ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯರು ವಿಶ್ವದಾಧಿಪತಿಗಳಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಬಲರಾಮರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಬೇಕೆಂದು ಮಾಡಿದ ವಿನಂತಿಯನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಂಡರು. ಆಗ ಅವರು ಮಾನವನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದ ಭಗವಂತನನ್ನು ಹಾಸ್ಯಮಾಡಿದ ತಪ್ಪಿಗೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಗೊಂಡರು. ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯರು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ತೋರಿಸಿದ ಅದ್ಭುತ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ತಮಗಾದ ಭಕ್ತಿಯ ಕೊರತೆ ತಿಳಿದು, ತಾವು ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪಿಗೆ ತಾವೇ ಹೊಣೆಗಾರರೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರು. “ನಮ್ಮ ಜನ್ಮ, ನಮ್ಮ ತ್ರೈವಿದ್ಯ, ವ್ರತಾಚರಣೆ, ಮಹಾ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ವಂಶ, ಯಜ್ಞಕೌಶಲ—all these are useless if our ಮನಸ್ಸು ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದ ಗ್ರಹಿಸಲಾಗದ ಭಗವಂತನಿಂದ ದೂರವಾಗಿರುತ್ತದೆ,” ಎಂದು ಅವರು ವಿಷಾದಿಸಿದರು. “ಯೋಗಿಗಳಿಗೂ ಮೋಹ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಭಗವಂತನ ಮಾಯೆ ಎಂತಹದು! ನಾವು ಲೋಕಗುರುಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವರೂ, ನಮ್ಮ ನಿಜವಾದ ಹಿತವನ್ನು ತಿಳಿಯದೆ ಮೋಹಗೊಂಡಿದ್ದೇವೆ.” ಅವರು ಹೇಳಿದರು: “ಈ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಎಷ್ಟು ದೃಢಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರು! ಲೋಕಗುರು ಕೃಷ್ಣನಿಗಾಗಿ ಅವರು ಮನೆಯ ಬಂಧನವೆಂಬ ಮರಣದ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಮುರಿದು ಹೋದರು. ಇವರಿಗೆ ದ್ವಿಜತ್ವ, ಗುರುಕುಲವಾಸ, ತಪಸ್ಸು, ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ, ಶುದ್ಧಿ, ಶುಭಕರ್ಮ—ಇವುಗಳಿಲ್ಲ; ಆದರೂ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ refinement ಇದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಪರಮಯೋಗಿಗಳಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಭಕ್ತಿ ಸ್ಥಿರವಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ನಿಜ ಹಿತವನ್ನು ಮರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಗೋಪಿಯರ ಮಾತುಗಳ ಮೂಲಕ ಭಗವಂತನು ಧರ್ಮಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಮಗೆ ನೆನಪಿಸಿದನು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಎಲ್ಲ ವರಗಳಾಧಿಪತಿ, ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛಾಪೂರಕನಾದ ಅವನಿಂದ ನಮಗೆ ಮೋಕ್ಷ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಯಾವ ವರಗಳ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು? ಇದು ಅವನ ಲೀಲೆಯೆ.” “ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯೂ ಕೂಡ ಅವನ ಪಾದಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕಾಗಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಅವಳ ಮೋಕ್ಷವಿನಂತಿಯೂ ಜನರಿಗೋಸ್ಕರ ಮಾಡಿದ ಮಾಯೆಯೇ ಹೊರತು ಅವಳಿಗೆ ಬೇರೆ ಏನೂ ಇಲ್ಲ. ದೇಶ, ಕಾಲ, ವಸ್ತುಗಳು, ಮಂತ್ರ, ಯಜ್ಞ, ಹೋಮ, ದೈವ, ಯಜಮಾನ, ಧರ್ಮ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅವನಿಂದಲೇ ಉಂಟಾದವು. ಪರಮಯೋಗಿಗಳಾದ ವಿಷ್ಣುವೇ ಯದುವಂಶದಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದರೂ, ಅವನನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಅರಿಯದೆ ಮೋಹಗೊಂಡಿದ್ದೇವೆ.” “ಅಯ್ಯೋ, ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರ ಭಕ್ತಿ ಉಂಟಾದ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಇದ್ದಾರೆ—ನಾವು ಧನ್ಯರು! ಓ ಭಗವಂತ ಕೃಷ್ಣ, ನಿನ್ನ ಅನಂತ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ನಿನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಕರ್ಮಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅಲೆದುಹೋಗಿದೆ. ಭಗವಂತನು ತನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಹಗೊಂಡು ಅವನನ್ನು ಅರಿಯದವರ ದೋಷಗಳನ್ನೂ ಕ್ಷಮಿಸುತ್ತಾನೆ.” ಹೀಗೆ, ತಮ್ಮ ತಪ್ಪನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಿದರೂ, ಅವರು ಅವನನ್ನು ನೋಡಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ—even though ಕಂಸನ ಭಯವಿತ್ತು. “ಗ್ರಹಗಳು ಸುಖದುಃಖಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ಅವು ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ; ಗ್ರಹಗಳು ಪರಸ್ಪರವೇ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ; ಆಗ ಮಾನವನು ಯಾರ ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಳ್ಳಬೇಕು? ಸುಖದುಃಖಕ್ಕೆ ಕರ್ಮವೇ ಕಾರಣವಾದರೆ, ಅದು ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ; ದೇಹ ಕೇವಲ ಚರ್ಮ, ಆತ್ಮ ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪಿ—ಯಾರ ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಳ್ಳಬೇಕು? ಕಾಲವೇ ಕಾರಣವಾದರೂ, ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಅದೂ ಬೇರೆ ಅಲ್ಲ; ಜ್ವಾಲೆಗೆ ಉಷ್ಣ ಸ್ವಭಾವವಲ್ಲ, ಹಿಮಕ್ಕೆ ಶೀತ ಸ್ವಭಾವವಲ್ಲ; ದ್ವಂದ್ವ ಬೇರೆ ಯಾರಿಗೂ ಸೇರಿಲ್ಲ.” “ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೂ, ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ, ಪರಮಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ದ್ವಂದ್ವವಿಲ್ಲ. ನಾನು ಹೇಗಿದ್ದೇನೆ, ಹುಟ್ಟುಮರಣದ ಚಕ್ರವೂ ಹಾಗೆಯೇ; ಜ್ಞಾನಿಯಾದವನು ಪಂಚಭೂತಗಳನ್ನು ಭಯಪಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಈ ಪರಮಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪುರುಷರು ಅನುಸರಿಸಿದಂತೆ, ನಾನು ಕೂಡ ಮುಕುಂದನ ಪಾದಸೇವೆಯಿಂದ ಈ ಅಪಾರ, ದಾಟಲಾಗದ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ದಾಟುತ್ತೇನೆ.” ಇದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ ಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದರು: “ವಿತರಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ಸ್ವಾರ್ಥವಿಲ್ಲದೆ, ನಿರ್ಲಿಪ್ತನಾಗಿ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ತ್ಯಾಗಿಯು—even when wicked people reject him—ತಾನೇ ತನ್ನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಹೇಳಿದರು: ‘ನಾನು ಹೊರತು, ಯಾರೂ ನನ್ನ ಸುಖದುಃಖಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಲ್ಲ; ಸ್ನೇಹಿತ, ಶತ್ರು, ಮಧ್ಯಸ್ಥ—all these are worldly delusions.’ ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಪ್ರಿಯ, ನನ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾದ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸು; ಇದುವೇ ಯೋಗದ ಸಾರ.” “ಯಾರು ಈ ಬ್ರಹ್ಮನಿಷ್ಠ ಋಷಿಯ ಪಾಡಲನ್ನು ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ, ಶ್ರವಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಜೀವನದ ದ್ವಂದ್ವಗಳಿಂದ ಅಲುಗಾಡುವುದಿಲ್ಲ.” ಶುಕಮುನಿ ಮುಂದುವರೆಸಿದರು: ಒಂದು ದಿನ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಬಲರಾಮನೊಂದಿಗೆ ವ್ರಜದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಗೋಪರು ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ, ಸರ್ವಾಂತర్యಾಮಿ ಕೃಷ್ಣನು ವಿನಯದಿಂದ ನಂದಾದಿ ಹಿರಿಯರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಕೇಳಿದನು: “ಅಪ್ಪ, ಇಲ್ಲಿ ಏನು ಗೊಂದಲ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ? ಇದರ ಉದ್ದೇಶವೇನು? ಯಾರಿಗಾಗಿ, ಯಾರು ಈ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ?” “ನಾನು ಇದನ್ನು ಕೇಳಲು ಬಹಳ ಆಸೆಪಡುತ್ತೇನೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ಹೇಳಿ; ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಗುಪ್ತವಾಗಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾರು ಸ್ನೇಹಿತ, ಮಧ್ಯಸ್ಥ, ಶತ್ರು ಎಂಬ ಭಾವವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸಮವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ನಿಜ ಸ್ನೇಹಿತರು. ಜನರು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಅಥವಾ ತಿಳಿಯದೆ ಕಾರ್ಯಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಯ ಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಅಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಲ. ಹಾಗಾದರೆ, ನೀವು ಈ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಯಾವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀರಿ? ಅಥವಾ ಇದು ಕೇವಲ ಸಂಪ್ರದಾಯವೇ? ದಯವಿಟ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿ.” ನಂದನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: “ಇಂದ್ರನು ಮಳೆಯ ದೇವತೆ; ಮೋಡಗಳೇ ಅವನ ರೂಪ. ಅವು ನೀರನ್ನು ಸುರಿದು, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತವೆ, ಪೋಷಿಸುತ್ತವೆ. ನಾವು ಮತ್ತು ಇತರರು ಆ ಮಳೆಯಾಧಿಪತಿಯನ್ನು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಿಂದ, ಘೃತದಿಂದ ಪೂಜಿಸುತ್ತೇವೆ. ಅವನಿಂದ ಉಳಿದದ್ದು ನಮ್ಮ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ, ಮೂರು ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳಿಗಾಗಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾನವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಫಲ ನೀಡುವುದೇ ಮಳೆಯ ದೇವರು.” “ಯಾರು ಈ ಪಾರಂಪರ್ಯ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಸೆ, ಲೋಭ, ಭಯ ಅಥವಾ ದ್ವೇಷದಿಂದ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಶುಭವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.” ಶುಕಮುನಿ ಹೇಳಿದರು: ನಂದನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು, ಇಂದ್ರನಲ್ಲಿ ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಂತೆ ತಂದೆಯೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದನು: “ಜೀವಿ ಕರ್ಮದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿ, ಕರ್ಮದಿಂದಲೇ ಲಯವಾಗುತ್ತಾನೆ; ಸುಖ, ದುಃಖ, ಭಯ, ರಕ್ಷಣೆ—ಇವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕರ್ಮವೇ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಯಾರಾದರೂ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುವ ದೇವತೆ ಇದ್ದರೆ, ಅವನಿಗೂ ಕರ್ಮನಿಷ್ಠನ ಮೇಲೆ ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲ; ಕಾರ್ಯವಿಲ್ಲದವನ ಮೇಲೆ ಅವನಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಸ್ವಕರ್ಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಇಂದ್ರನ ಅಗತ್ಯವೇನು? ಅವರ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾದುದನ್ನು ಅವನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.” ಹೀಗೆ, ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಈ ಘಟನಾವಳಿಗಳು ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯ ಮಹಿಮೆ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೃದಯಂಗಮವಾಗುವಂತೆ ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ.