ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಯೋಗವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವ ಯೋಗಿಯು, ನನ್ನಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಯಾವುದೇ ಅಡ್ಡಿ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಕುಲತೆಗಳಿಂದ ಅಶಾಂತನಾಗದೆ, ಆಸೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಆನಂದವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಪ್ರಿಯತಮನು ದೂರ ಹೋಗಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿಯದೆ, ಅವಳ ಪ್ರಿಯ ಪತ್ನಿ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ; ಅವಳ ವರಹೋಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಅವಳು ಹಿಂದಿನಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ, ಪತ್ನಿ ತನ್ನ ಪತಿಯ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವಾಗ ಅವನು ಹಿಂದಿನಂತೆ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ, ಅವಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ತುಂಬಿತು. ಅವಳು ತನ್ನ ಹಂದಿರದಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಹರಣಿಯಂತೆ ಕಂಗಾಲಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಳು. ತನ್ನ ನೆರವಿಲ್ಲದ ದುಃಖದಲ್ಲಿ, ಸ್ನೇಹಿತರಿಲ್ಲದೆ, ಆಕೆ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೃದಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಕೊಂಡು, ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಅಳಲುತ್ತಾ, ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ಸುರಿಸಿದಳು. ಅವಳು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡಿದಳು: “ಏ ರಾಜರ್ಷಿಯೇ, ಎದ್ದು ಬನ್ನಿ! ನೀವು ಈ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಭೂಮಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು; ಇದು ದುರಾತ್ಮ ದೋಚುಗಾರರು ಮತ್ತು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಪತನದಿಂದ ಭಯಪಡುತ್ತಿದೆ.” ಹೀಗೆ ಅಳುತ್ತಾ, ಆ ಯುವತಿ ತನ್ನ ಪತಿಯ ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಾ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೋದಳು; ಅವನು ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಬಿದ್ದು, ಆಕೆ ಅಳಲುತ್ತಾ ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ಹರಿಸಿದಳು. ಅವಳು ಮರದ ಚಿತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ತನ್ನ ಪತಿಯ ದೇಹವನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಳು. ಅವನೊಂದಿಗೆ ಅಗ್ನಿಗೆ ಸೇರುವ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಅಳಲುತ್ತಾ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಳು. ಅಲ್ಲಿ, ಅವಳ ಹಿಂದಿನ ಒಬ್ಬ ಸ್ನೇಹಿತ, ಆತ್ಮಜ್ಞ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಮೃದುವಾಗಿ ಆಕೆಯನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿದನು. ಅವನು ಆಕೆಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: “ನೀನು ಯಾರು? ಯಾರದು? ನೀನು ಯಾರಿಗಾಗಿ ಅಳುತ್ತಿದ್ದೀಯೋ, ಅವನು ಯಾರು? ನೀನು ನನನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೀಯಾ? ನಾವು ಒಮ್ಮೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಿದ್ದೆವು.” ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮುಂದುವರೆದು ಹೇಳಿದನು: “ಸ್ನೇಹಿತೆ, ನೀನು ನಿನ್ನನ್ನು ನನ್ನ ಅಪರಿಚಿತ ಸಂಗಾತಿಯಾಗಿ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೀಯೇ? ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಭೌತಿಕ ಸುಖಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡು ಬೇರೆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದೆಯೆಂದು ನೆನಪಿದೆಯೇ?” “ಓ ಮಹಾತ್ಮೆ, ನಾನು ಮತ್ತು ನೀನು ಹಂಸರಂತೆ, ಮನಸ್ಸಿನ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ಬೇರ್ಪು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಭೌತಿಕ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಹೋದೆ. ಅಲ್ಲಿ, ನೀನು ಒಂದು ಮಹಿಳೆಯು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಕಂಡೆ.” “ಅಲ್ಲಿ ಐದು ತೋಟಗಳು, ಒಂಬತ್ತು ಬಾಗಿಲುಗಳು, ಒಬ್ಬ ರಕ್ಷಕ, ಮೂರು ಕೋಣೆಗಳು, ಆರು ಕುಟುಂಬಗಳು, ಐದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು, ಐದು ಸ್ವಭಾವಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಆ ಮಹಿಳೆಯ ನಿವಾಸ. ಐದು ಇಂದ್ರಿಯ ವಿಷಯಗಳು ಸುಖಗಳಾಗಿವೆ; ಒಂಬತ್ತು ಬಾಗಿಲುಗಳು ಪ್ರಾಣಚಾನಲ್‌ಗಳು; ಜಠರಾಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಆಹಾರವು ಕೋಣೆಗಳು; ಕುಟುಂಬವೆಂದರೆ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಗುಂಪು. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಎಂದರೆ ಕ್ರಿಯಾಶಕ್ತಿ; ಮೂಲಪ್ರಕೃತಿ ನಾಶವಿಲ್ಲದದ್ದು; ಶಕ್ತಿಯ ಸ್ವಾಮಿ ಎಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಆದರೆ ಅವನು ಇದನ್ನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ.” “ಅಲ್ಲಿ ನೀನು ರಾಮನ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಆನಂದಿಸಿ, ನಿನ್ನ ಸ್ಮೃತಿಯನ್ನೂ ಶ್ರವಣವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡೆ. ಆ ಸಂಬಂಧದಿಂದ, ನೀನು ಈ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದುಬಿಟ್ಟೆ. ನೀನು ವಿದರ್ಭದ ಪುತ್ರಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ಈ ವೀರನು ನಿನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತನೂ ಅಲ್ಲ; ನೀನು ಪುರಂಜನಿಯ ಪತಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ಅವಳ ಒಂಬತ್ತನೇ ಬಾಗಿಲಿನಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತನೂ ಅಲ್ಲ.” “ಇದು ನನ್ನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಮಾಯೆ; ಇದರಿಂದಲೇ ನೀನು ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಪತ್ನಿಯನ್ನು ನಿಜವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೀಯೆ. ನಿಜವಾಗಿ, ಅವೆರಡೂ ಇಲ್ಲ; ಹಂಸಗಳು ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿದಂತೆ, ನಿಜವೆಂದು ಭಾವಿಸುವುದು ತಪ್ಪು.” “ನಾನು ನೀನು, ನೀನು ನಾನು; ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ಯಾವ ಭೇದವನ್ನೂ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಹೇಗೆ ಒಬ್ಬನು ತನ್ನನ್ನು ಒಂದಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾನೋ, ಆದರೆ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೋ, ಹಾಗೆಯೇ ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಸ್ವರೂಪವೂ ಇದೆ.” “ಹೀಗೆ, ಹಂಸಸ್ವರೂಪವಾದ ಮನಸ್ಸು, ಮತ್ತೊಂದು ಹಂಸದಿಂದ ಜಾಗೃತಿಗೊಂಡು ತನ್ನ ಮೂಲಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿತು; ಈ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ತನ್ನ ಮರೆಯಾದ ಸ್ಮೃತಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡನು.” “ಓ ಬರ್ಹಿಷ್ಮತ್, ಇದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ, ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು; ಯಾಕೆಂದರೆ ಪರಮಾತ್ಮನು ಪರೋಕ್ಷವಾದ ಕಥನಗಳಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ.” ಇಲ್ಲಿ, ಪರಮಾತ್ಮನು, ಶರದೃತುವಿನ ರಾತ್ರಿಗಳು ಹೂವಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ತನ್ನ ಯೋಗಮಾಯೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ, ಆನಂದಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನು, ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ರಾಜನು, ಮೃದುವಾದ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಪೂರ್ವಾಕಾಶವನ್ನು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದನು. ಚಂದ್ರನು ಉದಯಿಸಿ, ಸದ್ಭಕ್ತರ ಹೃದಯವನ್ನು ಶುದ್ಧಪಡಿಸಿದನು; ಅದು ಪ್ರಿಯತಮನು ಬಹುಕಾಲದ ನಂತರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಂತಾಯಿತು. ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನ ವಲಯವನ್ನು, ಕಮಲಮುಖದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ, ಹೊಸದಾಗಿ ಕೇಸರಿ ವರ್ಣದಿಂದ ಬೆಳಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಹಸಿರು ಹಸುವಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ನೋಡಿ, ಕೃಷ್ಣನು ಸುಂದರ ಕಣ್ಣಿನ ಗೋಪಿಕೆಗೆ ಮಧುರವಾದ, ಮೋಹನೀಯವಾದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಹಾಡಿದನು. ಆ ಹಾಡನ್ನು ಕೇಳಿದ ಗೋಪಿಯರು, ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಕೃಷ್ಣನಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಿತವಾಗಿತ್ತು; ಪ್ರೇಮದ ತೀವ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚಿತು. ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ಗಮನವಿಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮ ಪ್ರಿಯತಮನು ನಿಂತಿದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ ಕಿವಿಯ ಕವಚಗಳು ಆಲೋಲವಾಗಿದ್ದವು. ಕೆಲವರು ಹಸುವನ್ನು ಹಾಲುಹಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮುಗಿಸದೆ, ಆತುರದಿಂದ ಹೊರಟರು; ಕೆಲವರು ಹಾಲನ್ನು ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಾಲು ಕೊಡದೆ ಹೊರಟರು. ಕೆಲವರು ಆಹಾರ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರು; ಕೆಲವರು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಾಲು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರು; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಪತಿಯ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ, ಊಟವನ್ನು ಮುಗಿಸದೆ ಹೊರಟರು. ಕೆಲವರು ಉಂಗುರವನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳು ಅಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಇರುವಾಗಲೂ, ಅವರು ಕೃಷ್ಣನ ಬಳಿಗೆ ಧಾವಿಸಿದರು. ಪತಿಯರು, ತಂದೆಯರು, ಸಹೋದರರು, ಬಂಧುಗಳು ತಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ, ಅವರ ಹೃದಯವನ್ನು ಗೋವಿಂದನು ಕದಿಯಿದ್ದರಿಂದ, ಅವರನ್ನು ಯಾರೂ ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ; ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮೋಹಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಕೆಲವರು ಗೋಪಿಯರು ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಲಾಗದೆ, ಮನೆಯೊಳಗೇ ಉಳಿದರು; ಆದರೆ ಅವರು ಕೃಷ್ಣನ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು, ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಅವನನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸಿದರು. ಪ್ರಿಯನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ನೋವಿನಿಂದ ಅವರು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪೀಡಿತರಾದರು; ಆ ದುಃಖದಿಂದ ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳು ದೂರವಾಯಿತು. ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಅವರು ಅಚ್ಯುತನೊಂದಿಗೆ ಮಿಲನವನ್ನು ಪಡೆದರು; ಆ ಆನಂದದಿಂದ ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ದುಃಖಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಯಿತು. ಅವರು ಪರಮಾತ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಒಂದಾಗಿ, ಪ್ರೇಮಿಯ ಭಾವದಿಂದ ಕೂಡ—even so—they shed their mortal bodies, which were composed of the ಗುಣಗಳು, and their ಬಂಧನವು ಕೂಡ ತಕ್ಷಣವೇ ನಾಶವಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ರಾಜ ಪರೀಕ್ಷಿತನು ಕೇಳಿದನು: “ಓ ಮಹರ್ಷಿಯೆ, ವ್ರಜದ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಪರಮಪ್ರಿಯನಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದರು, ಬ್ರಹ್ಮನಾಗಿ ಅಲ್ಲ; ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದವರಿಗೆ ಗುಣಗಳ ಪ್ರವಾಹ ಹೇಗೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ?” ಶುಕಮುನಿಯು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: “ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ನಾನು ಈಗಾಗಲೇ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ—ಹೇಗೆ ದುಷ್ಟನಾದ ಶಿಶುಪಾಲನು ಕೂಡ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು. ಹೃಷೀಕೇಶನನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸಿದವನಿಗೂ ಮುಕ್ತಿ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರೆ, ಪರಮಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ತಾಳಿದವರಿಗೆ ಅದು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸುಲಭವೇ ಅಲ್ಲವೇ?” “ಜನರ ಪರಮಮಂಗಳಕ್ಕಾಗಿ, ಪರಮಾತ್ಮನು—ಅವಿನಾಶಿ, ಅಳವಡಿಸಲಾಗದ, ಗುಣಾತೀತನಾದರೂ ಗುಣಗಳ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪ—ಸ್ವಯಂ ಅವತಾರವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಯಾರು ಸದಾ ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಭಯ, ಪ್ರೀತಿ, ಏಕತೆ ಅಥವಾ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಹರಿಯತ್ತ ತಿರುಗಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಅವನಲ್ಲೇ ಲೀನರಾಗುತ್ತಾರೆ.” “ಆದ್ದರಿಂದ, ಇದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಪಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ; ಯಾಕೆಂದರೆ ಈ ರೀತಿ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೃಷ್ಣನೇ—ಅಜ, ಎಲ್ಲ ಯೋಗಿಗಳ ಅಧಿಪತಿ—ನೀಡುತ್ತಾನೆ.” ವ್ರಜದ ಮಹಿಳೆಯರು ತನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಪರಮಾತ್ಮನು—ವಾಕ್ಪಟುಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು—ಮೋಹನೀಯವಾದ ಮಧುರ ವಚನಗಳಿಂದ ಅವರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮೋಹಿಸಿದನು. ಅವನು ಹೇಳಿದರು: “ಸ್ವಾಗತ, ಓ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿನಿಯರೇ! ನಿಮಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡಲು ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ? ವ್ರಜದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆಯೇ? ದಯವಿಟ್ಟು, ನೀವು ಬಂದ ಕಾರಣವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಿ.