ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಬ್ರಹ್ಮದೇವರು ಬುದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಆ ಮಹಾವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಆದರೂ ಆ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಪುರುಷನು ಉದಯಿಸಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ರುದ್ರನು ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೂ ಸಹ, ಆ ಪುರುಷನು ಎದ್ದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಅಂತರ್ಜಾಮಿ, ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞನು, ಚೈತನ್ಯದಿಂದ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ, ಆ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಪುರುಷನು ಜಲದಿಂದ ಉದಯಿಸಿದನು. ಮನುಷ್ಯನು ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ, ಅವನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ ಎಲ್ಲವೂ ಇದ್ದರೂ, ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಅವನು ಎಚ್ಚರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಯೋಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಭಕ್ತಿಯು, ವೈರಾಗ್ಯವು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದಿಂದ, ಒಳಗೆ ಆ ಅಂತಃಸ್ಥ ಆತ್ಮನನ್ನು ಮನನ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಾ, ಶುಕಮುನಿಗಳು ವಿವರಿಸಿದರು: ಗೋವರ್ಧನ ಪರ್ವತವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು, ವೃಜವಾಸಿಗಳನ್ನು ಭಾರೀ ಮಳೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿದ ನಂತರ, ಸುರಭಿ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರನು ಗೋಕುಲಕ್ಕೆ ಕೃಷ್ಣನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದುದು. ಇಂದ್ರನು, ತನ್ನ ತಪ್ಪಿಗೆ ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ, ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಕೃಷ್ಣನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು. ಅವನು ತನ್ನ ತೇಜೋಮಯ ಕಿರೀಟದಿಂದ ಕೃಷ್ಣನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಸಾಷ್ಟಾಂಗವಂದನೆ ಮಾಡಿದನು. ಕೃಷ್ಣನ ಅಸಾಧಾರಣ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳ ಗರ್ವವು ನಾಶವಾದ ಇಂದ್ರನು, ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಹೀಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡಿದನು: "ನಿನ್ನ ನಿವಾಸವು ಶುದ್ಧ, ಶಾಂತ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ರಜೋಗುಣ-ತಮೋಗುಣಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಪಂಚದ ಗುಣಗಳ ಪ್ರವಾಹ ನಿನ್ನನ್ನು ಬಂಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ನಿನಗೆ ಯಾವ ಬಾಂಧವ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ. ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಲೋಭಾದಿ ಕಾರಣಗಳು ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಇರಬಹುದು? ಆದರೂ ಧರ್ಮರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ, ದುಷ್ಟರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಭಗವಂತನು ದಂಡವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ನೀನು ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳ ಪಿತಾ, ಗುರು, ಅಧಿಪತಿ, ದಂಡಧಾರಿ ಕಾಲಸ್ವರೂಪಿ. ಲೋಕಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ನೀನು ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಜಗತ್ತಿನ ಅಧಿಪತಿಗಳ ಗರ್ವವನ್ನು ಹಿಂಡುತ್ತೀ. ನನ್ನಂತಹವರು, ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ತಾವು ಲೋಕಾಧಿಪತಿಗಳೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ತಮ್ಮ ಹೆಮ್ಮೆ ತೊಡೆದು, ಧರ್ಮಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಅವಮಾನದಿಂದ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ. ನೀನು ದುಷ್ಟರಿಗೂ ಪಾಠವನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತೀಯೆ. ಆದುದರಿಂದ ಪ್ರಭು, ನಾನು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ, ಶಕ್ತಿಗರ್ವದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು. ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಮೋಹಗೊಂಡಿತ್ತು; ಇಂತಹ ದುರ್ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತೆ ನನಗೆ ಬಾರದು. ಭೂಭಾರ ನಿವೃತ್ತಿಗಾಗಿ, ಸೇನೆಗಳ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ, ಭಕ್ತರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ನೀನು ಅವತಾರಗೊಂಡಿದ್ದೀಯೆ. ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು, ಭಗವಂತ, ಪರಮಾತ್ಮ, ವಾಸುದೇವ, ಕೃಷ್ಣ, ಸಾತ್ವತಾಧಿಪತಿ! ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ದೇಹವನ್ನು ಧರಿಸುವ, ಜ್ಞಾನಮಯಸ್ವರೂಪಿ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ, ಸರ್ವಜೀವಿಗಳ ಆತ್ಮನೆ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು. ಪ್ರಭು, ನಾನು ಗರ್ವದಿಂದ, ಕ್ರೋಧದಿಂದ, ಈ ಗೋಕುಲವನ್ನು ಪ್ರಳಯಮಾಡಲು ಯತ್ನಿಸಿದೆ. ನೀನಾದರೂ ಕರುಣೆಯಿಂದ ನನ್ನ ಗರ್ವವನ್ನು ಕಳೆದು, ನನ್ನ ವ್ಯರ್ಥಯತ್ನವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದೆ. ನಾನು ನಿನ್ನ ಶರಣಾಗತನೆ. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಭಗವಂತನು ಮಂದಹಾಸದಿಂದ, ಗಂಭೀರವಾದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು: "ಮಘವನ್, ನಾನು ನಿನ್ನ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಭಂಗಗೊಳಿಸಿದೆ, ಇದರಿಂದ ನೀನು ಸದಾ ನನ್ನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು, ಇಂದ್ರತ್ವದ ಗರ್ವದಲ್ಲಿ ಮಗುಚಬಾರದು. ಧನ-ಶಕ್ತಿಗಳ ಗರ್ವದಿಂದ ಕುರುಡಾದವನು ನನ್ನನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ ಕರುಣೆ ತೋರಬೇಕೆಂದರೆ ನಾನು ಅವನ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಹಾಕುತ್ತೇನೆ. ಈಗ ನೀನು ಹೋಗು, ಸುಖವಾಗಿರು. ನನ್ನ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಪಾಲಿಸು, ಗರ್ವವಿಲ್ಲದೆ ನಿನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸು." ಈ ವೇಳೆ, ದುಡಿಮೆಯೊಂದಿಗೆ, ಗೋಮಾತೆ ಸುರಭಿಯೂ ತನ್ನ ಸಂತಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಆ ಗೋಪಾಲಕ ಕೃಷ್ಣನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ನಮನ ಸಲ್ಲಿಸಿದಳು. ಸುರಭಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಳು: "ಕೃಷ್ಣ, ಕೃಷ್ಣ, ಮಹಾಯೋಗೀಶ್ವರ, ವಿಶ್ವನಾಥಾ, ನೀನು ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದೀ. ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು! ನಮ್ಮ ಪರಮದೇವತೆ ನೀನೇ, ಇಂದ್ರನಲ್ಲ. ಗೋಮಾತೆಗಳ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ, ದೇವತೆಗಳ, ಸಜ್ಜನರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ನೀನು ಇದೆ. ನಾವು ಬ್ರಹ್ಮನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು 'ಗೋವಿಂದ' ಎಂದು ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಭೂಭಾರದ ನಿವೃತ್ತಿಗಾಗಿ ನೀನು ಅವತಾರಗೊಂಡಿರುವೆ." ಶುಕಮುನಿಗಳು ವಿವರಿಸಿದರು: ಬಳಿಕ ಸುರಭಿಯು ತನ್ನ ಹಾಲಿನಿಂದ, ಮತ್ತು ಐರಾವತನು ಸ್ವರ್ಗೀಯ ಗಂಗೆಯಿಂದ ತಂದ ನೀರಿನಿಂದ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದಳು. ಇಂದ್ರನು, ದೇವಮುನಿಗಳು, ದೇವಮಾತೃಗಳು ಸೇರಿ, ದಶಾರ್ಹಕುಲದ ವಂಶಜ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ 'ಗೋವಿಂದ' ಎಂದು ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದರು. ತುಂಬರು, ನಾರದ, ಗಂಧರ್ವ, ವಿಧ್ಯಾಧರ, ಸಿದ್ಧ, ಚಾರಣರು—allರು ಆಗಮಿಸಿ, ಹರಿಯ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಹಾಡಿದರು; ದೇವಕನ್ಯೆಗಳು ಹರ್ಷದಿಂದ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಿದರು. ದೇವತೆಗಳ ನಾಯಕರು ಸ್ತುತಿ ಮಾಡಿ, ಹೂವಿನ ಮಳೆ ಸುರಿಸಿದರು. ಮೂರು ಲೋಕಗಳಿಗೂ ಪರಮ ಸಂತೋಷವುಂಟಾಯಿತು; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗೋಮಾತೆಗಳು ಹಾಲನ್ನು ಉದುರಿಸಿತು. ನದಿಗಳು, ಮರಗಳು ಮಧವನ್ನು ಹರಿಸಿದರು; ಧಾನ್ಯ, ಔಷಧಿಗಳು ಬೆಳೆ ಇಲ್ಲದೆ ಬೆಳೆದವು; ಪರ್ವತಗಳು ರತ್ನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದವು. ಕುರುಕುಳೋದ್ಭವನೇ, ಕೃಷ್ಣನ ಅಭಿಷೇಕದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರೂರಪ್ರಕೃತಿಯ ಜೀವಿಗಳೂ ದ್ವೇಷವಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದರು. ಇಂತಹ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗೋವಿಂದನನ್ನು, ಗೋಮಾತೆಗಳ ಮತ್ತು ಗೋಪಗಳ ಅಧಿಪತಿಯನ್ನು ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದ ಇಂದ್ರನು, ಕೃಷ್ಣನ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು. ಈ ಮಹೋತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ದುರ್ಗಾ, ವಿನಾಯಕ, ವ್ಯಾಸ, ವಿಶ್ವಕ್ಸೇನ, ಗುರುಗಳು, ದೇವತೆಗಳು—ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರನ್ನೂ ಅವರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕಾದಿ ಉಪಚಾರಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಚಂದನ, ಕರ್ಪೂರ, ಕುಂಕುಮ, ಅಗರು, ಸುಗಂಧಿತ ನೀರಿನಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ದೇವರನ್ನು ಸ್ನಾನಮಾಡಿಸಬೇಕು, ಸಾಧ್ಯವಿದ್ದಷ್ಟೂ. ಸ್ವರ್ಣಘರ್ಮನ್ ಹ್ಯಂನು, ಮಹಾಪುರುಷ ವಿದ್ಯೆ, ಪೌರುಷ ಸೂಕ್ತ, ಸಾಮಗಾನಗಳ ಪಠಣದೊಂದಿಗೆ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ವಸ್ತ್ರ, ಪವಿತ್ರ ಸೂತ್ರ, ಆಭರಣ, ತಂಬೂಲಮಾಲೆ, ಸುಗಂಧದ ಲೇಪನಗಳಿಂದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದೇವರನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು. ಪಾದ್ಯ, ಆಚಮನೀಯ, ಸುಗಂಧ, ಹೂವು, ಅಕ್ಷತೆ, ಧೂಪ, ದೀಪ, ನೈವೇದ್ಯ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಸಿಹಿತಿಂಡಿ, ಬೆಲ್ಲದ ಪಾಯಸ, ತುಪ್ಪ, ಹುರಿದ ಪಾಕ, ಅಪ್ಪೆ, ಸಿಹಿತಿಂಡಿ, ಮೊಸರು, ಸಾರು ಮುಂತಾದ ಭೋಜ್ಯಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು. ತೈಲಾಭ್ಯಂಗ, ಮರ್ದನ, ಕನ್ನಡಿ, ದಂತಧಾವನ, ಸ್ನಾನ, ಭೋಜನ, ಪಾನ, ಗಾನ, ನೃತ್ಯ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಹಾಗೂ ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು. ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ, ಪವಿತ್ರ ಹವನಕುಂಡದಲ್ಲಿ ದಾರ, ಸಮಿಧಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ಈ ರೀತಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ, ಭಗವಂತನನ್ನು ಆರಾಧನೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಪವಿತ್ರ ಭಾಗವತದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.