ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಆ ರಾಜನಾದ ಕರಾಳ ಹಸ್ತಿಯು ಭಗವಾನ್ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ನೋಡಿ ಕೋಪದಿಂದ ಅವನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ, ತನ್ನ ದುಂಬಿಯೊಡನೆ ಬಲವಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿತು. ಆದರೆ ಕೃಷ್ಣನು ಅದರಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಹಸ್ತಿಯ ಕಾಲಡಿಯಲ್ಲಿ ಚುರುಕಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಿದನು. ಹಸ್ತಿಯು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕೋಪದಿಂದ ತನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನೂ ಘ್ರಾಣವನ್ನೂ ಕೃಷ್ಣನ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿ, ತನ್ನ ದುಂಬಿಯೊಡನೆ ಅವನನ್ನು ಮುಟ್ಟಿತು. ಆದರೆ ಕೃಷ್ಣನು ಮತ್ತೆ ಅದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡನು. ಆಮೇಲೆ ಕೃಷ್ಣನು ಹಸ್ತಿಯ ಹಲ್ಲನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಅದನ್ನು ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಧನುಸ್ಸು ದೂರಕ್ಕೆ ಎಳೆದನು. ಅದು ಪರ್ವತದಂತೆ ಬಲಿಷ್ಠವಾದ ಹಸ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೃಷ್ಣನು ಅದನ್ನು ಗರುಡನು ಹಾವುಗಳನ್ನು ಆಟವಾಡುವಂತೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಎಳೆದನು. ನಂತರ, ಕೃಷ್ಣನು ಆ ಹಸ್ತಿಯನ್ನು ಎಡ, ಬಲಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸಿ, ಒಂದು ಮಗುವು ಹಸುವಿನ ಕರುವನ್ನು ತಿರುಗಿಸುವಂತೆ ಆಟವಾಡಿದನು. ಹಿಂದಿನಿಂದ ಮುಂದೆ ಬಂದು, ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಹಸ್ತಿಗೆ ಬಲವಾದ ಹೊಡೆತವನ್ನಿಟ್ಟು, ಹಸ್ತಿಯು ಅಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಅಡಿಗೆ ಅಡಿಗೆ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದುಹೋದಂತೆ ಮಾಡಿಸಿದನು. ಆದರೆ ಆ ಹಸ್ತಿ ಆಟದಲ್ಲಿ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆಗೆ ಬಿದ್ದು, ಧರೆಗೆ ತನ್ನ ಹಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಬಲವಾಗಿ ಹೊಡೆದು ಕೋಪಗೊಂಡಿತು. ಅದರ ಶಕ್ತಿಯು ಕುಂಠಿತವಾದಾಗ, ಮಹಾ ಹಸ್ತಿಯು ತನ್ನ ಪಾಲಕರಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ, ಭಾರೀ ಕೋಪದಿಂದ ಕೃಷ್ಣನ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿತು. ಆಗ, ಭಗವಾನ್ ಮಧುಸೂದನನು ಆ ಹಸ್ತಿಯ ದುಂಬಿಯನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ಬಲವಾಗಿ ಹಿಡಿದು, ಅದನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ಎಸೆದನು. ನಂತರ, ಸಿಂಹನು ಆಟವಾಡುವಂತೆ ಆ ಬಿದ್ದ ಹಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಕಾಲಿಟ್ಟು, ಅದರ ಹಲ್ಲನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕಿ, ಆ ಹಲ್ಲಿನಿಂದ ಹಸ್ತಿಪಾಲಕನನ್ನು ಹೊಡೆಯಿತು. ಹೀಗೆ ಹಸ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಅದರ ಹಲ್ಲನ್ನು ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು, ರಕ್ತ ಮತ್ತು ಹಸ್ತಿಯ ಮದಧಾರೆಯಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿ, ಮುಖದಲ್ಲಿ ಬೆವರಿನ ಹನಿ ಹನಿಗಳಿಂದ ಕಂಚಿನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ ಕೃಷ್ಣನು ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಅವನ ಜೊತೆ, ಕೆಲವೇ ಹಾಲುಗಾರರು, ಬಲರಾಮ ಮತ್ತು ಜನಾರ್ದನ, ಆ ಹಸ್ತಿಯ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಆಯುಧವಾಗಿ ಹಿಡಿದು, ಅಖಾಡದೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕುಸ್ತಿ ಪಟುಗಳಿಗೆ ಕೃಷ್ಣನು ವಜ್ರದಂತೆ ಭಾಸಿಸಿದನು; ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಅವನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುರುಷ; ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಮನ್ಮಥನಂತೆ; ಹಾಲುಗಾರರಿಗೆ ಬಂಧುವಿನಂತೆ; ದುಷ್ಟ ರಾಜರಿಗೆ ದಂಡನೆಗಾರ; ಪೋಷಕರಿಗೆ ಮಗ; ಭೋಜರಾಜನಿಗೆ ಮೃತ್ಯು; ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ವಿಶ್ವರೂಪ; ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಪರಮಾತ್ಮ; ವೃಷ್ಣಿವಂಶದವರಿಗೆ ಪರಮದೈವತೆ—ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು, ಬಲರಾಮನ ಜೊತೆ ಅಖಾಡಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ರಾಜನಾದ ಕಂಸನು, ಅವನ ಪ್ರಬಲ ಹಸ್ತಿಯಾದ ಕುವಲಯಾಪೀಡನನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಈ ಇಬ್ಬರು ಅಪ್ರತಿಹತ ಶೂರರನ್ನು ನೋಡಿ, ಭಯದಿಂದ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಅಶಾಂತಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದನು. ಈ ಇಬ್ಬರು ಬಲಶಾಲಿಗಳು, ವಿಭಿನ್ನ ವಸ್ತ್ರ, ಆಭರಣ, ಹಾರ, ಮತ್ತು ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತರಾಗಿ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಕಲಾವಿದರಂತೆ, ಎಲ್ಲರ ಮನಸ್ಸನ್ನೂ ಆಕರ್ಷಿಸಿದರು. ನಗರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮಾಂತರದ ಜನರು, ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು, ಆ ಇಬ್ಬರನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವರ ಮುಖವನ್ನೂ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನೂ ಸಂತೋಷದಿಂದ ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರ ಮುಖಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದರಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತಿ ಪಡುವಂತೆಯೇ ಅಲ್ಲ; ಅವರು ಕಣ್ಣಿಂದ ಕುಡಿಯುವಂತೆ, ನಾಲಗೆಯಿಂದ ಲೇಪಿಸುವಂತೆ, ಮೂಗಿನಿಂದ ವಾಸನೆ ಪಡುವಂತೆ, ಕೈಗಳಿಂದ ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಭಾಸವಾಯಿತು. ಜನರು ಪರಸ್ಪರ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಅವರು ನೋಡಿದ ಹಾಗೂ ಕೇಳಿದ ಕೃಷ್ಣ-ಬಲರಾಮರ ರೂಪ, ಗುಣ, ಸೌಮ್ಯತೆ, ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಸ್ಮರಿಸಿದರು. "ಈ ಇಬ್ಬರೂ ನಿಜಕ್ಕೂ ಪರಮಾತ್ಮರಾದ ಹರಿಯ ಅವತಾರ, ನಾರಾಯಣ ಸ್ವಯಂ, ವಸುದೇವರ ಮನೆಗೆ ಭಾಗಶಃ ಅವತರಿಸಿದ್ದಾರೆ," ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. "ಅವರು ದೇವಕಿಯಿಂದ ಜನಿಸಿ, ನಂತರ ಗೋಕುಲಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಂದನ ಮನೆಗೆ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ವಾಸಮಾಡಿ, ಬೆಳೆದರು. ಅವರಿಂದ ಪೂತನಾ ಸಂಹಾರ, ಚಕ್ರವಾತ್ ದೈತ್ಯನ ವಧೆ, ಅರ್ಜುನ ಗುಹ್ಯಕ, ಕೇಶಿ, ಧೇನುಕ ಮತ್ತು ಇತರ ದೈತ್ಯರ ಸಂಹಾರವಾಯಿತು. ಹಾಲುಗಾರರು ಮತ್ತು ಹಸುಗಳನ್ನು ಅರಣ್ಯಾಗ್ನಿಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿದರು; ಕಾಲಿಯ ಸರ್ಪನನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿದರು; ಇಂದ್ರನ ಘಮಂಡವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಿದರು. ಏಳು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಒಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಮಹಾಪರ್ವತವನ್ನು ತೂಗಿ, ಗೋಕುಲವನ್ನು ಮಳೆ, ಗಾಳಿ, ಮಿಂಚಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿದರು. ಹಾಲುಗಾರಿಯರು ಸದಾ ಅವನ ನಗುವಿನ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡುವುದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಮೀರಿ ಹೋದರು. ಈ ಯದುವಂಶವು ಅವರಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ, ಶ್ರೀ, ಮಹಿಮೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಜನರು ಹೇಳಿದರು. ಅವರ ಅಣ್ಣನಾದ ಬಲರಾಮನು, ಕಮಲನಯನ, ಪ್ರಲಂಬ, ವತ್ಸಕ, ಬಕ ಮತ್ತು ಇತರ ದೈತ್ಯರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು. ಜನರು ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ವಾದ್ಯಗಳನುಡಿಸುವ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ, ಚಾಣೂರನು ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಬಲರಾಮರನ್ನು ಹೀಗೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದನು: "ನಂದನಂದನರೆ, ರಾಮಾ, ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಶೂರರು, ಕುಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿರುವವರು. ರಾಜನ ಆಮಂತ್ರಣದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ, ಅವನು ನಿಮ್ಮ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಲು ಉತ್ಸುಕನು." "ರಾಜನ ಇಚ್ಛೆ ಪೂರೈಸಿದಾಗ, ಪ್ರಜೆಗೆ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಿಗುತ್ತದೆ—ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಕಾರ್ಯದಿಂದ, ಮಾತಿನಿಂದ; ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದರೆ ಅದು ಹಿತವಲ್ಲ. ಹಾಲುಗಾರರು ಸದಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಹಸುಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸುವಾಗ, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಕುಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಸ್ನೇಹಿತರೆ, ರಾಜನಿಗೆ ಹರ್ಷವಾಗುವಂತೆ ನಾವು ವರ್ತಿಸೋಣ. ರಾಜನು ಸಮಸ್ತ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ರೂಪವಾದುದರಿಂದ ಅವನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರೆ, ಎಲ್ಲರೂ ನಮ್ಮಿಂದ ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ." ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕೃಷ್ಣನು ಕಾಲಪ್ರಜ್ಞೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ತನ್ನ ಆಸೆಯೂ ಆದ ಕುಸ್ತಿ ಆಟವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: "ನಾವು ಭೋಜರಾಜನ ಪ್ರಜೆಗಳು, ಅರಣ್ಯವಾಸಿಗಳೂ ಹೌದು; ಅವನಿಗೆ ಹಿತವಾಗುವುದನ್ನೇ ಸದಾ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ; ಅದೇ ನಮ್ಮ ಪರಮ ಉಪಕಾರ. ನಾವು ಬಾಲಕರು, ನಮ್ಮ ಸಮಾನ ಶಕ್ತಿಯವರ ಜೊತೆ ಆಟವಾಡುತ್ತೇವೆ; ಕುಸ್ತಿ ಸಮಾನವಾಗಿ ನಡೆಯಲಿ, ಕುಸ್ತಿ ಪಟುಗಳ ಸಭೆಗೆ ದೋಷವೊಡ್ಡದಂತೆ ಇರಲಿ." ಆಗ ಚಾಣೂರನು ಹೇಳಿದನು: "ನೀವು ಬಾಲಕನಲ್ಲ, ಯುವಕನೂ ಅಲ್ಲ; ಬಲಶಾಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು. ನಿಮ್ಮ ಆಟದಿಂದ ಸಾವಿರ ಹಸ್ತಿಯ ಶಕ್ತಿಯ ಹಸ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ್ದೀರಿ. ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಬಲಶಾಲಿಗಳೊಡನೆ ಕುಸ್ತಿ ಆಡಲೇಬೇಕು; ಇಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಮುಷ್ಟಿಕನು ಬಲರಾಮನೊಡನೆ, ನಾನು, ವೃಷ್ಣಿವಂಶಜ, ನಿನ್ನೊಡನೆ ಕುಸ್ತಿ ಆಡುತ್ತೇನೆ." ಹೀಗೆ, ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತದ ದಶಮಸ್ಕಂಧದ ಮೊದಲಾರ್ಧದ "ಕುವಲಯಾಪೀಡ ಸಂಹಾರ" ಎಂಬ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯಿತು. ಶುಕಮುನಿಯವರು ಹೇಳಿದರು: ಹೀಗೆ, ತನ್ನ ಸಂಕಲ್ಪಕ್ಕೆ ಗೌರವ ನೀಡಿದ ಭಗವಾನ್ ಮಧುಸೂದನನು, ರೋಹಿಣೀಪುತ್ರನಾದ ಬಲರಾಮನೊಡನೆ ಚಾಣೂರ ಮತ್ತು ಮುಷ್ಟಿಕರ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು. ಅವರು ಕೈಯನ್ನು ಕೈಗೆ, ಕಾಲನ್ನು ಕಾಲಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿ, ಪರಸ್ಪರವನ್ನು ಬಲದಿಂದ ಎಳೆಯುತ್ತಾ, ಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದರು.拳, ಮೊಣಕಾಲು, ತಲೆ, ಎದೆಯು ಮತ್ತು ಭುಜದ ಮೂಲಕ ಪರಸ್ಪರವನ್ನು ಹೊಡೆಯುತ್ತಾ, ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಾ, ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಎಸೆದು, ಮುನ್ನಡೆದು, ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಸರಿಯುತ್ತಾ, ಪರಸ್ಪರದ ಪ್ರತಿ ಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರತಿಕ್ರಮಿಸುತ್ತಾ ಕುಸ್ತಿ ಆಡಿದರು.