ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಓ ರಾಜನೇ, ಕುವಲಯಾಪೀಡ ಎಂಬ ಮಹಾ ಗಜವನ್ನು ಕೊಂದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಅಜೇಯರಾದ ಆ ಇಬ್ಬರೂ—ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಬಲರಾಮ—ಅವರನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದಕ್ಕೂ, ಕಂಸನ ಮನಸ್ಸು ತುಂಬಾ ಆತಂಕಗೊಂಡಿತು. ಅವರಿಬ್ಬರೂ, ಬಲಿಷ್ಠ ಭುಜಗಳುಳ್ಳವರು, ವಿವಿಧ ಬಟ್ಟೆ, ಆಭರಣ, ಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತರಾಗಿದ್ದು, ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ತೀರಾ ನಿಪುಣ ನಟರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಅವರ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಎಲ್ಲರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದರು. ಆ ಇಬ್ಬರು ಪರಮ ಪುರುಷರನ್ನು ನೋಡಿದ ನಗರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜನರು, ವೇದಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು, ಸಂತೋಷದ ಹೊಡೆಯಿಂದ ಉತ್ಕಟಗೊಂಡ ಮುಖಗಳಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಮುಖಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳು ತೃಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಹಾಗೆ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಕುಡಿಯುತ್ತಿರುವಂತೆ, ನಾಲಿಗೆಯಿಂದ ಲೆಕ್ಕುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಮೂಗಿನಿಂದ ವಾಸನೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಕೈಗಳಿಂದ ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಜನರು ಪರಸ್ಪರ ಮಾತನಾಡುತ್ತ, ನೋಡಿದ ಮತ್ತು ಕೇಳಿದ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ನೆನೆಸುತ್ತ, ಅವರ ಸೌಂದರ್ಯ, ಗುಣ, ಮಧುರತೆ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. "ಇವರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಭಗವಂತನ ಅವತಾರಗಳು; ಸ್ವಯಂ ಹರಿಯು, ನಾರಾಯಣನು, ವಸುದೇವನ ಮನೆಗೆ ಭಾಗಶಃ ಇಳಿದಿದ್ದಾರೆ," ಎಂದು ಜನರು ಹೇಳಿದರು. "ಅವರು ದೇವಕಿಯಿಂದ ಜನ್ಮ ಪಡೆದರು, ನಂತರ ಗೋಕುಳಕ್ಕೆ ತರುವಾಯಿತು, ಅಲ್ಲಿಯೂ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ವಾಸಿಸಿ, ನಂದನ ಮನೆದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು." "ಅವರಿಂದ, ಪೂತನಾಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲಾಯಿತು, ಚಕ್ರವಾತ್ ರಾಕ್ಷಸನು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟ, ಅರ್ಜುನ ಗುಹ್ಯಕ, ಕೇಶಿ, ಧೇನುಕ ಮತ್ತು ಇತರ ದುಷ್ಟರನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿದರು." "ಅವರಿಂದ, ಹಸುಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಲಕರನ್ನು ಕಾಡಿನ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು; ಕಾಲಿಯ ಸರ್ಪವನ್ನು ಶಮಿಪಡಿಸಿದರು, ಇಂದ್ರನ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಿದರು." "ಏಳು ದಿನಗಳ ಕಾಲ, ಒಂದೇ ಹಸ್ತದಿಂದ, ಮಹಾ ಪರ್ವತವನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಗೋಕುಳವನ್ನು ಮಳೆಗೆ, ಗಾಳಿಗೆ, ಗುಡುಗಿಗೆ ರಕ್ಷಿಸಿದರು." "ಪಾಲಕರ ಮಹಿಳೆಯರು, ಸದಾ ಅವರ ನಗುವಿನ ಮುಖವನ್ನು, ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಕಾಣುತ್ತ, ಎಲ್ಲ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮೀರಿ ಹೋಗಿದರು." "ಅವರಿಂದ, ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯದು ವಂಶವು, ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವುದು, ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಐಶ್ವರ್ಯ, ಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿದೆ, ರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ." "ಇದು ಅವರ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ, ಮಹೋನ್ನತ ರಾಮ, ಕಮಲದ ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳವರು, ಪ್ರಲಂಭ, ವತ್ಸಕ, ಬಕ ಮತ್ತು ಇತರ ದುಷ್ಟರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದವರು." ಜನರು ಇಂತೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತ, ವಾದ್ಯಗಳು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಬಾರುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಚಾಣೂರನು ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ರಾಮನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: "ನಂದನಂದನರೆ, ರಾಮನೆ, ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಶೂರರು, ಕುಸ್ತಿ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ರಾಜನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೋಡಲು ಉತ್ಸುಕರಾಗಿ ಕರೆಯಿಸಿದ್ದಾರೆ." "ರಾಜನ ಇಚ್ಛೆ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ರೆ, ಜನರಿಗೆ ಕಲ್ಯಾಣವಾಗುತ್ತದೆ—ಚಿಂತನೆ, ಕಾರ್ಯ, ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ; ಪೂರಕವಾಗಿದ್ದರೆ, ವಿರುದ್ಧ ಫಲ." "ಪಾಲಕರು, ಸದಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಹಸುಗಳನ್ನು ಕಾಯುವಾಗ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕುಸ್ತಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದರು." "ಆದರಿಂದ, ಸ್ನೇಹಿತರೇ, ರಾಜನಿಗೆ ಹರ್ಷವಾಗುವುದು ಮಾಡೋಣ; ರಾಜನು ಸಮಸ್ತ ಜೀವಿಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅವನು ತೃಪ್ತನಾದರೆ ಎಲ್ಲರೂ ನಮ್ಮಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟರಾಗುತ್ತಾರೆ." ಇದು ಕೇಳಿ, ಕೃಷ್ಣನು ಸಮಯ, ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಉತ್ತರ ನೀಡಿ, ಕುಸ್ತಿ ಮಾಡಲು ಸ್ವಯಂ ಒಲವು ತೋರಿದನು. "ನಾವು ರಾಜ ಭೋಜನ ಪ್ರಜೆಗಳು, ಕಾಡಿನವರು ಕೂಡ, ಸದಾ ಅವನಿಗೆ ಹರ್ಷವಾಗುವುದು ಮಾಡುತ್ತೇವೆ; ಅದು ನಮಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅನುಗ್ರಹ." "ನಾವು ಬಾಲಕರು; ಸಮಾನ ಬಲದವರೊಂದಿಗೆ ಆಟ ಆಡುತ್ತೇವೆ; ಕುಸ್ತಿ ನ್ಯಾಯವಾಗಿರಲಿ, ಕುಸ್ತಿ ಮಂಡಲಿಯವರು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ತಪ್ಪು ಆರೋಪಿಸದಂತೆ." ಚಾಣೂರನು ಹೇಳಿದನು: "ನೀವು ಬಾಲಕ ಅಥವಾ ಯೌವನದಲ್ಲಿರುವವರೆಂದು ಅಲ್ಲ; ನೀವು ಬಲಿಷ್ಠರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು; ನಿಮ್ಮ ಆಟದಿಂದ ಸಾವಿರ ಗಜಗಳ ಬಲವಿದ್ದ ಮಹಾ ಗಜವನ್ನು ಕೊಂದಿರಿ." "ಆದರಿಂದ, ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಬಲಿಷ್ಠರೊಂದಿಗೆ ಕುಸ್ತಿ ಮಾಡಬೇಕು; ತಪ್ಪು ಇಲ್ಲ. ಮುಷ್ಟಿಕನು ಬಲರಾಮನೊಂದಿಗೆ, ನಾನು, ವೃಷ್ಣಿ ವಂಶದವರೇ, ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಶಕ್ತಿಯ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ." ಇಂತು, 'ಕುವಲಯಾಪೀಡ ಸಂಹಾರ' ಎಂಬ ಅಧ್ಯಾಯವು ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಂ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಮೊದಲ ಅರ್ಧದ ದಶಮಸ್ಕಂಧದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಶುಕಮುನಿಯು ಹೇಳಿದನು: ಈ ರೀತಿ, ಅವರ ನಿರ್ಧಾರ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ, ಮಧುಸೂದನ ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ರೋಹಿಣೀ ಪುತ್ರ ಬಲರಾಮ, ಚಾಣೂರ ಮತ್ತು ಮುಷ್ಟಿಕನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು. ಅವರು ಕೈಗಳನ್ನು ಕೈಗೆ, ಕಾಲನ್ನು ಕಾಲಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿ, ಬಲದಿಂದ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಎಳೆಯುತ್ತ, ಜಯ ಪಡೆಯಲು ಉತ್ಸುಕರಾಗಿದ್ದರು. ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಮುಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಮೊಣಕಾಲಿನಿಂದ, ತಲೆಯಿಂದ, ಎದೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಭುಜಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಲ, ದುರ್ಬಲತೆಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ, ಸುತ್ತುವಿಕೆ, ತಿರುಗು, ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಎಸೆದು, ಮುನ್ನಡೆಯುವುದು, ಹಿಂತಿರುಗುವುದು—ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡುತ್ತ, ನಿರಂತರ ಹೋರಾಡಿದರು. ಎತ್ತುವುದು, ಎಬ್ಬಿಸುವುದು, ಹಲ್ಲುವುದು, ಹಿಡಿಯುವುದು—ಹೀಗೆ, ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಗೆಲ್ಲಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು. ಈ ಕುಸ್ತಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರು, ರಾಜನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಪರಸ್ಪರ ದಯೆಯಿಂದ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದರು: "ಅಯ್ಯೋ, ರಾಜನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಅನ್ಯಾಯ! ಬಲ, ದುರ್ಬಲತೆಯ ಹೋರಾಟವನ್ನು ರಾಜನು ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಇಂಥ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಏಕೆ?" "ಈ ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳು, ವಜ್ರದಂತೆ ದೇಹ, ಪರ್ವತದಂತೆ ಬಲ, ಇವರಿಗೆ ಎದುರಾಗಿ, ಈ ಇಬ್ಬರು ಯುವಕರು—ಅಷ್ಟು ಸೊಗಸಾದರು, ಇನ್ನೂ ಪೂರ್ತಿ ಯೌವನಕ್ಕೆ ಬರಲಿಲ್ಲ—ಹೋರುವುದೇ ಹೇಗೆ?" "ಈ ಸಭೆ ಧರ್ಮಭ್ರಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ; ಅಧರ್ಮ ಎದ್ದು ಬರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಬಾರದು." "ಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯರ ದೋಷಗಳನ್ನು ನೆನೆಸಿ, ಪ್ರವೇಶಿಸಬಾರದು; ಮಾತನಾಡಿದರೂ, ಮೌನವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪಾಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ." "ಕೃಷ್ಣನ ಕಮಲಮುಖವನ್ನು ನೋಡಿ, ಶತ್ರುವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತ, ಶ್ರಮದಿಂದ ತೊಟ್ಟಿರುವ ಸ್ವೇತದಿಂದ, ನೀರಿನಿಂದ ತೊಯ್ದಿರುವ ಕಮಲದ ಮೊಳಕೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ." "ರಾಮನ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಿ, ತಾಮ್ರವರ್ಣದ ಕಣ್ಣುಗಳು, ನಗು, ಕೋಪದಿಂದ ಉತ್ಕಟಗೊಂಡ, ಮುಷ್ಟಿಕನನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ." "ವ್ರಜದ ಭೂಮಿಗಳು ಧನ್ಯ, ಅಲ್ಲಿ ಈ ಪುರಾತನ ಪುರುಷನು, ಮಾನವನ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಕಾಡಿನ ಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತ, ಬಲರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಹಸುಗಳನ್ನು ಕಾಯುತ್ತ, ವಂಶವನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತ, ಪರ್ವತದ ರಾಜನ ಪ್ರಿಯೆಯವರು ಪಾದಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತ, ವಿವಿಧ ಲೀಲೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾನೆ." "ಪಾಲಕರ ಮಹಿಳೆಯರು ಯಾವ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದರೋ, ಅವರೇ ಈ ಅಪರೂಪದ, ಸದಾ ಹೊಸದಾಗಿರುವ, ಸೌಂದರ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಪ್ರತಿಮ, ಕೀರ್ತಿ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಮಹಿಮೆಯ ಆಧಾರವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ." "ವ್ರಜದ ಮಹಿಳೆಯರು ಧನ್ಯ, ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಮಹಾ ದೇವರಿಗೆ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಹಸುಗಳಿಗೆ ಹಾಲು ಕೊಡುತ್ತ, ಗೋಮಯವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತ, ಚಟ್ಟಿಯನ್ನು ಚುರಿದು, ನೆಲವನ್ನು ಲೇಪಿಸುತ್ತ, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ತೂಗುತ್ತ, ಒಗೆಯುತ್ತ, ಯಾವುದೆ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಕಣ್ಣೀರುಗಟ್ಟಿದ ಸ್ವರದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ." "ಪ್ರತಿ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ, ಕೃಷ್ಣನು ಹಸುಗಳನ್ನು ಮೇಯಲು ಹೋಗುವಾಗ ಅಥವಾ ಮರಳಿ ಬರುವಾಗ, ವಂಶವನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತ, ಆ ಧನ್ಯ ಯುವತಿಯರು ಬೇಗನೆ ದಾರಿ ಮೇಲೆ ಬಂದು, ಅವನ ನಗುವಿನ ಮುಖ, ದಯೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ." ಈ ರೀತಿ, ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಂ ಪುರಾಣದ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಬಲರಾಮನ ಲೀಲಾ, ಕುಸ್ತಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ, ಅವರ ಸೌಂದರ್ಯ, ವ್ರಜದ ಮಹಿಳೆಯರ ಭಕ್ತಿ, ರಾಜನ ಸಭೆಯ ಅನ್ಯಾಯ—allವು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮುಟ್ಟುವಂತೆ ವರ್ಣನೆಗೊಂಡಿದೆ.