ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಯಾರೂ ತಿಳಿಯಲಾಗದ, ಅವ್ಯಕ್ತವಾದ ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ, ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ, ಎಲ್ಲ ಭ್ರಮೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಪಿತ ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿಯೂ ಇಲ್ಲದಿರುವ ಆ ಪರಮೇಶ್ವರನಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಅನ್ಯಥಾ, ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪಿನಿಂದ, ನಿಮ್ಮ ತಂದೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕರೆತರುವಂತಾಯಿತು; ದಯವಿಟ್ಟು ಇದನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲಾಯಿತು. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡಬಲ್ಲ ಕೃಷ್ಣನೇ, ನೀನು ನನಗೂ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ತೋರಿಸಬೇಕೆಂದು ಕೋರುವುದು. ಗೋವಿಂದ, ತಂದೆಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವವನೇ, ದಯವಿಟ್ಟು ನಿಮ್ಮ ತಂದೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗು ಎಂದು ವಿನಂತಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ರೀತಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡಿದಾಗ, ಶ್ರೀ ಶುಕನು ಹೇಳಿದಂತೆ, ದೇವರ ದೇವರಾದ ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು, ತನ್ನ ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾ ಮರಳಿ ಹೋದನು. ನಂದನು, ಲೋಕದ ರಕ್ಷಕನ ಅದ್ಭುತ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕಂಡು, ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಗೌರವವನ್ನು ನೋಡಿ, ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತನ್ನ ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು. ಅಂಧಕೋವಳ ಗೋಪಕರು, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ಸುಕತೆಯಿಂದ, “ಈ ಭಗವಂತನು ನಮಗೆ ನಮ್ಮ ನಿಜವಾದ ಗತಿಯನ್ನೇ ತೋರಿಸುತ್ತಾನೋ?” ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದರು. ಭಗವಂತನು, ತನ್ನ ಜನರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತಿಳಿದು, ಅವರ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಬೇಕೆಂದು ದಯೆಯಿಂದ ಆಲೋಚಿಸಿದನು. ಈ ಲೋಕದ ಜನರು, ಅಜ್ಞಾನ, ಆಸೆ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಮರುಳುಗೊಂಡು, ಹತ್ತಿರದ ಮತ್ತು ದೂರದ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ನಿಜವಾದ ಗತಿಯನ್ನೇ ತಿಳಿಯದೆ ಹೊರಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಭಗವಂತ ಹರಿಯು, ಮಹಾದಯೆಯಿಂದ, ಗೋಪಕರಿಗೆ ತಾನು ಇರುವ ಲೋಕವನ್ನು, ಅಂಧಕಾರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಪಾರಾದ ಲೋಕವನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು. ಆ ಲೋಕವು ಸತ್ಯ, ಜ್ಞಾನ, ಅನಂತ—ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪ; ಶಾಶ್ವತ ಪ್ರಕಾಶ, ಗುಣಗಳೆಲ್ಲ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಪರಮಪದ. ಕೃಷ್ಣನು ಅವರನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ಎತ್ತಿ, ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು—ಅಕ್ರೂರನು ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಕಂಡಿದ್ದ ಜಗತ್ತನ್ನು. ನಂದನೂ ಹಾಗೂ ಇತರರು ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನೋಡಿ ಪರಮ ಆನಂದದಲ್ಲಿ ತೇಲಿದರು; ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ, ಅಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಿರುವ ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿ ಗೀತಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದರು. ಇಲ್ಲಿ ಈ ಅಧ್ಯಾಯದ ಅಂತ್ಯವಾಯಿತು—ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತ ಮಹಾಪುರಾಣದ ದಶಮಸ್ಕಂಧದ ಮೊದಲಾರ್ಧದ ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟನೇ ಅಧ್ಯಾಯದ ಸಮಾಪ್ತಿ. ಅಲ್ಲಿ, ಜ್ಞಾನ, ವಿವೇಕ, ಶಾಸ್ತ್ರ, ತಪಸ್ಸು, ಅನುಭವ, ಪರಂಪರೆ, ಅನ್ವಯ—ಇವುಗಳ ಆರಂಭ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುವುದೇ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೆ; ಕಾಲ ಮತ್ತು ಕಾರಣವೂ ಕೂಡ ಅದೇ. ಸ್ವಯಂ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಚಿನ್ನವು ಯಾವ ಚಿನ್ನದ ಭರಣೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವಂತೆ, ವಿವಿಧ ಹೆಸರುಗಳ ನಡುವೆ ನಾನು ಮಾತ್ರ ಇದ್ದೇನೆ. ಪ್ರಿಯವಳೇ, ಈ ಜ್ಞಾನವು ಮೂರು ಗುಣಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಕಾರಣ, ಪರಿಣಾಮ ಮತ್ತು ಕರ್ತೃ ಎಂಬ ಮೂರು ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದೆ; ಅವುಗಳ ಸಂಯೋಗ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನತೆಯ ನಡುವೆಯೂ, ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಿತಿ ಮಾತ್ರ ಸತ್ಯ. ಆರಂಭದಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲದದ್ದು ಕೇವಲ ಹೆಸರು ಮಾತ್ರ; ಪರಮಾತ್ಮನಿಂದ ಸಿದ್ಧವಾದದ್ದೇ ನಿಜ, ಎಂದು ನನ್ನ ಬುದ್ಧಿಯು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಯಾವುದು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಕಾಣುತ್ತದೆ—ಇದು ರಾಜೋಗುಣದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಪರಿವರ್ತನೆ; ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಬ್ರಹ್ಮನೇ, ಬ್ರಹ್ಮನ ವೈವಿಧ್ಯ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು, ವಸ್ತುಗಳು, ಮನಸ್ಸು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಯುಕ್ತಿಯಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ, ವಿರುದ್ಧವಾದ ವಾದಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಕೌಶಲ್ಯದಿಂದ, ಆತ್ಮಸಂಶಯವನ್ನು ಕಡಿದು, ಸ್ವಾನಂದದಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತನಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛೆಯ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಲಿಪ್ತನಾಗಬೇಕು. ಆತ್ಮವು ಭೂಮಿಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ದೇಹವಲ್ಲ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳೂ ಅಲ್ಲ, ದೇವತೆಗಳೂ ಅಲ್ಲ, ದೈತ್ಯರೂ ಅಲ್ಲ, ಗಾಳಿ, ನೀರು, ಅಗ್ನಿಯೂ ಅಲ್ಲ; ಮನಸ್ಸು ಅನ್ನದಿಂದ, ಬುದ್ಧಿ ಸತ್ವದಿಂದ, ಅಹಂಕಾರ ಆಕಾಶದಿಂದ, ಭೂಮಿ ಪಂಚಭೂತಗಳ ಸಮತೋಲನದಿಂದ. ಗುಣಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಆತ್ಮನಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಹುದು? ಅಥವಾ ಅವು ಚಂಚಲವಾದರೂ ಅದು ದೋಷವೇನು? ಮೋಡಗಳು ಇದ್ದರೂ, ಹೋಗಿಬಿಟ್ಟರೆ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಯಾವ ಪರಿಣಾಮವಿಲ್ಲವೋ ಹಾಗೆ. ಆಕಾಶವು ಗಾಳಿ, ಅಗ್ನಿ, ನೀರು, ಭೂಮಿಯ ಗುಣಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧವಿಲ್ಲದೆ, ಅವು ಸ್ವಗುಣಗಳಿಂದ ಬರುವದು, ಹೋಗುವುದು; ಹಾಗೆಯೇ, ಅವಿನಾಶಿಯು ಸತ್ವ, ರಜಸ್, ತಮಸ್ ಎಂಬ ಮನಸ್ಸಿನ ಸಂಸಾರದ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶವಿಲ್ಲ. ಆದರೂ, ಮಾಯೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಗುಣಗಳ ಸಂಗವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು; ನನ್ನಲ್ಲಿ ದೃಢಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮನಸ್ಸಿನ ರಾಜೋಗುಣದ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನೂ ನಿವಾರಿಸಬೇಕು. ಯೋಗದಲ್ಲಿ ವಿಘ್ನಗಳು ದೇವತೆಗಳೋ ಮಾನವರೋ ಹುಟ್ಟಿಸಿದ ಅಡ್ಡಿಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿದ ಯೋಗಿಗಳು, ಹಿಂದಿನ ಅಭ್ಯಾಸದ ಬಲದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಯೋಗವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಕರ್ಮಮಾರ್ಗದಂತೆ ಅಲ್ಲ. ಕರ್ಮ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಜೀವಿಯು ಯಾವುದೋ ಕಾರಣದಿಂದ ಅಥವಾ ವಿಧಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಜ್ಞಾನಿಯು, ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ, ಆಸೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಸ್ವಾನಂದವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಿಂತಿರುವಾಗ, ಕುಳಿತುಕೊಂಡಾಗ, ನಡೆಯುವಾಗ, ಮಲಗಿರುವಾಗ, ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವಾಗ—ಯಾವ ಸ್ಥಿತಿಯೇ ಆಗಿರಲಿ, ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಬೇರೆ ಯಾವುದೋ ಸ್ಥಿತಿಯೆಂದು ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾವುದಾದರೂ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಅವಾಸ್ತವಿಕ ವಿಷಯವನ್ನು ಕಂಡು, ವಿವಿಧ ಯುಕ್ತಿಗಳಿಂದ ವಿರುದ್ಧವಾದುದನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅದನ್ನು ನಿಜವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ—ಹಾಗೆಯೇ, ಎಚ್ಚರವಿದ್ದಾಗ ಕನಸು ಮಾಯವಾಗಿ ಹೋಗುವಂತೆ. ಹಿಂದೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಗುಣ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಗಳ ಜಾಡು, ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಆತ್ಮದಿಂದ ಭಿನ್ನವೆಂದು ತಿಳಿಯದೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ಕೇವಲ ಅವಲೋಕನದಿಂದ ನಿಂತುಹೋಗುತ್ತದೆ; ಆತ್ಮನು ಹಿಡಿಯಲಾಗುವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಹೆಸರು ಮತ್ತು ರೂಪದಿಂದ, ಐದು ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ, ವಿರೋಧವಿಲ್ಲದೆ ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡುವುದು—even if meaningless, it is mere praise; such duality belongs to those who consider themselves wise. ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಪರಿಪಕ್ವತೆ ಬರದ ಯೋಗಿಗೆ, ದೇಹದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಅಡ್ಡಿಗಳು ವ್ಯತ್ಯಯ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು; ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನಿಯಮವಿದೆ. ಕೆಲವರು ಯೋಗಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಪ್ರಾಣಾಯಾಮದೊಂದಿಗೆ ಆಸನಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಧಿಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ತಪಸ್ಸು, ಮಂತ್ರ, ಔಷಧಿಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲತೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ನನ್ನ ಧ್ಯಾನದಿಂದ, ನನ್ನ ನಾಮಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ ಅಥವಾ ಯೋಗಪಥವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದರಿಂದ ಅಪಶಕುನಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಯುವಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇಹವನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ, ಸುಂದರವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಗೆ ವಿವಿಧ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ದೇಹವು ಮರದ ಹಣ್ಣುಗಳಂತೆ ನಾಶವಾಗುವದರಿಂದ, ಆ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯವಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಆ ಪ್ರಯತ್ನ ಫಲವಿಲ್ಲ. ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸದಿಂದ ದೇಹ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದರೂ, ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಅದರಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇಡುವುದಿಲ್ಲ; ಯೋಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನೆಡಿಸಬೇಕು. ಯೋಗವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಿಸುವ ಯೋಗಿ, ನನ್ನ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆದವನು, ಅಡ್ಡಿಗಳು ಬಂದರೂ ವ್ಯಾಕುಲನಾಗದೆ, ಆಸೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಸ್ವಾನಂದವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆ, ಪ್ರಿಯತಮನು ದೂರವಾದುದನ್ನು ತಿಳಿಯದೆ, ತನ್ನ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಿಯೆ, ಹಳೆಯದಂತೆ ವರ್ತಿಸುವುದನ್ನು ಹೋಲಿಸಿ, ಆತ್ಮವು ತನ್ನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಲಿಪ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.