ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಪವಿತ್ರ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನತೆ ಎಂಬ ಭ್ರಮೆಯೇ ಸ್ವಯಂಮೋಹದ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಆತ್ಮಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ತನ್ನನ್ನು ಆಧರಿಸಿಲ್ಲ. ಹೆಸರು ಮತ್ತು ರೂಪದಿಂದ ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡುವ, ಐದು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಿಘ್ನವಾಗಿ ಇರುವ ಈ ಜಗತ್ತು—even though it may seem meaningless—is just a form of praise; ಇದು ದ್ವೈತ ಭಾವನೆ, ಜ್ಞಾನಿಗಳೆಂದುಕೊಳ್ಳುವವರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಯೋಗವು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪಕ್ವವಾಗದ ಯೋಗಿಗೆ, ದೇಹದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ವ್ಯತ್ಯಯಗಳು ಅವನ ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಬಹುದು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯೋಗದ ಏಕಾಗ್ರತೆಯ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೆಲವರು ಆಸನ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಾಯಾಮದಿಂದ ದೋಷಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ತಪಸ್ಸು, ಮಂತ್ರ ಮತ್ತು ಔಷಧಗಳಿಂದ ದೇಹದ ವ್ಯತ್ಯಯಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ನನ್ನ ಧ್ಯಾನ, ನನ್ನ ನಾಮಸ್ಮರಣೆ ಮತ್ತು ಯೋಗಪಥವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಶುಭ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಚತುರ್ಮುಖ ಜ್ಞಾನಿಗಳು, ದೇಹವನ್ನು ಯುವಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ, ಸುಂದರವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ವಿವಿಧ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ನೈಪುಣ್ಯವನ್ನು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ದೇಹ ನಾಶವಾಗುವಂತಹದ್ದು—ಮರದ ಹಣ್ಣು ಹಾಳಾಗುವಂತೆ. ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸದಿಂದ ದೇಹವು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದ್ದರೂ, ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಅದರಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇಡುವುದಿಲ್ಲ; ಯೋಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಶರಣಾಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಯೋಗವನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸಿಸುವ ಯೋಗಿ, ನನ್ನಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದವನು, ಯಾವುದೇ ಅಡಚಣೆಗಳಿಂದ ಅಚಲನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಆಸೆಗಳಿಲ್ಲದೆ, ತನ್ನೊಳಗೇ ಆನಂದವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದೀಗ, ಪತಿಯ ಪ್ರಿಯತಮೆ ಅವನ ಹೋದುದನ್ನು ಅರಿಯದೆ, ತನ್ನ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕುಳಿತು, ಹಳೆಯದಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ, ಪತಿಯ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣತೆ ಇಲ್ಲದೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವಾಗ, ಆಕೆ ಚಿಂತೆಗೊಂಡ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ—ಹುಲ್ಲಿನ ಗುಂಪಿನಿಂದ ದೂರವಾದ ಜಿಂಕೆಹುಡುಗಿಯಂತೆ. ಆಕೆ ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ದಯಪಟ್ಟು, ನೆರವಿಲ್ಲದೆ, ಆಘಾತದಿಂದ ಅಳುತ್ತಾ, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವಕ್ಷಸ್ಥಲ ಒತ್ತಿಕೊಂಡು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಗುತ್ತಾಳೆ: “ಏಳಿರಿ, ಏಳಿರಿ ರಾಜರ್ಷಿಯೇ! ಈ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಭೂಮಿಯನ್ನು, ಕಳ್ಳರ ಮತ್ತು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಪಾತಕಿಗಳಿಂದ ಭಯಪಡುತ್ತಿರುವ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೀವು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು!” ಈ ರೀತಿ ಶೋಕಿಸುತ್ತಾ, ಆ ಯುವತಿ ಪತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೋದಳು; ಪತಿಯ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು, ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲದೆ ಅಶ್ರು ಸುರಿಸಿದಳು. ಆಕೆ ಮರದ ಚಿತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಪತಿಯ ದೇಹವನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಅವನೊಂದಿಗೆ ಸಾವನ್ನು ಸೇರಲು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ ಶೋಕಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅಲ್ಲಿ, ಆಕೆಯ ಪೂರ್ವದ ಸ್ನೇಹಿತನಾದ ಆತ್ಮಜ್ಞ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು, ಮೃದುವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಆಕೆಯನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿದನು. ಅವನು ಕೇಳಿದನು: “ನೀನು ಯಾರು? ಯಾರದು? ನೀನು ಯಾರಿಗಾಗಿ ಶೋಕಿಸುತ್ತಿರುವೆ? ನಾನು ನಿನ್ನ ಹಳೆಯ ಸ್ನೇಹಿತನೆಂದು ನಿನಗೆ ನೆನಪಿದೆಯೇ? ನೀನು ನನ್ನ ಜೊತೆಗೆ ಅಲೆದಿದ್ದೆ, ಈಗ ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಭೌತಿಕ ಸುಖಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದೆ.” “ಓ ಮಹಾತ್ಮೆ, ನಾನು ಮತ್ತು ನೀನು ಹಂಸರಾಗಿದ್ದೆವು, ಮನಸ್ಸಿನ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬೇರ್ಪಡದೆ ವಾಸ ಮಾಡಿದ್ದೆವು. ಆದರೆ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಭೌತಿಕ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಹೋದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ತ್ರೀಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನೋಡಿದೆ.” “ಅಲ್ಲಿ ಐದು ತೋಟಗಳು, ಒಂಬತ್ತು ಬಾಗಿಲುಗಳು, ಒಬ್ಬ ರಕ್ಷಕ, ಮೂರು ಕೋಣೆಗಳು, ಆರು ಕುಟುಂಬಗಳು, ಐದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಐದು ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಗುಣಗಳು ಇದ್ದವು—ಇದು ಆ ಸ್ತ್ರೀಯ ಮನೆ. ಐದು ಇಂದ್ರಿಯ ವಸ್ತುಗಳು ಸುಖಗಳಾಗಿವೆ; ಒಂಬತ್ತು ಬಾಗಿಲುಗಳು ಪ್ರಾಣಚಾನಲ್‌ಗಳು; ಜಠರಾಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಕೋಣೆಗಳಾಗಿವೆ; ಕುಟುಂಬವೆಂದರೆ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಗುಚ್ಛ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು ಕ್ರಿಯಾಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ; ಮೂಲಪ್ರಕೃತಿ ಅವಿನಾಶಿಯಾಗಿದೆ; ಶಕ್ತಿಯ ಅಧಿಪತಿ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ, ಆದರೆ ಅವನು ಇದನ್ನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ.” “ಅಲ್ಲಿ ನೀನು ರಾಮನ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಮುದಿತನಾಗಿದ್ದೆ, ಸ್ಮರಣೆ ಮತ್ತು ಶ್ರವಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡೆ; ಆ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ನೀನು ಇಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದೆ. ನೀನು ವಿದರ್ಭರಾಜನ ಪುತ್ರಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ಈ ವೀರನು ನಿನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತನೂ ಅಲ್ಲ; ನೀನು ಪುರಂಜನಿಯ ಪತಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ಅವಳ ಒಂಬತ್ತನೇ ಬಾಗಿಲಿನಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತನಾಗಿದ್ದೆ. ಇದು ನನ್ನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಮಾಯೆ; ಇದರಿಂದ ನೀನು ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಪತ್ನಿಯನ್ನು ನಿಜವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಯಾವುದೂ ಸತ್ಯವಲ್ಲ; ಇಬ್ಬರು ಹಂಸರು ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಜೀವನವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವಂತೆ.” “ನಾನು ನೀನು, ನೀನು ನಾನು; ನೀನು ಬೇರೆ ಅಲ್ಲ, ನೀನೇ ನಾನು—ಇದು ಅರಿತುಕೋ, ಸ್ನೇಹಿತನೆ. ಜ್ಞಾನಿಗಳು ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಒಬ್ಬನು ತನ್ನನ್ನು ಒಬ್ಬನೇ ಎಂದು ನೋಡಿದರೂ, ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ವದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರಂತೆ ಕಾಣುವುದು ಹೇಗೋ, ನಮ್ಮ ಆಂತರಿಕ ಸ್ವಭಾವವೂ ಹಾಗೆಯೇ.” “ಹೀಗಾಗಿ, ಮನಸ್ಸಿನ ಹಂಸನು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಹಂಸನಿಂದ ಜಾಗೃತನಾಗಿ ತನ್ನ ನಿಜ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮರಳಿದನು; ಈ ಬೋಧನೆಯಿಂದ ಅವನು ತನ್ನ ಮರೆಯಾದ ಸ್ಮರಣೆಯನ್ನು ಪುನಃ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.” “ಓ ಬರ್ಹಿಷ್ಮತ್, ಇದನ್ನು ನಾನು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಭಗವಂತನಿಗೆ ಪರೋಕ್ಷವಾದ ಬೋಧನೆ ಹೆಚ್ಚು ಇಷ್ಟ.” ಈಗ, ಭಗವಂತನು, ಹೂವಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶರದೃತುವಿನ ಆ ರಾತ್ರಿ, ತನ್ನ ಯೋಗಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಲೀಲೆಗೆ ಇಚ್ಛಿಸಿದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನು, ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ರಾಜನಾಗಿ, ತನ್ನ ಮೃದು ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಪೂರ್ವಾಕಾಶವನ್ನು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದನು. ಚಂದ್ರನು ಉದಯಿಸಿ, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರ ಹೃದಯವನ್ನು ಶುದ್ಧಪಡಿಸಿದನು, ಬಹುಕಾಲದ ನಂತರ ಪ್ರಿಯತಮೆಯು ಬರುವಂತೆ. ಅನವರತವಾದ ಚಂದ್ರಮಂಡಲದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು, ಕಮಲಮುಖದಂತೆ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಹೊಳೆಯುವ, ಕಸ್ತೂರಿಯ ಸುವಾಸನೆಯಿಂದ ಹೊಸದಾಗಿ ರಂಜಿತವಾದಂತೆ ಕಾಣುವ ಚಂದ್ರನನ್ನು, ಹಾಗೂ ಹಸಿರು ಹಸುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ, ಕೃಷ್ಣನು ಸುಂದರವಾದ, ಮನಮೋಹಕವಾದ ಗಾನವನ್ನು lovely-eyed gopīs ಗಾಗಿ ಹಾಡಿದನು. ಆ ಹಾಡನ್ನು ಕೇಳಿದ ವ್ರಜದ ಗೋಪಿಯರು, ಕೃಷ್ಣನ ಪ್ರೇಮದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಪರಸ್ಪರ ಗಮನವಿಲ್ಲದೆ, ಅವರ ಪ್ರಿಯನಿರುವ ಕಡೆಗೆ ಓಡಿದರು; ಕೃಷ್ಣನ ಕಿವಿಗೋಲುಗಳು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ದೋಲಾಯಮಾನವಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಕೆಲವರು ಹಸುವನ್ನು ಹಾಲುಹಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಗಿಸದೆ ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರು; ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಹಾಲನ್ನು ಉರಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಾಲು ಕುಡಿಸದೆ ಹೊರಟರು. ಕೆಲವರು ಊಟವನ್ನು ಬಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರು; ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆಹಾರ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಟರು; ಕೆಲವರು ಪತಿಯ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾಗ, ಊಟ ಮುಗಿಸದೆ ಹೊರಟರು. ಕೆಲವರು ಸುಗಂಧವನ್ನು ಹಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಶೌಚ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಅಂಜನ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಸರಿಹೊಂದಿಸದೆ, ಗಾಬರಿಯಾಗಿ ಕೃಷ್ಣನ ಬಳಿಗೆ ಓಡಿದರು. ಪತಿಗಳು, ತಂದೆ, ಸಹೋದರರು, ಬಂಧುಗಳು ತಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ, ಅವರ ಹೃದಯಗಳನ್ನು ಗೋವಿಂದನು ಕದ್ದಿದ್ದರಿಂದ, ಯಾರೂ ಅವರನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ; ಅವರು ಮೋಹಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಕೆಲ ಗೋಪಿಯರು ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರ ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ; ಅವರು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿ, ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಅವನ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಲೀನರಾದರು. ಪ್ರಿಯನಿಂದ ವಿಚ್ಛೇದನದ ಅಸಹ್ಯವಾದ ನೋವಿನಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ ಅವರು, ಆ ತೀವ್ರವಾದ ದುಃಖದಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಅಶುಭತೆಗಳನ್ನು ತೊಳೆದುಹಾಕಿದರು; ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಅವಿನಾಶಿಯಾದ ಭಗವಂತನೊಂದಿಗೆ ಏಕ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದರು; ಆ ಆನಂದದಿಂದ ಎಲ್ಲ ದುಃಖಗಳು ಮಾಯವಾಯಿತು.