ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಗೋಪಿಯರು ಪರಸ್ಪರ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, “ನಮ್ಮ ಪ್ರಭುವಿನ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ, ಅವನು ನಮಗೆ ಯಾವ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬರುವನು?” ಎಂದು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉದ್ಧವನು ತನ್ನ ಪ್ರಾತಃಕಾಲಿನ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದನು. ಉದ್ಧವನು ಬರುವ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಗೋಪಿಯರು ಗಮನಿಸಿದರು. ಅವನು ದೀರ್ಘವಾದ ಭುಜಗಳನುಳ್ಳವನು, ಹಸಿರಾದ ಹೂವುಗಳಂತೆ ತಾಜಾ ಕಣ್ಣುಗಳು, ಪಿತಾಂಬರ ಧರಿಸಿದ್ದ, ಕಮಲ ಹಾರದ ಅಲಂಕಾರ, ಮುಖವು ಅರಳಿದ ಕಮಲದಂತೆ, ಕರ್ಣಭೂಷಣಗಳು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ಗೋಪಿಯರು ಹೇಳಿದರು: “ನೀನು ಯದುಕುಲಾಧಿಪತಿಯ ಸೇವಕನೆಂದು ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ. ಸ್ವಾಮಿ ತನ್ನ ಪೋಷಕರಿಗಾಗಿ ಪ್ರಿಯವಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲು ನಿನ್ನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದ್ದಾನೆ.” “ಇಲ್ಲವಾದರೆ, ಅವನಿಗೆ ವೃಂದಾವನವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬೇರೆ ಯಾವ ಕಾರಣ ಇರಬಹುದು? ಬಂಧುಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರೇಮ ಬಂಧವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದು ಮಹಾತ್ಮನಿಗೂ ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಬೇರೆ ಸಂಬಂಧಗಳು ಪ್ರಯೋಜನಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಜರುಗುತ್ತವೆ; ಅದು ಮುಗಿದಾಗ ಅಂತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಪುರುಷರು ಹೆಂಗಸರಿಗೆ, ಜೇನುಹುಳು ಹೂವಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದರೂ ಅದು ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ. ದರಿದ್ರರನ್ನು ವೇಶ್ಯೆಯರು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ; ಶಕ್ತಿಹೀನನಾದ ರಾಜನನ್ನು ಪ್ರಜೆಗಳು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾರೆ; ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವಿದ್ಯೆ ಪಡೆದ ನಂತರ ಗುರುವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ; ಪುರೋಹಿತರೂ ದಕ್ಷಿಣೆ ಪಡೆದ ಮೇಲೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಹಣ್ಣು ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುವಂತೆ, ಅತಿಥಿಗಳು ಊಟವಾದ ಮೇಲೆ ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುವಂತೆ, ಕಾಡು ಸುಟ್ಟಾಗ ಜಿಂಕೆಗಳು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡುವಂತೆ, ಕಾಮಪರರು ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ನಂತರ ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡುವಂತೆ.” ಈ ರೀತಿ, ಗೋಪಿಯರು ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು, ದೇಹ, ವಚನಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗೋವಿಂದನಲ್ಲಿ ಲೀನಗೊಳಿಸಿ ಲೋಕದ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಉದ್ಧವನನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದರು. ಅವರು ಕೃಷ್ಣನ ಬಾಲ್ಯ, ಯೌವನದ ಲೀಲೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ನೆನೆದು, ಅವನ ಪ್ರೀತಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ, ನಿರ್ಲಜ್ಜವಾಗಿ ಅಶ್ರು ಸುರಿಸಿದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಗೋಪಿಯು ಹತ್ತಿರದ ಜೇನುಹುಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಅದನ್ನು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯಕರನ ದೂತನಂತೆ ಭಾವಿಸಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: “ಓ ಜೇನುಹುಳೇ, ಮೋಸಗಾರನ ಸಂಗಾತಿಯೇ, ನನ್ನ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಯ ಪಾದಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟಬೇಡ. ಅವಳ ಹಾರವು ಅವಳ ವಕ್ಷಸ್ಥಲದಿಂದ ಬಂದ ಪುಷ್ಪರೇಣುಗಳಿಂದ ನಿನ್ನ ದಡಿಗಳನ್ನು ಕಲಂಕಗೊಳಿಸಿದೆ. ನೀನು ಜೇನುಹುಳರ ಅಧಿಪತಿಯ ದೂತನಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವನಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯ ಹೆಣ್ಣುಗಳ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ತಂದುಕೊ, ಯದುಕುಲದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಹಾಸ್ಯಮಾಡಬಹುದು.” “ಒಮ್ಮೆ ಅವನ ತುಟಿಗಳ ಅಮೃತವನ್ನು ನಮಗೆ ಕೊಟ್ಟು, ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸಿ, ಅವನು ನಮಗೆ ಹೂವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುವಂತೆ ಬಿಟ್ಟನು. ಪದ್ಮಾ ಹೇಗೆ ಅವನ ಕಮಲಪಾದಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾಳೆ? ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಮಹಾತ್ಮರ ಸ್ತುತಿಯಲ್ಲೇ ತೊಡಗಿದೆ. ನೀನು ಆ ಯದುಕುಲಾಧಿಪತಿಯ ಮಹಿಮೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹಾಡುತ್ತಿರುವೆ, ಅವನು ನಮ್ಮ ಮನೆಗಳ ಪ್ರಾಚೀನ ಸ್ವಾಮಿ. ಅವನ ಗೆಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ವಿಜಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೋಗಿ ಹಾಡು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಅವರ ಹೃದಯದ ನೋವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ಇಚ್ಛಿತವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.” “ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿರಲಿ, ಭೂಲೋಕದಲ್ಲಿರಲಿ, ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿರಲಿ, ಅವನನ್ನು ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗದ ಹೆಂಗಸರು ಯಾರಿದ್ದಾರೆ? ಅವನ ಚಪಲ ನಗೆಯೂ, ಕುಂಜಿತ ಭ್ರೂಗಳೂ ಎಲ್ಲರನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ನಾವು ಅವನ ಪಾದಧೂಳಿಗೆ ಅರ್ಹರಾಗಿದ್ದೇವೆ; ನಮ್ಮಂತಹ ದೀನರಲ್ಲಿಯೂ ಅವನ ಮಹಿಮೆಯ ಹೆಸರು ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.” “ನಿನ್ನ ತಲೆಯಿಂದ ಅವನ ಪಾದವನ್ನು ತೆಗೆ. ಅವನ ಮಧುರವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನಾನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ. ನೀನು ಸಮಾಧಾನಪಡುವಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತನಾಗಿ ಅವನ ದೂತನಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದೀಯೆ. ಅವನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿ, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ತಾನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಬಿಟ್ಟೊಡನೆ ಹೋಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇಡುವುದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?” “ವಾನರರಾಜನನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡಿದಂತೆ, ಅವನು ಪ್ರೇಮದಿಂದ ದೀನರಾದ ಹೆಂಗಸರಿಗೆ ನೋವುಂಟುಮಾಡಿದನು. ಬಲಿವನ್ನು ಕೂಡಾ ಪಂಜರದಲ್ಲಿದ್ದ ಹಕ್ಕಿಯಂತೆ ಬಂಧಿಸಿದ್ದನು. ಈ ಕೃಷ್ಣನ ಸ್ನೇಹ ಸಾಕು; ಅವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳ ವಿಷಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದು ಕಷ್ಟ.” “ಅವನ ಲೀಲಾಮೃತವನ್ನು ಕೇಳಿದವರು ಎಲ್ಲ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ ಮನೆ, ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ದೀನರಾಗಿಯೂ ವನದಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕಿಗಳಂತೆ ತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಾವು ಅವನ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟು, ಅವನ ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯವನ್ನು ಅಮೃತವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ತಾಯಿಯ ಕೂಗನ್ನು ಕೇಳುವ ಚಿಕ್ಕಪಕ್ಷಿಗಳಂತೆ ಅವನಿಗೆ ಶರಣಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಅವನ ನಖಗಳ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಉಂಟಾದ ತೀವ್ರವಾದ ನೋವನ್ನು ನಿರಂತರ ನೆನೆಸುತ್ತೇವೆ. ಇನ್ನೂ ಬೇರೆ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಹೇಳು, ದೂತನೇ.” “ಮಿತ್ರಾ, ಪ್ರಿಯನು ನಿನ್ನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದಾನೆಯಾ? ನೀನು ಯಾರು? ನಮಗೆ ಏನು ಬೇಕೆಂದು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೀಯಾ? ನೀನು ಗೌರವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನು. ಅವನಿಗೆ ಸತತವಾಗಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ನಮಗೆ ಅವನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ ಹೇಗೆ ದೊರಕಬಹುದು?” “ಅವನಿಗೆ ಈಗ ಮಥುರೆಯಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿದೆಯೆ? ಅವನು ತಂದೆಯ ಮನೆ, ಬಂಧುಗಳು, ಗೋಕುಲವನ್ನು ನೆನೆಸುತ್ತಾನೆಯೆ? ಅವನು ನಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವಾಗಲಾದರೂ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆಯೆ? ಅವನು ತನ್ನ ಮಹಾಬಲಯುತ ಸುಗಂಧಭರಿತ ಭುಜವನ್ನು ನಮ್ಮ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಯಾವಾಗ ಇಡುತ್ತಾನೆ?” ಇಂತಹ ಗೋಪಿಯರ ಹೃದಯ ಸ್ಪಂದನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಉದ್ಧವನು ಅವರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಲು ಪ್ರೀತಿಪೂರ್ಣವಾದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡಿದನು: “ನೀವು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಧನ್ಯರಾಗಿದ್ದೀರ, ಗೌರವಪೂರ್ವಕರಾಗಿದ್ದೀರ. ಏಕೆಂದರೆ ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಾಸುದೇವನಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದೀರಿ. ವ್ರತ, ತಪಸ್ಸು, ಯಜ್ಞ, ಪಠಣ, ಅಧ್ಯಯನ, ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹ, ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ಕೃಷ್ಣನ ಭಕ್ತಿ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಿಮಗೆ ಅದನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆತಿದೆ.” “ನಿಮ್ಮ ಪುಣ್ಯಫಲದಿಂದಲೇ ಲೋಕಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪರಮಭಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀವು ಕೃಷ್ಣನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದೀರಿ. ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಗೂ ಅದು ಸುಲಭವಲ್ಲ. ವಿಧಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ನೀವು ಮಕ್ಕಳನ್ನು, ಗಂಡಸರನ್ನು, ದೇಹವನ್ನು, ಬಂಧುಗಳನ್ನು, ಮನೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಪರಮಾತ್ಮನಾದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೀರಿ. ಈ ಪ್ರೇಮವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ, ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಪರಮಾವಸ್ಥೆ ನಿಮಗೆ ದೊರೆತಿದೆ. ನಿಮ್ಮ ಈ ಪ್ರೇಮದಿಂದ ನನಗೂ ಮಹಾ ಅನುಗ್ರಹವಾಯಿತು.” “ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಿಯ ಪತಿಯ極ಗೌಪ್ಯವಾದ, ಹಿತಕರವಾದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ: ‘ನಾನು ನಿಮ್ಮಿಂದ ದೂರವಿರುವೆನೆಂದು ಭಾವಿಸಬೇಡಿ. ನಾನು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲೂ ಇದ್ದೇನೆ. ಆಕಾಶ, ವಾಯು, ಅಗ್ನಿ, ನೀರು, ಭೂಮಿ ಎಲ್ಲದರಲ್ಲಿರುವಂತೆ, ನಾನು ಮನಸ್ಸು, ಪ್ರಾಣ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಗುಣಗಳ ಆಧಾರವಾಗಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ನನಗೇ ನಾನು ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಲಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಆತ್ಮವು ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪ, ಶುದ್ಧ, ವಿಭಿನ್ನ, ಗುಣರಹಿತ. ಆದರೆ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಅದು ಜಾಗ್ರತ, ಸ್ವಪ್ನ, ಸೂಷುಪ್ತಿ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ವಿಷಯಗಳು ಕನಸಿನಂತೆ ಅಸತ್ಯ. ಅವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಸದಾ ಜಾಗ್ರತವಾಗಿರಿ.’ ‘ಇದು ಆಂತರಂಗಿಕ ಉಪದೇಶ, ಯೋಗ, ವಿವೇಕ. ತ್ಯಾಗ, ತಪಸ್ಸು, ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹ, ಸತ್ಯ ಇವುಗಳು ನದಿಗಳು ಸಾಗರಕ್ಕೆ ಸೇರುವಂತೆ ಪರಮಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ಲೀನಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ನಾನು ನಿಮ್ಮಿಂದ ದೂರವಿರುವಂತೆ ಕಾಣಿಸುವುದೂ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನನಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಕರ್ಷಿಸಲು, ಸದಾ ನನ್ನನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಾತ್ರ. ಪ್ರಿಯನು ದೂರವಿದ್ದಾಗ ಅವನ ನೆನಪು ಹೆಚ್ಚು; ಹತ್ತಿರವಿದ್ದಾಗ ಹೃದಯ ಅದಷ್ಟು ಲೀನವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನೀವು ಮನಸ್ಸನ್ನು ನನಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ ಸದಾ ನನ್ನನ್ನು ನೆನೆಸಿದರೆ, ಶೀಘ್ರವೇ ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತೀರಿ.’ ‘ಇಲ್ಲಿ ವೃಂದಾವನದ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಲೀಲೆಯಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಕೆಲವರು ನನ್ನೊಡನೆ ರಾಸಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲಿಲ್ಲವಾದರೂ, ನನ್ನ ವೀರ್ಯಮಯ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗಿದರು.’” ಈ ರೀತಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಉದ್ಧವನಿಂದ ಕೇಳಿದ ಗೋಪಿಯರು ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಆ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನೆನೆಸಿ ಉದ್ಧವನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: “ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ದುಷ್ಟನಾದ ಕಂಸನು ಯದುಕುಲದ ಶತ್ರುವಾಗಿ ಸಂಹಾರಗೊಂಡನು; ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಅಚ್ಯುತನು ತನ್ನ ಬಂಧುಗಳೊಡನೆ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿ ಸುರಕ್ಷಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಓ ಉದಾರ, ಗದೆಯ ಅಣ್ಣನು ನಗರದ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಪ್ರೀತಿಪೂರ್ಣ, ಮುಗುಳುನಗೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸಂತೋಷವಾಗಿದ್ದಾನೆಯಾ? ಅವನು ಪ್ರೇಮದ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದವನು, ನಗರ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯನು. ಅವರ ಮಾತು, ನಗುವಿನಲ್ಲಿ ಅವನು ಹೇಗೆ ಆಕರ್ಷಿತನಾಗದೆ ಇರಬಹುದು?