ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಗೋಪಿಕೆಯರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ದೇವಕಿ ಪುತ್ರರಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣರು ದಯೆಯಿಂದ ಅವರ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿದರು. ಅವರು ಗೋಪಿಕೆಯರನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ತೊಡಕುಮಾಡಿ, ಆಟವಾಡಿದಂತೆ ತೋರ್ಪಡಿಸಿ, ಅವರ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಗೋಪಿಕೆಯರು ಇದನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳದೆ, ಅವರ ಪ್ರಿಯನ ಸಂಗದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷ ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಗೋಪಿಕೆಯರು ತಮ್ಮ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಿಯನನ್ನು ಕಾಣುವ ಆಸೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಮೌನಭಾವದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿ, ಅವರಿಂದ ದೂರ ಹೋಗಲೇ ಇಲ್ಲ. ಅವರೆಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ವ್ರತವನ್ನು ಪೂರೈಸಿ, ಕೃಷ್ಣನ ಪದಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಇದ್ದುದನ್ನು ದಾಮೋದರರು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಆಗ ಅವರು ಗೋಪಿಕೆಯರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತಿಳಿದು, ಹಿತವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು: "ಓ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠೆಯರೇ, ನೀವು ನನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದೀರಿ. ನಾನು ಅದನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ಅದು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ನೆರವೇರಲಿದೆ. "ಯಾರ ಮನಸ್ಸು ನನಗೇ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೋ, ಅವರ ಇಚ್ಛೆಗಳು ಕಾಮಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹುರಿದು ಅಥವಾ ಬೇಯಿಸಿದ ಧಾನ್ಯಗಳು ಮೊಳೆಹಾಕದಂತೆ, ನಿಮ್ಮ ಭಕ್ತಿಯೂ ಶುದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಈಗ ನೀವು ವ್ರಜಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ, ನಿಮ್ಮ ವ್ರತವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ್ದೀರಿ. ಮುಂದಿನ ರಾತ್ರಿ ಗಳಲ್ಲಿ ನೀವು ನನ್ನ ಸಂಗದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುವಿರಿ, ಏಕೆಂದರೆ ನೀವು ಈ ವ್ರತವನ್ನು ನನ್ನ ಪೂಜಾರ್ಥವಾಗಿ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದೀರಿ." ಈ ರೀತಿ ಭಗವಂತನು ಉಪದೇಶಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಗೋಪಿಕೆಯರು ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ ಪಾದಾರವಿಂದವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ, ದೊಡ್ಡ ಕಷ್ಟದ ನಡುವೆಯೂ ವ್ರಜಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು. ಆ ಬಳಿಕ ದೇವಕಿ ಪುತ್ರ ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ಅಣ್ಣನಾದ ಬಲರಾಮನ ಜೊತೆ, ಗೋಕುಲದ ಬಾಲಕರನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು, ವೃಂದಾವನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ದೂರದ ಕಡೆಗೆ ಹೋಯಿತು. ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ತೀವ್ರವಾದ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಮರಗಳು ತಮ್ಮದೇ ದೇಹವನ್ನು ಛಾಯೆಗಾಗಿ ಚತ್ರದಂತೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಕೃಷ್ಣನು ವ್ರಜದ ಬಾಲಕರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದರು: "ಓ ಸ್ಟೋಕಕೃಷ್ಣ, ಅಂಶು, ಶ್ರೀದಾಮ, ಸುಬಲ, ಅರ್ಜುನ, ವಿಶಾಲ, ಋಷಭ, ತೇಜಸ್ವಿ, ದೇವಪ್ರಸ್ಥ, ವರೂಥಪ! ಈ ಮಹಾತ್ಮರನ್ನು ನೋಡಿ. ಇವರು ಪರರಿಗಾಗಿ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ. ಗಾಳಿ, ಮಳೆ, ಬಿಸಿಲು, ಚಳಿಯನ್ನು ಸಹಿಸಿ ನಮಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಇವರ ಜನ್ಮ ಧನ್ಯ. ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಇವರಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ. ಸಜ್ಜನರಂತೆ, ಇವರನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದವರನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ನಿರಾಶ್ರಯಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ. "ಇವರು ಎಲೆ, ಹೂವು, ಹಣ್ಣು, ಛಾಯೆ, ಬೇರು, ಸಿಪ್ಪೆ, ಮರದ ಕೊಂಬು, ಸುಗಂಧದ ಗಂಧ, ರಸ, ಬೂದಿ, ಎಲುಬು ಇವುಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲರ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಾರೆ. ದೇಹವನ್ನು ಪಡೆದ ಜೀವಿಗೆ, ತನ್ನ ಪ್ರಾಣ, ಧನ, ಬುದ್ಧಿ, ಮಾತು ಇವುಗಳಿಂದ ಸದಾ ಪರೋಪಕಾರ ಮಾಡುವುದು ನಿಜವಾದ ಜೀವನದ ಸಾರ್ಥಕತೆ." ಈ ರೀತಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಕೃಷ್ಣನು ತಾಜಾ ಕೋಮಲ ಕೊಂಬು, ಹೂ, ಹಣ್ಣು, ಎಲೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮರಗಳ ಕೆಳಗಿನ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಯಮುನಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿ, ಶುದ್ಧವಾದ, ತಂಪಾದ, ಶುಭಕರವಾದ ನೀರನ್ನು ಗೋವುಗಳಿಗೆ ಕುಡಿಸಿ, ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಗೋಕುಲದ ಬಾಲಕರು ತಮಗೂ ಆ ಮಧುರ ನೀರನ್ನು ತೃಪ್ತಿಯಿಂದ ಕುಡಿದರು. ಅವಳ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ, ಗೋವುಗಳು ಮನಬಂದಂತೆ ಮೇಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ರಾಮನು ಹತ್ತಿರ ಹೋದರು. ಆಗ ಗೋಕುಲದ ಬಾಲಕರು ಹಸಿವಿನಿಂದ, "ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಜೀವಿ ತನ್ನನ್ನು ಮರೆಯುತ್ತಾನೆ; ಮೃತ್ಯು ಎಂಬುದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮರೆಯುವಿಕೆಯೇ. ಜನ್ಮವೆಂದರೆ ಇಂದ್ರಿಯವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು, ಅದು ಕನಸು ಅಥವಾ ಕಲ್ಪನೆಯಂತೆ. ಹಳೆಯ ಕನಸು ಅಥವಾ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದು; ಹಾಗೆಯೇ, ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ತಾನೇ ಹೊಸದಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ, ಹಳೆಯದಾಗಿ ಅಲ್ಲ. "ಇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಅವುಗಳ ವಿಷಯಗಳು, ಮನಸ್ಸು—ಇವು ಮೂರುರೂ ದ್ರವ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ; ಒಳಹೊರೆಯ ಭೇದ ಜನರಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಸಜ್ಜನ-ದುರ್ಜನರ ಕರ್ಮಗಳಂತೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಸದಾ ಹುಟ್ಟಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತಿವೆ; ಕಾಲದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ವೇಗದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಇದು ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬೆಂಕಿಯ ಜ್ವಾಲೆ, ನದಿಯ ಹರಿವು, ಮರದ ಹಣ್ಣುಗಳಂತೆ, ಎಲ್ಲರ ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತಿಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ. "ಈ ದೀಪವನ್ನು ಜ್ವಾಲೆ ಎಂದು, ಈ ನೀರನ್ನು ಹರಿವು ಎಂದು, ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಪುರುಷನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ—ಇದು ನಿಜವಲ್ಲ, ಶಾಶ್ವತ ಜೀವಿತದ ಕಲ್ಪನೆ ಕೂಡ ತಪ್ಪು. ಈ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಕರ್ಮದ ಬೀಜದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ ಅಥವಾ ಸತ್ಯವಾಗಿ ಸತ್ತಾನೆಂದು ಭಾವಿಸಬೇಡಿ; ಅದು ಮರದ ಮೇಲೆ ಬೆಂಕಿ ಹುಟ್ಟು-ನಾಶವಾಗುವ ಭ್ರಮೆಯಂತಿದೆ. ಗರ್ಭಧಾರಣೆ, ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆ, ಜನನ, ಬಾಲ್ಯ, ಕಿಶೋರೆ, ಯೌವನ, ಮಧ್ಯಾವಸ್ಥೆ, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ, ಮೃತ್ಯು—ಇವು ದೇಹದ ಒಂಬತ್ತು ಸ್ಥಿತಿಗಳು. "ಇವು ವಿವಿಧ ಶರೀರಗಳು ಗುಣಗಳ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತವೆ; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತವೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತ್ಯಜಿಸಲಾಗುತ್ತವೆ. ಆತ್ಮನ ಹುಟ್ಟು-ಮರಣವನ್ನು ತಂದೆ-ಮಗನ ಉದಾಹರಣೆಯಿಂದ ಊಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಯಾರು ವಸ್ತುಗಳ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಅದು ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಮರದ ಬೀಜ-ಹಣ್ಣುಗಳ ಹುಟ್ಟು-ನಾಶವನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಮರದಿಂದ ಭಿನ್ನನಾಗಿರುವಂತೆ, ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ ಆತ್ಮನು ದೇಹದಿಂದ ವಿಭಿನ್ನ. "ಆದರಿಂದ, ಆತ್ಮ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಭೇದಿಸದೆ, ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಮೋಹಗೊಂಡವನು ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕುತ್ತಾನೆ. ಸತ್ವದಿಂದ ದೇವತೆಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗೆ, ರಜಸ್ಸಿನಿಂದ ದಾನವ, ಮಾನವ ಸ್ಥಿತಿಗೆ, ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರೇತ, ಪಶು ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಕರ್ಮದಿಂದ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುತ್ತಾನೆ. ಇತರರು ನೃತ್ಯ-ಗಾನ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ತಾನೂ ಅನುಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆಯೇ, ಬುದ್ಧಿಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಕ್ರಿಯಾಶೀಲನಲ್ಲದವನೂ ಕೂಡ ಅನುಕರಿಸಲು ಪ್ರೇರಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ. "ನೀರು ಹರಿಯುವಾಗ ಮರಗಳು ಚಲಿಸುವಂತೆ ಕಾಣುವುದು, ಕಣ್ಣುಗಳು ತಿರುಗಿದಾಗ ಭೂಮಿ ಸುತ್ತುತ್ತಿರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುವುದು—ಹಾಗೆಯೇ ಗ್ರಹಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭ್ರಮೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಮನಸ್ಸಿನ ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಇಂದ್ರಿಯವಿಷಯಗಳ ಅನುಭವವೂ ಸುಳ್ಳು, ಕನಸಿನ ದೃಶ್ಯವೂ ನಿಜವಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ, ಆತ್ಮನಿಗೆ ಲೋಕದ ಅನುಭವವೂ ಭ್ರಮೆಯೇ. ವಿಷಯವಸ್ತು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸಂಸಾರಚಕ್ರ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ; ಇಂದ್ರಿಯವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿದವರಿಗೆ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಕೂಡ ದುಃಖ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. "ಆದುದರಿಂದ, ಉದ್ಧವ, ಇಂದ್ರಿಯವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ಥಿರವಾದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮೂಲಕ ತೊಡಗಬೇಡ. ಸ್ವಾರ್ಥದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಗೊಂದಲವನ್ನು ನೋಡಿ, ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸು. ಯಾರಾದರೂ ತೊಡೆದುಹಾಕಿದರೂ, ದುಷ್ಟರಿಂದ ಅವಮಾನವಾದರೂ, ಹಾಸ್ಯ ಮಾಡಿದರೂ, ದ್ವೇಷಿಸಿದರೂ, ಹೊಡೆದರೂ, ಬಂಧಿಸಿದರೂ, ಜೀವನೋಪಾಯ ಕಳೆದುಕೊಂಡರೂ, ಅಜ್ಞಾನಿಗಳು ತುಳಿದು, ಮೂತ್ರಮಾಡಿದರೂ, ಬಹುಪರಿಯಾಗಿ ಕಾಡಿದರೂ—even ಆಗಲೂ, ಯಾರು ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೋ ಅವರು ಸ್ವಂತ ಆತ್ಮದಿಂದಲೇ ತನ್ನನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಬೇಕು." ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಶ್ರೀ ಉದ್ಧವನು, "ಓ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಾಷಣಗಾರನೇ, ನಾನು ಇದನ್ನು ಹೇಗೆ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಲಬಹುದು? ದಯಮಾಡಿ ವಿವರಿಸಿ," ಎಂದು ವಿನಂತಿಸಿದನು.