ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಹೇ ರಾಜನೇ, ಆ ಪವಿತ್ರ, ತಂಪಾದ ಹಾಗೂ ಶುಭಕರವಾದ ನೀರಿನಿಂದ ಗೋವುಗಳನ್ನು ನೀರು ಕುಡಿಸಿದ ನಂತರ, ಗೋಪಕರು ಕೂಡ ಆ ಮಧುರವಾದ ನೀರನ್ನು ಹೃದಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕುಡಿಯುತ್ತಾ ತೃಪ್ತರಾದರು. ಅಲ್ಲಿ, ಆ ಹಸಿರು ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ, ಗೋವುಗಳು ಹಿತವಾಗಿ ಮೇಯುತ್ತಾ ಇರುವಾಗ, ಕೃಷ್ಣನು ಮತ್ತು ರಾಮನು ಗೋಪಕರೊಡನೆ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಆಗ ಎಲ್ಲರೂ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗ ಗೋಪಕರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: "ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನನಾದ ಜೀವಾತ್ಮನು ಸ್ವಯಂನನ್ನು ಮರೆಯುತ್ತಾನೆ; ಆ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ, ಮರಣವೆಂದರೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮರೆವು. ಜನ್ಮವೆಂದರೆ, ಜೀವಾತ್ಮನು ಎಲ್ಲವೂ ನಾನು ಎಂಬ ಭಾವದಿಂದ ಅನುಭವಿಸಿದರೂ, ಅದು ಕನಸು ಅಥವಾ ಕಲ್ಪನೆಯಂತೆ ಇಂದ್ರಿಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಹೇಗೆ ಹಿಂದೆ ಕಂಡ ಕನಸು ಅಥವಾ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಗೆ ತರುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಜೀವಾತ್ಮನು ತಾನು ಹಳೆಯವನಲ್ಲ, ಹೊಸವನೆಂದು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಈ ಮೂರು ರೂಪಗಳು—ಇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಅವುಗಳ ವಿಷಯಗಳು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು—ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲೇ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗುತ್ತವೆ; ಒಳಗೆ, ಹೊರಗೆ ಎಂಬ ಭೇದವು ಜನರಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಹಗುರ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟರ ಕರ್ಮಗಳ ಭೇದವಿರುವಂತೆ. ಪ್ರಿಯನೇ, ಜೀವಿಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಕಾಲದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮತ್ತು ವೇಗದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಇದು ಕಾಣಿಸದು. ಹೇಗೆ ಬೆಂಕಿಯ ಜ್ವಾಲೆಗಳು, ನದಿಯ ಹರಿವು, ಮರದ ಹಣ್ಣುಗಳು ನಿರಂತರ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆಯೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಯುಗಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತಿಗಳೂ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ. ಈ ದೀಪವನ್ನು ಜ್ವಾಲೆಯೆಂದು, ಈ ನೀರನ್ನು ಹರಿವೆಂದು, ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಮಾನವನೆಂದು ಕರೆಯುವುದು—all these are only names; ಹೀಗೆ ಅನಿತ್ಯವಾದ ಜೀವನವನ್ನೂ ನಿಜವೆಂದು ಭಾವಿಸುವುದು ತಪ್ಪು. ಈ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಕರ್ಮದ ಬೀಜದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದನು, ಅಥವಾ ಸತ್ಯವಾಗಿ ಸಾಯುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬೇಡಿ; ಅದು ಮರದ ಕಡ್ಡಿಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ, ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗುವ ಮತ್ತು ಅಸ್ತವಾಗುವ ಭ್ರಮೆಯಷ್ಟೆ. ಗರ್ಭಾಧಾನ, ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆ, ಜನನ, ಬಾಲ್ಯ, ಕಿಶೋರ್, ಯೌವನ, ಪ್ರೌಢ, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಮತ್ತು ಮರಣ—ಇವು ದೇಹದ ಒಂಬತ್ತು ಅವಸ್ಥೆಗಳು. ಈ ವಿವಿಧ ಉತ್ತಮ ಮತ್ತು ಹೀನ ದೇಹಗಳು—all are creations of imagination, ಗುಣಗಳ ಒಡನಾಟದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತವೆ; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತವೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತ್ಯಜಿಸಲಾಗುತ್ತವೆ. ಪಿತೃ ಮತ್ತು ಪುತ್ರನ ಉದಾಹರಣೆಯಿಂದ ಆತ್ಮನ ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ನಾಶವನ್ನು ಊಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಏನು ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆಯೋ, ಏನು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆಯೋ ತಿಳಿದವನು ಇದರಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮರದ ಬೀಜ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಅದರ ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ನಾಶವನ್ನು ಅರಿಯುವಂತೆ, ಆತ್ಮನು ದೇಹಕ್ಕಿಂತ ವಿಭಿನ್ನನೆಂಬುದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಹೀಗಾಗಿ, ಆತ್ಮ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ವಿಭಜಿಸದೆ, ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಮೋಹಗೊಂಡವನು ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕುತ್ತಾನೆ. ಸತ್ವ ಗುಣದಿಂದ ದೇವತೆಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗೆ, ರಜೋಗುಣದಿಂದ ಮಾನವ ಮತ್ತು ದಾನವ ಸ್ಥಿತಿಗೆ, ತಮೋಗುಣದಿಂದ ಪ್ರೇತ ಮತ್ತು ಪಶು ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಕರ್ಮದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ ಜೀವಿಗಳು ಈ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತವೆ. ಇತರರು ಹೇಗೆ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಗಾಯನ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಅನುಕರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಬುದ್ಧಿಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ—even inactive persons are compelled to imitate. ಹೇಗೆ ನೀರಿನ ಹರಿವಿನಿಂದ ಮರಗಳು ಚಲಿಸುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆಯೋ, ಅಥವಾ ಕಣ್ಣು ತಿರುಗಿದಾಗ ಭೂಮಿ ಸುತ್ತುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೋ, perceptions are distorted. ಮನಸ್ಸಿನ ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಇಂದ್ರಿಯವಿಷಯಗಳ ಅನುಭವವೂ ಸುಳ್ಳು, ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ದೃಶ್ಯಗಳೂ ಅಸತ್ಯ; ಹಾಗೆಯೇ ಆತ್ಮನಿಗೆ ಸಂಸಾರವೂ ಭ್ರಮೆಯಷ್ಟೆ, ದಾಶಾರ್ಹಕುಲಜನಕ. ವಿಷಯಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸಂಸಾರಚಕ್ರ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ; ಇಂದ್ರಿಯವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನನಾದವನು, ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ದುಃಖ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಜಾಗೃತಲ್ಲಿಯೂ ದುಃಖ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಉದ್ಧವ, ಈ ಅಸ್ಥಿರವಾದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮೂಲಕ ಇಂದ್ರಿಯವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಬೇಡ. ಆತ್ಮವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಭ್ರಮೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಗೊಂದಲವನ್ನು ನೋಡಿ, ಈ ಮಾಯೆಯ ತಪ್ಪನ್ನು ಗುರುತಿಸು. ಯಾರು ದುಷ್ಟರಿಂದ ತಳ್ಳಿ ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಅವಮಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಹಾಸ್ಯಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಅಸೂಯೆಗೊಳಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಹೊಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಜೀವನೋಪಾಯ ಕಳೆದುಕೊಂಡರೂ—even if spat upon, urinated upon, or shaken in many ways by the ignorant—ಯಾರು ಶುಭವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಎಲ್ಲ ಸಂಕಷ್ಟಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ವತಃ ಸ್ವಯಂನಿಂದಲೇ ಉನ್ನತಿಗೆ ಏರಬೇಕು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀ ಉದ್ಧವನು ಕೇಳಿದನು: "ಹೇ ಭಗವಂತ, ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು? ದಯಮಾಡಿ ವಿವರಿಸಿ. ಆತ್ಮದ ಮೇಲೆ ಆಗುವ ಈ ಸಹಿಸಲಾರದ ಅಪಮಾನವನ್ನು ಸಹಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಕರ, ಜಗತ್ತಿನ ಆತ್ಮನೇ, ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೂ ಇದು ದುರ್ಬಲವಾಗುವುದು ಸಹಜ. ನಿಮ್ಮ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾದವರು, ಶಾಂತರಾದವರು, ನಿಮ್ಮ ಪಾದಾರವಿಂದಗಳಲ್ಲಿ ಶರಣಾದವರು ಮಾತ್ರ ಇದನ್ನು ಸಹಿಸಬಲ್ಲರು." ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಬ್ರಹ್ಮತತ್ತ್ವದ ಉಪದೇಶದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಶ್ರೀಹರಿ ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಗೋಪಾಲ, ಗುರುಗಳು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸೇವೆಯಿಂದ ವಿಷ್ವಕ್ಸೇನನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪುರುಷರು ಸ್ತ್ರೀಯರ ಕಿವಿ ರಂಧ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಗಾಯನದಿಂದ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ, ರಾಮನು ಸದ್ಗುಣಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಇರುವಂತೆ. ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಹವನದಿಂದ ಯಜಮಾನರ ಪತ್ನಿಯರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗೆಲ್ಲಬಹುದು. ಆಗ ಗೋಪಕರು ಹೇಳಿದರು: "ಹೇ ರಾಮಾ, ಬಲವಂತನಾದವನೇ, ಹೇ ಕೃಷ್ಣಾ, ದುಷ್ಟರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವನೇ, ಈ ಹಸಿವು ನಮ್ಮನ್ನು ತುಂಬಾ ಕಾಡುತ್ತಿದೆ; ದಯವಿಟ್ಟು ಇದನ್ನು ನಿವಾರಿಸು." ಶ್ರೀ ಶುಕಮುನಿಯು ವಿವರಿಸಿದನು: ಗೋಪಕರ ಈ ವಿನಂತಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ದೇವಕೀಪುತ್ರನಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು, ಭಕ್ತೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪತ್ನಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹಿಸಬೇಕೆಂದು ಹೃದಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: "ನೀವು ಆ ಯಜ್ಞಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಬನ್ನಿ. ಅಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಆಂಗೀರಸ ಯಾಗವನ್ನು ಮಾಡಿ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾ ಇದ್ದಾರೆ. ನೀವು ನಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು, ಧರ್ಮಾತ್ಮನ ಹೆಸರನ್ನು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಹೇಳಿ, ಬೆಂದ ಅನ್ನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಬನ್ನಿ." ಈ ರೀತಿ ಭಗವಂತನು ಉಪದೇಶಿಸಿದಂತೆ, ಗೋಪಕರು ಕೈಮುಗಿದು, ಭೂಮಿಗೆ ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು. ಅವರು ಹೇಳಿದರು: "ಹೇ ಧರಣೀಪತಿಗಳೇ, ಕೃಷ್ಣನ ಆದೇಶವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವರಾಗಿ ನಾವು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ. ರಾಮನಿಂದ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಗೋಪಕರಾಗಿದ್ದೇವೆ. ನಿಮಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ. ಧರ್ಮವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದವರೇ, ರಾಮ ಮತ್ತು ಅಚ್ಯುತನು ಇಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಗೋವುಗಳನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಾ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಅನ್ನವನ್ನು ನೀವು ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ನೀಡಿ. ಪ್ರಾಣಯಾಗ ಅಥವಾ ಸೌತ್ರಾಮಣಿ ಯಾಗದ ಕಾಲವಲ್ಲದೆ, ದೀಕ್ಷಿತನಾದವನಿಗೂ ಆಹಾರ ತಿನ್ನುವುದರಿಂದ ಪಾಪವಿಲ್ಲ." ಆದರೂ, ಅವರು ಈ ವಿನಂತಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದರು; ಆದರೆ ಅವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಅನೇಕ ವಿಧಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡು, ಬಾಲಿಶತೆ ಮತ್ತು ವಯಸ್ಸಿನ ಹೆಮ್ಮೆಪಟ್ಟು, ಅವರು ಗಮನ ಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ಯಜ್ಞದ ಸ್ಥಳ, ಕಾಲ, ವಿಭಿನ್ನ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು, ಮಂತ್ರಗಳು, ವಿಧಿಗಳು, ಋತ್ವಿಕರು, ಅಗ್ನಿಗಳು, ದೇವತೆಗಳು, ಯಜಮಾನ, ಯಾಗ—all these are manifestations of the very Lord. ಆದರೆ, ಆ ಪರಬ್ರಹ್ಮ, ಅಧೋಕ್ಷಜನಾದ ಭಗವಂತನನ್ನು, ಅವರು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮಾನವನಂತೆ ನೋಡಿದರು, ಗುರುತಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವರು "ಯಾದವರುಗಳಿಗೆ ನೀಡಿ" ಎಂದು ಹೇಳಲಿಲ್ಲ; "ಕೊಡಬೇಡಿ" ಎಂದೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ಗೋಪಕರು ನಿರಾಶರಾದರು, ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ರಾಮನ ಬಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಜಗನ್ನಾಥನಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ನಗುತ್ತಾ, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಕ್ರಮವನ್ನು ತೋರಿಸುವಂತೆ ಮತ್ತೆ ಗೋಪಕರೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.