ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಯಜ್ಞವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವಾಗ, ಮೊದಲಿಗೆ ಕುಶಾ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹರಡಬೇಕು. ಆ ಬಳಿಕ ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಜಲದಿಂದ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿ, ವಿಧಿಪ್ರಕಾರ ಹವನದ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ಪುನಃ ಶುದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಅಗ್ನಿಗೆ ಸಮೀಪಿಸಿ, ಆ ಹವನದ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಭಗವಂತನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಭಕ್ತನು ಭಗವಂತನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು—ಅವರು ಕರಗಿದ ಬಂಗಾರದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನರಾಗಿದ್ದು, ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಗದಾ, ಪದ್ಮವನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಭುಜಗಳೊಂದಿಗೆ, ಶಾಂತ ಸ್ವಭಾವದವರಾಗಿ, ಕಮಲದ ರೇಷ್ಮೆಯಂತಹ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿರುವಂತೆ ಭಾವಿಸಬೇಕು. ಅವರ ತಲೆಗೆ ಕಿರೀಟ, ಕೈಗಳಿಗೆ ಕುಂಕುಮದ ಬಳೆಗಳು, ಚೆನ್ನಾದ ಕಡಗಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಂತಿ ಹೊತ್ತ ತೋಳ್ಬಂಡಗಳು ಅಲಂಕರಿಸಿರುವಂತೆ ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು. ಅವರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀವತ್ಸ ಚಿಹ್ನೆ, ಕೌಸ್ತುಭ ಮಣಿಯ ಹೊಳಪು, ಹಾಗೂ ಅರಣ್ಯದ ಪುಷ್ಪಮಾಲೆಗಳ ಅಲಂಕಾರ—all ಇವುಗಳಿಂದ ಭಗವಂತನು ಭಾಸವಾಗುತ್ತಾನೆ. ಈ ರೀತಿ ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಪೂಜೆ ನಡೆಸುವಾಗ, ದಾರುಗಳು ಮತ್ತು ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿದ ಹವನದ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಅಗ್ನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ತುಪ್ಪದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ ನಂತರ, ತುಪ್ಪವನ್ನೇ ಹವನದ ಅರ್ಪಣೆಯಾಗಿ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಪೂಜೆ ಮುಗಿಸಿ, ಭಕ್ತನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಸೇವಕರಿಗೆ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಮೂಲಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾ, ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ನಾರಾಯಣನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು. ಪಾನೀಯಾರ್ಥವಾಗಿ ನೀರನ್ನು ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಉಳಿದ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ವಿಷ್ವಕ್ಸೇನನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಸುಗಂಧಿತ ತಂಬೂಲಾದಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಅಗತ್ಯವಾದಂತೆ ಹಂಚಬೇಕು. ಭಕ್ತನು ಭಜನೆ, ಸ್ತುತಿ, ನೃತ್ಯ, ಮತ್ತು ಭಗವಂತನ ಲೀಲೆಗಳ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ, ಭಗವಂತನ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ ಮತ್ತು ಕೇಳುತ್ತಾ, ಕ್ಷಣಕಾಲ ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಮಹತ್ವದ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸ್ತುತಿಗಳಿಂದ, ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿನ ಸ್ತುತಿ ಪದಗಳಿಂದ, ಮತ್ತು ಜನಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಭಗವಂತನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, "ಪ್ರಭು, ದಯಮಾಡು" ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ತಲೆಯನ್ನು ಭಗವಂತನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಕೈಗಳನ್ನು ಮಡಚಿ, "ಪ್ರಭು, ರಕ್ಷಿಸು! ಮರಣಸಾಗರದ ಭಯದಿಂದ ನಾನು ಆಶ್ರಯಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ" ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಭಗವಂತನು ನೀಡಿದ ಉಳಿದ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸುವಾಗ, ಅರ್ಪಿತ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ದೀಪಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು, ನಂತರ ಪರಮ ಪ್ರಕಾಶಕ್ಕೆ ಪುನಃ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಯಾವಾಗಲೂ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ಉಂಟಾದಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಯಾಕೆಂದರೆ ಭಗವಂತನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೂ ಸ್ವಯಂ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾತ್ಮಸ್ವರೂಪನಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ವೇದಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಮಾರ್ಗದ ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಯಜ್ಞಗಳ ಮೂಲಕ ಭಕ್ತನು ಭಗವಂತನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಅವನಿಂದ ಇಚ್ಛಿತ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಭಗವಂತನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ದೃಢವಾದ ಮಂದಿರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು; ಅಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಸವಗಳಿಗಾಗಿ ಸುಂದರ ಪುಷ್ಪವನಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು. ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯಲು, ಮಹೋತ್ಸವಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿದಿನವೂ, ಭಕ್ತನು ಭೂಮಿಗಳು, ಅಂಗಡಿಗಳು, ಪಟ್ಟಣಗಳು, ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಹೀಗೆ ಅವನು ಭಗವಂತನ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಯಿಂದ ಅವನು ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ರಾಜನಾಗಿ ನಿವಾಸವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಪೂಜೆ ಮುಂತಾದಗಳಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು, ಮತ್ತು ಮೂರು ರೀತಿಯಿಂದ ಭಗವಂತನ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ನಿರಂತರ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಯೋಗದಿಂದ ಅವನು ಭಗವಂತನನ್ನೇ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ, ಯಾರು ಭಗವಂತನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಭಕ್ತಿಮಾರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಸ್ವಂತವಾಗಿ ಅಥವಾ ಇತರರು ನೀಡಿದ ಧನವನ್ನು ಯಾರು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಲಕ್ಷಾಂತರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಗೊಬ್ಬರಭಕ್ಷಕರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಕರ್ತೃ, ತತ್ತ್ವ, ಅನುಮೋದಕ—ಈ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವವರಿಗೆ, ಅವರ ನಿಷ್ಪತ್ತಿಗೆ, ಅವರ ಮರಣದ ನಂತರ ಪುನಃ ಪುನಃ ಹೆಚ್ಚಿನ ಫಲ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀ ಶುಕಮುನಿಯವರು ಹೇಳಿದರು: ಏಕಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸವಿಟ್ಟು, ನಂದನು ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರು; ದ್ವಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಾಲಿಂದಿ ನದಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವರుణನ ಒಬ್ಬ ದಾಸ, ಅಸುರ ಸ್ವಭಾವದವನು, ನಂದನನ್ನು ಹಿಡಿದು ವರুণನ ಬಳಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದನು; ಏಕೆಂದರೆ ನಂದನು ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ನದಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅಸುರರ ನಿಯಮವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ್ದ. ಗೋಪರು ತಮ್ಮ ನಾಯಕನನ್ನು ಕಾಣದೆ, "ಕೃಷ್ಣಾ! ರಾಮಾ!" ಎಂದು ಆಳವಾಗಿ ಅಳಿದರು. ಅವರ ಕರೆಯು ಕೇಳಿದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು, ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ವರಣನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತು, ರಾಜನೇ, ತನ್ನವರನ್ನು ಭಯಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಕೃಷ್ಣನು ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು. ಹೃಷಿಕೇಶನನ್ನು ಬಂದಂತೆ ಕಂಡ ವರಣನು, ಜಗತ್ತಿನ ಪಾಲಕ, ಭಗವಂತನನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸಿ, ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ, ಅವನ ದರ್ಶನದ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಂತೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಶ್ರೀ ವರಣನು ಹೇಳಿದರು: "ಇಂದು ನನ್ನ ದೇಹ ಶಾಂತವಾಗಿದೆ; ಇಂದೇ, ಪ್ರಭು, ನನ್ನ ಉದ್ದೇಶ ಪೂರೈಸಿದೆ. ನಿಮ್ಮ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಶರಣಾಗಿರುವವರು, ಭಗವಂತನೇ, ಗತಿಯ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದಾರೆ. ನಮಸ್ಕಾರಗಳು ನಿಮಗೆ, ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪನೇ, ಅಲ್ಲಿ ಮಾಯೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಪಿತ ಜಗತ್ತಿನ ಉಲ್ಲೇಖವೂ ಇಲ್ಲ. ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ, ನಾನು ಅರಿಯದೇ, ನಿಮ್ಮ ತಂದೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಂದೆ. ದಯಮಾಡಿ ಈ ತಪ್ಪನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿ. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡುವ ಕೃಷ್ಣನೇ, ನನಗೂ ಅನುಗ್ರಹ ತೋರಿಸು. ಗೋವಿಂದ, ತಂದೆಯ ಪ್ರಿಯವನೇ, ನಿಮ್ಮ ತಂದೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ಕಳುಹಿಸು." ಹೀಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಕೃಷ್ಣನು, ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾದ ಭಗವಂತನು, ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು, ಬಂಧುಗಳ ಹರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾದರು. ನಂದನು, ಜಗತ್ತಿನ ಪಾಲಕರ ಅದ್ಭುತ ಮಹಿಮೆ ಹಾಗೂ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಅವರ ಗೌರವವನ್ನು ಕಂಡು, ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತನ್ನ ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದರು. ಗೋಪರು, ರಾಜನೇ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ಸುಕತೆಯಿಂದ, "ಈ ಭಗವಂತನು ನಮಗೆ ನಮ್ಮ ಸತ್ಯಗತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಬಹುದೇ?" ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದರು. ಭಗವಂತನು ತನ್ನ ಜನರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅರಿತು, ಅವರ ಆಸೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು, ಕರುಣೆಯಿಂದ ಆ ವಿಚಾರವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಾಳಿದರು. ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಜನರು ಅಜ್ಞಾನ, ಆಸೆ ಮತ್ತು ಕರ್ಮದಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು, ಉನ್ನತ-ಅಧಮ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಾರೆ; ತಮ್ಮ ನಿಜವಾದ ಗತಿಯನ್ನೇ ಅರಿಯದೆ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸಿ, ಭಗವಂತ ಹರಿಯು, ಅಪಾರ ಕರುಣೆಯಿಂದ, ಗೋಪರಿಗೆ ತಮಗೇ ಸೇರಿದ, ಅಂಧಕಾರಕ್ಕಿಂತ ದೂರವಾದ ತನ್ನ ಲೋಕವನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು. ಅದು ಸತ್ಯ, ಜ್ಞಾನ, ಅನಂತವಾದ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪ—ನಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾಶ, ಯನ್ನು ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಗುಣಗಳು ಶಾಂತವಾದಾಗ, ಮನಸ್ಸು ಲೀನವಾದಾಗ ದರ್ಶನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕೃಷ್ಣನು ಅವರನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಸರೋವರಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ, ಅವರು ಅಂದು ಅಕ್ರೂರನು ಕಂಡ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ಗೋಚರಪಡಿಸಿದರು. ನಂದ ಮತ್ತು ಇತರರು ಆ ಲೋಕವನ್ನು ಕಂಡು ಪರಮಾನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡರು. ಈಗ ಜ್ಞಾನ, ವಿವೇಕ, ಶಾಸ್ತ್ರ, ತಪಸ್ಸು, ಅನುಭವ, ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಅನುಮಾನ—ಇವುಗಳ ಆರಂಭ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುವುದೇ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೆ; ಕಾಲ ಮತ್ತು ಕಾರಣವೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಹೇಗೆ ಬಂಗಾರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಬಂಗಾರವಿದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ವಿವಿಧ ಹೆಸರುಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ನಾನು ಇದ್ದೇನೆ. ಈ ಜ್ಞಾನವು ಮೂರು ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮೂರು ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿದೆ—ಕಾರಣ, ಫಲ, ಕರ್ತೃ. ಅವುಗಳ ಸಂಯೋಗ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನತೆಯ ಮೂಲಕ, ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಿತಿಯೇ ಸತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಯಾವುದು ಮೊದಲು ಇಲ್ಲ, ನಂತರವೂ ಇಲ್ಲ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲವೋ, ಅದು ಕೇವಲ ಹೆಸರು ಮಾತ್ರ. ಪರಮಾತ್ಮನಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದದ್ದು ಮಾತ್ರ ಸತ್ಯ, ಇದು ನನ್ನ ತಿಳುವಳಿಕೆ. ಹೀಗೆ ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತ ಮಹಾಪುರಾಣದ ದಶಮಸ್ಕಂಧದ ಮೊದಲಾರ್ಧದ ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.