ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ರಾಜಸ ಗುಣದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದ ಮೇಘಗಳು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ನೀರನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತವೆ; ಆ ನೀರಿನಿಂದಲೇ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಪೋಷಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ—ಅಂತಹಾಗಿದ್ದರೆ ಇಂಡ್ರನು ಏನು ಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ. ನಾವು ನಗರಗಳು, ಪಟ್ಟಣಗಳು ಅಥವಾ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ನಾವು ಸದಾ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲೇ, ವನ ಹಾಗೂ ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ ವಾಸಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಹೇಳಿದರು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಗೋಗಳು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಪರ್ವತಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಯಜ್ಞವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸೋಣ; ಇಂಡ್ರನ ಪೂಜೆಗೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಈ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಬಳಸೋಣ. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಬಗೆಯ ಅನ್ನಪಾನಗಳು—ಸಾರು, ಪಾಯಸ ಮತ್ತು ಇತರ ಬಗೆಯ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಬೇಕು; ಹಿಟ್ಟು ಹುರಿದ ಹೋಳಿಗೆಗಳು, ಹಾಲಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ವಿವಿಧ ತಿನಿಸುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಸೇರಿಸಬೇಕು. ವೇದದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಅಗ್ನಿಗೆ ಯಥಾವಿಧಿ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು; ಅವರಿಗೆ ಉತ್ತಮವಾದ ಭೋಜನವನ್ನು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು, ಜೊತೆಗೆ ಗೋಗಳನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ಕೊಡಬೇಕು. ಕುದುರೆಗಾರರು, ಚಂಡಾಲರು ಮತ್ತು ಪತನರಾದವರಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ದಾನವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು; ಗೋಗಳಿಗೆ ಯವವನ್ನು ನೀಡಿ, ನಂತರ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಅಲಂಕೃತರಾಗಿದ್ದು, ತಿನ್ನಿ, ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, ಶುಭ್ರವಾದ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಗೋಗಳು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಅಗ್ನಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತವನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಇದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ, ಪ್ರಿಯವನೇ; ನಿಮಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಇದ್ದರೆ ಹೀಗೆಯೇ ನಡೆಯಲಿ. ಈ ಯಜ್ಞವು ಗೋಗಳು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ನನಗೆ ಬಹಳ ಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀಶುಕಮುನಿಗಳು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ: ಕಾಲಸ್ವರೂಪನಾಗಿ ಇಂಡ್ರನ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಲು ಬಯಸಿದ ಭಗವಂತನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನಂದ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಗೋಪಗಳು ಯೋಗ್ಯವೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ಮಧುಸೂದನನು ಹೇಳಿದಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಮಾಡಿದರು; ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮಂಗಳಾಶಾಸನಗಳನ್ನು ಪಠಿಸಿ, ಆ ಪೂಜಾ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದರು. ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, ಗೌರವದಿಂದ ಗೋಗಳಿಗೆ ಯವವನ್ನು ನೀಡಿ, ಹಿಂಡನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪರ್ವತವನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಸಿಂಗಾರಿಸಿದ ಎತ್ತುಗಳ ಗಾಡಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು, ಮಹಿಳೆಯರು ಕೃಷ್ಣನ ಲೀಲೆಯನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ, ಪುಣ್ಯಶೀಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆದರು. ಕೃಷ್ಣನು ಮತ್ತೊಂದು ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಗೋಪಗಳಲ್ಲಿ ಭಯವಿಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ, “ನಾನು ಪರ್ವತಸ್ವರೂಪ” ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿ, ಭವ್ಯವಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಕೃಷ್ಣನು ಸ್ವತಃ ಹಾಗೂ ವ್ರಜಜನರೊಂದಿಗೆ ಆ ಪರ್ವತಸ್ವರೂಪನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, “ನೋಡಿ, ಈ ಪರ್ವತನು ರೂಪಧಾರಿಯಾಗಿ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಕರುಣಿಸಿದ್ದಾನೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅವನಿಗೆ ಇಚ್ಛಾಮಯ ರೂಪಗಳು ಇವೆ; ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ, ಅವಮಾನಿಸಿದ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ, ನಮ್ಮ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಗೋಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸೋಣ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಹೀಗೆ, ವಾಸುದೇವನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಗೋಪಗಳು ಕೃಷ್ಣನೊಂದಿಗೆ ಪರ್ವತ, ಗೋಗಳು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ಯಥಾವಿಧಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ವ್ರಜಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು. ಇದೇ ರೀತಿ, ಈ ಅಧ್ಯಾಯವು—ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತ ಮಹಾಪುರಾಣದ ದಶಮಸ್ಕಂಧದ ಮೊದಲಾರ್ಧದ ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ—ಪರಮಹಂಸರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಈಗ ಮತ್ತೊಂದು ಪವಿತ್ರ ಕಥೆ: “ನನ್ನನ್ನು—ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಕಾಶಸ್ವರೂಪ, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಆತ್ಮನನ್ನು—ನಿನ್ನ ಸ್ವಯಂ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಅರಿತುಕೊಂಡರೆ, ನೀನು ದುಃಖ ಮತ್ತು ಭಯದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತೀಯೆ” ಎಂದು ಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದರು. “ಅಮ್ಮಾ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತೇನೆ; ಇದು ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ತರುತ್ತದೆ; ಇದರ ಮೂಲಕ ನೀನು ಭಯವನ್ನು ದಾಟಬಹುದು.” ಮೈತ್ರೇಯನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ: ಈ ರೀತಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಯಾದ ಕಪಿಲನು ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಸಂತೋಷಗೊಂಡು, ಅವನನ್ನು ಬಲಭಾಗದಿಂದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಅವನು ಮೌನ ವ್ರತವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು, ಸ್ವಯಂ ಆತ್ಮದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿ, ನಿರ್ಲಿಪ್ತನಾಗಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದನು—ಅಗ್ನಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಾಸವೂ ಇಲ್ಲ. ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಪ್ರಕೃತ ಮತ್ತು ಅಪ್ರಕೃತ ಎರಡಕ್ಕೂ ಮೀರಿ ಇರುವ ಬ್ರಹ್ಮನಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಯಿತು; ಗುಣಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿದರೂ, ತಾನೇ ಗುಣರಹಿತನಾದ ಆ ಪರಬ್ರಹ್ಮನಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವನು ಲೀನನಾದನು. ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದೆ, ಮಾಮಕಾರವಿಲ್ಲದೆ, ದ್ವಂದ್ವಗಳಿಗಿಂತ ದೂರವಾಗಿ, ಸಮದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಸ್ವಯಂ ಆತ್ಮವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ಒಳಗಿನಿಂದ ಶಾಂತನಾಗಿ, ಸ್ಥಿರವಾದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಅಲೆಗಳಿಲ್ಲದ ಸಮುದ್ರದಂತೆ ಇದ್ದನು. ವಾಸುದೇವನಲ್ಲಿ—ಅಖಿಲಜ್ಞನಾದ ಪರಮಾತ್ಮನಲ್ಲಿ—ಪರಮಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅರಿತು, ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದನು. ಅವನು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಭಗವಂತನನ್ನು ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಕಂಡನು; ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನೂ ತನ್ನೊಳಗಿನ ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಕಂಡನು. ಅವನು ಕಾಮ-ಕ್ರೋಧಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಸಮಚಿತ್ತನಾಗಿ, ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ, ಪರಮಭಕ್ತ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು. ಅವನು ಕಿರೀಟ, ಕಂಕಣ, ಹಾರ, ನूपುರ, ಮೇಕಲೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿದ್ದನು; ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಗದಾ, ಪದ್ಮ, ಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತನಾಗಿದ್ದನು; ಪರಮತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದನು. ಅವನ ಪವಿತ್ರ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಕೌಸ್ತುಭ ಮಣಿಯು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು; ಸಿಂಹದಂತೆ ಬಲಿಷ್ಠವಾದ ಭುಜಗಳು, ಅವಿಚಲ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರೂಪ, ನಿರ್ದೋಷ ಚಿಂತಾಮಣಿಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅವನ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ರೇಖೆಗಳು, ಉಸಿರಾಟದ ಚಲನೆಯಿಂದ ಕಂಪಿಸುತ್ತಿದ್ದವು; ಆ ನಾಭಿಯ ಆಳದಿಂದ ಜಗತ್ತೆಲ್ಲವೂ ಒಳಗೆಳೆದು ಹೊರಹಾಕುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಅವನ ಕಪ್ಪು ಕಟಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹೊಳೆಯುವ ಪಿತಾಂಬರ ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಕಚ್ಚೆ, ಅವನ ತೊಡೆ, ಮೊಣಕಾಲು, ಕಾಲುಗಳು—all perfectly proportioned and beautiful to behold. ಅವನ ಪಾದಗಳು ಶರದೃತುವಿನ ಕಮಲದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದವು; ಪಾದನಖಗಳು ಬೆಳಕು ಹರಡುತ್ತಾ, ಅಂತರಂಗದ ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತವೆ; “ಹೇ ಗುರುದೇವ, ಅಜ್ಞಾನಾಂಧಕಾರವನ್ನು ದಾಟಲು ಮಾರ್ಗವಾಗಿರುವ ನಿಮ್ಮ ಪಾದಗಳನ್ನು ನಮಗೆ ತೋರಿಸು” ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೂಪವನ್ನು ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ಇದಕ್ಕೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸೇವೆ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಭಯವಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ನೀನು ದೊರಕಬಲ್ಲೆ—ಎಲ್ಲ ಜೀವರೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಲಾಗದು; ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಆ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ನಿರಂತರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಪರಮಪದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ. ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆಯಲು—even virtuous souls find it hard—ಆ ಭಗವಂತನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಅವನ ಪಾದದ ಹೊರಗೆ ಮತ್ತೇನು ಬಯಸಬಹುದು? ಯಮನು ತನ್ನ ಭಯಾನಕ ಭ್ರೂಕುಟಿಯಿಂದ ಜಗತ್ತನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದರೂ, ಅವನಿಗೆ ನಿರ್ಲಿಪ್ತರಾದವರಿಗೆ ಮರಣವೂ ಸಮೀಪಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅರ್ಧ ಕ್ಷಣವೂ ಭಗವಂತನ ಭಕ್ತರ ಸಮ್ಮಿಲನವನ್ನು ಸ್ವರ್ಗ ಅಥವಾ ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗದು; ಇನ್ನಿತರ ವರಗಳ ಮಾತೇ ಬೇಡ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪಾಪರಹಿತರಾದವರೇ, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೂ ದಯೆಯುಳ್ಳ, ಒಳಗೆ ಹೊರಗೆ ಭಗವಂತನ ಪಾವನ ಕೀರ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವರ ಸತ್ಸಂಗವೇ ನಮ್ಮ ಪಾಲಿಗೆ ಭಗವಂತನ ಅನುಗ್ರಹ. ಯಾವ ಸತ್ಯಜ್ಞಾನಿಯ ಮನಸ್ಸು ಹೊರಗಿನ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದಿಲ್ಲ, ಅಜ್ಞಾನ ಎಂಬ ಕತ್ತಲೆಗೆ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ, ಭಕ್ತಿಯೋಗದಿಂದ ಶುದ್ಧಗೊಂಡ ಮನಸ್ಸು ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಭಗವಂತನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಈ ಜಗತ್ತು ಯಾವದರಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ, ಯಾವುದು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ—ಆ ಪರಬ್ರಹ್ಮ, ಪರಮಜ್ಯೋತಿ, ಆಕಾಶದಂತೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಮಾಯಾಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಪೋಷಿಸಿ, ಪುನಃ ಲೀನಗೊಳಿಸಿ, ತಾನೇ ಅವ್ಯಯನಾಗಿ ಉಳಿಯುವ ಭಗವಂತನು; ಭಿನ್ನತೆ ಎಂಬ ಭ್ರಮೆ ಮನಸ್ಸಿನ ಚಂಚಲತೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ—ಹೇ ಭಗವಂತ, ನೀನು ಸ್ವತಂತ್ರಸ್ವರೂಪನೆಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಅರಿತೆವು. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಯೋಗಿಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ವಿವಿಧ ವಿಧವಾದ ಆಚರಣೆಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ; ನೀನು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳಲ್ಲಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ—ವೇದ ಮತ್ತು ತಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತರಾದವರು ನಿನ್ನನ್ನು ಹೀಗೆ ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ, ಈ ಪವಿತ್ರ ಕಥೆಗಳು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೇಳಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅನುಭವಿಸಿದರೆ, ಆತ್ಮಶಾಂತಿ, ಭಯರಹಿತತೆ ಮತ್ತು ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆದು, ಭಗವಂತನ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬಹುದು.