ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಭಗವತಪುರುಷರು ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಭೂತತ್ತ್ವಗಳ ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಒಂದೇ ವಾಸನೆ ಭೂಮಿಯ, ದುರ್ವಾಸನೆ, ಸುಗಂಧ, ಮೃದುವಾದ, ತೀವ್ರವಾದ, ಆಮ್ಲವಾದ, ಇತ್ಯಾದಿಯಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆಧಾರವಾಗಿದ್ದು, ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ನಿವಾಸ, ಎಲ್ಲರಿಗು ನಿಜವಾದ ವಿಭಿನ್ನತೆ ಮತ್ತು ಗುಣಗಳ ಉದಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುವುದು ಭೂಮಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಕಾಶದ ವಿಶೇಷ ಗುಣವು ಕೇಳುವಿಕೆಗೆ, ವಾಯುವಿನ ಗುಣವು ಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ, ಅಗ್ನಿಯ ಗುಣವು ದೃಷ್ಟಿಗೆ, ನೀರಿನ ಗುಣವು ರುಚಿಗೆ, ಭೂಮಿಯ ಗುಣವು ವಾಸನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ಈ ಗುಣಗಳು ಒಂದರಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ, ಮತ್ತೊಂದರಲ್ಲಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ; ಹೀಗಾಗಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲೇ ವಸ್ತುಗಳ ವಿಭಿನ್ನತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಮಹಾತತ್ತ್ವದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಏಳು ತತ್ತ್ವಗಳು ಕಾಲ, ಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಗುಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅವು ಪ್ರಪಂಚದ ಮೂಲ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವು. ಈ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಜಡ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವು ಉಂಟಾಯಿತು; ಅದರಿಂದ ವಿರಾಟ್ ರೂಪದ ಪುರುಷನು ಉದಯವಾಯಿತು. ಈ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವು ಹತ್ತು ಪದರಗಳಿಂದ—ನೀರಿನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ—ವ್ಯಾಪ್ತವಾಗಿದೆ; ಹೊರಗಡೆ ಮೂಲ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಆವರಣವಿದೆ. ಈ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಲ್ಲೇ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ವಿಸ್ತಾರವಿದೆ; ಅದು ಭಗವಂತ ಹರಿಯ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಸುವರ್ಣಮಯ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಿಂದ ಪುರುಷನು ಉದಯಿಸಿ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಶಯನ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಆಂತರಿಕ ಶೂನ್ಯವನ್ನು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭೇದಿಸಿದನು. ಮೊದಲಿಗೆ ಅವನ ಬಾಯನ್ನು ತೆರೆಯಿತು; ಅದರಿಂದ ವಾಕು ಉತ್ಪನ್ನವಾಯಿತು; ವಾಕಿನಿಂದ ಅಗ್ನಿ, ನಂತರ ನಾಸಿಕಾಗಳಿಂದ ಉಸಿರಾಟ, ಹಾಗೂ ವಾಸನೆ came. ವಾಸನೆದಿಂದ ವಾಯು, ನಂತರ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ದೃಷ್ಟಿ, ಅದರಿಂದ ಸೂರ್ಯ, ನಂತರ ಕಿವಿಯಿಂದ ಶ್ರವಣ, ಅದರಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳು. ವಿರಾಟ್ ಪುರುಷನು ಚರ್ಮವನ್ನು ಭೇದಿಸಿದಾಗ, ಕೂದಲು, ಅಂಗಕೂದಲುಗಳು ಉತ್ಪನ್ನವಾದವು; ನಂತರ ಔಷಧಿಗಳು, ನಂತರ ರತ್ನಾಂಶಯದ ಅಂಗವು ರೂಪವಾಯಿತು. ವೀರ್ಯದಿಂದ ನೀರು, ಪಾಯುವಾದ ಅಂಗವು ರೂಪವಾಯಿತು; ಪಾಯುವಾದ ಅಂಗದಿಂದ ಅಪಾನ, ಅಪಾನದಿಂದ ಮರಣ, ಜಗತ್ತಿಗೆ ಭಯ. ಹಸ್ತಗಳು ರೂಪಗೊಂಡು, ಅವುಗಳಿಂದ ಶಕ್ತಿ, ಅದರಿಂದ ಇಂದ್ರ; ಪಾದಗಳು ರೂಪಗೊಂಡು, ಅವುಗಳಿಂದ ಚಲನೆ, ಅದರಿಂದ ವಿಷ್ಣು. ಶಿರಾ ಭೇದದಿಂದ ರಕ್ತ ತುಂಬಿತು; ನದಿಗಳು ಉತ್ಪನ್ನವಾದವು; ಹೊಟ್ಟೆ ತೆರೆಯಿತು. ಅದರಿಂದ ಭೂಕುಡಿಗೆಯ ಹಸಿವು ಮತ್ತು ತಿರಸ್ಕಾರವು ಉದಯವಾಯಿತು; ಸಮುದ್ರವು ಅವುಗಳಿಗೆ ಆಧಾರವಾಯಿತು. ಹೃದಯವನ್ನು ಭೇದಿಸಿದಾಗ ಮನಸ್ಸು ಉತ್ಪನ್ನವಾಯಿತು. ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಚಂದ್ರ, ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ವಾಕ್ಪತಿ, ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ರುದ್ರ, ಚಿತ್ತದಿಂದ ಆಂತರ್ಯಮಿ. ಈ ದೇವತೆಗಳು ಉತ್ಪನ್ನವಾದರೂ, ಅವನನ್ನು ಉದಯಿಸಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವರೆಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ-ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಪುರುಷನನ್ನು ಎಚ್ಚರಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಅಗ್ನಿ ಬಾಯಿಗೆ ವಾಕು ರೂಪದಲ್ಲಿ, ವಾಯು ನಾಸಿಕೆಗೆ ವಾಸನೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯ ಕಣ್ಗೆ ದೃಷ್ಟಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ದಿಕ್ಕುಗಳು ಕಿವಿಗೆ ಶ್ರವಣ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಔಷಧಿಗಳು ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಕೂದಲು ರೂಪದಲ್ಲಿ, ನೀರು ರತ್ನಾಂಶಯಕ್ಕೆ ವೀರ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಮರಣ ಪಾಯುವಾದ ಅಂಗಕ್ಕೆ ಅಪಾನ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಇಂದ್ರ ಹಸ್ತಕ್ಕೆ ಶಕ್ತಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ವಿಷ್ಣು ಪಾದಕ್ಕೆ ಚಲನೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ನದಿಗಳು ಶಿರೆಗೆ ರಕ್ತ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಸಮುದ್ರ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಹಸಿವು-ತಿರಸ್ಕಾರ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಚಂದ್ರ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಮನಸ್ಸು ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮಾ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಬುದ್ಧಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ರುದ್ರ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಅಹಂಕಾರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೂ, ಪುರುಷನು ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಆಂತರ್ಯಮಿ, ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞನು, ಚಿತ್ತದೊಂದಿಗೆ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ, ವಿರಾಟ್ ಪುರುಷನು ನೀರಿನಿಂದ ಉದಯಿಸಿದನು. ಹಾಗೆ, ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ ಇದ್ದರೂ, ಅವನ ಜೀವಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಅವನು ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ; ಅದೇ ರೀತಿ, ಯೋಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಆತ್ಮವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ, ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಒಳಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಶುಕ ಮುನಿಗಳು ಮುಂದಿನ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು. ಒಂದು ದಿನ, ಗೋವರ್ಧನ ಪರ್ವತವನ್ನು ಎತ್ತಿ, ವ್ರಜವಾಸಿಗಳನ್ನು ಮಳೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿದ ನಂತರ, ಸುರಭಿ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರ ದೇವರು ಗೋಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದರು. ಇಂದ್ರನು, ತನ್ನ ತಪ್ಪಿಗೆ ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ, ಕೃಷ್ಣನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಸೂರ್ಯಪ್ರಭೆ ಹೊಳೆಯುವ ಕಿರೀಟದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಗೌಪ್ಯವಾಗಿ ಸಮೀಪಿಸಿದನು. ಕೃಷ್ಣನ ಅನಂತ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಂಡು, ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳ ಗರ್ವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು. ಇಂದ್ರನು ಹೇಳಿದರು: "ನಿನ್ನ ನಿವಾಸ ಶುದ್ಧ ಸತ್ತ್ವದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ, ಶಾಂತವಾಗಿದೆ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ರೂಪಿತವಾಗಿದೆ, ರಾಗ-ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಮಾಯೆಯಿಂದ ರೂಪಿತವಾದ ಗುಣಗಳ ಪ್ರವಾಹವು ನಿನ್ನನ್ನು ಬಂಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಆಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ. ಹೀಗಿರುವಾಗ, ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಉದಯಿಸುವ ಲೋಭ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾರಣಗಳು ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಇರಬಹುದು? ಆದರೂ, ಧರ್ಮದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ, ದುಷ್ಟರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಭಗವಂತನು ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ನೀನು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ತಂದೆ, ಗುರು, ಅಧಿಪತಿ, ದುರ್ಯೋಧನ ಕಾಲ, ಶಿಕ್ಷಾ ದಂಡವನ್ನು ಹಿಡಿದವನು. ಎಲ್ಲರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ, ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾ, ಜಗತ್ತಿನ ಅಧಿಪತಿಗಳ ಗರ್ವವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುತ್ತೀ. ನನ್ನಂತಹವರು, ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ, ಜಗತ್ತಿನ ಅಧಿಪತಿಗಳೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ನಿನ್ನನ್ನು ಸಮರ್ಪಕ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡಾಗ, ತಕ್ಷಣ ಗರ್ವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಸದ್ಗತಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಅವಮಾನದಿಂದ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ದುಷ್ಟರಿಗೂ ನಿನ್ನ ಉಪದೇಶ ಫಲಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರಿಂದ, ಭಗವಂತನೇ, ನನ್ನ ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ಗರ್ವದಿಂದ ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು; ಸ್ವಾಮಿ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಮೋಹಗೊಂಡಿತ್ತು; ಇಂತಹ ಅಯೋಗ್ಯ ಭಾವನೆಗಳು ಮತ್ತೆ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸದಿರಲಿ. ನೀನು ಭೂಭಾರದ ನಿವಾರಣೆಗೆ, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ರಾಜರು ಉಂಟುಮಾಡಿದ ಭಾರವನ್ನು ದೂರಮಾಡಲು, ಸೇನೆಗಳ ನಾಶಕ್ಕೆ, ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಇಳಿದು ಬಂದಿರುವೆ. ನಮಸ್ಕಾರಗಳು ನಿನಗೆ, ಪರಮಪುರುಷ, ಮಹಾತ್ಮ, ವಾಸುದೇವ, ಕೃಷ್ಣ, ಸಾತ್ವತಾಧಿಪತಿ. ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸುವ, ಶುದ್ಧ ಜ್ಞಾನರೂಪ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ, ಎಲ್ಲರ ಬೀಜ, ಎಲ್ಲರ ಆತ್ಮ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಪ್ರಭು, ನಾನು ಗರ್ವ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಧದಿಂದ, ಈ ಗುಪಾಲರ ವಸತಿಯನ್ನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಲು, ಯಜ್ಞವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ಬಿರುಗಾಳಿ-ಮಳೆಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದ್ದೆ.