ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಸತ್ತ್ವ-ರಾಜ-ತಮೋ ಗುಣಗಳ ಮಿಶ್ರಿತವಾದ ಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾಪದ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಬಾಧ್ಯತೆ ಇಲ್ಲ. ಆದರೂ, ಲೀಲೆಯಿಗಾಗಿ, ಸಜ್ಜನರ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಅವನು ಅವತಾರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಗುಣಾತೀತನಾದರೂ, ಅವನು ಸತ್ತ್ವ, ರಜಸ್ಸು, ತಮಸ್ಸು ಎಂಬ ಮೂರು ಗುಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಲಯವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ — ಅವನು ಜನನರಹಿತನಾದರೂ. ಬೇವು ನೋಡಿದಂತೆ, ಯಾವುದೋ ವಸ್ತು ಭ್ರಮಿಸಿ, ತುಂಬಾ ಚಲಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಕಾಣಬಹುದು; ಹಾಗೆ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಆತ್ಮನು ಕರ್ತೃಭಾವದಿಂದ “ನಾನು ಮಾಡುವೆ” ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಹರಿ ದೇವರು ನಿಮ್ಮ ಮಗ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲ, ಧನ್ಯರಾದವರು; ಅವನು ಎಲ್ಲರ ಮಗ, ಆತ್ಮ, ತಂದೆ, ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಯಾವುದೇ ವಸ್ತು — ನೋಡಿದ, ಕೇಳಿದ, ಹಳೆಯದು, ಹೊಸದು, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿರುವುದು, ಸ್ಥಿರ ಅಥವಾ ಚಲಿಸುವುದು, ದೊಡ್ಡದು ಅಥವಾ ಚಿಕ್ಕದು — ಅವನ ಸತ್ಯಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ, ಅವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಅಸ್ಥಿರ; ಅವನು ಮಾತ್ರ ಶಾಶ್ವತ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆವರಿಸುವ ಪರಮಾತ್ಮ. ಇದೇ ರೀತಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ನಂದ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ಸಂಗಾತಿಗೆ ಆ ರಾತ್ರಿ ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತಾ ಹೋಯಿತು, ರಾಜನೇ. ಗೋಕುಲದ ಗೋಪಿಯರು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದರು, ದೀಪಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರು, ಮನೆಯ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಮೊಸರನ್ನು ಮಥಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಮುತ್ತುಮಾಲೆಗಳ, ವಾಳಗಳ ಅಲಂಕಾರದಿಂದ ಗೋಪಿಯರು ಮಥನದ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಎಳೆದರು; ಅವರ ಕಮರು, ವಕ್ಷಸ್ಥಳ, ಹಾರಗಳು, ಕಿವಿಯೋಲೆಗಳು—all ಚಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವು; ಅವರ ಗಂಡುಗಳು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದ್ದವು, ಮುಖದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಕುಂಕುಮದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿದ್ದವು. ವೃಂದಾವನದ ಮಹಿಳೆಯರು, ಕಮಲನಯನನಾದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು; ಅವರ ಧ್ವನಿ ಆಕಾಶವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಮೊಸರನ್ನು ಮಥಿಸುವ ಶಬ್ದದೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಿತವಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಅಶುಭವನ್ನು ದೂರಮಾಡಿತು. ಸೂರ್ಯೋದಯವಾದಾಗ, ಸ್ವಾಮಿ ಕೃಷ್ಣನ ದರ್ಶನವಾದಾಗ, ವೃಂದಾವನದ ನಿವಾಸಿಗಳು ನಂದನ ಮನೆಗೆ ಬಂದು, ಬಂಗಾರದ ರಥವನ್ನು ನೋಡಿ, “ಇದು ಯಾರದು?” ಎಂದು ಕೇಳಿದರು. “ಅಕ್ರೂರ ಬಂದಿದ್ದಾನಾ? ಅಥವಾ ಮತ್ತೊಬ್ಬನು, ಕಂಸನ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಬಂದಿದ್ದಾನಾ? ಅವನು ಕಮಲನಯನನಾದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಮಥುರೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಯಿತಲ್ಲಾ?” “ನಮ್ಮ ಪ್ರಭುವಿನ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ, ಅವನು ನಮ್ಮ ಪಾಪಪರಿಹಾರವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೇ?” ಎಂದು ಗೋಪಿಯರು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗ, ಉದ್ಧವನು, ಪ್ರಾತಃಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಪೂಜೆ ಮುಗಿಸಿ, ಮನೆಗೆ ಬಂದನು. ಕೃಷ್ಣನ ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಕಂಡು, ಗೋಪಿಯರು ಉದ್ಧವನನ್ನು ನೋಡಿದರು — ಅವನು ದೀರ್ಘಬಾಹುವಿನವನಾಗಿದ್ದ, ಹಸಿರು ಕಮಲದ ಕಣ್ಣುಗಳಿದ್ದ, ಹಳದಿ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ್ದ, ಕಮಲಹಾರದ ಅಲಂಕಾರ, ಮುಖವು ಪುಷ್ಪದಂತೆ, ಕಿವಿಯೋಲೆಗಳು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದ್ದವು. “ನೀವು ಯದು ವಂಶದ ಅಧಿಪತಿಯ ಸೇವಕ ಎಂದು ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ; ನಮ್ಮ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಲು, ನಮ್ಮ ಸ್ವಾಮಿಯಿಂದ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೀರಿ.” “ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ವೃಂದಾವನದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣ ನಮಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ; ಬಂಧುಗಳ ಪ್ರೀತಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸಲಾಗದು, ಯೋಗಿಗಳಿಗೂ.” “ಮಿತ್ತಿನ ಸಂಬಂಧಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಯಾವೋ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ, ಉದ್ದೇಶ ಇರುವವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ; ಪುರುಷರು ಹೆಂಗಸರಿಗೆ, ಜೇನುಗಳು ಹೂಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದಂತೆ.” “ಹೀನರನ್ನು ವೇಶ್ಯೆಗಳು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾರೆ; ಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದ ರಾಜರನ್ನು ಪ್ರಜೆಗಳು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ; ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವಿದ್ಯೆ ಪಡೆದ ಮೇಲೆ ಗುರುವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಯಜ್ಞದ ನಂತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ದಕ್ಷಿಣೆ ಪಡೆದ ಮೇಲೆ ಹೊರಟು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.” “ಹಣ್ಣುಗಳಿಲ್ಲದ ಮರವನ್ನು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತವೆ; ಊಟ ಮಾಡಿದ ಅತಿಥಿಗಳು ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟ ಕಾಡನ್ನು ಜಿಂಕೆಗಳು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತವೆ; ಸಖಿಯೊಂದಿಗೆ ಆನಂದಿಸಿದ ನಂತರ ಪ್ರೇಮಿಗಳು ಅವಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.” ಈ ರೀತಿ, ಗೋಪಿಯರು—ಅವರ ಮಾತು, ದೇಹ, ಮನಸ್ಸು ಎಲ್ಲವೂ ಗೋವಿಂದನಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನವಾಗಿದ್ದವು—ಉದ್ಧವನು ಬಂದಾಗ ಲೋಕದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ಅವರು ಕೃಷ್ಣನ ಪ್ರಿಯ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ, ಪುಟ್ಟತನ ಮತ್ತು ಯೌವನದ ಸ್ಮೃತಿಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ನೆನೆಸುತ್ತಾ, ಲಜ್ಜೆ ಇಲ್ಲದೆ ಅಳಿದರು. ಒಬ್ಬ ಗೋಪಿಯು, ಜೇನುಗೂಸನ್ನು ನೋಡಿ, ತನ್ನ ಪ್ರಿಯನೊಂದಿಗೆ ಸೇರುವ ಭಾವದಲ್ಲಿ, ಅದನ್ನು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯನ ದೂತ ಎಂದು ಕಲ್ಪಿಸಿ ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರು: “ಓ ಜೇನುಗೂಸ, ಮೋಸಗಾರನ ಸಂಗಾತಿ, ನನ್ನ ಸ್ಪರ್ಧಿಯ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಶ ಮಾಡಬೇಡ. ಅವಳ ಹಾರದ ಮೇಲೆ ಅವಳ ವಕ್ಷಸ್ಥಳದ ಪುಡಿ ತೊಡಗಿದೆ, ಅದು ನಿನ್ನ ಮೂಗುಗೆ ಅಂಟಿದೆ. ಜೇನುಗೂಸಗಳ ಅಧಿಪತಿ ಅವಳಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹ ನೀಡಲಿ, ನೀನು ಅವನ ದೂತ; ಯದುವಂಶದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ನಗೆಯಾಡುವುದು ಯೋಗ್ಯ.” “ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಅವನು ತನ್ನ ತುಟಿಗಳ ಅಮೃತವನ್ನು ನೀಡಿದನು, ನಮ್ಮನ್ನು ಮೋಡಿಸಿದನು, ನಂತರ ನಮ್ಮನ್ನು ಹೂವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುವಂತೆ ತ್ಯಜಿಸಿದನು. ಪದ್ಮಾ ಅವನ ಕಮಲಪಾದಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ; ಅವಳ ಮನಸ್ಸು ಅವನ ಮಹಿಮೆಯ ಹಾಡುಗಳಿಂದ ಕದಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.” “ಏನು, ಆರು ಕಾಲುಗಳಿರುವ ನೀನು, ಯದುವಂಶದ ಸ್ವಾಮಿಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹಾಡುತ್ತೀರಾ? ಅವನು ನಮ್ಮ ಮನೆಗಳ ಪುರಾತನ ಸ್ವಾಮಿ. ಅವನು ಗೆಲುವಿನ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಗೆಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದಾನೆ; ಅವರ ಹೃದಯದ ನೋವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿ, ಅವರ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ್ದಾನೆ.” “ಭೂಮಿ, ಸ್ವರ್ಗ, ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮಹಿಳೆಯೂ ಅವನಿಗೆ ಸಿಗದಂತಿಲ್ಲ; ಅವನ ನಗು, ಕಣ್ಣುಗಳ ಚಪಲತೆ ಎಲ್ಲರನ್ನು ಮೋಡಿಸುತ್ತದೆ. ನಾವು ಅವನ ಪಾದಧೂಳಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವ ಭಾಗ್ಯವಿದ್ದವರು; ದೀನರಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಅವನ ಮಹಿಮೆಯ ಹೆಸರು ಕೇಳಬಹುದು.” “ನಿನ್ನ ತಲೆಯಿಂದ ಅವನ ಪಾದವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊ; ಅವನ ಮಧುರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿದೆ. ನೀನು ಕೌಶಲದಿಂದ ಮಾತಾಡುವ ದೂತನಾಗಿ ಬಂದಿರುವೆ. ಅವನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಗಳು, ಮಕ್ಕಳು ಎಲ್ಲರನ್ನು ತಾನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ತ್ಯಜಿಸಿದನು. ಅವನ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಇಡಬಹುದು?” “ಅವನು ವಾನರ ರಾಜನನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಬಂದ ಬೇಟೆಯವರು ಹೇಗೆ, ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಗಾಯಗೊಳಿಸಿದನು; ಬಲಿಯನ್ನೂ, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯನ್ನೂ, ಹಕ್ಕಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸುವಂತೆ ಬಂಧಿಸಿದನು. ಕಪ್ಪು ಸ್ವಾಮಿಯ ಸ್ನೇಹ ಸಾಕು; ಅವನ ಕೃತ್ಯಗಳ ಕಥೆಗಳು ತ್ಯಜಿಸಲು ಕಷ್ಟ.” “ಒಮ್ಮೆ ಅವನ ಆಟದ ಅಮೃತವನ್ನು ರುಚಿಸಿದವರು, ಆ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದವರು, ಎಲ್ಲ ದ್ವಂದ್ವಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ, ಮನೆ-ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ದೀನರಾಗಿದ್ದರೂ, ಹಕ್ಕಿಗಳಂತೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.” “ನಾವು ಅವನ ವಕ್ರವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಅಮೃತವೆಂದು ನಂಬಿದ್ದೆವು; ತಾಯಿ ಜಿಂಕೆ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡುವಂತೆ, ನಾವು ಕೃಷ್ಣನ ಹೆಂಡತಿಗಳು, ಜಿಂಕೆಗಳಂತೆ. ಅವನ ನಖದ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಉಂಟಾದ ತೀವ್ರ ನೋವನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ನೆನೆಸುತ್ತೇವೆ. ಇನ್ನು ಹತ್ತಿರದ ಸುದ್ದಿ ಹೇಳು, ದೂತ.” “ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತ, ನೀನು ಪ್ರಿಯನಿಂದ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವೆ, ಮತ್ತೆ ಬಂದಿರುವೆ. ನೀನು ಗೌರವಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯ. ಹೇಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಅವನ ಹತ್ತಿರ ಕರೆದುಕೊ, ಅವನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲಾಗದು; ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಅವನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸದಾ ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾಳೆ.” “ನಮ್ಮ ಪ್ರಿಯ ಪುತ್ರ ಈಗ ಮಥುರೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾನೇ? ಅವನು ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಮನೆ, ಬಂಧುಗಳು, ಗೋವಿನ ಜನರನ್ನು ನೆನೆಸುತ್ತಾನೇ? ಅವನು ನಮ್ಮನ್ನು, ತನ್ನ ದಾಸಿಗಳನ್ನು, ಯಾವಾಗಲಾದರೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾನೇ? ಯಾವಾಗ ಅವನು ತನ್ನ ಬಲವಾದ, ಸುಗಂಧಿಯುಳ್ಳ ಭುಜವನ್ನು ನಮ್ಮ ತಲೆಗೆ ಇಡುತ್ತಾನೆ?” ಶ್ರೀ ಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಆಗ ಉದ್ಧವನು, ಗೋಪಿಯರು ಕೃಷ್ಣನಿಗಾಗಿ ತೀವ್ರ ವಾಸನೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದನ್ನು ನೋಡಿ, ಪ್ರೀತಿಯ ಸಂದೇಶಗಳಿಂದ ಅವರನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡಿದನು: “ಆಹಾ, ನೀವು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳು, ಗೌರವಪೂರ್ಣರು; ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಾಸುದೇವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದೀರಿ.” “ವ್ರತ, ತಪಸ್ಸು, ಯಜ್ಞ, ಪಠಣ, ಅಧ್ಯಯನ, ಸ್ವಸಂಯಮ, ಇತ್ಯಾದಿ ಮೂಲಕ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಭಕ್ತಿ ಸಾಧಿಸಬಹುದು.” “ನಿಮ್ಮ ಪುಣ್ಯದಿಂದ, ನೀವು ಶ್ರೀಮಂತ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದೀರಿ; ಈ ಭಕ್ತಿ ಯೋಗಿಗಳು ಕೂಡ ಸಾಧಿಸಲು ಕಷ್ಟ.” “ವಿಧಿಯ ಮೂಲಕ, ನೀವು ಮಕ್ಕಳನ್ನು, ಪತಿಯರನ್ನು, ದೇಹವನ್ನು, ಬಂಧುಗಳನ್ನು, ಮನೆಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಪರಮಾತ್ಮನಾದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಆರಿಸಿದ್ದೀರಿ.” “ಪರಮಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ತಲ್ಲೀನವಾದ ಸ್ಥಿತಿ, ಧನ್ಯರಾದವರು, ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ; ಈ ಮೂಲಕ ನೀವು ನನಗೆ ದೊಡ್ಡ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೀರಿ.” “ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಿಯ ಪತಿಯ ಗುಪ್ತವಾದ ಸಂತೋಷದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನಾನು ತಂದಿದ್ದೇನೆ; ಕೇಳಿರಿ.” ಭಗವಂತನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ: “ನಾನು ನಿಮ್ಮಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೂರವಾಗಿಲ್ಲ; ನಾನು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ; ಪೃಥ್ವಿ, ಜಲ, ಅಗ್ನಿ, ವಾಯು, ಆಕಾಶದಂತೆ, ನಾನು ಮನಸ್ಸು, ಪ್ರಾಣ, ಪಂಚಭೂತ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಆಧಾರವಾಗಿದ್ದೇನೆ.” “ನಾನು ನನ್ನಿಂದಲೇ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತೇನೆ, ನಾಶಮಾಡುತ್ತೇನೆ, ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೇನೆ; ನನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಪಂಚಭೂತ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಅವುಗಳ ಗುಣಗಳ ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ.” “ಆತ್ಮ ಜ್ಞಾನಮಯ, ಶುದ್ಧ, ವಿಭಿನ್ನ, ಗುಣಗಳಿಗೆ ಬಂಧಿತವಲ್ಲ; ಆದರೆ ಮಾಯೆಯ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ, ಆ ಆತ್ಮನು ಸುಷುಪ್ತಿ, ಸ್ವಪ್ನ, ಜಾಗೃತ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.” ಈ ರೀತಿ, ಪರಮಾತ್ಮನ ಲೀಲೆಯ, ಗೋಪಿಯರ ಭಕ್ತಿಯ, ಉದ್ಧವನ ಸಂದೇಶದ, ಮತ್ತು ಭಗವಂತನ ಪರಮಾತ್ಮಸ್ವರೂಪದ ಕಥೆ ವಿವೇಕ, ಪ್ರೀತಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹರಿದುಹೋಯಿತು.