ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಜನ್ಮವೆಂಬುದು, ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಸ್ತಿತ್ವದಿಂದ ಅನುಭವಿಸಿದರೂ, ಅದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ಕನಸು ಅಥವಾ ಕಲ್ಪನೆಯಂತೆ. ಹಿಂದಿನ ಕನಸು ಅಥವಾ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದಂತೆ, ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ; ಹಿಂದಿನದಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ಈ ಮೂರು ರೂಪಗಳು—ಇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಅವುಗಳ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು—ಪದಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಒಳಗಿನದು ಮತ್ತು ಹೊರಗಿನದು ಎಂಬ ವಿಭಜನೆ ಜನರಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಹೇಗೆಂದು ಒಳ್ಳೆಯವರ ಹಾಗೂ ಕೆಟ್ಟವರ ಕ್ರಿಯೆಗಳಂತೆ. ಪ್ರಿಯನೇ, ಜೀವಿಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾ, ನಾಶವಾಗುತ್ತಾ ಇರುತ್ತವೆ; ಕಾಲದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ವೇಗವಾದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಇದು ನಮಗೆ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬೆಂಕಿಯ ಜ್ವಾಲೆಗಳು, ನದಿಯ ಹರಿವು, ಮರದ ಹಣ್ಣುಗಳು ಹೇಗೆ ಆಗುತ್ತವೆಯೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಅವಸ್ಥೆಗಳೂ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯಾಗಿವೆ. ಈ ದೀಪವನ್ನು ಜ್ವಾಲೆ ಎಂದು, ಈ ನೀರನ್ನು ಹರಿವು ಎಂದು, ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಪುರುಷ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು—all these are but names; ಇದು ನಿಜವಲ್ಲ, ಹಾಗೆಯೇ ಜೀವನ ಶಾಶ್ವತವೆಂಬ ಭಾವನೆಯೂ ಸುಳ್ಳಾಗಿದೆ. ಈ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಕರ್ಮದ ಬೀಜದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯೂ ತಪ್ಪು; ಅವನು ಸತ್ಯವಾಗಿ ಸಾಯುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ಕೂಡ ಮಿಥ್ಯೆ. ಮರದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿ ಉದಯಿಸಿ ನಾಶವಾಗುವುದು ಹೇಗೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಇದು ಕೂಡ. ಗರ್ಭಧಾರಣೆ, ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆ, ಜನನ, ಬಾಲ್ಯ, ಬಾಲಕಾವಸ್ಥೆ, ಯೌವನ, ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆ, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ, ಮರಣ—ಇವು ದೇಹದ ಒಟ್ಟು ಒಂಬತ್ತು ಅವಸ್ಥೆಗಳು. ಮೇಲಿನ ಹಾಗೂ ಕೆಳಗಿನ ದೇಹಗಳು, ಕಲ್ಪನೆಯ ರೂಪದಿಂದ, ಗುಣಗಳ ಸಹವಾಸದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವುಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆತ್ಮದ ಉದಯ ಮತ್ತು ನಾಶವನ್ನು ತಂದೆ ಮತ್ತು ಮಗನಿಂದ ಊಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಯಾರು ಆಗಮನ-ನಾಶದ ಯಥಾರ್ಥ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅರಿತಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಇದರ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಮರದಲ್ಲಿ ಬೀಜ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿ-ನಾಶವನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಮರದಿಂದ ವಿಭಿನ್ನನಾಗಿರುವಂತೆ, ಸಾಕ್ಷಿಯೂ ದೇಹದಿಂದ ವಿಭಿನ್ನ. ಆತ್ಮ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ವಿಭಜಿಸದೆ, ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಮೋಹಗೊಂಡು, ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸತ್ತ್ವ ಗುಣದಿಂದ ದೇವತೆಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗೆ, ರಜೋಗುಣದಿಂದ ದಾನವರು ಮತ್ತು ಮಾನವರ ಸ್ಥಿತಿಗೆ, ತಮೋಗುಣದಿಂದ ಪ್ರೇತ ಹಾಗೂ ಪಶುಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಕರ್ಮದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅವನು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇತರರು ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಗಾಯನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಅವನೂ ಅವರೆಂತೆ ಅನುಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಬುದ್ಧಿಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ನಿಷ್ಕ್ರಿಯನಾದವನು ಕೂಡ ಅನುಕರಣೆಗೆ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ. ನೀರು ಹರಿಯುವಾಗ ಮರಗಳು ಚಲಿಸುವಂತೆ ಕಾಣುವುದು, ಕಣ್ಣುಗಳು ತಿರುಗಿದಾಗ ಭೂಮಿ ತಿರುಗುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನುವುದು—ಹೀಗೆಯೇ ಗ್ರಹಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭ್ರಮೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂದ್ರಿಯ ವಸ್ತುಗಳ ಅನುಭವ ಮನಸ್ಸಿನ ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಸುಳ್ಳಾಗಿದೆ; ಕನಸಿನ ದೃಶ್ಯಗಳು ನಿಜವಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ, ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಸಾರವೂ ಮಿಥ್ಯೆ, ದಾಶಾರ್ಹ ಕುಲದವನೇ. ವಸ್ತು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸಂಸಾರದ ಚಕ್ರ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ; ಇಂದ್ರಿಯ ವಸ್ತುಗಳ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುವವನಿಗೆ ದುಃಖ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಜಾಗೃತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಆದುದರಿಂದ, ಉದ್ಧವ, ಸುಸ್ಥಿರವಲ್ಲದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮೂಲಕ ಇಂದ್ರಿಯ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗಬೇಡ. ಆತ್ಮವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಹುಟ್ಟುವ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಅರಿತು, ಅದನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಗುರುತಿಸು. ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ದುಷ್ಟರಿಂದ ಅವಮಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ದ್ವೇಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಹೊಡೆತವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದರೂ, ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಜೀವನೋಪಾಯ ಕಳೆದುಕೊಂಡರೂ, ಮೂಢರಿಂದ ಉಗುಳಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಮೂತ್ರಾಹತನಾಗಿದ್ದರೂ, ನಾನಾ ರೀತಿಯಿಂದ ಕದಡಲ್ಪಟ್ಟರೂ—even in such hardships, who desires the good, should uplift oneself by one’s own effort. ಇದನ್ನು ಹೇಗೆ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಮಹಾಬೋಧಕನೇ? ದಯವಿಟ್ಟು ವಿವರಿಸಿ ಎಂದು ಉದ್ಧವ ಕೇಳಿದನು. ಆತ್ಮದ ಮೇಲೆ ಈ ಸಹಿಸಲಾಗದ ಅಪಮಾನವನ್ನು ಜಗದಾತ್ಮನೇ, ನಾನು ಅತೀವ ಕಠಿಣವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ—even for the wise, for nature is powerful. ನಿಮ್ಮ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾದವರು, ಶಾಂತನಾದವರು, ನಿಮ್ಮ ಪಾದಾರವಿಂದದಲ್ಲಿ ಶರಣಾದವರು ಹೊರತು, ಬೇರೆ ಯಾರಿಗೂ ಈದು ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಬ್ರಹ್ಮ ತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ, ಹರಿಯು ಆತ್ಮಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ, ಗೋಪಾಲ, ಗುರು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ವಿಷ್ವಕ್ಸೇನನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪುರುಷರು ಸ್ತ್ರೀಯರ ಕಿವಿಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶಿಸುವರು—as Rama does among the virtuous. ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಹೋಮದ ಮೂಲಕ ಯಜಮಾನರ ಪತ್ನಿಯರ ಅನುಗ್ರಹವೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಗೋಪಗಳು ರಾಮ, ಬಲವಂತನಾದ ರಾಮ, ದುಷ್ಟನಾಶಕ ಕೃಷ್ಣರನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ—"ಈ ಹಸಿವಿನಿಂದ ನಾವು ಪೀಡಿತರಾಗಿದ್ದೇವೆ; ದಯವಿಟ್ಟು ಇದನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ," ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಶ್ರೀ ಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ಗೋಪರು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಾಗ, ದೇವಕೀಪುತ್ರನಾದ ಭಗವಂತನು, ಭಕ್ತರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪತ್ನಿಯರಿಗಾಗಿ ಹಿತವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು. "ನೀವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಅಂಗಿರಸ ಯಾಗವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಯಜ್ಞಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗಿ, ಅವರೆಲ್ಲ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿರುವವರು. ನಮ್ಮ ಪರವಾಗಿ, ನನ್ನ ಹಾಗೂ ರಾಮನ ಹೆಸರನ್ನು ಹೇಳಿ, ಪಾಕವಾದ ಅನ್ನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಬನ್ನಿ," ಎಂದರು. ಭಗವಂತನ ಆದೇಶವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಗೋಪರು ಕೈಮುಗಿದು, ಭೂಮಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು: "ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವರೇ, ರಾಮ ಮತ್ತು ಅಚ್ಯುತನು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿಯೇ ಹಸುಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ಅವರು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಆಹಾರವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನೀವು ಶ್ರದ್ಧೆ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಪಾಕಅನ್ನವನ್ನು ನೀಡಿ. ಪಶುಯಾಗ ಅಥವಾ ಸೌತ್ರಾಮಣಿ ಯಾಗದ ಹೊರತು, ದೀಕ್ಷಿತನಾದವನೂ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿದರೆ ಪಾಪವಿಲ್ಲ," ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಆದರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಈ ವಿನಂತಿಯನ್ನು ಕೇಳಲಿಲ್ಲ; ಅವರು ಸ್ವಲ್ಪ ಆಸೆಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಮುಳುಗಿದ್ದರು, ಅನೇಕ ವಿಧಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು, ಬಾಲಿಶರಾಗಿದ್ದರು, ತಮ್ಮ ವಯಸ್ಸಿನ ಗರ್ವದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಯಜ್ಞದ ಸ್ಥಳ, ಕಾಲ, ವಿಭಿನ್ನ ಪದಾರ್ಥಗಳು, ಮಂತ್ರಗಳು, ವಿಧಿಗಳು, ಹೋತ್ರುಗಳು, ಅಗ್ನಿಗಳು, ದೇವತೆಗಳು, ಯಜಮಾನ, ಯಜ್ಞ, ಧರ್ಮ—ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಅವನಿಂದಲೇ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿವೆ. ಆದರೂ, ಆ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು, ಅಧೋಕ್ಷಜನನ್ನು, ಅವರು ವಿವೇಕವಿಲ್ಲದೆ, ಮಾನವರಂತೆ ನೋಡಿದರು; ಆತನು ಮಾನವನಷ್ಟೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರು. "ಯಾದವರಿಗೆ ಕೊಡಿ" ಎಂದೂ, "ಕೊಡಬೇಡಿ" ಎಂದೂ ಅವರು ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ಗೋಪರು ನಿರಾಶರಾದರು; ಅವರು ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ರಾಮನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಏನು ಸಂಭವಿಸಿತೆಂದು ವಿವರಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಭಗವಂತನು, ಜಗದಾಧಿಪತಿ, ನಗುತ್ತಾ, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೋರಿಸುವಂತೆ ಮತ್ತೆ ಮಾತನಾಡಿದರು: "ನೀವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪತ್ನಿಯರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಸಂಕುರ್ಷಣ ಮತ್ತು ನನ್ನೂ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿ. ಅವರು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವವರು; ಅವರು ಖುಷಿಯಿಂದ ನಿಮಗೆ ಆಹಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ," ಎಂದರು. ಆಗ, ಗೋಪರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪತ್ನಿಯರ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ, ಅವರೆಲ್ಲಾ ಕುಳಿತು, ಅಲಂಕೃತರಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಗೌರವದಿಂದ ಹೇಳಿದರು: "ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪತ್ನಿಯರೇ, ನಮಸ್ಕಾರಗಳು. ದಯವಿಟ್ಟು ನಮ್ಮ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ. ನಾವು ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿಯೇ ಹಸುಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ...