ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಧರ್ಮವನ್ನು ಅರಿತಿರುವವರು, "ಹೆಂಗಸಿನ ಧರ್ಮವೆಂದರೆ ಗಂಡನು, ಮಕ್ಕಳೂ, ಸ್ನೇಹಿತರೂ ಇವರಿಗೆ ಸೇವೆ ಮಾಡುವುದು" ಎಂದು ನೀವೇ ಹೇಳಿದ್ದೀರಿ. ಅದು ಸತ್ಯ. ಆದರೆ, ನೀನು ಧರ್ಮದ ಉಪದೇಶಕನೂ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಪ್ರಿಯಾತ್ಮನೂ, ಆತ್ಮರೂಪಿಯೂ ಆಗಿರುವ ದೇವರೆ, ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಯಾರಿಗೂ ನಮ್ಮ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಥಾನವಿಲ್ಲ. ಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿ, ನಿತ್ಯಪ್ರಿಯನಾದ ನಿನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ಇಡುತ್ತಾರೆ. ಗಂಡ, ಮಕ್ಕಳಾದರೆ ಏನು? ಅವರು ದುಃಖವನ್ನೇ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪರಮೇಶ್ವರನೇ, ನಮ್ಮ ಹಳೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಬೇಡ, ಕರುಣೆ ತೋರಿಸು, ಕಮಲನೇತ್ರನೇ. ನೀನು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸುಖದಿಂದ ಕದಿದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದು ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಕೈಗಳು ಗೃಹಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಕಾಲುಗಳು ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳಿಂದ ದೂರ ಹೋಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಹಾಗಿದ್ದಾಗ ನಾವು ಮತ್ತೆ ವ್ರಜಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದು ಹೇಗೆ? ಮತ್ತೇನು ಮಾಡಬಹುದು? ಹಿತಸುಖದ ಪರಮಪ್ರೀತಿಯವನೇ, ನಿನ್ನ ತುಟಿಗಳ ಅಮೃತದಿಂದ, ನಿನ್ನ ನಗು, ನೋಟ, ಮಧುರಗಾನಗಳಿಂದ ನಮ್ಮ ಹೃದಯದ ದಹನವನ್ನು ಶಮನ ಮಾಡು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ವಿಯೋಗದ ದಾಹದಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟು ಹೋಗಿ, ನಮ್ಮ ಶರೀರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ತಲುಕುತ್ತೇವೆ. ಕಮಲನಯನನೇ, ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದ ಕ್ಷಣದಿಂದಲೂ, ಅದು ಅರಣ್ಯವಾಸಿಗಳ ಪ್ರಿಯವಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಿಗೆ ಕೂಡ ಅಪರೂಪವಾದ ಪ್ರಸಾದ, ನಾವು ಬೇರೆ ಯಾರ ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲಲಾರೆವು. ನೀನು ನಮ್ಮನ್ನೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೀಯೆ. ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯೂ ನಿನ್ನ ಪಾದಧೂಳಿಗೆ ಬಯಸಿ, ನಿನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದರೂ, ನಿನ್ನ ನೋಟಕ್ಕಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಹಾತೊರೆಯುತ್ತಾಳೆ. ನಿನ್ನ ನೋಟಕ್ಕಾಗಿ ಬೇರೆ ದೇವತೆಗಳೂ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ನಾವು ಕೂಡ ನಿನ್ನ ಪಾದಧೂಳಿಗೆ ಶರಣಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ದುಃಖವಿನಾಶಕನಾದ ನೀನು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆ ತೋರಿಸು. ನಾವು ಮನೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನಿನ್ನ ಪಾದಸೇವೆಯನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಪುರುಷಶಿರೋಮಣಿಯೇ, ನಿನ್ನ ನಗು, ನೋಟದಿಗಾಗಿ ನಮ್ಮ ಹೃದಯವು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹಾತೊರೆಯುತ್ತಿದೆ—ನಿನ್ನ ದಾಸಿಯರ ಸೇವೆಯನ್ನು ನಮಗೆ ಅನುಗ್ರಹಿಸು. ನಿನ್ನ ಮುಖವನ್ನು, ಅದನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುವ ವಾಲು, ಕಿವಿಬೊಟ್ಟುಗಳು, ತುಟಿಯ ಅಮೃತ, ನಗುವಿನ ನೋಟ, ಭಯವಿಮೋಚಕವಾದ ನಿನ್ನ ಬಾಹುಗಳು, ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯ ಏಕಮಾತ್ರ ನಿವಾಸವಾದ ನಿನ್ನ ಹೃದಯ—allವನ್ನೂ ನೋಡಿ, ನಾವು ನಿನ್ನ ಸೇವಕರಾಗಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಷ್ಟೇ ಉಳಿದಿದೆ. ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೇ ನಿನ್ನ ಮಧುರವಾದ ಮಾತು, ದಿವ್ಯಚರಿತ್ರೆಗಳಿಂದ ಮೋಹಿತಳಾದ ಹೆಂಗಸು ಯಾರೂ ನಿನ್ನಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗದೆ ಇರಲಾರರು. ನಿನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ನೋಡಿ, ಹಸುಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಮರಗಳು, ಜಿಂಕೆಗಳೂ ಸಂತೋಷದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಇಂಥ ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಿ ಯಾರು ಕಾಡಿಕೊಳ್ಳದೆ ಇರುತ್ತಾರೆ? ನೀನು ವ್ರಜದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ರಕ್ಷಕನಾದ ಪ್ರಾಚೀನ ದೇವರುಗಳಂತೆ, ಭಯ ಮತ್ತು ದುಃಖವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಅವತರಿಸಿದ್ದೀಯೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟ. ಬಾಧೆಪಡುವವರ ಸ್ನೇಹಿತನೇ, ನಿನ್ನ ಕಮಲಪಾಣಿಯನ್ನು ನಮ್ಮ ಬೆನ್ನು ಮತ್ತು ತಲೆ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು ಕರುಣೆ ತೋರಿಸು. ಶುಕ ಮಹರ್ಷಿಯವರು ಹೇಳಿದರು: ಗೋಪಿಯರ ದುಃಖಭರಿತ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ, ಯೋಗೇಶ್ವರನಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಸ್ವಯಂಸಂತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದರೂ, ಹೃದಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಗುತ್ತಾ ಅವರಲ್ಲಿ ಆನಂದವನ್ನು ಕಂಡನು. ಅವರ ಮುಖಗಳಲ್ಲಿ ಆನಂದವಿಲ್ಲದ ನೋಟವನ್ನು ಕಂಡು, ಅಚ್ಯುತನು ನಗುತ್ತಾ, ಹಾಲು ಹೂವಿನಂತೆ ಉಜ್ಜ್ವಲವಾದ ಮುಖದಿಂದ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಅವರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು. ಅನೇಕ ಮಹಿಳೆಯರ ನಡುವೆ ಮುಖ್ಯಳಾದವಳೊಂದಿಗೆ ಹಾಡುತ್ತಾ, ವೈಜಯಂತಿಮಾಲೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಆಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಾ ಸಂಚರಿಸಿದನು. ಗೋಪಿಯರೊಂದಿಗೆ ನದಿಯ ತೀರಕ್ಕೆ ಬಂದು, ತಂಪಾದ ಮರಳು, ಸುಗಂಧಿತ ಹವೆಯಿಂದ ಆನಂದಿಸಿ, ಆಟವಾಡಿದನು. ಗೋಪಿಯರ ಕೈಹಿಡಿದು, ಅಪ್ಪುಗೈ, ಆಟದ ಹೋರಾಟ, ಸಡಿಲವಾದ ಕಡಿಗೆ, ನಖಸ್ಪರ್ಶ, ನಗು, ನೋಟ, ನಗುವಿನಿಂದ ಕೃಷ್ಣನು ಕಾಮದೇವನನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಿ, ವ್ರಜದ ಸುಂದರ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಆನಂದದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಿದನು. ಈ ರೀತಿ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಕೃಷ್ಣನ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಪಡೆದ ಆ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಗೋಪಿಯರು, ತಾವು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಹೆಮ್ಮೆಯನ್ನು ಕಂಡು, ಕೇಶವನು ತಕ್ಷಣವೇ ಅಲ್ಲಿಂದ ಅಂತರಧಾನವಾಯಿತು, ಅವರ ಹೆಮ್ಮೆಯನ್ನು ಶಮನಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಅನುಗ್ರಹಿಸಲು. ಇದರಿಂದ, ದಶಮಸ್ಕಂಧದ ಮೊದಲಾರ್ಧದ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಪರಮಹಂಸರಿಗಾಗಿ ಪೂರ್ಣವಾಯಿತು. ನಾನು ಆ ಪರಮಪುರುಷನಾದ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅವನು ವೇದಗಳ ಸಾರವನ್ನು ಹೂವು ಹಿಂಡುವ ಮೇಣುವಿನಂತೆ ತೆಗೆದು, ತನ್ನ ದಾಸ್ಯರಿಗೆ ಜ್ಞಾನರೂಪ ಅಮೃತವನ್ನು ನೀಡಿದನು, ಲೋಕಭಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು. ಹರಿಯೇ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಆತ್ಮ, ಪ್ರಕೃತಿಯಾದ ಸ್ವಾಮಿ; ಅವನ ಪಾದಗಳೇ ಶರಣು, ಅವನಿಂದಲೇ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅವನೇ ಪರಮಪ್ರಿಯ ಆತ್ಮ, ಅವನಿಂದ ذرಲೂ ಭಯವಿಲ್ಲ; ಇದನ್ನು ತಿಳಿದವನೇ ಜ್ಞಾನಿ, ಹಾಗೆ ತಿಳಿದವನೇ ಗುರು—ಹರಿಯೇ. ನಾರದಮುನಿಯವರು ಹೇಳಿದರು: ಮಹಾಮನ್ವಂತರ ಪುರುಷನೇ, ನಿನ್ನ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ನೀಡಿದೆ. ಈಗ ನಾನು ಒಂದು ರಹಸ್ಯವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳು. ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿ, ಮೃದು ಸ್ವಭಾವದವರ ಬಳಿ ಆಶ್ರಯ ಹುಡುಕುತ್ತಾ, ಆರು ಕಾಲುಗಳ ಸಂಗೀತದ ಮೋಹನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತದೆ; ಮುಂದೆ ಅತೃಪ್ತವಾದ ಕತ್ತೆಗಳ ಗುಂಪು ಇದ್ದರೂ, ಹಿಂದೆ ಬೇಟೆಗಾರನ ಬಾಣದಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡ ಜಿಂಕೆ ಬಂದರೂ, ಅದು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಅರ್ಥ: ಮೃದು ಸ್ವಭಾವದ ಹೆಂಗಸರಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯವು ಹೂವುಗಳ ಸುಗಂಧದಂತೆ ಅಲ್ಪವಾದುದು. ಕಾಮದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಕ್ಷಣಿಕ ಆನಂದಕ್ಕಾಗಿ ಒಬ್ಬನು ಸ್ತ್ರೀಸಂಗದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗಡಿಬಿಡಿಯಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆರು ಕಾಲುಗಳ ಹಾಡಿನಂತೆ, ಹೆಂಗಸಿನ ಮಧುರವಾಣಿ ಕಿವಿಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ಕಾಲದ ಹಿಂಡಿನಂತೆ, ದಿನ-ರಾತ್ರಿ ಜೀವನವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅವಧಿಯನ್ನು ಕಾಲವೆಂಬ ಕತ್ತೆಗಳು ತಿಂದುಹಾಕುತ್ತವೆ. ಹಿಂದೆ, ಮರಣವೆಂಬ ಬೇಟೆಗಾರನು ಬಾಣದಿಂದ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ರಾಜನೇ, ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಬಾಣಬಿದ್ದ ಈ ಆತ್ಮವನ್ನು ನೀನು ನೋಡಬೇಕು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಜಿಂಕೆಗಳ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ನೀನು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳು, ರಥಸಾರಥಿಯಂತೆ. ಹೆಂಗಸುಗಳ ಸಂಗವನ್ನು, ಹಿಂಡಿನ ಹಾಡನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಹಂಸಾಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾ, ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ತೃಪ್ತನಾಗಿ ವಾಪಸ್ಸು ಹೋಗು. ರಾಜನು ಕೇಳಿದನು: ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದುದನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಿ, ಚಿಂತಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಗುರುಗಳು ಇದನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ, ಯಾಕೆ ವಿವರಿಸುವುದಿಲ್ಲ? ನಿನ್ನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ನನ್ನ ದೊಡ್ಡ ಸಂಶಯ ದೂರವಾಗಿದೆ. ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಅಪ್ರಾಪ್ಯವಾದಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳೂ ಗೊಂದಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಯಾವ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುವಾಗ, ಅವನು ಮತ್ತೊಂದು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಆ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ವೇದಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವಿವಾದವಿದೆ: ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮಗಳು ಗುಪ್ತವಾಗಿವೆ, ಸ್ಪಷ್ಟವಲ್ಲ. ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು: ಯಾವ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವುಗಳ ಫಲವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಮೂಲಕ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೆಂಗಸನು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವ ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಿದಂತೆ, ಅವನು ಅದರಲ್ಲೋ ಅಥವಾ ಮತ್ತೊಂದು ದೇಹದಲ್ಲೋ ಕರ್ಮಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. "ನಾನು ಇದುವೇ" ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿರುವುದು, ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವಂತೆ, ಪುನರ್ಜನ್ಮವು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಮನಸ್ಸಿನ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಅದರ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಊಹಿಸುವಂತೆ, ಹಿಂದಿನ ದೇಹದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನ ಚಲನೆಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಈ ದೇಹದಿಂದ ಅನುಭವಿಸದಿದ್ದರೂ, ನೋಡದಿದ್ದರೂ, ಕೇಳದಿದ್ದರೂ, ಯಾವಾಗಲಾದರೂ ಆ ರೂಪವನ್ನು ಒಳಗೇ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ, ರಾಜನೇ, ದೇಹಧಾರಿ ಆತ್ಮವು ದೇಹದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ; ಅನುಭವಿಸದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಮನಸ್ಸು ಗ್ರಹಿಸಲಾರದು. ಮನಸ್ಸೇ ಹಿಂದಿನ ರೂಪಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಭವಿಷ್ಯದ ಹಾಗೂ ಆಗದವುಗಳನ್ನು ಕೂಡ. ನೀನು ಕ್ಷೇಮವಾಗಿರಲಿ. ಇಲ್ಲಿ, ನೋಡದಿದ್ದರೂ, ಕೇಳದಿದ್ದರೂ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವುಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಸ್ಥಳ, ಕಾಲ, ಕರ್ಮವನ್ನು ನೋಡಿ ಊಹಿಸಬೇಕು. ಮನಸ್ಸಿಗೆ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ವಸ್ತುಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬಂದು ಹೋಗುತ್ತವೆ; ಎಲ್ಲರೂ ಇದನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮನಸ್ಸು ಸತ್ತ್ವಗುಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಂಡು, ಭಗವಂತನ ಸಮೀಪವಿರುವಾಗ, ಚಂದ್ರನ ನೆರಳಿನಂತೆ ಅಜ್ಞಾನವು ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ, ಜ್ಞಾನ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ. "ನಾನು" ಮತ್ತು "ನನ್ನದು" ಎಂಬ ಭಾವನೆ, ಬುದ್ಧಿ, ಮನಸ್ಸು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಗುಣಗಳ ಆರಂಭರಹಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರುವಾಗವರೆಗೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿ, ಭಾಗವತದಲ್ಲಿ ವ್ರಜಗೋಪಿಯರ ಪರಮಭಕ್ತಿಯೂ, ಕೃಷ್ಣನ ಲೀಲೆಯೂ, ಆತ್ಮದ ಗುಹ್ಯತತ್ವಗಳೂ, ಪುನರ್ಜನ್ಮದ ರಹಸ್ಯವೂ, ನಾರದ-ರಾಜನ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಯಿತು.