ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಒಮ್ಮೆ, ನಾರದಮುನಿಯವರು ರಾಜ ಪ್ರಾಚೀನಬರ್ಹಿಯನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಹೇಳಿದರು: “ಯಾವ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮನುಷ್ಯನು ಈ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವಾಗ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಮತ್ತೊಂದು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಆ ಕಾರ್ಯಗಳ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.” ವೇದಜ್ಞರು ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ—ಮನುಷ್ಯನು ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗದೆ, ಗುಪ್ತವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ನಾರದಮುನಿಯವರು ವಿವರಿಸಿದರು: “ಯಾವ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಮುಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಕಾರ್ಯಗಳ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ, ನಿರಂತರವಾಗಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಮೂಲಕ. ಮನುಷ್ಯನು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವ ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುವಂತೆ, ಅವನು ಆ ದೇಹದಿಂದ ಅಥವಾ ಮತ್ತೊಂದು ದೇಹದಿಂದ ಕಾರ್ಯಗಳ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ‘ನಾನು ಇದಾಗಿದ್ದೇನೆ’ ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹಿಡಿದಿರುವುದು, ಅವನು ಅದರಿಂದ ಪುನರ್ಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.” ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ, ಹಳೆಯ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಈ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸದಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆ ರೂಪವನ್ನು ಒಳಗೊಳಗೇ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ, ರಾಜನೇ, ಆತ್ಮವು ದೇಹದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಆ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ; ನೇರವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಮನಸ್ಸು ಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಮನಸ್ಸು ಹಳೆಯ ರೂಪಗಳನ್ನು, ಮುಂದಿನ ರೂಪಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಇಲ್ಲದಿರುವ ರೂಪಗಳನ್ನೂ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಕಂಡಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ಕೇಳಿಲ್ಲದ ವಿಷಯಗಳು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡುತ್ತವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಸ್ಥಳ, ಕಾಲ, ಕಾರ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಬೇಕು. ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ವಸ್ತುಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹೋಗುತ್ತವೆ; ಎಲ್ಲರೂ ಇದನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮನಸ್ಸು ಸತ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದಾಗ, ಭಗವಂತನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ, ಅಂಧಕಾರವು ಚಂದ್ರನ ನೆರಳಿನಂತೆ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ‘ನಾನು’ ಮತ್ತು ‘ನನ್ನದು’ ಎಂಬ ಭಾವನೆ, ಬುದ್ಧಿ, ಮನಸ್ಸು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮತ್ತು ಗುಣಗಳ ಅನADI ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರುವವರೆಗೆ, ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. ನಿದ್ರೆ, ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ, ದುಃಖದಲ್ಲಿ, ಉಸಿರಿನ ವ್ಯತ್ಯಯದಿಂದ ‘ನಾನು’ ಎಂಬ ಅರಿವು ಮೂಡುವುದಿಲ್ಲ—even ಮರಣದ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ. ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅ成熟ತೆ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಹನ್ನೊಂದರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದೇಹವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಹೊಸ ಚಂದ್ರನಂತೆ. ವಸ್ತು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಚಕ್ರವು ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ; ವಸ್ತುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲಿ, ಕನಸುಗಳಲ್ಲಿ ದುಃಖ ಬರುತ್ತದೆ, ಅವು ಅಸತ್ಯವಾಗಿದ್ದರೂ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಐದು ಭಾಗದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದೇಹವು ಮೂರು ಮತ್ತು ಹದಿನಾರು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದ್ದು, ಚೇತನದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಜೀವಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ, ಮನುಷ್ಯನು ದೇಹಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತು ಇದರ ಮೂಲಕ ಅವನು ಸಂತೋಷ, ದುಃಖ, ಭಯ, ನೋವು ಮತ್ತು ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಜೇಡದಂತೆ, ಮನುಷ್ಯನು ದೇಹದ ಐಕ್ಯವನ್ನು ಮರಣದ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾಣದವು ಕಾಣುವಂತೆ ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಕನಸಿನಂತೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ; ಹಳೆಯದು, ಇತ್ತೀಚಿನದು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನದು—all day and night ನಿದ್ರಿಸುತ್ತವೆ. ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅಜ್ಞಾನ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುವವರೆಗೆ, ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಬಂಧನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಆ ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ, ಹರಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೃತ್ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಈ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು ಅವನದೇ ಎಂದು ನೋಡಿ, ಯಾರು ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಲಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮೈತ್ರೇಯನು ಹೇಳಿದರು: “ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಭಕ್ತ ನಾರದಮುನಿಯವರು, ಹಂಸಗಳ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೋರಿಸಿ, ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ, ಸಿದ್ಧಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ರಾಜ ಪ್ರಾಚೀನಬರ್ಹಿ, ತನ್ನ ಪುತ್ರರಿಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಯ ರಕ್ಷಣೆ ಕುರಿತು ಉಪದೇಶಿಸಿ, austerityಗಾಗಿ ಕಪಿಲ ಮಹರ್ಷಿಯ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದರು.” ಅಲ್ಲಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರವಾಗಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ, ಅವನು ಗೋವಿಂದನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು; ಎಲ್ಲಾ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವನಂತೆ ಒಗೆಯಾಯಿತು. “ಪಾಪವಿಲ್ಲದವನೇ, ಈ ಪರಮಾತ್ಮನ ಬೋಧನೆಯನ್ನು ದೈವಮುನಿಯವರು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ; ಯಾರು ಇದನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಭೌತಿಕ ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಮುಕುಂದನ ಪಾವನ ಮಹಿಮೆ, ಜಗತ್ತನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುವುದು, ದೈವಮುನಿಯವರ ಬಾಯಿಂದ ಹರಿದು ಬಂದಿದೆ; ಯಾರು ಇದನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಪರಮ ಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ, ಎಲ್ಲಾ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ, ಪುನರ್ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ 彷徨 ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಅದ್ಭುತ ಪರಮಾತ್ಮನ ಬೋಧನೆ, ನಾನು ಈಗ ಪಡೆದಿರುವುದು, ಸ್ತ್ರೀ ಮತ್ತು ಪುರುಷರ ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ಕುರಿತು ಎಲ್ಲ ಸಂಶಯಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ—ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ.” ಶುಕಮುನಿಯವರು ಹೇಳಿದರು: “ಭಗವಂತನು ಅಚಾನಕ್ ಕಾಣೆಯಾಗಿದ್ದಾಗ, ವ್ರಜದ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಅವನನ್ನು ಕಾಣಲಾಗದೆ, ತಮ್ಮ ನಾಯಕನಿಂದ ದೂರವಾದ ಹೆಣ್ಣು ಹಸುಗೆಯಂತೆ, ತೀವ್ರವಾಗಿ ಶೋಕಪಟ್ಟರು. ಅವರು ಅವನ ಚಲನೆ, ಪ್ರೀತಿ, ನಗುವು, ಕ್ರೀಡಾಪರ ದೃಷ್ಟಿ, ಸುಂದರ ಮಾತು, ಆನಂದಕರ ಲೀಲೆಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದರು; ಲಕ್ಷ್ಮಿಯವರ ಪ್ರಿಯನಾದ ಅವನಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಆಕರ್ಷಿತವಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರತಿ ಮಹಿಳೆ ಅವನನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿ, 'ನಾನು ಅವನೇ' ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಅವನ ನಡೆ, ನಗು, ದೃಷ್ಟಿ, ಮಾತು ಮತ್ತು ಇತರ ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಅವನಂತೆ ವರ್ತಿಸಿದರು. ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿ, ಅವರು ಅವನನ್ನು ಕುರಿತು ಜೋರಾಗಿ ಹಾಡಿದರು, ಕಾಡಿನಿಂದ ಕಾಡಿಗೆ 彷徨 ಮಾಡಿದರು, ಅವನನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತ, ಮರಗಳಿಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು—ಅವು ದೂರವಿದ್ದರೂ, ಪರಮಾತ್ಮನು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ, ಆಕಾಶವನ್ನು ಕೇಳಿದಂತೆ. ‘ಅಶ್ವತ್ಥ, ಪ್ಲಕ್ಷ, ನ್ಯಗ್ರೋಧ ಮರಗಳೇ, ನಂದನಂದನನು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅಪಹರಿಸುವ ಪ್ರೀತಿಯ ದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ನಗುಗಳಿಂದ, ಈ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋದನು ಎಂದು ನೋಡಿದ್ದೀರಾ? ‘ಕುರಬಕ, ಅಶೋಕ, ನಾಗ, ಪುನ್ನಾಗ, ಚಂಪಕ ಮರಗಳೇ, ಹೆಮ್ಮೆಯ ಯುವತಿಯರ ನಡುವೆ, ಅವನ ನಗು ಹೆಮ್ಮೆಯವರನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವ ರಾಮನ ತಮ್ಮನು ಈ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿದ್ದೀರಾ? ‘ಧನ್ಯ ತುಳಸಿಯೇ, ಗೋವಿಂದನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವವಳು, ಜೇನುಪಟಗಳ ವೃತದಲ್ಲಿ, ಅಚ್ಯುತನು ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿ ಈ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋದನು ಎಂದು ನೋಡಿದ್ದೀರಾ? ‘ಮಾಲತಿ, ಮಲ್ಲಿಕಾ, ಜಾತಿ, ಯೂತಿಕಾ ಹೂಗಳು, ಮಾಧವನ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು, ಈ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋದನು ಎಂದು ನೋಡಿದ್ದೀರಾ? ‘ಚೂತ, ಪ್ರಿಯಾಲ, ಪನಸ, ಆಸನ, ಕೊವಿದ, ಜಂಬು, ಅರ್ಕ, ಬಿಲ್ವ, ಬಕುಲ, ಆಮ್ರ, ಕದಂಬ, ನೀಪ ಮತ್ತು ಯಮುನಾ ತೀರದ ಎಲ್ಲ ಮರಗಳೇ, ನಮ್ಮ ಹೃದಯ ಖಾಲಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಕೃಷ್ಣನು ಯಾವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋದನು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿ. ‘ಭೂಮಿಯೇ, ನೀನು ಯಾವ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ್ದೀಯೆ, ಕೃಷ್ಣನ ಪಾದಗಳ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಹರ್ಷದಿಂದ ನಿನ್ನ ಕೂದಲು ಎದ್ದು, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದ್ದೀಯೆ? ಅವನ ಪಾದಗಳ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ, ಅವನ ಮಹಾ ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ, ಅಥವಾ ಅವನ ವರಾಹರೂಪದ ಅಲಿಂಗನದಿಂದ ಇದಾಗಿದೆ? ‘ಅಚ್ಯುತನು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಯ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ಅವಳ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಅವನ ದೇಹ ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಆನಂದಗೊಳಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು, ಅವನ ಕುಂಕುಮದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಹಾರದಿಂದ ಪವಿತ್ರ ವಾಸನೆ ಬರುತ್ತಿದೆ. ‘ತನ್ನ ಕಮಲದ ಕೈಯನ್ನು ಪ್ರಿಯೆಯ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು, ರಾಮನ ತಮ್ಮನು, ಜೇನುಪಟಗಳು ಮತ್ತು ತುಳಸಿಯೊಂದಿಗೆ, ಈ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ 彷徨 ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ಮರಗಳು ಅವನಿಗೆ ನಮಿಸಿ, ಅವನು ಅವುಗಳಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ದೃಷ್ಟಿ ಹಾಕುತ್ತಾನೆ.’ ಈ ರೀತಿ, ವ್ರಜದ ಗೋಪಿಯರು ಭಗವಂತನಿಗಾಗಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ 彷徨 ಮಾಡಿದರು, ಅವನನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತ, ಪ್ರತಿ ಮರ, ಹೂಗಳಿಗೆ, ಭೂಮಿಗೆ, ತಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯ ಕೃಷ್ಣನ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡಿದರು.