ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಭಕ್ತನು ಭಗವಂತನ ಆರಾಧನೆ ಮಾಡುವಾಗ, ಅವನು ಪೂರ್ಣ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಾಲು ತೊಳೆಯುವ ನೀರು, ಆಚಮನಕ್ಕೆ ನೀರು, ಸುಗಂಧ, ಹೂವುಗಳು, ಅಕ್ಷತೆ, ಧೂಪ, ದೀಪ ಮತ್ತು ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ, ಸಿಹಿ ಅಕ್ಕಿಹಿಟ್ಟು, ಬೆಲ್ಲದ ಪಾಯಸ, ತುಪ್ಪ, ಹುರಿದ ಹಿಟ್ಟಿನ ತಿನಿಸು, ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟಿನ ತಿನಿಸು, ಸಿಹಿತಿನಿಸುಗಳು, ಮೊಸರು, ಸಾರು ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರೆ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ದೊರೆತಷ್ಟೂ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು. ಪ್ರತಿ ದಿನವೂ ಹಾಗೂ ಹಬ್ಬದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಎಣ್ಣೆ ಹಚ್ಚುವುದು, ಮಸಾಜ್ ಮಾಡುವುದು, ಕನ್ನಡಿಯನ್ನಿಡುವುದು, ಹಲ್ಲು ತೊಳೆಯುವುದು, ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದು, ಆಹಾರ, ಪಾನೀಯ, ಗಾನ, ನೃತ್ಯ ಇವುಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ, ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಕುಂಡದಲ್ಲಿ ದಾರ, ಸಮಿಧೆ, ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಹಚ್ಚಬೇಕು ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸುತ್ತಲೂ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು. ಕುಶವನ್ನು ಹಾಸಿ, ಸ್ಥಳವನ್ನು ಛರ್ಚಿಸಿ, ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನು ವಿಧಿಯಂತೆ ಇಟ್ಟು, ನೀರಿನಿಂದ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿ, ಅಗ್ನಿಗೆ ಸಮೀಪಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಭಗವಂತನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಆಗ ಭಗವಂತನನ್ನು, ಕರಗಿದ ಚಿನ್ನದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ, ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಗದಾ ಹಾಗೂ ಪದ್ಮವನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಭುಜಗಳೊಂದಿಗೆ, ಶಾಂತಸ್ವರೂಪಿಯಾಗಿ, ಕಮಲದ ರೇಖೆಯಂತಹ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿರುವಂತೆ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ಆ ಭಗವಂತನು ಕಿರೀಟ, ಕಂಕಣ, ಕಟಿಬಂಧ, ಭುಜಬಂದಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡು, ವಕ್ಷಸ್ಥಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀವತ್ಸ ಚಿಹ್ನೆಯೊಂದಿಗೆ, ಕೌಸ್ತುಭ ಮಣಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಕಾನನಮಾಲೆಯಿಂದ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಆರಾಧನೆಯೊಂದಿಗೆ, ಕಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ನೆನೆಯಿಸಿದ ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನು ಅಗ್ನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಪಿತೃಗಳಿಗೂ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ತುಪ್ಪದ ಭಾಗವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ನಂತರ ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ಹವಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಭಗವಂತನ ಸೇವಕರಿಗೆ ದಾನಗಳನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು; ಮೂಲಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ನಾರಾಯಣಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು. ಆಚಮನಕ್ಕೆ ನೀರು ಮತ್ತು ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ಅವುಗಳನ್ನು ವಿಷ್ವಕ್ಸೇನನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಸುಗಂಧ tambūla ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಆಮೇಲೆ, ಭಗವಂತನ ಲೀಲೆಯನ್ನು ಹಾಡುವುದು, ಸ್ತುತಿ ಮಾಡುವುದು, ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವುದು, ಅವನ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ನಾಟಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದು, ಅವನ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುವುದು ಹಾಗೂ ಕೇಳುವುದು—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಕ್ಷಣಕಾಲ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು. ವೇದ, ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವ ಸ್ತುತಿಗಳನ್ನು ಹಾಡಿ, "ಪ್ರಭೋ, ದಯೆ ಮಾಡು" ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಿರಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ನಮನ ಮಾಡಬೇಕು. ತಲೆ ಭಗವಂತನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಕೈಗಳನ್ನು ಮಡಚಿ, "ಪ್ರಭೋ, ರಕ್ಷಿಸು! ನಾನು ಮರಣಸಾಗರದಿಂದ ಭಯಪಟ್ಟು ಶರಣಾಗಿದ್ದೇನೆ" ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಹೀಗಾಗಿ, ಭಗವಂತನಿಂದ ದೊರೆತ ಅವಶೇಷವನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು, ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮುಗಿಸುವಾಗ ಆ ಅರ್ಪಿತವನ್ನು ದೀಪದ ಬಳಿ ಮರಳಿ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ಪರಮಜ್ಯೋತಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಯಾವಾಗ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧನೆ ಅಥವಾ ಇತರ ವಿಧಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆಯೋ, ಅಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಭಗವಂತನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿಯೂ ವಿಶ್ವಾತ್ಮನಾಗಿ ಇರುವನು. ಹೀಗೆ, ವಿಧಿ ಹಾಗೂ ಯೋಗದ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ, ವೇದ ಮತ್ತು ತಂತ್ರದ ಮೂಲಕ, ಭಕ್ತನು ಭಗವಂತನಿಂದ ಇಚ್ಛಿತ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಭಗವಂತನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ, ಬಲವಾದ ಮಂದಿರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು; ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಹಬ್ಬಗಳಿಗೆ ಸುಂದರ ಹೂವನ ತೋಟಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು. ನಿತ್ಯವೂ ಮತ್ತು ಮಹೋತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಧಿಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯಲು, ಭೂಮಿ, ಅಂಗಡಿಗಳು, ಪಟ್ಟಣಗಳು, ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಹೀಗೆ ಭಗವಂತನ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಮೇಲೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಧಿಗಳಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಮೂರು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆ ಸಾಧಿಸಿದರೆ ಭಗವಂತನ ಸಮೀಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಏಕಾಗ್ರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಯೋಗದಿಂದ ಅವನು ಭಗವಂತನನ್ನೇ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಹೀಗೆ, ಯಾರು ಭಗವಂತನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಭಕ್ತಿಮಾರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಯಾರು ತಾವು ಅಥವಾ ಇತರರು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷ ಗೋಮಯಭಕ್ಷಕರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಕಾರ್ಯದಾತ, ಸತ್ವ ಮತ್ತು ಅನುಮೋದಕರಿಗಾಗಿ, ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವವರು, ಮರಣಾನಂತರ, ಆ ಕಾರ್ಯಗಳ ಫಲವನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಂತೆಯೇ, ಶुकಮುನಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಏಕಾದಶಿಯಂದು ಉಪವಾಸವಿಟ್ಟು, ನಂದನು ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು; ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ಅವನು ಕಾಲಿಂದಿಯ ಜಲಕ್ಕೆ ಸ್ನಾನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವರుణನೊಬ್ಬ ಸೇವಕ, ಅಸುರ, ನಂದನನ್ನು ಹಿಡಿದು ವರుణನ ಬಳಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದನು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ರಾತ್ರಿ ಜಲಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಅಸುರರ ನಿಯಮವನ್ನು ಮೀರಿ ಹೋದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಗೋಪಗಳು ನಂದನನ್ನು ಕಾಣದೆ "ಕೃಷ್ಣಾ! ರಾಮಾ!" ಎಂದು ಆಳವಾದ ಕಳವಳದಿಂದ ಕೂಗಿದರು. ಅವರ ಕರೆಯು ಕೇಳಿದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ, ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ವರुणನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಅರಿತು, ಭಯಹರನಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಹೃಷೀಕೇಶನನ್ನು ಬಂದುದನ್ನು ಕಂಡ ವರಣನು, ಭಗವಂತನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸಿ, ಅದ್ಭುತ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಅವನನ್ನು ಕಾಣುವ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಆಚರಿಸಿದನು. ವರಣನು ಹೇಳಿದನು: "ಇಂದು ನನ್ನ ದೇಹ ಶಾಂತವಾಗಿದೆ; ಪ್ರಭೋ, ಇಂದು ನನ್ನ ಗುರಿ ಪೂರೈಸಿದೆ. ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಶರಣಾದವರು ಪಥಾಂತ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದಾರೆ. ನಮಸ್ಕಾರಗಳು ನಿನಗೆ, ಪರಮಾತ್ಮ, ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪಿ, ಅಲ್ಲಿ ಮಾಯೆಯೂ, ಸೃಷ್ಟಿಯ ಕಲ್ಪಿತವೂ ಕೇಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ, ತಿಳಿಯದೆ, ನಿನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತರಲಾಯಿತು; ದಯಪಾಲಿಸಿ ಕ್ಷಮಿಸು. ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಕೃಷ್ಣ, ನೀನು ನನಗೂ ಅನುಗ್ರಹಿಸಬೇಕೆಂದು ಅರ್ಹನು. ಗೋವಿಂದ, ತಂದೆಗೆ ಪ್ರೀತಿಯವನು, ನಿನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸು." ಹೀಗೆ ವರಣನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಾಗ, ದೇವದೇವನಾದ ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು, ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು. ನಂದನು, ಲೋಕಪಾಲಕರ ಅದ್ಭುತ ಮಹಿಮೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ತೋರಿದ ಗೌರವವನ್ನು ನೋಡಿ, ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತನ್ನ ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು. ಆಗ ಗೋಪಗಳು, "ಈ ಭಗವಂತನು ನಮಗೆ ನಮ್ಮ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗತಿಯನ್ನೂ ತೋರಿಸಬಹುದೇ?" ಎಂಬ ಆಶಯದಿಂದ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಯೋಚಿಸಿದರು. ಭಗವಂತನು, ತನ್ನ ಜನರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತಿಳಿದು, ಅವರ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ದಯೆಯಿಂದ ಆಲೋಚಿಸಿದನು. ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಜನರು ಅಜ್ಞಾನ, ಆಸೆ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಮೋಹಿತರಾಗಿ, ಉನ್ನತ ಮತ್ತು ಹೀನ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ನಿಜ ಗತಿಯನ್ನೇ ತಿಳಿಯದೆ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಭಗವಂತನಾದ ಹರಿಯು, ಮಹಾದಯೆಯಿಂದ, ಗೋಪಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಅಜ್ಞಾನಾತೀತ ಲೋಕವನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು. ಆ ಲೋಕವೇ ಸತ್ಯ, ಜ್ಞಾನ, ಅನಂತ—ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪ, ಶಾಶ್ವತ ಪ್ರಕಾಶ; ಗುಣಗಳು ಶಾಂತವಾದಾಗ, ಮನಸ್ಸು ಲೀನವಾದಾಗ ಋಷಿಗಳು ಅದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಕೃಷ್ಣನು ಅವರನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಸರೋವರಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ, ಅವರಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಿ, ಪುನಃ ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ, ಅಕ್ರೂರನು ಹಿಂದೆ ಹೋದ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು. ನಂದನು ಮತ್ತು ಇತರರು ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನೋಡಿ ಪರಮಾನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ, ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ತುತಿಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವುದನ್ನು ನೋಡಿದರು. ಹೀಗೆ, ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತ ಮಹಾಪುರಾಣದ ದಶಮಸ್ಕಂಧದ ಮೊದಲಾರ್ಧದ ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಇಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತು.