ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ನಂದಬಾಬಾ ಮತ್ತು ವ್ರಜದ ಗೋಪಗೋಪಿ ಬಂಧುಗಳು ಮಥುರೆಯಿಂದ ವಾಪಸ್ಸು ಹೋಗುವ ಸಮಯ ಬಂದಾಗ, ಕೃಷ್ಣನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತಂದೆಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ತಂದೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ವ್ರಜಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಹೋಗಿ. ಇಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರು ಸಂತೋಷವಾಗಿರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ನಾವು ನಿಮ್ಮನ್ನೂ, ನಮ್ಮ ಪ್ರಿಯ ಬಂಧುಗಳನ್ನೂ ಭೇಟಿ ಮಾಡಲು ಬರುತ್ತೇವೆ. ಅವರ ಹೃದಯಗಳು ನಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನೋವಿನಿಂದ ತುಂಬಿವೆ." ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಂದನನ್ನೂ ವ್ರಜದ ಜನರನ್ನೂ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ, ಅಚ್ಯುತನು ಅವರಿಗೆ ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬಟ್ಟೆ, ಆಭರಣ, ಪಾತ್ರೆ ಮತ್ತಿತರ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಇದನ್ನು ಕಂಡು ನಂದಬಾಬಾ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿ, ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಬಲರಾಮರನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡು, ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಬಂದ ಎಲ್ಲಾ ಗೋಪರೊಂದಿಗೆ ವ್ರಜಕ್ಕೆ ಹೊರಟರು. ಅನಂತರ, ರಾಜನೇ, ವಸುದೇವನು ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರ ಜನೆಯ ವಿಧಿಯನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರಾನುಸಾರವಾಗಿ ಯಜ್ಞಿಕರು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮೂಲಕ ನಡೆಸಿಸಿದನು. ಅವರುಗಳಿಗೆ ಹಸುವುಗಳನ್ನು, ಅವುಗಳ ಕಂದುಗಳನ್ನು, ಸುಂದರವಾದ ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಬಂಗಾರದ ಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಅರ್ಪಿಸಿದನು; ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನೂ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಿದನು. ವಸುದೇವನು ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ರಾಮರು ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದ ಹಸುವುಗಳನ್ನು, ಈಗ ಕಂಸನು ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ನೆನೆಸಿ, ಪುನಃ ಕೊಡಿಸಿದನು. ಈ ರೀತಿ ದ್ವಿಜತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ, ಆ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಇಬ್ಬರೂ ಪುತ್ರರು ಗರ್ಗಾಚಾರ್ಯರು ಮತ್ತು ಇತರ ಕುಲಗುರುಗಳ ಬಳಿ ವೇದಾಧ್ಯಯನದ ವ್ರತವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಅವರು ಸರ್ವಜ್ಞರೂ, ಜಗತ್ತಿನ ಅಧಿಪತಿಗಳೂ ಆದರೂ, ತಮ್ಮ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿಕೊಂಡು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯರಂತೆ ವರ್ತಿಸಿದರು. ಗುರುಕುಲದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಆಕಾಂಕ್ಷೆಯಿಂದ, ಅವರು ಅವಂತಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಶಿಯ ಸಾಂದೀಪನಿಗೆ ಶಿಷ್ಯರಾಗಲು ಹೋದರು. ಗುರುವಿನ ಬಳಿ ಶಿಸ್ತಿನಿಂದ, ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸೇವೆ ಮಾಡಿ, ದೇವರನ್ನು ಸೇವಿಸುವಂತೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದರು. ಅವರ ನಿಷ್ಕಳಂಕ ಸೇವೆಯಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಸಾಂದೀಪನಿ, ಅವರಿಗೆ ವೇದಗಳ ಸಮಸ್ತ ಅಂಗೋಪಾಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳನ್ನು ಬೋಧಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲದೆ, ಗುಪ್ತವಾದ ಧನುರ್ವೇದ, ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ, ನ್ಯಾಯಮಾರ್ಗ, ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜಶಾಸ್ತ್ರದ ಆರು ವಿಧಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಬೋಧಿಸಿದನು. ಆ ಇಬ್ಬರು ಜ್ಞಾನಪ್ರವರರು, ಗುರು ಒಂದು ಸಲ ಹೇಳಿದ ಸಾಕು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಿಸಿದರು. ಅವರೆಲ್ಲ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳು, ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಸೇರಿ ಅರವತ್ತನಾಲ್ಕು ಕಲೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಅರವತ್ತನಾಲ್ಕು ದಿನ-ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಲಿತರು. ನಂತರ, ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ಗುರುವು ಏನು ಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಿದರು. ಅವರ ಅದ್ಭುತ, ಅತಿಮಾನುಷ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಕಂಡು, ಸಾಂದೀಪನಿ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿ, ತನ್ನ ಮಗನು ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಸತ್ತಿದ್ದವನನ್ನು ಮರಳಿ ತಂದರೆ ಸಾಕೆಂದು ಕೇಳಿದನು. ಈ ಮಾತಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಆ ಇಬ್ಬರು ಶೂರವೀರರು ತಮ್ಮ ರಥವನ್ನು ಏರಿ, ಪ್ರಭಾಸ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಸಾಗರದ ತೀರದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಣ ಕಾಲ ಕುಳಿತುಕೊಂಡರು. ಸಾಗರನು ಅವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಮರ್ಪಣೆಗಳನ್ನು ತಂದನು. ಅಪ್ಪಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಕೃಷ್ಣನು, "ಸಾಗರ, ಇಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಅಲೆ ಹೊಡೆದು ನಿನ್ನಿಂದ ಗಿಲೆಯಾದ ನನ್ನ ಗುರುವಿನ ಮಗನನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಕೊಡಬೇಕು," ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಸಾಗರನು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡಿ, "ನಾನು ಅವನನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ, ಇಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಶಂಖ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಪಂಚಜನ ಎಂಬ ದೈತ್ಯನು ಅವನನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು, ಕೃಷ್ಣಾ," ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದನು. ಇದು ಕೇಳಿದ ಕೃಷ್ಣನು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ನೀರಿಗೆ ಇಳಿದು, ಆ ದೈತ್ಯನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದರೂ, ಅವನ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಹುಡುಗನನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಆ ದೈತ್ಯನ ದೇಹದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಶಂಖವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ರಥಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ, ನಂತರ ಯಮಧರ್ಮರಾಜನ ಪ್ರಿಯವಾದ ಸಮ್ಯಮನಿ ಎಂಬ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು, ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಶಂಖವನ್ನು ಭಾರಿಯಾಗಿ ಊದಿದನು. ಅದರ ಘೋಷವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಿಯಂತ್ರಕ ಯಮಧರ್ಮನು ಗಮನಿಸಿದನು. ಅವನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, "ಮಾನವನ ರೂಪಧಾರಿ ವಿಷ್ಣುವೇ, ನಿಮಗೆ ನಾವು ಏನು ಸೇವೆ ಮಾಡಲಿ?" ಎಂದು ಕೇಳಿದನು. ಆಗ ಭಗವಂತನು, "ನಮ್ಮ ಗುರುವಿನ ಮಗನು ತನ್ನ ಕರ್ಮಫಲದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ, ರಾಜನೇ, ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಕೊಡು," ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. "ತಥಾಸ್ತು" ಎಂದು ಯಮನು ಆ ಹುಡುಗನನ್ನು ಯದುಶ್ರೇಷ್ಠರಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿದನು. ಆ ಮಗನನ್ನು ತನ್ನ ಗುರುಗೆ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಪುನಃ ಅವರು ಗುರುವಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ವರವನ್ನು ಕೇಳಲು ಹೇಳಿದರು. ಗುರುವು ಸಂತೋಷದಿಂದ, "ಮಕ್ಕಳೆ, ನೀವು ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೀರಿ; ಇಂತಹ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಇನ್ನೇನು ಬಯಕೆ ಇರಬಹುದು?" ಎಂದನು. "ಹೀರೋಗಳೇ, ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ, ನಿಮ್ಮ ಕೀರ್ತಿ ಪಾವನವಾಗಿರಲಿ; ನೀವು ಕಲಿತ ವೇದಗಳು ನಿಮಗೆ ಸದಾ ನೆನಪಾಗಿರಲಿ," ಎಂದು ಆಶೀರ್ವದಿಸಿದನು. ಗುರುವಿನ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಆ ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ರಥದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯ ವೇಗದಲ್ಲಿ, ಮಿಂಚಿನಂತೆ, ಗುಡುಗಿನ ಶಬ್ದದೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ನಗರಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು. ಅವರನ್ನು ನೋಡಿದ ಎಲ್ಲಾ ಜನರು, ಬಹುಕಾಲದ ನಂತರ ಕಳೆದುಹೋದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದವರಂತೆಯೇ, ರಾಮ ಮತ್ತು ಜನಾರ್ದನರನ್ನು ಕಂಡು ಆನಂದಿಸಿದರು. ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಶೈವತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ, ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಬಲರಾಮರು ಕಲಿತ ಅರವತ್ತನಾಲ್ಕು ಕಲೆಗಳು ಹೀಗಿವೆ: ಹಾಡುಹಾಡುವುದು, ವಾದ್ಯ ವಾದಿಸುವುದು, ನೃತ್ಯ, ನಾಟಕ, ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಅಲಂಕಾರಿಕ ಕತ್ತರಿಕೆ, ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಹೂವಿನ ಅಲಂಕಾರ, ಹೂಮನೆ ತಯಾರಿಕೆ, ದಂತ, ಬಟ್ಟೆ, ದೇಹದ ಅಲಂಕಾರ, ಮಣಿಪೀಠದ ಸಜ್ಜಿಕೆ, ಹಾಸಿಗೆ ತಯಾರಿಕೆ, ಜಲವಾದ್ಯ, ನೀರು ಚಿಮ್ಮುವುದು, ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು, ಹೂಮಾಲೆ ಗೂಡುವುದು, ತಲೆಯ ಅಲಂಕಾರ, ವಸ್ತ್ರ ತಯಾರಿಕೆ, ಕಿವಿಯ ಆಭರಣ ರೂಪಿಸುವುದು, ಸುಗಂಧ ಮಿಶ್ರಣ, ಆಭರಣ ವಿನ್ಯಾಸ, ಜಾದೂಮಾಯಾಜಾಲ, ಕುಸ್ತಿ, ಕೈಚಳಕ, ತರಕಾರಿ ಮತ್ತು ಹಿಟ್ಟಿನ ವಿವಿಧ ಆಹಾರ ತಯಾರಿಕೆ, ಪಾನೀಯ ಮತ್ತು ಸುವಾಸನೆಯ ಮದ್ಯ ತಯಾರಿಕೆ, ಸೂಜಿಕಲೆ, ಹಗ್ಗ ಆಟ, ಪuzzles, ಶ್ಲೋಕ ಪಠಣ, ತುಟಿಕಟ್ಟು ಪದಗಳು, ಗ್ರಂಥ ಪಠಣ, ನಾಟಕ ವೀಕ್ಷಣೆ, ಪದ್ಯ ಪೂರಣೆ, ಚಪ್ಪರ ತಯಾರಿಕೆ, ನೂಲಿನ ಕೆಲಸ, ಮರದ ಕೆಲಸ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಬೆಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ರತ್ನ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಲೋಹ ವಿಜ್ಞಾನ, ರತ್ನಗಳ ಬಣ್ಣ ಜ್ಞಾನ, ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಮರದ ಜೀವ ವಿಜ್ಞಾನ, ಕುರಿ, ಕೋಳಿ, ಬೇಟೆ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಪೈಪೋಟಿ ನಿಯಮ, ಗಿಳಿ ಮತ್ತು ಮೈನಾಗಳಿಗೆ ಮಾತು ಕಲಿಸುವುದು, ಸ್ವಚ್ಛತೆ, ಕೂದಲಿನ ಅಲಂಕಾರ, ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಪಠಣ, ವಿದೇಶಿ ಭಾಷೆಗಳ ಅನುಕರಣ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷಾ ಜ್ಞಾನ, ಹೂಮಾಲೆಯಿಂದ ಶಕುನ ತಿಳಿಯುವುದು, ಯಂತ್ರ ತಯಾರಿಕೆ, ಯಂತ್ರಚಿತ್ರ, ಸಮೂಹ ಪಠಣ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪದ್ಯ ರಚನೆ, ವಿವಿಧ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಕೆಲಸ, ಆಟಗಳು, ನಿಘಂಟು, ಛಂದಸ್ಸು, ಪ್ರಾಸ ಜ್ಞಾನ, ಬಟ್ಟೆ ಮರೆಯುವ ವಿಧಾನ, ವಿಶೇಷ ಜೂಜಾಟ, ಚುಂಬಕ ಆಟ, ಮಕ್ಕಳ ಆಟಿಕೆಗಳು, ವೈನಯಿಕಿ, ವೈಜಯಿಕಿ, ವೈತಾಲಿಕಿ ಕಲೆಯ ಜ್ಞಾನ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವೃಷ್ಣಿವಂಶದಲ್ಲಿ ಉದ್ಧವ ಎಂಬವರು ಅತ್ಯಂತ ಜ್ಞಾನಿ, ಕೃಷ್ಣನ ಪರಮಮಿತ್ರ, ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿ ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾಗಿದ್ದರು. ಒಮ್ಮೆ ಪರಮಪ್ರೀತಿಯ ಕೃಷ್ಣನು, ಉದ್ಧವನ ಕೈ ಹಿಡಿದು, ಆತನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: "ಉದ್ಧವ, ನೀನು ವ್ರಜಕ್ಕೆ ಹೋಗು; ನನ್ನ ತಾಯಿತಂದೆಗಳಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡು, ಮತ್ತು ನನ್ನ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ನನ್ನಿಂದ ದೂರವಿದ್ದರಿಂದ ನೋವಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಗೋಪಿಯರ ದುಃಖವನ್ನು ದೂರಮಾಡು." "ಆ ಗೋಪಿಯರು ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನೆಲ್ಲ ನನ್ನಲ್ಲೇ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ತಮ್ಮ ದೇಹದ ಸುಖವನ್ನೆಲ್ಲ ಬಿಟ್ಟು, ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಪರಮಪ್ರಿಯನನ್ನಾಗಿ, ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇಂತಹವರು ಲೋಕಧರ್ಮವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನನ್ನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದವರು; ನಾನು ಅವರನ್ನು ಉಳಿಸುತ್ತೇನೆ." "ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಬಿದ್ದ ಗೋಕೂಲದ ಗೋಪಿಯರು, ನಾನು ದೂರವಿದ್ದರೂ, ನನ್ನನ್ನು ಸದಾ ನೆನೆಸುತ್ತಾ, ವियोगದ ನೋವಿನಿಂದ ಮರುಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ನನ್ನನ್ನು ನೆನೆಸಿ, ನನ್ನ ಸಂದೇಶಗಳ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ನನ್ನ ಮರಳಿ ಬರುವ ಆಶಯದಲ್ಲಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವವನ್ನು ತುಂಬ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ." ಈ ರೀತಿ ಕೃಷ್ಣನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಉದ್ಧವನು, ತನ್ನ ರಥವನ್ನು ಏರಿ, ನಂದನ ವ್ರಜವನ್ನು நோಕ್ಕಿ ಹೊರಟನು. ಸೂರ್ಯನಸ್ತಮನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಧವನು ವ್ರಜಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದ ಹಸುವಿನ ಗುಂಪಿನ ಕಾಲಿನ ಧೂಳಿನಲ್ಲಿ ಅವನ ರಥವು ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಬಲವಂತವಾದ ಎತ್ತುಗಳು ಹಸುಗಳ ಜೊತೆಗೂಡಲು ಹೋರಾಡುತ್ತಿರುವ ಘರ್ಜನೆ, ಹಾಲಿನಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ತಾಯಿಹಸುಗಳ ಕಡೆಗೆ ಓಡುವ ಕರುಗಳ ಕೂಗು, ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಹಾರಾಡುತ್ತಿರುವ ಬಿಳಿ ಕರುಗಳು, ಹಾಲು ಹಾಯಿಸುವ ಶಬ್ದಗಳು, ಬಾಸುರಿ ನಾದಗಳು ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಗೋಪಿಯರು ಮತ್ತು ಗೋಪರು, ಸುಂದರವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡು, ಬಲರಾಮ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ಪುಣ್ಯಕಥೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ, ಆ ವ್ರಜವನ್ನು ಬಹಳ ಸುಂದರವಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದರು.