ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಮಹಾ ಪುರಾಣವಾದ ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತದಲ್ಲಿ ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ, ಗೋಪಿಯರು ವೃಂದಾವನದ ಸುಂದರ ಕಾಡನ್ನು ನೋಡಿ, ಚಂದ್ರನ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಹೂವಿನಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿದ್ದ ಕಾಡನ್ನು, ಯಮುನೆಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಮರಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಬೀಸುವ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಅವರೊಡನೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, "ಇನ್ನು ವಿಳಂಬ ಮಾಡಬೇಡಿ," ಎಂದು ಗೋಪಿಯರಿಗೆ ಹೇಳಿದರು. "ನೀವು ಪುನಃ ಗೋಪಗಳ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ನಿಮ್ಮ ಪತಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರೀತಿ ಹಾಗೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸೇವೆ ಮಾಡಿ; ಹಸುಗಳು, ಮಕ್ಕಳು ಅಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ—ಹೋಗಿ ಅವರಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡಿ, ಹಸುವನ್ನು ಹಾಲು ಹಿಂಡಿ," ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದರು. ಅಥವಾ, "ನೀವು ನನ್ನ ಮೇಲಿನ ಆಳವಾದ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದರೆ, ಅದು ಸಹಜ, ಏಕೆಂದರೆ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ನನ್ನತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ," ಎಂದು ಕೃಷ್ಣ ಹೇಳಿದರು. "ಮಹಿಳೆಯರ ಗರಿಷ್ಠ ಧರ್ಮ ಎಂದರೆ ಪತಿಗೆ ನಿಷ್ಕಳಂಕ ಸೇವೆ, ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಕಾಳಜಿ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪೋಷಣೆ ನೀಡುವುದು." ಅವರು ಇನ್ನೂ ಹೇಳಿದರು: "ಪತಿ ದುಷ್ಟ ಸ್ವಭಾವದವನು, ದುರ್ಬಲ, ವೃದ್ಧ, ಮೂಢ, ರೋಗಿ ಅಥವಾ ಬಡವನೇ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಪವಿತ್ರತೆಯನ್ನು ಬಯಸುವ ಮಹಿಳೆಯರು ಪತಿಯನ್ನು ತೊರೆಯಬಾರದು." "ಧರ್ಮವಂತ ಮಹಿಳೆಗೆ ಪತಿಯಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಪುರುಷನೊಡನೆ ಸಂಭೋಗವು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ; ಅದು ಅಪಕೀರ್ತಿ, ದುಃಖ, ಭಯ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರ ಬಳಿಯೂ ತಿರಸ್ಕೃತವಾಗುತ್ತದೆ." ಕೃಷ್ಣ ಮುಂದುವರೆದು, "ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳುವುದು, ನೋಡುವುದು, ಧ್ಯಾನಿಸುವುದು, ಹಾಡುವುದು—ಇವುಗಳಿಂದಲೇ ಭಕ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ದೇಹದ ಸಮೀಪದಿಂದ ಅಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ನಿಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ," ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಶುಕ ಮಹರ್ಷಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ: ಗೋವಿಂದನ ಕಠಿಣ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಗೋಪಿಯರು, ಅವರ ಆಶೆಗಳು ಭಂಗವಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಆಳವಾದ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ಭಯದಿಂದ ಕಂಗಾಲಾದರು. ಅವರು ಮುಖವನ್ನು ತೊಳೆದರು, ಉಸಿರಾಟದಿಂದ ಬಾಯಿಯು ಬಿರುಕಾಗಿತ್ತು, ಪಾದಗಳಿಂದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುತು ಹಾಕಿದರು, ಅವರ ಎದೆಗೆ ಅಳುವಿನ ನೀರು ಮತ್ತು ಕುಂಕುಮ ಮಿಶ್ರಿತವಾಗಿ ಹರಿದು, ಮೌನವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನಿಗಾಗಿ ಆಳವಾದ ತವಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿ ಉಂಟಾಯಿತು. ಕಣ್ಣಿನ ನೀರನ್ನು ತೊಳೆದು, ಶೋಕದಿಂದ ಶಬ್ದ ಹತ್ತಿರ ಬಂದರೂ, ಭಕ್ತಿಯು ತುಂಬಿದ ಗೋಪಿಯರು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾತು ಹೇಳಿದರು. ಗೋಪಿಯರು ಭಗವಂತನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು: "ಪ್ರಭು, ಇಂತಹ ಕಠಿಣ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಬೇಡಿ! ಇದು ನಿಮಗೆ ತಕ್ಕದ್ದಲ್ಲ. ನಾವು ಎಲ್ಲವನ್ನು ತೊರೆದು ನಿಮ್ಮ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ. ಭಕ್ತರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿ, ನಮ್ಮನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಬೇಡಿ, ಹೇಗೆ ಪರಮಾತ್ಮನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸುವವರನ್ನು ತೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲವೋ ಹಾಗೆ." "ನೀವು ಧರ್ಮವನ್ನು ಬೋಧಿಸುವವರು, ಮಹಿಳೆಯ ಧರ್ಮ ಪತಿ, ಮಕ್ಕಳು, ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದೀರಿ. ಅದು ಸರಿ. ಆದರೆ, ಪ್ರಭು, ನೀವೇ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಆತ್ಮ, ಆತ್ಮೀಯ ಸ್ನೇಹಿತ, ಪ್ರಿಯವಾದವರು." "ಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ನಿಮ್ಮಲ್ಲೇ ಇಡುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಪತಿ, ಮಕ್ಕಳು, ಇತರರು ದುಃಖವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪರಮಾತ್ಮಾ, ನಮ್ಮ ಬಹುಕಾಲದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕಡಿದುಹಾಕಬೇಡಿ, ಕಮಲನೇತ್ರ!" "ನಿಮ್ಮಿಂದ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಕದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದೀರಿ, ಅವು ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುವುದಿಲ್ಲ, ಕೈಗಳು ಗೃಹ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದಿಲ್ಲ, ಪಾದಗಳು ನಿಮ್ಮ ಪಾದಗಳಿಂದ ದೂರ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಾವು ವ್ರಜಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಹೋಗುವುದು? ಇನ್ನೇನು ಮಾಡುವುದು?" "ಪ್ರಿಯನೇ, ನಿಮ್ಮ ತುಟಿಗಳ ಅಮೃತ, ನಗುವು, ದೃಷ್ಟಿ, ಮಧುರ ಗಾನದಿಂದ ನಮ್ಮ ಹೃದಯದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ವಿಯೋಗದ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟು, ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಪಾದಗಳಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತೇವೆ, ಈ ದೇಹವನ್ನು ತೊರೆದು." "ಕಮಲನೇತ್ರ, ನಿಮ್ಮ ಪಾದಗಳ ಸ್ಪರ್ಶವು—ಲಕ್ಷ್ಮಿಗೂ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ದೊರಕಿದದ್ದು—ನಮ್ಮನ್ನು ಇತರ ಯಾರ ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ನಿಮ್ಮ ಮೋಹದಿಂದ." "ಲಕ್ಷ್ಮಿಯೂ ನಿಮ್ಮ ಪಾದದ ಧೂಳಿಗೆ ಆಳವಾದ ಆಸೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಳು; ನಿಮ್ಮ ವಕ್ಷಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರೂ, ನಿಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಬಯಸಿದಳು. ದೇವತೆಗಳೂ ನಿಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಾವು ಸಹ ನಿಮ್ಮ ಪಾದದ ಧೂಳಿಗೆ ಶರಣಾಗಿದ್ದೇವೆ." "ಆದ್ದರಿಂದ, ದುಃಖವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವವನೇ, ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಅನುಗ್ರಹ ಮಾಡಿ. ನಾವು ಮನೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನಿಮ್ಮ ಪಾದಸೇವೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ. ಸುಂದರ ನಗುವು, ದೃಷ್ಟಿಗೆ ತವಕದಿಂದ ನಮ್ಮ ಹೃದಯ ಸುಟ್ಟುಹೋಗುತ್ತಿದೆ—ನಿಮ್ಮ ದಾಸ್ಯವನ್ನು ನೀಡು." "ನಿಮ್ಮ ಮುಖವನ್ನು, ಕೂದಲಿನ ಲಲಿತ ತಿರುವು, ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲುವ ಕುಂಡಲಗಳು, ತುಟಿಗಳ ಅಮೃತ, ನಗುವಿನ ದೃಷ್ಟಿ, ಭಯವಿಲ್ಲದ ಕೈಗಳು, ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ವಾಸಸ್ಥಳವಾದ ವಕ್ಷಸ್ಥಳ—all ಇವುಗಳನ್ನು ಕಂಡು, ನಾವು ನಿಮ್ಮ ಸೇವಕರಾಗಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ." "ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿರುವ ಯಾವ ಮಹಿಳೆಯು ನಿಮ್ಮ ಮಧುರ ವಾಣಿ, ದಿವ್ಯ ಕ್ರೀಡೆಗಳಿಂದ ಮೋಹಿತರಾಗುವುದಿಲ್ಲ? ನಿಮ್ಮ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹಸುಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಮರಗಳು, ಮೃಗಗಳು ಕೂಡ ಸಂತೋಷದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಾರೆ; ಹೀಗಿದ್ದರೆ, ಯಾರಿಗೆ ಮನಸ್ಸು ಕುಸಿಯದು?" "ನೀವು ವ್ರಜದಲ್ಲಿ ಭಯ ಮತ್ತು ದುಃಖವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಪ್ರಾಕಟರಾಗಿದ್ದೀರಿ, ದೇವತೆಗಳ ರಕ್ಷಕನಂತೆ. ದುಃಖಪೀಡಿತರಿಗೆ ಸ್ನೇಹಿತನಾದ ನೀನು, ನಿಮ್ಮ ಕಮಲಪಾದವನ್ನು ನಮ್ಮ ತವಕದಿಂದ ಸುಡುವ ಎದೆ ಮತ್ತು ತಲೆಗೆ ಇರಿಸು." ಶುಕ ಮಹರ್ಷಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಗೋಪಿಯರ ದುಃಖಭರಿತ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಯೋಗೇಶ್ವರ, ಸ್ವಯಂ ತೃಪ್ತನಾದರೂ, ಮೃದು ನಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಗೋಪಿಯರನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದರು. ಅಚ್ಯುತನು, ಗೋಪಿಯರ ಮಧ್ಯೆ, ಅವರ ಮುಖಗಳು ನಗುವಿನಿಂದ ವಿಕಾಸಗೊಂಡಿದ್ದಾಗ, ಜಸ್ಮಿನ್ ಹೂವಿನಂತೆ ಪಾಂಡುರ ನಗೆಯೊಂದಿಗೆ, ಚಂದ್ರನು ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಹೊಳೆಯುವಂತೆ, ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದನು. ಅನೇಕ ಗೋಪಿಯರು ಹಾಡುತ್ತ, ಕೃಷ್ಣನು ವೈಜಯಂತಿ ಹಾರ ಧರಿಸಿ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತ, ಕಾಡನ್ನು ಅಲಂಕೃತಗೊಳಿಸಿದರು. ಗೋಪಿಯರೊಂದಿಗೆ ನದಿತೀರದ ತಂಪಾದ ಮರಳು ಮೇಲೆ, ಕಮಲದ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಹೊತ್ತ ಮೃದುವಾದ ಗಾಳಿ, ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡಿತು. ವಿಶಾಲವಾದ ಭುಜಗಳು, ಅಪ್ಪುಗೆಯು, ಆಟದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟುಹಿಡಿಯುವುದು, ಸಡಿಲವಾದ ಬಟ್ಟೆಗಳು, ನಖಗಳ ಸ್ಪರ್ಶ, ನಗುವು, ದೃಷ್ಟಿ, ನಗುವಿನೊಂದಿಗೆ, ಕೃಷ್ಣನು ಕಾಮದೇವನನ್ನು ಉಲ್ಲಾಸಗೊಳಿಸಿ, ವ್ರಜದ ಸುಂದರ ಗೋಪಿಯರಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಈ ರೀತಿ, ಮಹಾತ್ಮ ಕೃಷ್ಣನ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಪಡೆದ ಗೋಪಿಯರು, ತಮ್ಮನ್ನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಭಾಗ್ಯವಂತರು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರು. ಆದರೇನು, ಅವರಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಗರ್ವವನ್ನು ಕಂಡು, ಕೇಶವನು ತಕ್ಷಣ ಅಲ್ಲಿಂದ ಅಂದಾಜಿಸಿ, ಅವರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಲು, ಅನುಗ್ರಹ ನೀಡಲು ಅಡಗಿಕೊಂಡನು. ಇದರಿಂದ, ಮೊದಲನೆಯ ಭಾಗದ ಹತ್ತನೆಯ ಸ್ಕಂಧದ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂಭತ್ತನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ—ಪರಮಹಂಸರಿಗೆ ಪವಿತ್ರವಾದ ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತ ಮಹಾಪುರಾಣ. ಆ ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ—ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಕೃಷ್ಣ, ವೇದಗಳ ಸಾರವನ್ನು ಹಿಂಡಿದ ಜೇನುಹುಳು ಹೀಗಿರುವಂತೆ, ತನ್ನ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಜ್ಞಾನಾಮೃತವನ್ನು ನೀಡಿದನು, ಭವ ಭಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿದನು. ಹರಿ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಆತ್ಮ; ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸ್ವಾಮಿ; ಅವರ ಪಾದವೇ ಜನರಿಗೆ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣೆ. ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ ಆತ್ಮ; ಅವರಿಂದ ಸಣ್ಣ ಭಯವೂ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಇದನ್ನು ಅರಿಯುವವನು ಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಹರಿ ಸ್ವತಃ ಆ ಜ್ಞಾನಿಯು. ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು: "ಓ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುರುಷ, ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ನೀಡಲಾಗಿದೆ; ಈಗ ನಾನು ಹೇಳುವ ಗುಪ್ತವಾದ ವಿಷಯವನ್ನು ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳಿ." "ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಜೀವಿ, ಮೃದು ಸ್ವಭಾವದವರಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತ, ಆರು ಕಾಲುಗಳವವರ ಮಧುರ ಗಾನಕ್ಕೆ ಆಕರ್ಷಿತನಾಗಿ, ಅದರ ಧ್ವನಿಗೆ ತವಕದಿಂದ ಮುಂದೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಮುಂದೆ ಎಂದಿಗೂ ತೃಪ್ತಿಯಾಗದ ಈಕಳ ಗುಂಪುಗಳಿವೆ; ಹಿಂದಿನಿಂದ, ಬೇಟಗಾರನ ಬಾಣದಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡಿರುವ ಜಿಂಕೆಯು ಅವನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತದೆ." "ಇದರಲ್ಲಿ ಅರ್ಥವೇನುಂದರೆ: ಮೃದು ಸ್ವಭಾವದ ಮಹಿಳೆಯರ ನಡುವೆ, ಆಶ್ರಯವು ಹೂವಿನ ವಾಸನೆಯಂತೆ—ಅತಿ ಕ್ಷಣಿಕ. ಕಾಮದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಕ್ಷಣಿಕ ಆನಂದವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತ, ಮನಸ್ಸು ಸಂಭೋಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತದೆ. ಆರು ಕಾಲುಗಳವವರ ಹಾಡಿನಂತೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಮಧುರ ಮಾತು ಕಿವಿಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ, ಈಕಳ ಗುಂಪಿನಂತೆ, ಕಾಲವು ಜೀವನವನ್ನು ದಿನ-ರಾತ್ರಿ ತಿನ್ನುತ್ತದೆ, ಮನಸ್ಸು ಮನೆಯ ಆನಂದದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದಾಗ. ಹಿಂದಿನಿಂದ, ಬೇಟಗಾರನಂತೆ, ಮರಣವು ಬಾಣದಿಂದ ಹೊಡೆಯುತ್ತದೆ. ರಾಜನೇ, ನೀನು ಮನಸ್ಸು ಕಂಗೊಂಡು, ಈ ಆತ್ಮವನ್ನು ನೋಡಬೇಕು." "ಆದ್ದರಿಂದ, ಜಿಂಕೆದ ವರ್ತನೆ ನೋಡಿಕೊಂಡು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸು, ರಥದ ಚಾಲಕನು ಪಕ್ಕಳ ಹಿಡಿದಂತೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಗ ಮತ್ತು ಗುಂಪಿನ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಹಂಸನ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊ, ತೃಪ್ತಿಯಿಂದ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹಿಂತಿರುಗು." ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು: "ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ನಾನು ಭಗವಂತನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮನನ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ಗುರುಗಳು ಇದನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ, ಏಕೆ ವಿವರಿಸುವುದಿಲ್ಲ?" "ನಿಮ್ಮ ಮಾತಿನಿಂದ ನನ್ನ ದೊಡ್ಡ ಸಂಶಯವು ಹೋಗಿದೆ. ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ತಲುಪದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಋಷಿಗಳೂ ಗೊಂದಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ." "ಯಾವ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಈ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವೆವೋ, ದೇಹವನ್ನು ತೊರೆದು, ಮತ್ತೊಂದು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ." "ವೇದಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಈ ವಿವಾದವಿದೆ: ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯಗಳು ಗುಪ್ತವಾಗಿವೆ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ." ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು: "ಯಾವ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುವೆವೋ, ಆ ಕಾರ್ಯಗಳ ಫಲವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಮೂಲಕ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ." ಇಂತಹ ಪವಿತ್ರ ಅಧ್ಯಾಯದ ಕಥನವು ಇಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.