ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಜೀವಾತ್ಮನು ತನ್ನ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು destiny ಅಥವಾ ಯಾವುದೋ ಕಾರಣದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ, ಆಸೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ತ್ಯಜಿಸಿ, ಸ್ವಂತ ಆನಂದವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ನಿಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಕುಳಿತಿದ್ದರೂ, ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದರೂ, ಶೌಚಕ್ಕೆ ಹೊರಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ—ಯಾವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಮನಸ್ಸು ಸ್ವಯಂನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಆ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬೇರೆ ಎಂದೇ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾವುದಾದರೂ ಅಸತ್ಯವಾದ ವಿಷಯವನ್ನು ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ, ಬುದ್ಧಿಯ ಮೂಲಕ ಅದರ ವಿರುದ್ಧವಾದುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡಾಗ, ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅದನ್ನು ನಿಜವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ—ಹಾಗೆಂದರೆ ಕನಸಿನಿಂದ ಎದ್ದಾಗ ಕನಸು ಮಾಯವಾಗುವಂತೆ. ಇಂದಿನ ಶರೀರದ ಗುಣಗಳೂ, ಕರ್ಮಗಳೂ, ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಆತ್ಮವನ್ನೇ ಬೇರೆಯಾಗಿ ತಿಳಿಯಲಾಗದಿದ್ದಾಗ, ಅವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕೇವಲ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷದಿಂದಲೇ ತೊಡೆಯಬಹುದು; ಆತ್ಮವನ್ನು ಹಿಡಿಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆ, ಉದಯವಾಗುವ ಸೂರ್ಯನು ಮಾನವರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ, ನನ್ನ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ವಿವೇಕ ಶಕ್ತಿಯು, ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅಜ್ಞಾನಾಂಧಕಾರವನ್ನು ತೊಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆತ್ಮವು ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಜನನವಿಲ್ಲದ, ಅಳವಿಲ್ಲದ, ಸರ್ವಾನುಭವವಾದ, ಏಕಮಾತ್ರ, ಎಲ್ಲ ಅನುಭವಗಳ ಮೂಲ. ಮಾತುಗಳು ಇಲ್ಲದಾಗ, ಮಾತಿಗೂ ಪ್ರಾಣಕ್ಕೂ ದಿಕ್ಕು ನೀಡುವವನು ಆತನೇ. ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಭೇದದ ಭಾವನೆ ಉಂಟಾದಷ್ಟೇ ಅದು ಮೋಹ. ಆತ್ಮಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ ತನ್ನನ್ನು ಆಧರಿಸುವುದು ಇಲ್ಲ. ಹೆಸರು-ರೂಪಗಳಿಂದ ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡುವ, ಐದು ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಇರುವ, ವಿರೋಧವಿಲ್ಲದ ಈ ಜಗತ್ತು—even though it is meaningless—is just a praise; ಈ ದ್ವೈತ ಭಾವನೆ, ತಾನೇ ಜ್ಞಾನಿಗಳೆಂದು ಭಾವಿಸುವವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ. ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಪರಿಪಕ್ವತೆ ಬರದ ಯೋಗಿಗೆ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ವ್ಯಾಕುಲತೆಗಳು ಅಡ್ಡಿಯಾಗಬಹುದು; ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಿಯಮವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಯೋಗದ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಕೆಲವರು ಆಸನ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಾಯಾಮದಿಂದ ದೇಹದ ವ್ಯಾಧಿಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ತಪಸ್ಸು, ಮಂತ್ರ, ಔಷಧಿಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ತೊಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ನನ್ನ ಧ್ಯಾನ, ನಾಮಸ್ಮರಣೆ ಅಥವಾ ಯೋಗಾಚಾರ್ಯರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಅಪಶಕುನಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ದೇಹವನ್ನು ಯುವಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ, ಸುಂದರವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಗೆ ವಿವಿಧ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಈ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅರ್ಹವಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ದೇಹವು ಮರದ ಹಣ್ಣಿನಂತೆ ನಾಶವಾಗುವುದರಿಂದ ಈ ಪ್ರಯತ್ನ ಫಲವಲ್ಲ. ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸದಿಂದ ದೇಹ ದೀರ್ಘಾಯಸ್ಸಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದರೂ, ಬುದ್ಧಿವಂತರಾದವರು ಅದನ್ನು ನಂಬಬಾರದು; ಯೋಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಶರಣಾಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಯೋಗವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಿಸುವ ಯೋಗಿ, ನನ್ನಲ್ಲಿ ಶರಣಾಗೊಂಡು, ಅಡ್ಡಿಗಳಿಂದ ಅಲಕ್ಷಿತನಾಗಿ, ಆಸೆಗಳಿಲ್ಲದೆ, ಸ್ವಯಂ ಆನಂದವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದೀಗ, ಪತಿಯು ತೊರೆದಿರುವುದನ್ನು ಅರಿಯದ ಪ್ರಿಯತಮೆ ತನ್ನ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕುಳಿತಿರುವಂತೆ, ಮೊದಲಿನಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಪತಿಯ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣತೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದನ್ನು ಅರಿತು, ಅವಳು ಆತಂಕದಿಂದ ಕುಳಿತಾಳೆ, ಹಿಂಡು ತಪ್ಪಿದ ಜಿಂಕೆಹಂಗೆ. ಅವಳು ತನ್ನ ದುರಂತವನ್ನು ಅರಿತು, ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದೆ, ಸ್ನೇಹಿತರಿಲ್ಲದೆ, ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಅಳುತ್ತಾಳೆ; ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ಒತ್ತಿಕೊಂಡು, ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಗುತ್ತಾಳೆ: "ಏಳು, ಏಳು, ರಾಜರ್ಷೇ! ನೀನು ಈ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಭೂಮಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲೇಬೇಕು, ಇದು ಕಳ್ಳರು ಮತ್ತು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಪಾತಕಿಗಳಿಂದ ಭಯಪಡುತ್ತಿದೆ." ಹೀಗೆ ಅಳುತ್ತಾ, ಆ ಯುವತಿ ತನ್ನ ಪತಿಯ ಹಿಂದೆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹೋದಳು; ಅವನ ಪಾದಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು, ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲದೆ ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸಿದಳು. ಆಕೆ ಮರದ ಚಿತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಪತಿಯ ದೇಹವನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಅವನ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಲು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ, ಅಳುತ್ತಾ ತಯಾರಾದಳು. ಅಲ್ಲೆ, ಅವಳ ಹಳೆಯ ಸ್ನೇಹಿತನಾದ ಸ್ವಯಂಸಿದ್ಧ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು, ಮೃದುವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿದನು, ಆಕೆ ಅಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು: "ನೀನು ಯಾರು? ಯಾರಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದೆ? ಈ ಹತ್ತಿರ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿರುವವನು ಯಾರು, ಅವನಿಗಾಗಿ ದುಃಖಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ? ನಾನು ನಿನ್ನ ಹಳೆಯ ಸ್ನೇಹಿತನೆಂದು ನೀನು ನೆನಪಿಟ್ಟಿದ್ದೀಯಾ? ನಾವು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಚರಿಸಿದ್ದೆವು. ನೀನು ನಿನ್ನನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೀಯಾ, ಸ್ನೇಹಿತೆ? ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಭೌತಿಕ ಸುಖಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡು ಬೇರೆ ಕಡೆಗೆ ಹೋದೆಯಲ್ಲಾ. ಓ ಮಹಾತ್ಮೆ, ನೀನು ಮತ್ತು ನಾನು ಹಂಸಗಳಂತೆ ಮನಸ್ಸಿನ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳು ಬೇರ್ಪಡದೆ ಇದ್ದೆವು. ಆದರೆ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಭೌತಿಕ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಭೂಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದೆಯೆ. ಅಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆಯು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನೀನು ನೋಡಿದ್ದೆ. ಐದು ತೋಟಗಳು, ಒಂಬತ್ತು ಬಾಗಿಲುಗಳು, ಒಬ್ಬ ರಕ್ಷಕ, ಮೂರು ಕೊಠಡಿಗಳು, ಆರು ಕುಟುಂಬಗಳು, ಐದು ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥಳಗಳು, ಐದು ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಗುಣಗಳು—ಅದು ಆ ಮಹಿಳೆಯ ನಿವಾಸ. ಐದು ವಿಷಯಗಳೇ ಇಂದ್ರಿಯ ಸುಖಗಳು; ಒಂಬತ್ತು ಬಾಗಿಲುಗಳು ಪ್ರಾಣನಾಳಿಗಳು; ಜಠರಾಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಆಹಾರವು ಆ ಕೊಠಡಿಗಳು; ಕುಟುಂಬವೆಂದರೆ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಗುಂಪು. ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥಳವೆಂದರೆ ಕ್ರಿಯಾಶಕ್ತಿ; ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಸ್ವಭಾವವು ನಾಶವಾಗದು; ಶಕ್ತಿಯ ಸ್ವಾಮಿಯು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವನು, ಆದರೆ ಅವನಿಗೆ ಅರಿವಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ, ನೀನು ರಾಮನ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು, ಸ್ಮರಣೆ ಮತ್ತು ಶ್ರವಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡೆ; ಆ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ನೀನು ಇಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದೆ. ನೀನು ವಿಧರ್ಭದ ಪುತ್ರಿಯಲ್ಲ, ಈ ವೀರನು ನಿನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತನಲ್ಲ; ನೀನು ಪುರಂಜನಿಯ ಪತಿಯಲ್ಲ, ಅವಳ ಒಂಬತ್ತನೇ ಬಾಗಿಲಿನಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದವನು ಅಲ್ಲ. ಇದು ನನ್ನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಮಾಯೆ; ಇದರಿಂದ ನೀನು ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಸತೀಸ್ವಭಾವವನ್ನು ನಿಜವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದೀಯೆ; ಆದರೆ ಅವೆರಡೂ ನಿಜವಲ್ಲ, ಹಂಸದಂತೆ ನಾವು ಇಬ್ಬರೂ ನೋಡುತ್ತಿರುವಂತೆ. ನಾನು ನೀನೇ, ನೀನು ನನ್ನಿಂದ ಬೇರೆ ಅಲ್ಲ; ನೀನೇ ನಾನು—ಇದನ್ನು ಅರಿತುಕೋ, ಸ್ನೇಹಿತೆ; ಜ್ಞಾನಿಗಳು ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ಯಾವ ದೋಷವನ್ನೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ, ಒಂದೂ ಇಲ್ಲ. ಒಬ್ಬನು ತನ್ನನ್ನು ಒಂದಾಗಿ ನೋಡಿದಂತೆ, ಆದರೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲೂ, ಸ್ವದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲೂ ಇಬ್ಬರಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ—ಹಾಗೆ ನಮ್ಮ ಒಳಗಿನ ಸ್ವಭಾವವೂ ಹಾಗೆ. ಹೀಗೆ, ಮನಸ್ಸಿನ ಹಂಸನು ಮತ್ತೊಂದು ಹಂಸನಿಂದ ಜಾಗೃತನಾಗಿ, ತನ್ನ ಸ್ವಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು; ಆ ಸರಿ ಮಾಡಿದ ಪರಿಣಾಮ ಅವನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಸ್ಮರಣೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದನು. ಓ ಬರ್ಹಿಷ್ಮತ್, ಇದು ಆತ್ಮತತ್ತ್ವವನ್ನು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಯಾಕೆಂದರೆ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಾದ ಭಗವಂತನು ಪರೋಕ್ಷವಾದುದರಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ." ಇದಾದ ನಂತರ, ಭಗವಂತನು, ಹೂವಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಶರದೃತುವಿನ ರಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ತನ್ನ ಯೋಗಮಾಯೆಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ, ಆನಂದಿಸಲು ಬಯಸಿದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನು, ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ರಾಜನು, ಮೃದುವಾದ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಪೂರ್ವಾಕಾಶವನ್ನು ಕಮಲದಂತೆ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದನು; ಚಂದ್ರನು ಉದಯಿಸಿ, ಪುಣ್ಯಾತ್ಮರ ಹೃದಯಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿದನು, ಬಹುಕಾಲದ ನಂತರ ಪ್ರಿಯತಮೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾದಂತೆ. ಅಖಂಡ ಚಂದ್ರಮಂಡಲವನ್ನು, ಕಮಲಮುಖದಂತೆ, ಹಾಲುಬಣ್ಣದ, ಹೊಸದಾಗಿ ಕುಂಕುಮದಿಂದ ರಂಜಿತವಾಗಿರುವಂತೆ ನೋಡಿ, ಹಸಿರು ಹಸುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾದ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು, ಆ ಭಗವಂತನು ಸುಂದರವಾದ ಕಂಠದಿಂದ ಮನಮೋಹಕವಾದ ಗೀತವನ್ನು ಹಾಡಿದನು. ಆ ಹಾಡನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪ್ರೇಮಾಭಿಲಾಷೆಯು ಹೆಚ್ಚಿದ ಗೋಪಿಯರು, ಕೃಷ್ಣನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟವರು, ಪರಸ್ಪರ ಗಮನಿಸದೆ ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿ, ತಮ್ಮ ಪ್ರಿಯನ ಬಳಿ, ಅವನ ಕುಂಡಲಗಳು ಆಲೋಲವಾಗಿರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಧಾವಿಸಿದರು.