದ ನುಡಿಗಳು, ನಗುನಗುವು, ಅವನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಗೆ ಹೇಳಬಹುದು? ನಾವು ಹಳ್ಳಿಯ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಅವನು ನಗರದ ಸ್ತ್ರೀಯರ ನಡುವೆ, ಅವರೆಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದಾಗ, ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾನೋ? ನೀನು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತೀಯಾ? ಆ ಸುಂದರ ಕಮಲ, ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹೂಗಳು, ಚಂದಿರನ ಬೆಳಕು, ಗುಂಗುರದ ಘಂಟೆಯ ಶಬ್ದಗಳ ನಡುವೆ, ವೃಂದಾವನದಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಯರೊಂದಿಗೆ ರಾಸಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸಿದ ರಾತ್ರಿಗಳನ್ನು? ಅವನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಮ್ಮನ್ನು ರಂಜಿಸುವ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದನು. ದಶಾರ್ಹಕುಲಜನು, ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ದುಃಖದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಾ, ಮತ್ತೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು, ತನ್ನ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ನಮಗೆ ಜೀವ ತುಂಬುವನೋ? ಇಂದ್ರನು ಮಳೆಯ ಮೂಲಕ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಹಸಿರುಗೊಳಿಸುವಂತೆ. ಆದರೆ, ಅವನು ಈಗ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ್ದಾನೆ, ರಾಜಕುಮಾರಿಯರೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಆನಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಇಂತಹವನಿಗೆ ನಾವು ಅರಣ್ಯದ ಮಹಿಳೆಯರು ಅಥವಾ ಇತರರು ಯಾವ ಉಪಯೋಗ? ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಯಾದ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ, ಅವನು ತಾನೇ ಪರಿಪೂರ್ಣನು. ಪಿಂಗಳಾ ಎಂಬ ವೇಶ್ಯೆಯು ಹೇಳಿದಂತೆ, ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದೇ ಪರಮ ಸಂತೋಷ. ಆದರೂ, ಈ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ನಮ್ಮ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ ಮೇಲಿನ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಬಿಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಯಾರು ಆ ಮಹಾಪುರುಷನ ಸಂಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಲು ಸಾಧ್ಯ? ಅವನ ದೇಹವನ್ನು ಐಶ್ವರ್ಯ ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ನದಿಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು, ಅರಣ್ಯಗಳು, ಹಸುಗಳು, ಮೂರಳಿ ಧ್ವನಿಯು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕೃಷ್ಣನು ಸಂಚರಿಸಿದ ನೆನಪನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅವನು ಬಲರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ನಡೆದನು. ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ನಿವಾಸಗಳಾದ ಆ ಸ್ಥಳಗಳು, ಅವನ ಪಾದಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಕಂಡು, ನಾವು ಅವನನ್ನು ಮರೆತೇ ಬಿಡಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅವನ ನಯವಾದ ನಡೆಯು, ಶುಭ್ರ ನಗು, ಕ್ರೀಡಾ ದೃಷ್ಟಿಗಳು, ಮಧುರವಾದ ಮಾತುಗಳು—ಇವುಗಳಿಂದ ಅವನು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸೆಳೆದಿದ್ದಾನೆ. ಅವನನ್ನು ಹೇಗೆ ಮರೆಯುವುದು? “ಪ್ರಭುವೇ, ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಯೇ, ವ್ರಜಪತಿಯೇ, ದುಃಖವಿನಾಶಕನಾದ ಗೋವಿಂದ, ದುಃಖಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವ ಗೋಕುಳವನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸು!” ಎಂದು ಗೋಪಿಯರು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ಶುಕಮುನಿಯು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ: ಕೃಷ್ಣನ ಸಂದೇಶದಿಂದ ವಿಯೋಗದ ಜ್ವರದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದ ಗೋಪಿಯರು ಉದ್ಧವನನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿ ಸತ್ಕರಿಸಿದರು; ಅವನನ್ನು ಪ್ರಭುವಿನ ಅವತಾರವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದರು. ಉದ್ಧವನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಹಲವಾರು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಉಳಿದು, ಕೃಷ್ಣನ ಲೀಲಾಕಥೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ, ಗೋಪಿಯರ ದುಃಖವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ, ಗೋಕುಳವನ್ನು ಆನಂದದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಿದನು. ಉದ್ಧವನು ನಂದನ ವೃಂದಾವನದಲ್ಲಿ ಇರುವವರೆಗೆ, ಅಲ್ಲಿನ ಜನರಿಗೆ ಕಾಲವೇ ಹೇಗೋ ಹಾರಿಬಿಟ್ಟಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಎಲ್ಲರೂ ಕೃಷ್ಣನ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನರಾಗಿದ್ದರು. ಅವನಿಗೆ ವೃಂದಾವನದ ನದಿಗಳು, ಅರಣ್ಯಗಳು, ಪುಷ್ಪಿತ ವೃಕ್ಷಗಳು—allವು ಕೃಷ್ಣನ ನೆನಪನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟವು; ಅವನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ವ್ರಜಜನರಿಗೆ ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಗೋಪಿಯರು ಕೃಷ್ಣನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಲೀನರಾಗಿದ್ದಾರೋ ನೋಡಿ, ಉದ್ಧವನಿಗೆ ಪರಮ ಆನಂದವಾಯಿತು; ಅವನು ಅವರನ್ನು ವಂದಿಸಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: “ಈ ಗೋಪಿಯರು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ದೇಹಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠರು; ಅವರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಗೋವಿಂದನ ಪ್ರೀತಿ ಆಳವಾಗಿದೆ. ಪುನರ್ಜನ್ಮವನ್ನು ಭಯಪಡುವ ಋಷಿಗಳೂ, ನಾವೂ ಕೂಡ ಇಂತಹ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ. ಬ್ರಹ್ಮನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದರೆನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಅವನ ಕಥಾಮೃತವನ್ನು ಪಾನಮಾಡುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಈ ಅರಣ್ಯ ಮಹಿಳೆಯರು, ಪಾಪದಿಂದ ದೂಷಿತರಾದರೂ, ಅವರ ಪರಮ ಪ್ರೀತಿ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ, ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ. ಯಾರು ಅವನನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೂ ಅನುಗ್ರಹ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ರಾಜನು ಸೇವಕರಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹಿಸುವಂತೆ. ಸ್ವರ್ಗದ ಸುಂದರಿಯರಲ್ಲಿಯೂ, ಇತರರಲ್ಲಿಯೂ ಇಂತಹ ಪರಮ ಪ್ರೇಮವಿಲ್ಲ; ರಾಸೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಅವನು ವ್ರಜದ ಪ್ರಿಯೆಯರ ಕಂಠವನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡಾಗ ಈ ಅನುಗ್ರಹವು ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ನಾನು ವೃಂದಾವನದಲ್ಲಾದರೂ, ಒಂದು ಹುಲ್ಲಿನ ತುದಿಯಾದರೂ ಆಗಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ತನ್ನ ಬಂಧುಗಳು, ಸತ್ಪಥವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು, ಮುಕುಂದನನ್ನು ಹುಡುಕಿದ ಈ ಗೋಪಿಯರ ಪಾದಧೂಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ವೇದಗಳೂ ಆಶಿಸುತ್ತವೆ. ಅವರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿಗೂ ಆರಾಧ್ಯನಾದ, ಸ್ವಯಂಸಿದ್ಧ ಯೋಗಿಗಳಿಗೂ ಗಮ್ಯನಾದ, ರಾಸಕ್ರೀಡೆಯ ಧ್ಯೇಯನಾದ ಕೃಷ್ಣನ ಪಾದಾರವಿಂದಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಅವರು ಎಲ್ಲ ದುಃಖವನ್ನು ತೊರೆದಿದ್ದಾರೆ. ನಂದನ ವ್ರಜದ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾದಧೂಳಿಗೆ ನಾನು ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅವರ ಹರಿಗಾನದಿಂದ ಮೂರು ಲೋಕಗಳೂ ಪವಿತ್ರವಾಗುತ್ತವೆ.” ಇದಾದ ಮೇಲೆ, ಗೋಪಿಯರು, ಯಶೋದಾ, ನಂದ ಮತ್ತು ಇತರ ಗೋಪರೊಂದಿಗೆ ವಿದಾಯವನ್ನು ಪಡೆದು, ಉದ್ಧವನು ತನ್ನ ರಥವನ್ನು ಏರಿ ಹೊರಟನು. ಅವನು ಹೊರಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ನಂದ ಮತ್ತು ಇತರರು ವಿವಿಧ ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಹೇಳಿದರು: “ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಸದಾ ಕೃಷ್ಣನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರಲಿ; ನಮ್ಮ ಮಾತು ಆತನ ನಾಮವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉಚ್ಚರಿಸಲಿ; ನಮ್ಮ ದೇಹ ಆತನ ಸೇವೆಗೆ ಮಾತ್ರ ವಂದಿಸಲಿ. ಪ್ರಭುವಿನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ನಾವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸಬೇಕಾದರೂ, ನಮ್ಮ ಭಕ್ತಿ ಸದಾ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಲಿ.” ಈ ರೀತಿ ಕೃಷ್ಣಭಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಗೌಪ್ಯರು ಉದ್ಧವನನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸಿ, ಅವನು ಮಥುರೆಗೆ ಮರಳಿದನು; ಕೃಷ್ಣನ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ, ಅವನು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ವಸುದೇವ, ರಾಮ ಮತ್ತು ರಾಜನಿಗೆ ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದನು. ಅನಂತರ, ಶ್ರೀಮಾನ್ ಕೃಷ್ಣನು, ಎಲ್ಲರ ಆತ್ಮರೂಪಿಯಾದವನು, ಕುಬ್ಜೆಯ (ಸೈರಂಧ್ರಿಯ) ಮನಸ್ಸಿನ ಆಶೆಯನ್ನು ತಿಳಿದು, ಅವಳನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಲು ಅವಳ ಮನೆಗೆ ಹೋದನು. ಆ ಮನೆ ವೈಭವದಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು—ಮುತ್ತಿನ ಹಾರಗಳು, ಧ್ವಜಗಳು, ಚತ್ರಗಳು, ಮಂಚಗಳು, ಆಸನಗಳು, ಧೂಪದ ಸುಗಂಧ, ದೀಪಗಳ ಬೆಳಕು, ಹೂಮಾಲೆಗಳು, ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿತ್ತು. ಕೃಷ್ಣನು ಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ಕುಬ್ಜೆ ತಡಕಾಡುತ್ತಾ, ತಕ್ಷಣ ಎದ್ದುಕೊಂಡು, ಯೋಗ್ಯವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ಸಹಚರಿಯರೊಂದಿಗೆ ಅಚ್ಯುತನಿಗೆ ಆಸನಾದಿ ಸನ್ಮಾನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಉದ್ಧವನಿಗೂ ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಿ, ಅವನು ಆಸನವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡನು. ಕೃಷ್ಣನು ಲೋಕಾಚಾರದಂತೆ ಅದ್ಭುತವಾದ ಮಂಚವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಆಕೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಸುಂದರ ವಸ್ತ್ರಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಹಾರ, ಸುಗಂಧ, ಪಾಕು, ಇವುಗಳಿಂದ ಸಜ್ಜಳಾಗಿ, ಮುಗುಳ್ನಗುತ್ತಾ, ಲಜ್ಜಾಶೀಲವಾಗಿ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ವಲಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾಧವನ ಬಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರ ಬಂದು ನಿಂತಳು. ಕೃಷ್ಣನು ಆ ಲಜ್ಜಾಶೀಲ, ಮುಗುಳ್ನಗುವ ಪ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕೈ ಹಿಡಿದು ಮಂಚದ ಮೇಲೆ ಕೂಡಿ ಕುಳಿರಿಸಿ, ಆಕೆ ತನ್ನ ಪುಣ್ಯಫಲದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಆಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಆನಂದಿಸಿದನು. ಈ ರೀತಿ, ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಲಾದ ವ್ರಜದ ಪ್ರೇಮ, ಉದ್ಧವನ ಸಂದೇಶ, ಕೃಷ್ಣನ ಅನುಗ್ರಹಗಳು, ಮತ್ತು ಕುಬ್ಜೆಯೊಡನೆ ನಡೆದ ಲೀಲಾಮಯ ಘಟನಾವಳಿ—allವು ಭಕ್ತಿಯ ಪರಮ ತಾತ್ಪರ್ಯವನ್ನು ನಮಗೆ ಬೋಧಿಸುತ್ತವೆ.