ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಗುಣ, ಮತ್ತೊಂದರಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸದಿರುವುದು ಅವುಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ವಿಭಿನ್ನ ವಸ್ತುಗಳ ಭೇದವನ್ನು ನಾವು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಮಹತ್ತತ್ವದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಏಳು ತತ್ತ್ವಗಳು—ಅವುಗಳಿಗೆ ಕಾಲ, ಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಗುಣಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡಾಗ—ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆರಂಭದ ರೂಪವಾದ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವು. ಈ ಎಲ್ಲ ತತ್ತ್ವಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಬೆರೆತು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ಜಡವಾದ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವು ಉಂಟಾಯಿತು. ಅದರಿಂದ ವಿರಾಟ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪರಮಪುರುಷನು ಉದಯಿಸಿದನು. ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವು ಹತ್ತು ಪದರಗಳಿಂದ—ನೀರು ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸುತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಹೊರಗೆ ಆದಿ ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಈ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಲ್ಲಿಯೇ ಅನೇಕ ಲೋಕಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಇದೆ, ಅದು ಶ್ರೀಹರಿಯ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿದೆ. ಆ ಸುವರ್ಣಮಯ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಿಂದ ಉದಯಿಸಿದ ಮಹಾತ್ಮನು ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಶಯನ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಅದರೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಕಾಶವನ್ನು ಚುಚ್ಚಿದನು. ಮೊದಲು ಅವನ ಬಾಯನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ಅದರಿಂದ ವಾಣಿ ಉಂಟಾಯಿತು; ವಾಣಿಯಿಂದ ಅಗ್ನಿ ಹುಟ್ಟಿತು. ನಂತರ ಮೂಗಿನ ರಂಧ್ರಗಳು ಮೂಡಿದವು, ಅವುಗಳಿಂದ ಉಸಿರು ಮತ್ತು ಘ್ರಾಣೇಂದ್ರಿಯ ಉಂಟಾಯಿತು. ಘ್ರಾಣೇಂದ್ರಿಯದಿಂದ ವಾಯು, ನಂತರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಮೂಡಿದವು, ಅವುಗಳಿಂದ ದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಸೂರ್ಯನು ಜನಿಸಿದರು. ನಂತರ ಕಿವಿಗಳು ಮೂಡಿದವು, ಅವುಗಳಿಂದ ಶ್ರವಣ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಉಂಟಾದವು. ವಿರಾಟ್ ತನ್ನ ಚರ್ಮವನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿದಾಗ, ಕೂದಲು, ರೋಮ ಮೊದಲಾದವು ಹುಟ್ಟಿದವು; ನಂತರ ಔಷಧಿಗಳು, ಹಾಗೂ ನಂತರ ಜನನೇಂದ್ರಿಯವು ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ವೀರ್ಯದಿಂದ ನೀರು, ಮಲದ್ವಾರವು ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ಮಲದ್ವಾರದಿಂದ ಅಪಾನವಾಯು, ಅದರಿಂದ ಲೋಕದ ಭಯಕರವಾದ ಮರಣವು ಉಂಟಾಯಿತು. ಹಸ್ತಗಳು ಮೂಡಿದವು, ಅವುಗಳಿಂದ ಶಕ್ತಿ, ಅದರಿಂದ ಇಂದ್ರನು ಜನಿಸಿದನು. ಕಾಲುಗಳು ಮೂಡಿದವು, ಅವುಗಳಿಂದ ಚಲನೆ, ಅದರಿಂದ ವಿಷ್ಣು. ನರನಾಳಿಗಳು ತೆರೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಅವುಗಳಿಂದ ರಕ್ತ ತುಂಬಿತು; ನದಿಗಳು ಜನಿಸಿದವು; ಹೊಟ್ಟೆ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಭೂಕುಷ್ಠ ಮತ್ತು ತೃಷೆ ಉಂಟಾದವು; ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಾಗರ ಆಶ್ರಯವಾಯಿತು. ಹೃದಯವನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿದಾಗ ಮನಸ್ಸು ಹುಟ್ಟಿತು. ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಚಂದ್ರನು, ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ವಾಗ್ದೇವತೆ, ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ರುದ್ರನು, ಚಿತ್ತದಿಂದ ಅಂತರ್ಆತ್ಮನು ಜನಿಸಿದನು. ಈ ದೈವಗಳು ಮೂಡಿದರೂ, ಅವನು ಉದಯಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವರೆಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಮರಳಿ, ಅವನನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಲು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಅಗ್ನಿ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ವಾಣಿಯಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೂ, ವಿರಾಟ್ ಚೇತನಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ವಾಯು ಮೂಗಿನಲ್ಲಿ ಘ್ರಾಣವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೂ, ವಿರಾಟ್ ಚೇತನಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ಸೂರ್ಯನು ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ದೃಷ್ಟಿಯಾಗಿ, ದಿಕ್ಕುಗಳು ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರವಣವಾಗಿ, ಔಷಧಿಗಳು ಚರ್ಮದಲ್ಲಿ ಕೂದಲಾಗಿ, ನೀರು ಜನನೇಂದ್ರಿಯದಲ್ಲಿ ವೀರ್ಯವಾಗಿ, ಮರಣ ಮಲದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಅಪಾನವಾಗಿ, ಇಂದ್ರನು ಹಸ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ, ವಿಷ್ಣು ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಚಲನವಾಗಿ, ನದಿಗಳು ನರನಾಳಿಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ತವಾಗಿ, ಸಾಗರ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಭೂಕುಷ್ಠ-ತೃಷೆಯಾಗಿಯೂ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೂ, ವಿರಾಟ್ ಚೇತನಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ಚಂದ್ರನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಾಗಿ, ಬ್ರಹ್ಮಾ ಬುದ್ಧಿಯಾಗಿ, ರುದ್ರನು ಅಹಂಕಾರವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೂ ಕೂಡ ವಿರಾಟ್ ಚೇತನಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞನಾದ ಅಂತರ್ಆತ್ಮನು ಚಿತ್ತದೊಂದಿಗೆ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ವಿರಾಟ್ ನೀರಿನಿಂದ ಉದಯಿಸಿದನು. ಹಾಗೆ, ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ ಇದ್ದರೂ, ಜೀವಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಅವನು ಎಚ್ಚರವಾಗದಂತೆ, ಯೋಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಭಕ್ತಿಯು, ವೈರಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದಿಂದ one's own self ಅನ್ನು ಒಳಗೆ ಅರಿತು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶುಕ ಮಹರ್ಷಿ ಹೇಳಿದರು: ಗೋವರ್ಧನ ಪರ್ವತವನ್ನು ಎತ್ತಿ, ವ್ರಜಜನರನ್ನು ಮಳೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿದ ನಂತರ, ಗೋಕುಲದಲ್ಲಿ ಸೂರಭಿ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದರು. ಅವನ ಮುಂದೆ, ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಅರಿತು, ಇಂದ್ರನು ತನ್ನ ಸೂರ್ಯಪ್ರಭೆಯಂತಿರುವ ಕಿರೀಟದಿಂದ ಕೃಷ್ಣನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದನು. ಕೃಷ್ಣನ ಅನಂತ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳ ಅಹಂಕಾರವು ನಾಶವಾದ ಇಂದ್ರನು, ಕೈಮುಗಿದು ಮಾತನಾಡಿದನು: “ನಿನ್ನ ವಾಸಸ್ಥಾನ ಶುದ್ಧ ಸತ್ತ್ವ, ಶಾಂತ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ರಜೋಗುಣ ಮತ್ತು ತಮೋಗುಣಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಮಾಯೆಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಗುಣಗಳ ಪ್ರವಾಹವು ನಿನ್ನನ್ನು ಬಂಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ನಿನಗೆ ಯಾವುದೇ ಆಸಕ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಉದಯಿಸುವ ಲೋಭಾದಿ ಕಾರಣಗಳು ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಇರಬಹುದು? ಆದರೂ ಧರ್ಮದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ, ದುಷ್ಟರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಭಗವಂತನು ದಂಡವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ನೀನು ಎಲ್ಲರ ಪೋಷಕ, ಗುರು, ಅಧಿಪತಿ, ದಂಡಧಾರಿ ಕಾಲಸ್ವರೂಪಿ. ಲೋಕಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ನೀನು ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಜಗತ್ತನ್ನು ತನ್ನವರೆಂದು ಭಾವಿಸುವವರ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತೀ. ನನ್ನಂತಹವರು ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ತಾವು ಲೋಕಾಧಿಪತಿಗಳೆಂದು ಭಾವಿಸಿದಾಗ, ಸಮಯ ಬಂದಾಗ ನಿನ್ನನ್ನು ಕಂಡು ತಕ್ಷಣ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಕಳೆದು, ಸತ್ಪಥವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಅವಮಾನದಿಂದ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ. ದುಷ್ಟರಿಗೂ ನಿನ್ನ ಉಪದೇಶ ಫಲಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪ್ರಭುವೇ, ನನ್ನಿಂದ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ನಡೆದ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು. ಸ್ವಾಮಿ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಮೋಹಗೊಂಡಿತ್ತು; ಇಂತಹ ಅನರ್ಹವಾದ ಭಾವನೆಗಳು ಮತ್ತೆ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟದೆ ಇರಲಿ. ಹೇ ಅಧೋಕ್ಷಜ, ಭೂಭಾರ ನಿವೃತ್ತಿಗಾಗಿ, ಬಲಶಾಲಿಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಸೇನೆಗಳ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ, ಭಕ್ತರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ನೀನು ಅವತಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದೀ. ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಪರಮ ಪುರುಷ, ಮಹಾತ್ಮ, ವಾಸುದೇವ, ಕೃಷ್ಣ, ಸಾತ್ವತಾಧಿಪತಿ. ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ದೇಹವನ್ನು ಧರಿಸುವ, ಜ್ಞಾನಮಯ ರೂಪವಿರುವ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಕ, ಸರ್ವಬೀಜ, ಸರ್ವಜೀವಾತ್ಮನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನನ್ನಿಂದ ಉಂಟಾದ ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಧದಿಂದ, ಧರ್ಮಯಜ್ಞವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿ, ಮಳೆಯಿಂದ ವ್ರಜವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ್ದೆ. ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನನ್ನ ಅಹಂಕಾರವು ಕಳೆಯಿತು, ವ್ಯರ್ಥ ಪ್ರಯತ್ನವೂ ನಾಶವಾಯಿತು. ನಾನು ನಿನ್ನ ಶರಣಾಗಿದ್ದೇನೆ, ಪ್ರಭುವೇ, ಗುರುವೇ, ಆತ್ಮನೇ. ಶುಕಮುನಿಯವರು ಹೇಳಿದರು: ಈ ರೀತಿ ಇಂದ್ರನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದಾಗ, ಭಗವಂತನು ಮೃದುವಾಗಿ ನಗುತ್ತಾ, ಗಂಭೀರವಾದ ಮೇಘದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿದನು: “ಮಘವನ್, ನಿನ್ನ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನಾನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದುದೇ ನಿನ್ನ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಿಗಾಗಿ. ನೀನು ಸದಾ ನನ್ನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು, ಇಂದ್ರತನದ ಅಹಂಕಾರದಲ್ಲಿ ಮದುಮಗ್ನನಾಗಬಾರದು. ಸಂಪತ್ತು, ಶಕ್ತಿಯ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಮರುಳುಗೊಂಡವನು ದಂಡಧಾರಿಯನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹ ತೋರಬೇಕೆಂದರೆ, ಅವನ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.” ಈ ರೀತಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಮಹಿಮೆ, ಸೃಷ್ಟಿಯ ರಹಸ್ಯ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ಶರಣಾಗತಿಯು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಯಿತು.