ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಪ್ರಾಚೀನ ಋಷಿಗಳು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದ ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಆ ಪರಮಾತ್ಮನ ಪಾದಸೇವನೆಯ ಮೂಲಕ ನಾನು ಅತೀತವಾದ, ದುರ್ಲಭವಾದ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ದಾಟುತ್ತೇನೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ, ಮುಕುಂದನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ನಾನು ಈ ಭವಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟುವೆನು ಎಂದು ಋಷಿಯು ಹೇಳಿದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: “ಸಂಪತ್ತಿಗೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವಿದ್ದ, ದೇಹದಲ್ಲಿ ಶ್ರಮವಿಲ್ಲದೆ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಗಿಯಂತೆ ತಿರುಗುತ್ತಿರುವ, ದುಷ್ಟರಿಂದ ತಿರಸ್ಕೃತನಾಗಿ, ತನ್ನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅಚಲನಾಗಿ ಇರುವ ಋಷಿಯು ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಹೇಳಿದನು.” ಏಕೆಂದರೆ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ದುಃಖಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಅವನು ತಾನೇ. ಸ್ನೇಹಿತರು, ಮಧ್ಯಸ್ಥರು, ಶತ್ರುಗಳು—all ಇವುಗಳು ಲೋಕದ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮಾತ್ರ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪ್ರಿಯವನೇ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿದ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸು; ಇದುವೇ ಯೋಗದ ಸಾರವಾಗಿದೆ. ಯಾರು ಈ ಋಷಿಯು ಹಾಡಿದ ಗಾನವನ್ನು ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅಥವಾ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಜೀವನದ ದ್ವಂದ್ವಗಳಿಂದ ಅತಿಕ್ರಮಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಾದ ನಂತರ, ಶುಕಮುನಿಯು ಹೇಳಿದನು: “ಭಗವಂತನು ಬಲರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಆಗ, ಗೋಕುಲದ ಜನರು ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ತಯಾರಿ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕೃಷ್ಣನು ನೋಡಿದನು.” ಭಗವಂತನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ, ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರಿ, ಎಲ್ಲದರ ದರ್ಶಕನಾಗಿ, ವಿನಯದಿಂದ ನಂದನನ್ನು ಮತ್ತು ಹಿರಿಯರನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿದನು: “ತಂದೆಯಾ, ಈ ಗೊಂದಲ ಏಕೆ ಉಂಟಾಗಿದೆ? ಇದರ ಉದ್ದೇಶವೇನು? ಯಾರಿಗಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ? ಯಾರು ಈ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ?” “ತಂದೆಯಾ, ನಾನು ಇದನ್ನು ಕೇಳಲು ಬಹಳ ಆಸಕ್ತನಿದ್ದೇನೆ; ದಯವಿಟ್ಟು ಹೇಳಿ. ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಇಡುವುದಿಲ್ಲ.” “ಯಾರು ಸ್ನೇಹಿತ, ಮಧ್ಯಸ್ಥ, ಶತ್ರು ಎಂಬ ಭಾವನೆಗೆ ಅಜ್ಞಾತವಾಗಿದ್ದು, ಪಕ್ಷಪಾತವಿಲ್ಲದೆ, ಶತ್ರುತ್ವವನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾನೆ, ಅವನು ನಿಜವಾದ ಸ್ನೇಹಿತ, ಎಲ್ಲರನ್ನು ತಾನೇ ಎಂದು ನೋಡುತ್ತಾನೆ.” “ಜನರು ತಿಳಿದಂತೆ ಮತ್ತು ತಿಳಿಯದೆ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಕಾರ್ಯ ಫಲವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ, ಅಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಲ.” “ಆಗ, ಈ ಯಜ್ಞದ ಉದ್ದೇಶವೇನು? ಅಥವಾ ಇದು ಕೇವಲ ಪರಂಪರೆ? ನಾನು ಕೇಳುತ್ತಿರುವಂತೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿಸಿ.” ನಂದನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: “ಇಂದ್ರನು ಮಳೆಗೆ ಅಧಿಪತಿ; ಮೋಡಗಳು ಅವನ ರೂಪ. ಅವು ನೀರನ್ನು ಸುರಿಯುತ್ತವೆ, ಅದು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಜೀವನ ನೀಡುತ್ತದೆ.” “ಪ್ರಿಯವನೇ, ನಾವು ಮತ್ತು ಇತರರು ಆ ಮಳೆ ದೇವತೆಯನ್ನು, ಅಧಿಪತಿಯನ್ನು, ಹವನದ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ತುಪ್ಪವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತೇವೆ.” “ಅದರ ಉಳಿದ ಭಾಗದಿಂದ ಜನರು ಜೀವನದ ಮೂರು ಗುರಿಗಳಿಗಾಗಿ ಬಾಳುತ್ತಾರೆ; ಮಾನವನ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಮಳೆ ದೇವತೆಯೇ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.” “ಯಾರು ಈ ಪಿತೃಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಬಂದ ಧರ್ಮವನ್ನು, ಆಸೆ, ಲೋಭ, ಭಯ ಅಥವಾ ದ್ವೇಷದಿಂದ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅವನು ಶುಭವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.” ಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: “ನಂದ ಮತ್ತು ಬ್ರಜದ ಜನರು ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕೃಷ್ಣನು ಇಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಕೋಪವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ, ತನ್ನ ತಂದೆಗೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.” ಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: “ಜೀವನು ಕರ್ಮದಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಕರ್ಮದಿಂದ ಲಯವಾಗುತ್ತಾನೆ; ಸುಖ, ದುಃಖ, ಭಯ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ—all ಕರ್ಮದಿಂದಲೇ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.” “ಯಾವುದೇ ದೇವತೆ, ಇತರರ ಕರ್ಮದ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ ಎಂದಾದರೆ, ಅವನು ಕೂಡ ಕರ್ತನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ; ಏಕೆಂದರೆ, ಅವನು ಕಾರ್ಯವಿಲ್ಲದವನ ಮೇಲೆ ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲ.” “ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುವ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಇಂದ್ರನ ಅಗತ್ಯವೇನು? ಅವನು ಅವರ ಸ್ವಭಾವದ ನಿಯಮವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಶಕ್ತನಲ್ಲ.” “ಜನರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಭಾವದ ಪ್ರಕಾರ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ದೇವತೆಗಳು, ದಾನವರು, ಮಾನವರು—all ತಮ್ಮ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.” “ಜೀವನು ಎಂತಹ ದೇಹವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೋ, ಅದರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಿ, ಕರ್ಮದಿಂದ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುತ್ತಾನೆ; ಸ್ನೇಹಿತ, ಶತ್ರು, ಮಧ್ಯಸ್ಥ—ಕರ್ಮವೇ ಗುರು ಮತ್ತು ಅಧಿಪತಿ.” “ಆದ್ದರಿಂದ, ಜೀವನು ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು, ತನ್ನ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ, ಕರ್ಮದ ಮೂಲಕ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಯಾವುದು ಜೀವಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಜೀವನ ನೀಡುತ್ತದೋ, ಅದೇ ಅವನ ದೇವತೆ.” “ಯಾರು ಒಂದು ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದ್ದರೂ, ಮತ್ತೊಂದು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅವನು ಶುಭವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ಹೇಗೆ ಪತಿವ್ರತೆ ಪತಿಯ ಬಿಟ್ಟು ಪರಪುರುಷನಿಂದ ಶುಭ ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲವೇ ಹಾಗೆ.” “ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಬ್ರಹ್ಮದಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸಬೇಕು, ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಮೂಲಕ, ವೈಶ್ಯನು ವ್ಯಾಪಾರದಿಂದ, ಶೂದ್ರನು ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಸೇವೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ.” “ಕೃಷಿ, ವ್ಯಾಪಾರ, ಗೋಸಂರಕ್ಷಣೆ—ಸೂದಿನಿಂದ ಹಣ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತವೂ livelihood ಆಗಿವೆ; ನಾವು ಯಾವಾಗಲೂ ಗೋಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ.” “ಸತ್ತ್ವ, ರಜಸ್, ತಮಸ್—ಇವು ನಿರ್ವಹಣೆ, ಸೃಷ್ಟಿ, ಲಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣ; ರಜಸ್‌ನಿಂದ ವಿಶ್ವ, ವಿಭಿನ್ನ ಜಗತ್ತು—all ಒಂದರಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ.” “ರಜಸ್‌ನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಮೋಡಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ನೀರನ್ನು ಸುರಿಯುತ್ತವೆ; ಅದರಿಂದ ಜೀವಿಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ—ಇಂದ್ರನು ಏನು ಮಾಡಬಹುದು?” “ನಾವು ನಗರ, ಊರು, ಮನೆಗಳಿಲ್ಲದೆ, ಯಾವಾಗಲೂ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ, ವನಗಳಲ್ಲಿ, ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಗೋಗಳು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಪರ್ವತಕ್ಕಾಗಿ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡೋಣ; ಇಂದ್ರನ ಪೂಜೆಗೆ ತಯಾರಾದ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಈ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಬಳಸೋಣ.” “ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಪಾಕವಸ್ತುಗಳು—ಸಾರು, ಪಾಯಸ, ಹಿತ್ತಲಾದವು, ಹಿಟ್ಟು, ಹಾಲಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ತಿನಿಸುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸೋಣ.” “ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಯಜ್ಞದ ಅಗ್ನಿಗೆ ವೇದಪಾಠದೊಂದಿಗೆ ಹವನ ಮಾಡಲಿ; ಅವರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಗೋಗಳನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ನೀಡೋಣ.” “ಅಶ್ವಪಾಲಕರು, ಚಂಡಾಲರು, ಪತನರಾದವರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡೋಣ; ಗೋಗಳಿಗೆ ಜೋಳವನ್ನು ನೀಡಿ, ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡೋಣ.” “ಅಲಂಕೃತವಾಗಿ, ತಿಂದ ನಂತರ, ಸುಗಂಧದಿಂದ ಅನಿಲಿಸಿ, ಉತ್ತಮ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ, ಗೋಗಳು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಅಗ್ನಿಗಳು, ಪರ್ವತವನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡೋಣ.” “ಇದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ, ಪ್ರಿಯವನೇ; ನಿಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾದರೆ ಮಾಡೋಣ. ಈ ಯಜ್ಞವು ಗೋಗಳು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ನನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.” ಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: “ಭಗವಂತನು ಕಾಲಸ್ವರೂಪನಾಗಿ ಇಂದ್ರನ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಲು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು; ನಂದ ಮತ್ತು ಇತರರು ಅವನ್ನು ಯೋಗ್ಯವೆಂದು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.” “ಮಧುಸೂದನನು ಹೇಳಿದಂತೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಶುಭಶಕ್ತಿ ಪಾಠ ಮಾಡಿ, ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಇಂದ್ರನ ಪೂಜಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ, ಎಲ್ಲವನ್ನು ಮಾಡಿದರು.” “ಸಕಾಲವಾಗಿ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, ಗೋಗಳಿಗೆ ಜೋಳವನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಸಮರ್ಪಿಸಿ, ಗೋಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿಕೊಂಡು, ಪರ್ವತವನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿದರು.” “ಅಲಂಕೃತವಾದ ಎತ್ತುಗಳ ಗಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಕೃಷ್ಣನ ಲೀಲೆಯನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಪಡೆದರು.” “ಕೃಷ್ಣನು ಗೋಕುಲದ ಜನರಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲು, ಮತ್ತೊಂದು ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ‘ನಾನು ಪರ್ವತ’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿ, ಮಹಾರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು.” “ಬ್ರಜದ ಜನರೊಂದಿಗೆ, ಆತನು ಆತ್ಮವನ್ನು ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ‘ಈ ಪರ್ವತ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿದೆ, ಅವನು ನಮ್ಮನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾನೆ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು.