ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ವೃಂದಾವನದಲ್ಲಿ ವಾಸುದೇವನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ, ಗೋಪಗಳು ಕೃಷ್ಣನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ಪರ್ವತದ, ಹಸುಗಳ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಹಾಗೂ ಹೋಮದ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ನೆರವೇರಿಸಿದರು. ನಂತರ, ಎಲ್ಲರೂ ವ್ರಜಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು. ಈ ರೀತಿಯಿಂದ ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತ ಮಹಾಪುರಾಣದ ದಶಮಸ್ಕಂಧದ ಮೊದಲಾರ್ಧದ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕಪಿಲ ದೇವರು ತನ್ನ ತಾಯಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: “ನೀನು ನನ್ನನ್ನು—ಸರ್ವಜೀವಿಗಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಇರುವ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪನನ್ನು—ನಿನ್ನೊಳಗೆ ನಿನ್ನ ಸ್ವಯಂನಿಂದ ಅರಿತುಕೊಂಡರೆ, ದುಃಖ ಮತ್ತು ಭಯದಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗುವೆ. ತಾಯಿ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ, ಇದು ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ತರುತ್ತದೆ; ಇದರಿಂದ ನೀನು ಭಯವನ್ನು ದಾಟುವೆ.” ಮೈತ್ರೇಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: “ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಯಾದ ಕಪಿಲ ದೇವರಿಂದ ಉಪದೇಶ ಪಡೆದ ತಾಯಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅವರ ಸುತ್ತಲೂ ಪರಿಕ್ರಮೆ ಮಾಡಿ, ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಬಿಟ್ಟರು. ಅವರು ಮೌನವ್ರತವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಸ್ವಾತ್ಮನಂದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿ, ನಿರ್ಲಿಪ್ತವಾಗಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದರು; ಬೆಂಕಿಯಿಲ್ಲದೆ, ಸ್ಥಿರವಾಸ ಇಲ್ಲದೆ. ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಬ್ರಹ್ಮನಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗಿತ್ತು—ಯಾವುದು ವ್ಯಕ್ತ ಮತ್ತು ಅವ್ಯಕ್ತಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿರುವುದು, ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವರೂ ಸ್ವತಃ ಗುಣರಹಿತವಾದುದು, ಏಕಾಗ್ರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅರಿಯಲ್ಪಡುವುದು. ಅವರು ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಮಾಮಕಾರದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿದ್ದರು; ದ್ವಂದ್ವಗಳ ಪಾರಾಗಿದ್ದರು; ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ಸ್ವಯಂನನ್ನು ಕಂಡು, ಒಳಗಿನಿಂದ ಶಾಂತ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಅಲೆಯಿಲ್ಲದ ಸಮುದ್ರದಂತೆ ಇದ್ದರು. ವಾಸುದೇವನಲ್ಲಿ, ಸರ್ವಜ್ಞನಾದ ಆಂತರ್ಯಾಮಿಯಲ್ಲಿ, ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಸ್ವಯಂನನ್ನು ಅರಿತು, ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದರು. ಅವರು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ದೇವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಸ್ವಯಂನಂತೆ ಕಂಡರು; ಹಾಗೆಯೇ, ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ದೇವರೊಳಗೆ, ತಮ್ಮೊಳಗೆ ಕಂಡರು. ಅವರು ಇಚ್ಛೆ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿದ್ದರು; ಎಲ್ಲರತ್ತ ಸಮಾನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ದೇವರ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದವರು, ಭಗವಂತನ ಭಕ್ತರ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಈ ದೇವರ ರೂಪವು: ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕಿರೀಟ, ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಗಣ, ಗಡಿಗೆ, ಹಾರ, ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ನೂಪುರು, ದಂಡ, ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಗದಾ, ಪದ್ಮ, ಹಾರ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತ, ಪರಮ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಉಜ್ವಲವಾಗಿದ್ದನು. ಅವರ ಶುಭವಾದ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಕೌಸ್ತುಭ ರತ್ನ, ಸಿಂಹದಂತೆ ಭುಜಗಳು, ಅಮೋಘ ಕೀರ್ತಿಯಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತ, ನಿರ್ದೋಷ ಚಿಂತಾಮಣಿಯಂತೆ ದೀಪ್ತಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಮೂವರು ಗಾತ್ರದ ರೇಖೆಗಳು ಹೊಡೆಯುವ ಹೊಟ್ಟೆ, ಉಸಿರಾಟದ ಚಲನೆಯೊಂದಿಗೆ, ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವೇ ಅವರ ನಾಭಿಯ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಹೊರಬರುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಬಂಗಾರದ ಬೆಲ್ಟ್‌ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಹಳದಿ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದನು; ಕಪ್ಪು ಕತ್ತಿನ ಮೇಲೆ, ಅವರ ತೊಡೆಯು, ಮುಳುಗು, ಕಾಲುಗಳು ಸುಂದರವಾಗಿ ರೂಪಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಪಾದಗಳು ಶರದೃತುವಿನ ಪದ್ಮದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತ, ಅವರ ನಖಗಳು ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಹರಡುತ್ತ, ಅಜ್ಞಾನದ ಒಳಗಿನ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುತ್ತವೆ. “ಓ ಗುರು, ನಿಮ್ಮ ಪಾದಗಳನ್ನು ನಮಗೆ ತೋರಿಸಿರಿ—ಅಜ್ಞಾನದ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ದಾಟಲು ಹಾರುವ ದಾರಿಯದು.” ಈ ರೂಪವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛತೆಯನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಇದಕ್ಕೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದವರು, ತಮ್ಮ ಧರ್ಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದವರು, ಭಯದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಭಕ್ತಿಗೆ ಅಳವಡಿದವರಿಗೆ ನೀವು ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತೀರಿ; ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ನೀವು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ; ಸ್ವಯಂಸಂಪದೆಯೂ ಪರಮ ಆತ್ಮಾನುಭವಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ, ಏಕಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದೊರಕುವ ಪರಮ ಸ್ಥಿತಿಯದು. ಅವರನ್ನು, ಸುಧಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಕೂಡ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗದ, ಕಷ್ಟದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗುವ ದೇವರನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಅವರ ಪಾದಗಳ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಏನು ಬಯಸಬೇಕೆಂದು ಯಾರೂ ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ. ಜೀವದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ತಂದ ಮರಣವು, ಅದನ್ನು ನಿರ್ಲಿಪ್ತವಾಗಿ ನೋಡಿದವರ ಬಳಿ ಬರುತ್ತಿಲ್ಲ—even as he destroys the universe with his might and the fierce arching of his brows. ಸ್ವರ್ಗ ಅಥವಾ ಮೋಕ್ಷವೂ ಕೂಡ, ಭಗವಂತನ ಭಕ್ತರೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಧ ಕ್ಷಣ ಕಾಲದ ಸಹವಾಸಕ್ಕಿಂತ ಕೂಡ ತೂಕ ಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಇನ್ನೂ ಬೇರೆ ಅನುಗ್ರಹಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಬೇಕೇ? ಆದ್ದರಿಂದ, ಪಾಪರಹಿತನೇ, ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ಸ್ವಭಾವದ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ದಯೆಯುಳ್ಳವರ, ನಿಮ್ಮ ಕೀರ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ಹೊರಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವವರ, ಪಾಪವಿಲ್ಲದವರ ಸಂಗವು ಇರಲಿ—ಇದು ನಿಮ್ಮ ಅನುಗ್ರಹ. ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಬಾಹ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಚಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅಜ್ಞಾನ ಎಂಬ ಕತ್ತಲು ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಭಕ್ತಿಯ ಮತ್ತು ಯೋಗದ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಶುದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ—ಅಂತಹ ಋಷಿಯು ನಿಮ್ಮ ದಾರಿಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಈ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವು ಯಾವದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ, ಯಾವದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗುತ್ತದೆ—ಆ ಪರಮ ಬ್ರಹ್ಮ, ಪರಮ ಪ್ರಕಾಶ, ಆಕಾಶದಂತೆ ವಿಶಾಲ. ಅವನು ಸ್ವಯಂ ಮಾಯಾಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಪೋಷಿಸಿ, ಪುನಃ ಲಯಗೊಳ್ಳಿಸುತ್ತಾನೆ; ಸ್ವತಃ ಅವನು ಬದಲಾಗದೆ ಇರುತ್ತಾನೆ; ಭಿನ್ನತೆಯ ಅನುಭವವು ಮನಸ್ಸಿನ ಅಸ್ಥಿರತೆಯಿಂದ ಆಗುತ್ತದೆ—ಓ ದೇವಾ, ನಾವು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರನಾಗಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತೇವೆ. ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಯೋಗಿಗಳು ನಿಮಗೆ ವಿವಿಧ ವಿಧಿಗಳಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ನೀನು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳಲ್ಲಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತೀ; ವೇದ ಮತ್ತು ತಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತರು ನಿಮಗೆ ಅರಿತವರು. ನೀನೇ ಆದಿಪುರುಷ, ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವವರು; ಆ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ರಜ, ಸತ್ತ್ವ, ತಮೋ ಗುಣಗಳು ವಿಭಜಿಸಲಾಗುತ್ತವೆ; ನಿಮ್ಮಿಂದ ಮಹಾಹಂಕಾರ, ಆಕಾಶ, ವಾಯು, ಅಗ್ನಿ, ನೀರು, ಭೂಮಿ, ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತಾರೆ. ನೀನು ಸ್ವಯಂ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತೀ; ಆ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಆ ಪುರುಷನನ್ನು ಅರಿತವರು—ಅವನು ಒಳಗಿರುವವನು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ರಸವನ್ನು ಮಧುವಂತೆ ಆನಂದಿಸುವವನು. ನೀನು ಕಾಲದ ವೇಗದ ರಥವಾಗಿರುವವನು, ಎಲ್ಲ ಜಗತ್ತನ್ನು ಅತಿಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಎಳೆಯುವವನು; ಪಂಚಭೂತಗಳು ಮೋಡಗಳ ಗುಂಪಿನಂತೆ, ನೀನು ವಾಯುವಂತೆ, ಅಸಹ್ಯವಾದವನು. ಜನರು ಕರ್ಮದ ಆಲೋಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮದುಮಾಡಿ, ಇಂದ್ರಿಯವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಆಸೆಯಿಂದ ಬಯಸುವಾಗ, ನೀನು ಸದಾ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ, ಹಸಿವಿನ ಹಾವು ಮೌಸನ್ನು ಹಿಡಿದಂತೆ, ಅವರನ್ನು ಹಠಾತ್ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವವನು—ಓ ಮರಣ. ಯಾವ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ನಿಮ್ಮ ಪದ್ಮಪಾದಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ? ಅವು ಗೌರವ ಮತ್ತು ವಿನಯದ ತಾಣ; ಭಯದಿಂದ十四ಮನುಗಳು, ನಮ್ಮ ಪೂಜ್ಯ ಗುರುಗಳು, ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಬೀಳಬಾರದೆಂದು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದರು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ನೀನು ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಆಶ್ರಯ; ರುದ್ರನ ಭಯದಿಂದ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಆತಂಕ ಬಂದಾಗ, ನೀನು ಭಯರಹಿತ ಆಶ್ರಯವಾಗಿರುವವನು. ಇದನ್ನು, ಓ ರಾಜಕುಮಾರರೇ, ಶುದ್ಧವಾಗಿರುವಂತೆ, ತಮ್ಮ ಧರ್ಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಭಗವಂತನಿಗೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಪಠಿಸಿರಿ—ನಿಮಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಶುಭವಾಗಲಿ. ಆ ಆತ್ಮನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ, ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ, ಹರಿ ಎಂಬ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಸದಾ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿ. ಯೋಗದ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಪಡೆದು, ಋಷಿಗಳ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿ, ಏಕಾಗ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಈ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಅನುಸರಿಸಿರಿ. ಈ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಹುಕಾಲ ಹಿಂದೆ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ದೇವರು ನಮಗೆ ಹೇಳಿದರು; ಭೃಗು ಮುಂತಾದ ಪುತ್ರರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು, ಮತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುವವರಿಗೆ. ನಾವು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳು, ಜೀವಿಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಈ ಜ್ಞಾನದಿಂದ, ಅಂಧಕಾರವು ದೂರವಾದ ನಂತರ, ವಿವಿಧ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇವೆ. ಈ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸದಾ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪಠಿಸುವವನು, ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಪರಮ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ವಾಸುದೇವನಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪರಮ ಜ್ಞಾನವು ಎಲ್ಲರ ಪರಮ ಕಲ್ಯಾಣ; ಜ್ಞಾನ ಎಂಬ ದೋಣಿಯಿಂದ, ದುಃಖದ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ದಾಟಬಹುದು. ಯಾರು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಈ ಭಗವಂತನ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ, ಹರಿ ದೇವರನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ—ಅವರು ದೇವರನ್ನು ಸಲುಭವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸುವವರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಈ ರೀತಿ, ಭಗವಂತನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು, ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನು, ಭಕ್ತಿಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು, ಕಪಿಲ ದೇವರು ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮರು ವಿವರಿಸಿದರು; ಈ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪಠಿಸಿ, ಭಗವಂತನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ, ಪರಮ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಿರಿ.