ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಜನಾರ್ದನನು ತನ್ನ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಯಮಲೋಕವನ್ನು ತಲುಪಿ ಶಂಖವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದನು. ಆ ಘೋಷಣೆಯ ಮಹಾ ಶಬ್ದವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಿಯಂತ್ರಕನಾದ ಯಮಧರ್ಮರಾಜನು ಅದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದನು. ಯಮನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮಹಾ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಅವರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಹೃದಯಗಳ ಆಶ್ರಯವಾದ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಹೇಳಿದನು: "ಮಾನವನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲೀಲೆಯಾಡುವ ವಿಷ್ಣುವೇ, ನಾನು ನಿಮಗೆ ಏನು ಸೇವೆ ಮಾಡಲಿ?" ಆಗ ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದರು: "ನಮ್ಮ ಗುರುದೇವರ ಪುತ್ರನು, ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ಬಂಧನದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ, ಮಹಾರಾಜ, ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತರು." ಯಮನು "ತದಸ್ತು" ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಗುರುದೇವರ ಪುತ್ರನನ್ನು ಯಾದವಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ತಂದು ಕೊಟ್ಟನು. ಆ ಮಗುವನ್ನು ಅವನ ಗುರುದೇವರಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿದ ನಂತರ, ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ರಾಮನು ಅವರ ಗುರುವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ವರವನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಲು ಕೇಳಿದರು. ಆಗ ಆ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಗುರುದೇವರು ಹೇಳಿದರು: "ಪ್ರಿಯವರೇ, ನೀವು ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪೂರೈಸಿದ್ದೀರಿ. ನಿಮ್ಮಂತಹ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಮತ್ತೇನು ಇಚ್ಛಿಸಬಹುದು? ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ, ವೀರರೆ, ನಿಮ್ಮ ಖ್ಯಾತಿ ಶುದ್ಧವಾಗಿರಲಿ. ನೀವು ಕಲಿತ ವೇದಗಳು ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಸದಾ ಇರಲಿ." ಗುರುದೇವರ ಅನುಮತಿಯೊಂದಿಗೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ರಥದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯ ವೇಗದಲ್ಲಿ, ಮೇಘಗಳ ಘರ್ಜನೆಯಂತೆ ಶಬ್ದಮಾಡುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ನಗರಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು. ಜನರು ರಾಮ ಮತ್ತು ಜನಾರ್ದನರನ್ನು ಕಂಡು, ಬಹುಕಾಲದ ನಂತರ ಕಳೆದುಹೋದ ಧನವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದವರಂತೆ ಆನಂದಿಸಿದರು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಶೈವತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ, ಅರವತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಕಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ: ಹಾಡುವುದು, ವಾದ್ಯ ವಜಿಸುವುದು, ನೃತ್ಯ, ಅಭಿನಯ, ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಆಲಂಕಾರಿಕ ಕತ್ತರಿಕೆ, ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಹೂವಿನ ಅಲಂಕಾರ, ಹೂ ಹಾಸು, ದಂತ, ವಸ್ತ್ರ, ದೇಹದ ಅಲಂಕಾರ, ಮಣಿಮಂಟಪ, ಹಾಸಿಗೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು, ಜಲವಾದ್ಯ, ನೀರಿನಲ್ಲಿನ ಆಟ, ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು, ಹಾರದ ತಯಾರಿ, ತಲೆಯ ಅಲಂಕಾರ, ವೇಷಭೂಷಣ, ಕಿವಿಯ ಅಲಂಕಾರ, ಸುಗಂಧ ಸಂಯೋಜನೆ, ಆಭರಣಗಳ ಜೋಡಣೆ, ಮಾಯಾಜಾಲ, ಕುಸ್ತಿ, ಕೈಚಳಕ, ತರಕಾರಿ ಮತ್ತು ಹಿಟ್ಟಿನ ತಯಾರಿ, ಪಾನೀಯ, ಸೂಚಿಕಲೆ, ಹಗ್ಗ ಆಟ, ಪದ್ಯಗಳ ಪಟ್ಟಿ, ಚತುರ ಭಾಷಣ, ಗ್ರಂಥಪಠನ, ನಾಟಕ ವೀಕ್ಷಣೆ, ಪದ್ಯ ಪೂರ್ತಿ, ಚಪ್ಪರ ತಯಾರಿ, ನೂಲಿನ ಕೆಲಸ, ಮರಕಟ್ಟೆ, ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರ, ಬೆಳ್ಳಿಯ ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಲೋಹಶಾಸ್ತ್ರ, ರತ್ನರಂಗ, ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ವೃಕ್ಷಜೀವನ, ಕೋಣ, ಕೋಳಿ, ಪಿಟ್ಟಗಳ ಯುದ್ಧ ನಿಯಮ, ಪಾರಿವಾಳ ಮತ್ತು ಮೈನಾಗಳಿಗೆ ಮಾತು ಕಲಿಸುವುದು, ಸ್ವಚ್ಛತೆ, ಕೂದಲಿನ ಅಲಂಕಾರ, ಗುಪ್ತ ಸಂಜ್ಞಾ ಪಠಣ, ಪರಭಾಷಾ ಅನುಕರಣ, ಪ್ರಾಂತೀಯ ಭಾಷಾ ಜ್ಞಾನ, ಹಾರಗಳ ಶಕುನ, ಯಂತ್ರಕಲೆ, ಯಂತ್ರರೇಖನೆ, ಸಂಗೀತಪಾಠ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪದ್ಯರಚನೆ, ವಿಭಿನ್ನ ಸೃಜನಶೀಲತೆ, ಆಟಗಳು, ಪದಕೋಶ, ಛಂದಸ್ಸು, ವಸ್ತ್ರಸಂಕಲನ, ವಿಶೇಷ ಜೂಜಾಟ, ಚುಂಬಕ ಆಟ, ಮಕ್ಕಳ ಆಟ, ವೈನೆಯಿಕಿ, ವೈಜಯಿಕಿ, ವೈತಾಲಿಕಿ ಕಲೆಗಳು. ಈ ಬಳಿಕ, ಶ್ರೀ ಶುಕಮುನಿಯವರು ಹೇಳಿದರು: ವೃಷ್ಣಿ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಉದ್ಧವನು ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ಶಿಷ್ಯ, ಕೃಷ್ಣನ ಆತ್ಮೀಯ ಸ್ನೇಹಿತ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಬುದ್ಧಿವಂತನು. ಆ ಉದ್ಧವನ ಕೈ ಹಿಡಿದು, ಶರಣಾಗತರ ದುಃಖವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಭಗವಂತನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಹೇಳಿದರು: "ಓ ಉದ್ಧವ, ನೀನು ವ್ರಜಕ್ಕೆ ಹೋಗು. ನನ್ನ ಪೋಷಕರಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ, ನನ್ನ ಪ್ರೇಮದಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛೇದನದ ನೋವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಗೋಪಿ ಗಳಿಗೆ ಶಾಂತಿ ನೀಡು." "ಆ ಗೋಪಿಯರು ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನನ್ನಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ, ತಮ್ಮ ಶರೀರ ಸುಖವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರಿಯ, ಆತ್ಮ ಎಂದು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇಂತಹವರು ಲೋಕಧರ್ಮವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದ್ದಾರೆ—ನಾನು ಅವರನ್ನು ಸದಾ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತೇನೆ." "ನನ್ನಿಗಾಗಿ, ದೂರವಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಆ ಗೋಕುಲದ ಮಹಿಳೆಯರು ನನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ, ವಿಚ್ಛೇದನದ ನೋವಿನಿಂದ ಸದಾ ಕಳವಳಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ನನ್ನ ಸಂದೇಶ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಮರಳಿ ಬರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿಂದ, ಆ ಗೋಪಿಯರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟದಿಂದ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ." ಶ್ರೀ ಶುಕನು ಹೇಳಿದರು: ಭಗವಂತನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ಉದ್ಧವನು ತನ್ನ ರಥದಲ್ಲಿ ನಂದನ ವ್ರಜಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು. ಸೂರ್ಯ ಅಸ್ತಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಹಿರಿದಾದ ಧೂಳಿನಿಂದ ಆವೃತವಾದ ತನ್ನ ರಥದೊಂದಿಗೆ ಉದ್ಧವನು ವ್ರಜವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಗೊಬ್ಬರದ ದನಗಳು ತಮ್ಮ ಹಸುಗಳ ಬಳಿಗೆ ಓಡಾಡುತ್ತಾ, ಹಸುವುಗಳ ಗರ್ಭದಿಂದ ಹಾಲಿನ ಭಾರದಿಂದ ಮೇಕೆಗಳನ್ನು ಕೂಗುತ್ತಾ, ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಶಬ್ದದಿಂದ ತುಂಬಿದವು. ಇಲ್ಲಿ-ಅಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ಕರುಗಳು ಕುಣಿಯುತ್ತಾ, ಹಾಲು ಹಿಂಡುವ ಶಬ್ದ ಮತ್ತು ವಂಶಿಯ ನಾದದಿಂದ ವ್ರಜ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಗೋಪಿಯರು ಮತ್ತು ಗೋಪರು ಬಾಲರಾಮ-ಕೃಷ್ಣರ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ, ಆ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಪಾವನಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ವ್ರಜದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ, ಸೂರ್ಯ, ಅತಿಥಿ, ಹಸು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಪಿತೃ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು; ಧೂಪ, ದೀಪ, ಹಾರಗಳಿಂದ ಮನೆಗಳು ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಪ್ರತಿ ಕಡೆ ಹೂವಿನ ಬಗಿಚೆಗಳು ಪುಷ್ಪಭರಿತವಾಗಿದ್ದವು, ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೂಗು, ಹಂಸ, ಬಕ, ಕಮಲಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕೆರೆಗಳು ಆ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಮಂಗಳಮಯವಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಉದ್ಧವನು ಬಂದಾಗ, ನಂದನು ಕೃಷ್ಣನ ಆತ್ಮೀಯ ಸ್ನೇಹಿತನನ್ನು ಕಂಡು ಹರ್ಷದಿಂದ ಆಲಿಂಗನ ಮಾಡಿ, ವಾಸುದೇವನಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಗೌರವಿಸಿದನು. ಉತ್ತಮ ಭೋಜನ ನೀಡಿದ ಬಳಿಕ, ಮೃದುವಾದ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿಸಿ, ಉದ್ಧವನ ದೇಹದ ಶ್ರಮ ಹೋಗಿದ್ದನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಮಸಾಜ್ ಮಾಡಿ, ಕ್ಷೇಮ ವಿಚಾರಿಸಿದನು. "ಓ ಭಾಗ್ಯಶಾಲೀ, ನಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತ ಶೂರಪುತ್ರನು ಕ್ಷೇಮವಾಗಿದ್ದಾನೆಯಾ? ಅವನು ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಸುಖವಾಗಿದ್ದಾನೆಯಾ? ಅವನ ಸ್ನೇಹ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆಯೆ? ದುಷ್ಟ ಕಂಸನು ತನ್ನ ಪಾಪದಿಂದ ನಾಶವಾದುದು ನಮ್ಮ ಪುಣ್ಯ. ಕೃಷ್ಣನು ಇನ್ನೂ ನಮ್ಮನ್ನು, ಅವನ ತಾಯಿ, ಸ್ನೇಹಿತರು, ಗೋಪರು, ಹಸುಗಳು, ವೃಂದಾವನ, ಗಿರಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆಯೆ? ಗೋವಿಂದನು ಮತ್ತೆ ಒಮ್ಮೆ ತನ್ನ ಜನರನ್ನು ನೋಡಲು ಬರುವನೆ? ಆಗ ನಾವು ಅವನ ಸುಂದರ ನಗುವಿನ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು." "ಅರಣ್ಯ ಅಗ್ನಿ, ಮಳೆ, ಗಾಳಿಯ ಚಂಡಮಾರುತ, ಕಾಡು ಎಮ್ಮೆ, ಹಾವು, ಅಪಾಯ—ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೃಷ್ಣನು ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು. ಅವನ ಲೀಲಾ, ನಗು, ಮಾತುಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ನಮ್ಮೆಲ್ಲ ಕೆಲಸಗಳು ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಅವನ ಪಾದಾರವಿಂದಗಳಿಂದ ಭೂಷಿತವಾದ ನದಿಗಳು, ಪರ್ವತ, ಅರಣ್ಯ—ಅವನ ಆಟ ನೋಡಿದ ಆ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲೇ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ತಲ್ಲೀನವಾಗುತ್ತದೆ." "ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ, ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ರಾಮರು ದೇವತೆಗಳ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದಾರೆಂದು ಗರ್ಗಾಚಾರ್ಯರು ಹೇಳಿದಂತೆ. ಕಂಸನು, ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಆನೆಗಳ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು, ಕುಸ್ತಿ ಪಟುಗಳು, ಆನೆಗಳ ರಾಜನನ್ನು—allರನ್ನು ಅವನು ಸಿಂಹನಂತೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಂಹರಿಸಿದನು. ಮೂರು ಬಲಿಷ್ಠ ತಾಳಗಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಕೈಯಿಂದ ಮುರಿದನು, ಏಳು ದಿನ ಪರ್ವತವನ್ನು ಎತ್ತಿದನು. ಪ್ರಲಂಬ, ಧೇನುಕ, ಅರಿಷ್ಟ, ತೃಣಾವರ್ತ, ಬಕ ಮತ್ತು ಇತರ ದೈತ್ಯರನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲೇ ಸಂಹರಿಸಿದನು." ಶುಕನು ಹೇಳಿದರು: ಹೀಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ, ನಂದನು ಪ್ರೇಮಾವೇಶದಿಂದ ಮೌನವಾಗಿದ್ದನು. ಯಶೋದೆಯು ಮಗನ ಲೀಲಾ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾ ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಂಡಳು, ಸSneಹದಿಂದ ಅವಳ ಸ್ತನಗಳು ಹಾಲಿನಿಂದ ತೊಯ್ದವು. ನಂದ-ಯಶೋದರ ಈ ಪರಮ ಪ್ರೇಮವನ್ನು ನೋಡಿ, ಉದ್ಧವನ ಮನಸ್ಸು ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿತು. ಉದ್ಧವನು ನಂದನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು: "ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠರು, ಯಾಕೆಂದರೆ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಈ ರೀತಿ ನಾರಾಯಣನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ." "ರಾಮ ಮತ್ತು ಮುಕುಂದರು ಸೃಷ್ಟಿಯ ಬೀಜ ಮತ್ತು ಯೋನಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ. ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯಗಳ ಆಧಾರ, ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ಪುರಾತನ ದೇವರುಗಳು.