ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ವ್ರಜದ ಕೆಲವು ಗೋಪಿಕೆಯರು ತಮ್ಮ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಬರಲಾಗದೆ ಇದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವರ ಮನಸ್ಸುಗಳೆಲ್ಲಾ ಕೃಷ್ಣನಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗಿದ್ದವು. ಅವರು ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಪ್ರಿಯ ಕೃಷ್ಣನ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲೇ ತೊಡಗಿದ್ದರು. ಪ್ರಿಯನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿರುವ ದುಃಖವು ಅವರಿಗೆ ಸಹಿಸಲಾರದಂತಾಗಿತ್ತು; ಆ ತೀವ್ರ ವ್ಯಾಕುಲತೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳು, ದುಃಶುಭಗಳು ಕರಗಿಹೋದವು. ಆ ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಅವರು ಅವಿನಾಶಿಯಾದ ಭಗವಂತನೊಂದಿಗಿನ ಏಕ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರು. ಆ ಪರಮಾನಂದದಿಂದ ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ದುಃಖಗಳು ದೂರವಾದವು. ಈ ರೀತಿ, ಪರಮಾತ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರೇಮದ ಭಾವದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆ ಗೋಪಿಕೆಯರು, ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಕೃತ ದೇಹವನ್ನು ತೊರೆದು, ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದರು. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ರಾಜ ಪರೀಕ್ಷಿತನು ಶುಕಮುನಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದನು: "ಮಹರ್ಷೇ, ವ್ರಜದ ಆ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಪರಮ ಪ್ರಿಯನಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದರು, ಬ್ರಹ್ಮನಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ಗುಣಗಳ ಮೇಲೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಇಟ್ಟವರಲ್ಲಿ ಗುಣಗಳ ಪ್ರವಾಹವು ಹೇಗೆ ನಿಲ್ಲಬಹುದು?" ಅದಕ್ಕೆ ಶುಕಮುನಿಯವರು ಉತ್ತರಿಸಿದರು: "ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ನಾನು ಈಗಾಗಲೇ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಹೇಗೆ ದುಷ್ಟನಾದ ಶಿಶುಪಾಲನು ಸಹ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು ಎಂಬುದನ್ನು ನೀನು ಕೇಳಿದ್ದೀಯಲ್ಲ. ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸಿದವನೂ ಉದ್ಧರಿತನಾದರೆ, ಅವನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಧ್ಯಾನಿಸಿದವರಿಗಂತೂ ಯಾವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಪರಮಗತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ! ಪರಮಾತ್ಮನು, ಜನಾಂಗದ ಪರಮ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ, ಅವ್ಯಯ, ಅವ್ಯಕ್ತ, ಗುಣಾತೀತನಾದರೂ, ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳ ಆತ್ಮರೂಪಿಯಾಗಿ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಯಾರು ತಮ್ಮ ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಭಯ, ಸೌಹಾರ್ದ, ಐಕ್ಯ, ಸ್ನೇಹ ಇವುಗಳನ್ನು ಸದಾ ಹರಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಅವನಲ್ಲಿ ಲೀನರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಇದರಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗಬಾರದು. ಈ ರೀತಿ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೃಷ್ಣನೇ, ಅವ್ಯಯನು, ಎಲ್ಲಾ ಯೋಗಿಗಳ ಗುರು, ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಆಗ, ವ್ರಜದ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೃಷ್ಣನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ವಾಗ್ಮಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಭಗವಂತನು ಸುಂದರವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಅವರನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸಿದನು. ಅವನು ಹೇಳಿದನು: "ಸ್ವಾಗತ, ಧನ್ಯೆಯರೇ! ನಿಮಗೆ ಏನು ಸೇವೆ ಮಾಡಲಿ? ವ್ರಜದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆಯೆ? ನಿಮಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಬರಲು ಕಾರಣವೇನು? ಈ ರಾತ್ರಿ ಭಯಾನಕವಾಗಿದೆ, ಕ್ರೂರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿವೆ. ನೀವು ವ್ರಜಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಬಿಡಿ; ಇಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದು ನಿಮಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ತಾಯಂದಿರು, ತಂದೆ, ಮಕ್ಕಳು, ಸಹೋದರರು, ಗಂಡರು ಎಲ್ಲರೂ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಕಳೆಗುಂದಿಸಬೇಡಿ. ನೀವು ಈಗ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದಂತೆ, ಚಂದ್ರನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದಂತೆ, ಮತ್ತು ಯಮುನಾ ನದಿಯ ತೀರವನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೀರಿ. ಈಗ ವಿಳಂಬ ಮಾಡದೇ ವ್ರಜಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ, ನಿಮ್ಮ ಗಂಡರಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸೇವೆ ಮಾಡಿ. ಹಸುವಿನ ಕರುಗಳು, ಮಕ್ಕಳು ಅಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ಹೋಗಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಹಾಲು ಕುಡಿಸಿ. ಅಥವಾ, ನನಗೆ ಇರುವ ನಿಮ್ಮ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನೀವು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿರಬಹುದು; ಇದು ಸಹಜವೇ, ಏಕೆಂದರೆ ಎಲ್ಲರೂ ನನ್ನ ಕಡೆ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪರಮ ಧರ್ಮ ಎಂದರೆ ಗಂಡನಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸೇವೆ ಮಾಡುವುದು, ಬಂಧುಗಳ ಪಾಲನೆ, ಮಕ್ಕಳ ಪೋಷಣೆ. ಗಂಡನು ದುಷ್ಟನಾದರೂ, ದುರ್ದೈವಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ವೃದ್ಧನಾದರೂ, ಜಡನಾದರೂ, ರೋಗಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ದರಿದ್ರನಾದರೂ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಯಸುವ ಮಹಿಳೆಯರು ಅವನನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬಾರದು. ಪತಿವ್ರತಾ ಮಹಿಳೆಗೆ ಗಂಡನಲ್ಲದವನೊಂದಿಗೆ ಸಂಗಮ ಹೊಂದಿದರೆ ಸ್ವರ್ಗ ದೊರೆಯದು, ಅಪಕೀರ್ತಿ, ಕ್ಷುದ್ರ ಫಲ, ಭಯ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲೆಡೆ ನಿಂದನೆ ಮಾತ್ರ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳುವುದು, ನೋಡುವುದು, ಧ್ಯಾನಿಸುವುದು, ಅಥವಾ ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಡುವುದು—ಇವುಗಳಿಂದಲೇ ಭಕ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ದೇಹಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಿಂದಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ನೀವು ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ. ಶುಕಮುನಿಯವರು ವಿವರಿಸಿದರು: ಗೋವಿಂದನ ಈ ಕಠಿಣ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಗೋಪಿಕೆಯರು ಭಂಗಗೊಂಡರು. ಅವರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಭಾರವಾದ ದುಃಖ, ನಿರಾಶೆಯು ತುಂಬಿತು. ಅವರು ಅತಿಯಾದ ವ್ಯಾಕುಲತೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದರು. ತಮ್ಮ ಮುಖವನ್ನು ಒರೆದು, ಉಸಿರಾಟದಿಂದ ಬತ್ತಿಹೋದ ತುಟಿಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಂಡು, ನೆಲವನ್ನು ಪಾದಗಳಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸಿದರು. ಅವರ ಹೃದಯದ ಆಕ್ರಂದನದಿಂದ ಕಂಠವು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಬಿಗಿದುಕೊಂಡಿತು; ಕಣ್ಣೀರು ಆಭರಣಗಳ ಕೆಂಪಿನಿಂದ ಮಿಶ್ರವಾಗಿ ಅವರ ವಕ್ಷಸ್ಥಲವನ್ನು ತೇವಗೊಳಿಸಿತು. ಅವರು ಮೌನವಾಗಿಯೇ ನಿಂತರು, ಪ್ರಿಯ ಕೃಷ್ಣನಿಗಾಗಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಇತರ ಎಲ್ಲ ಆಸೆಗಳನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದರು. ಆಗ, ಗೋಪಿಕೆಯರು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು: "ಪ್ರಭು, ಈ ರೀತಿ ಕಠಿಣವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಬೇಡಿ! ಇದು ನಿಮಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ. ನಾವು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ ನಿಮ್ಮ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ. ಭಕ್ತರನ್ನು ನೀವು ತಿರಸ್ಕರಿಸಬಾರದು; ಹೇಗೆ ಪರಮಾತ್ಮನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸುವವರನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ ಹಾಗೆ. ನೀನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಬೋಧಿಸುವವನು; ಹೆಂಗಸಿನ ಧರ್ಮ ಗಂಡ, ಮಕ್ಕಳು, ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಮಾಡುವುದು ಎಂದಿದ್ದೀಯಲ್ಲ. ಹೌದು, ಅದು ಸತ್ಯ. ಆದರೆ, ಪ್ರಭು, ನೀನೇ ಎಲ್ಲರ ಆತ್ಮ, ಸ್ನೇಹಿತ, ಪರಮ ಪ್ರಿಯ. ಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ನಿನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗಂಡ, ಮಕ್ಕಳು, ಬಂಧುಗಳು—all ದುಃಖವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಕೃಪೆಮಾಡು ದೇವಾ; ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ನಾವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೊತ್ತಿರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಬೇಡ, ಕಮಲನಯನ. ನಿನ್ನಿಂದ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸುಗಳು ಕದ್ದೊಯ್ಯಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಲಾರದು, ಕೈಗಳು ಮನೆ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದಿಲ್ಲ, ಕಾಲುಗಳು ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳಿಂದ ದೂರ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ನಾವು ಹೇಗೆ ವ್ರಜಕ್ಕೆ ಹೋಗಬಹುದು? ನಾವು ಇನ್ನೆನು ಮಾಡಬಹುದು? ಪ್ರಿಯನೇ, ನಿನ್ನ ತುಟಿಗಳ ಅಮೃತದಿಂದ, ನಗುವಿನಿಂದ, ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಮಧುರ ಸಂಗೀತದಿಂದ ನಮ್ಮ ಹೃದಯದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸು. ಇಲ್ಲವಾದರೆ, ವಿಯೋಗದ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟು, ನಾವು ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳನ್ನು ತಲುಪುತ್ತೇವೆ, ಈ ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡುತ್ತೇವೆ. ಕಮಲನಯನ, ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸುಗಳು ಆನಂದಪಟ್ಟ ನಂತರ, ನಾವು ಯಾರ ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ, ನಿನ್ನ ಮೋಹದಿಂದ. ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಿಗೂ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಸಿಗುವ ಆ ಪಾದಗಳ ಸ್ಪರ್ಶ ನಮಗೆ ದೊರೆತಿದೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಿಯೇ ನಿನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರೂ, ನಿನ್ನ ಪಾದಧೂಳಿಗಾಗಿ ಹಂಬಲಿಸಿದ್ದಳು; ನಿನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಗಾಗಿ ಇತರ ದೇವತೆಗಳೂ ಹಾತೊರೆಯುತ್ತಾರೆ. ನಾವು ಸಹ ನಿನ್ನ ಪಾದಧೂಳಿಗೆ ಶರಣಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಆದರಿಂದ, ದುಃಖವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವವನೇ, ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ದಯೆಮಾಡು. ಮನೆ, ಬಂಧುಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಬಿಟ್ಟು, ನಿನ್ನ ಸೇವೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ. ಪುರುಷಶಿರೋಮಣಿಯೇ, ನಿನ್ನ ಸುಂದರ ನಗು, ದೃಷ್ಟಿಗಾಗಿ ನಮ್ಮ ಹೃದಯ ದಹನವಾಗುತ್ತಿದೆ; ನಮ್ಮನ್ನು ನಿನ್ನ ದಾಸ್ಯ ಸೇವೆಗೆ ಅಂಗೀಕರಿಸು. ನಿನ್ನ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ನಿನ್ನ ಕೂದಲು, ಕಿವಿಮಣಿಗಳು, ತುಟಿಗಳ ಅಮೃತ, ನಗುವಿನ ದೃಷ್ಟಿ, ಭಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಭುಜಗಳು, ಲಕ್ಷ್ಮಿಯೇ ವಾಸಿಸುವ ನಿನ್ನ ವಕ್ಷಸ್ಥಲ—all ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿನ್ನ ಸೇವೆಗೆ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ನಿನ್ನ ಮಧುರ ವಾಕ್ಯ ಮತ್ತು ದಿವ್ಯ ಲೀಲೆಗೆ ಮೋಹಿತರಾಗದ ಹೆಂಗಸು ಯಾರೂ ಇರಲಾರರು. ನಿನ್ನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹಸುಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಮರಗಳು, ಜಿಂಕೆಗಳು—all ಆನಂದದಿಂದ ನೋಡುತ್ತವೆ. ಹಾಗಿರುವಾಗ, ನಾವು ಹೇಗೆ ದೂರ ಇರಬಹುದು? ನೀನು ವ್ರಜದಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿದ್ದೇ ಭಯವನ್ನು, ದುಃಖವನ್ನು ದೂರಮಾಡಲು, ದೇವತೆಗಳ ರಕ್ಷಕನಾದ ಆದಿ ದೇವರಂತೆ. ದುಃಖಿತರಿಗೆ ಸ್ನೇಹಿತನಾದ ನೀನು, ನಿನ್ನ ಕಮಲದ ಕೈಯನ್ನು ನಮ್ಮ ಹೃದಯದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು, ನಮ್ಮ ವ್ಯಾಕುಲತೆಯನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸು. ಶುಕಮುನಿಯವರು ಹೇಳಿದರು: ಗೋಪಿಕೆಯರ ಈ ವ್ಯಾಕುಲ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಯೋಗೇಶ್ವರನಾದ ಭಗವಂತನು, ಸ್ವಯಂ ತೃಪ್ತನಾದರೂ, ದಯೆಯಿಂದ ನಗಿದನು ಮತ್ತು ಅವರೊಡನೆ ಆನಂದಿಸಿದನು. ಗೋಪಿಕೆಯರು ಹರ್ಷದಿಂದ ಮುಗುಳುನಗುತ್ತಿರುವ ಮುಖಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಕರ್ಷಿತರಾದಾಗ, ಅಚ್ಯುತನು, ಹಸಿರು ವೈಜಯಂತಿ ಮಾಲೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿ, ನಗುವಿನಿಂದ ಕಿರಣಿಸುತ್ತ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು. ಅವನು ಅವರೊಡನೆ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದನು, ಅವರು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅವನು ಹಾಡಿದನು, ಅರಣ್ಯವು ಆಲಂಕೃತವಾದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರ, ಗೋಪಿಕೆಯರೊಡನೆ ನದಿತೀರಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಶೀತಲವಾದ ಮರಳಿನ ತೀರದಲ್ಲಿ, ಸುಗಂಧಯುಕ್ತ ಹಗುರವಾದ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ, ಕಮಲದ ಪರಿಮಳದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ ಆನಂದಿಸಿದನು. ಕೈಗಳನ್ನು ಚಾಚಿ, ಅಪ್ಪುಗೆ, ಆಟ, ಸಡಿಲವಾದ ಕಟಿಬಂಧ, ನಖಗಳ ಸ್ಪರ್ಶ, ನಗು, ದೃಷ್ಟಿ, ನಗುವಿನ ಮೂಲಕ ಕೃಷ್ಣನು ಕಾಮದೇವನನ್ನೇ ಪ್ರಚೋದಿಸಿದನು; ವ್ರಜದ ಸುಂದರಿಯರು ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿದರು. ಈ ರೀತಿ, ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಪಡೆದ ಆ ಗೋಪಿಕೆಯರು, ತಾವು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಂತ ಧನ್ಯೆಯೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತವಾದ ಅಹಂಕಾರ ಹುಟ್ಟಿತು. ಅದನ್ನು ಕಂಡು, ಕೇಶವನು ತಕ್ಷಣವೇ ಅಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದನು, ಅವರ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ನೀಡಲು. ಇದರಿಂದ, ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತ ಮಹಾಪುರಾಣದ ದಶಮಸ್ಕಂಧದ ಮೊದಲಾರ್ಧದ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಪೂರ್ಣವಾಯಿತು.