ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ವೃಂದಾವನದ ಹಸಿರು ಮೇಯುವ ಮೈದಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಹಸುಗಳು, ಎತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಕರುಗಳು ದಣಿದ ದೇಹದಿಂದ, ಉದ್ದರ ಭಾರದಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು, ತಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಆನಂದದಿಂದ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮಳೆಗಾಲದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕಂಡು, ಅದು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ತಂದಿದ್ದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಶ್ರೀಹರಿ, ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಜ್ವಲಗೊಳಿಸಿ, ಆ ಋತುವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರು. ರಾಮ ಮತ್ತು ಕೇಶವ ವ್ರಜದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ನಿರ್ಮಲ ಆಕಾಶ, ಶುದ್ಧ ಜಲಗಳು ಮತ್ತು ಮೃದುವಾದ ಗಾಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಶರತ್ಕಾಲವು ಸಮೀಪಿಸಿತು. ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಕಮಲಗಳು ಪುಷ್ಪಿಸಿ, ನೀರುಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಭಾವಿಕ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿಕೊಂಡವು, ಹೇಗೆಂದರೆ ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಪತನಗೊಂಡವರ ಮನಸ್ಸುಗಳು ಮತ್ತೆ ಶುದ್ಧವಾಗುವಂತೆ. ಈ ಋತುವು ಮೋಡಗಳನ್ನು ಆಕಾಶದಿಂದ, ಮಲಿನತೆಯನ್ನು ಭೂಮಿಯಿಂದ, ಮತ್ತು ಕಳಂಕವನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಿತು—ಹಾಗೆಯೇ ಕೃಷ್ಣನ ಭಕ್ತಿಯು ತಪಸ್ವಿಗಳ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಪಾಪವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವರು ಶುದ್ಧ ಪ್ರಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾರೆ; ಇದು ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟು ನಿರಪರಾಧಿಗಳಾದ ಋಷಿಗಳಂತೆ. ಪರ್ವತಗಳು ತಮ್ಮ ಜಲವನ್ನು ಬಿಡುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಶುಭವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುತ್ತವೆ; ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕೂಡ ಸೂಕ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಾಮೃತವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆಳವಾದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಕುಗ್ಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಹೇಗೆಂದರೆ ಅಜ್ಞಾನಿ ಗೃಹಸ್ಥರು ತಮ್ಮ ಆಯಸ್ಸು ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಆಳಜಲದ ಜೀವಿಗಳು ಶರದ್ಕಾಲದ ಬಿಸಿಲಿನ ತಾಪವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅದೇ ರೀತಿ ದೀನ, ದುರ್ಬಲ, ಇಂದ್ರಿಯಜಿತ ಗೃಹಸ್ಥನು ತನ್ನ ದುಃಖವನ್ನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಸಸ್ಯಗಳು ಕ್ರಮೇಣ ತಮ್ಮ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಒಣಹರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತವೆ; ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೀಗೆ ತಮ್ಮ ದೇಹ ಮತ್ತು ಅನ್ಯವಸ್ತುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ 'ನಾನು' ಮತ್ತು 'ನನ್ನದು' ಎಂಬ ಭಾವವನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಸಮುದ್ರವು ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಶಬ್ದವಾಗಿ, ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಶಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುತ್ತದೆ; ಯಥಾ, ಚಲನೆಗಳು ನಿಲ್ಲಿಸಿದಾಗ ಋಷಿಯು ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಲೀನನಾಗುತ್ತಾನೆ. ರೈತರು ಬಲವಾದ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಹೇಗೆಂದರೆ ಯೋಗಿಗಳು ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಜ್ಞಾನಪ್ರವಾಹವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಚಂದ್ರನು ಶರದ್ಕಾಲದ ಬಿಸಿಲಿನ ತಾಪವನ್ನು ಜೀವಿಗಳಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತಾನೆ; ಇದೇ ರೀತಿ ಮುಕುಂದನು ವ್ರಜದ ಸ್ತ್ರೀಯರ ದೇಹಾಭಿಮಾನದಿಂದ ಉಂಟಾದ ದುಃಖವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶವು ಮಿನುಗುವ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಕಳಂಕವಿಲ್ಲದೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಇದು ಸತ್ಕುಣದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮನಸ್ಸು ಬ್ರಹ್ಮನಾದ ಶಬ್ದದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವಂತೆ. ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಚಂದ್ರನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪೂರ್ಣಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ; ಹೇಗೆ ಕೃಷ್ಣನು ವೃಷ್ಣಿವಂಶದೊಂದಿಗೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಪಾದಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಪುಷ್ಪಸುಗಂಧಿ, ಸಮಶೀತೋಷ್ಣವಾದ ಅರಣ್ಯ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಜನರು ತಮ್ಮ ದುಃಖವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಕೃಷ್ಣನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಹಾರಿದ ಗೋಪಿಕೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಅದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಹಸು, ಜಿಂಕೆ, ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಸ್ತ್ರೀಯರು ಮತ್ತು ಪುಷ್ಪವೃಕ್ಷಗಳು ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತನ್ನ ಪುರುಷರಿಂದ ಸಮ್ಮಾನಿತವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತವೆ; ಇದು ಭಗವಂತನ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಫಲಗಳು ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುವಂತೆ. ಕಮಲಗಳು ಸೂರ್ಯೋದಯದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಬಿಡುವ ಕುಮುದಗಳು ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲ; ಜನರು ರಾಜನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಭಯರಾಗಿರುವಂತೆ, ಕಳ್ಳರ ಮುಂದೆ ಅಲ್ಲ. ನಗರಗಳಲ್ಲೂ, ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲೂ ಹಬ್ಬಗಳೊಂದಿಗೆ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಭೂಮಿ ಹರಿ ಅವರ ಕೌಶಲ್ಯದಿಂದ, ಪಕ್ವ ಧಾನ್ಯಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ರಾಜರು ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಹೊರಡಿದರು; ಹೇಗೆ ಸಿದ್ಧಪುರುಷರು ಸಮಯ ಬಂದಾಗ ವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬಂಧಿತವಾದ ದೇಹವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾರೆ. ಅವನು, ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪಿಯಾದವನು, ತನ್ನ ಜನರಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ನಗರ ಮತ್ತು ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ಹಿಂದಿನವರು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರನ್ನು ನೋಡಿ, ಪ್ರಜಾಪತಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು: "ಅಯ್ಯೋ ಲೋಕಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನೇ! ನಿನ್ನ ಕಾರ್ಯ ಎಷ್ಟು ಅದ್ಭುತ! ಎಲ್ಲ ಯಜ್ಞಗಳು ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ; ನಾವು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡೋಣ." ತಪಸ್ಸು, ಜ್ಞಾನ, ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ಹೃಷೀಕೇಶನು, ಋಷಿಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನು, ಇಚ್ಛಿತ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಅವನ ಅವ್ಯಕ್ತರೂಪದಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಸ್ವದೇಹದ ಭಾಗವನ್ನು ನೀಡಿದನು—ಅದು ಯೋಗ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನದ ಐಶ್ವರ್ಯ, ತಪಸ್ಸು, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯ. ಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಶುದ್ಧವಾದ ನೀರು, ಪುಷ್ಪಿಸಿದ ಕಮಲಗಳ ಸುಗಂಧದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅಚ್ಯುತನು ತನ್ನ ಗೆಳೆಯ ಗೋಪ ಬಾಲಕರ ಮತ್ತು ಹಸುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಗಾಳಿಯಿಂದ ತಂಪಾದ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ಹೂವಿನ ಮರಗಳು ಅರಳಿದ್ದವು, ಭ್ರamaraಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಹೂಮೇಲೆ ಹೂಮಾಡುತ್ತಿವೆ, ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ನದಿಗಳು ಹಕ್ಕಿಗಳ ನಾದದಿಂದ ಗೂಂಜುತ್ತಿದ್ದವು. ಆ ಮಧುಪತಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಗೆಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ಹಸುಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸುತ್ತಾ, ತನ್ನ ವಂಶಿಯನ್ನು ಊದುತ್ತಾ, ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ವೃಜದ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಆ ವಂಶಿನಾದವನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ, ಅದು ಪ್ರೇಮವನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವುದು; ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು, ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಕಾಣದಂತೆ, ಆ ವಂಶಿನಾದದ ಕುರಿತು ತಮ್ಮ ಗೆಳತಿಯರಿಗೆ ವರ್ಣಿಸಿದರು. ಅವರು ಕೃಷ್ಣನ ಲೀಲೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು ವರ್ಣನೆ ಆರಂಭಿಸಿದರು; ಆದರೆ ಪ್ರೇಮದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಚಂಚಲವಾಗಿ, ಅವರು ಮುಂದುವರಿಯಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಮಯೂರಪಿಚ್ಛ ಧರಿಸಿದ, ನೃತ್ಯಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಆ ಕೃಷ್ಣನು, ಕರ್ಣಿಕಾರ ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ, ಬಂಗಾರದಂತಿರುವ ಪಿತಾಂಬರವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಅರಣ್ಯಪೂಷ್ಪಗಳ ಹಾರವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ತನ್ನ ತುಟಿಗಳಿಂದ ವಂಶಿಯ ರಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಅಮೃತದಿಂದ ತುಂಬಿಸಿ, ಗೆಳೆಯ ಗೋಪ ಬಾಲಕರೊಂದಿಗೆ ವೃಂದಾವನದ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ತನ್ನ ಪಾದಚಿಹ್ನೆಗಳಿಂದ ಆ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಿ, ತನ್ನ ಹಾಡಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿದನು. ಅವನ ವಂಶಿನಾದ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸಿದದು; ವೃಜದ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಅದನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾ, ಅದರಲ್ಲಿ ಲೀನರಾದರು. ಗೋಪಿಕೆಯರು ಹೇಳಿದರು: "ಸಖಿಯರೇ! ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಇದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಫಲವೇ ಇಲ್ಲ—ವೃಜಾಧಿಪತಿಯ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರನ್ನು, ತಮ್ಮ ಗೆಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ಹಸುಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು, ಅವರ ಮುಖವು ವಂಶಿಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿರುವುದನ್ನು, ಅವರ ಪ್ರೇಮಪೂರ್ಣ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನೋಡುವದಕ್ಕಿಂತ!" ಮಾವಿನ ಮೊಗ್ಗು, ಹಸಿರು ಎಲೆ, ಮಯೂರಪಿಚ್ಛ, ಕಮಲ ಮತ್ತು ಕುಮುದ ಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತರಾದ ಅವರು, ಅರಣ್ಯಪೂಷ್ಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ವಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಾಗಿ, ಗೋಪ ಸಮುದಾಯದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯಪಟುಗಳಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು, ಹಾಡುತ್ತಾ. "ಸಖಿಯರೇ, ಈ ವಂಶಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಪುಣ್ಯ! ಇದುವರೆಗೆ ಗೋಪಿಕೆಯರು ಬಯಸುವ ದಾಮೋದರನ ತುಟಿಗಳ ಅಮೃತವನ್ನು ಇದುವೇ ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ; ನದಿಗಳು ಅದರ ಉಳಿದ ಸಿಹಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತವೆ, ಅವರ ನೀರು ಕಂಪಿಸುತ್ತದೆ, ಮರಗಳು ಹಿರಿಯರಂತೆ ಆನಂದಾಶ್ರು ಹೊರಸಿಡುತ್ತವೆ." "ಸಖಿಯೆ, ವೃಂದಾವನವು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಹರಡಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ದೇವಕೀಪುತ್ರನ ಪಾದಜಲದಿಂದ ಅದು ಪಾವನವಾಗಿದೆ; ಗೋವಿಂದನು ವಂಶಿಯನ್ನು ಊದುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಮಯೂರಗಳು ಉಲ್ಲಾಸದಿಂದ ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತವೆ, ಪರ್ವತದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಸ್ಥಬ್ಧವಾಗುತ್ತವೆ." "ಇನ್ನೂ, ಈ ಸರಳ ಜಿಂಕೆಗಳು ಕೂಡ ಧನ್ಯರು; ನಂದನಂದನನ ಅದ್ಭುತ ವೇಷವನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನ ವಂಶಿನಾದವನ್ನು ತಮ್ಮ ಕರಿಕುರುಬರೊಂದಿಗೆ ಕೇಳಿ, ಪ್ರೇಮಪೂರ್ಣ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತವೆ." "ಕೃಷ್ಣನ ರೂಪ ಮತ್ತು ನಡೆ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ; ಅವನ ವಂಶಿಯ ಮಧುರ, ಗುಪ್ತ ನಾದವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಸ್ವರ್ಗದ ದೇವಾಂಗನಿಯರು ತಮ್ಮ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮಭಾವದಿಂದ ಚಿತ್ತಚಂಚಲರಾಗಿ, ಹೂಹಾರಗಳು ಜಾರಿ ಬೀಳುತ್ತವೆ, ವಸ್ತ್ರಗಳು ಸಡಿಲವಾಗುತ್ತವೆ, ಅವರು ಮೂರ್ಚ್ಛೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ." "ಹಸುಗಳು, ಕೃಷ್ಣನ ತುಟಿಯಿಂದ ಹರಿದುಬರುವ ವಂಶಿನಾದವನ್ನು ಕಿವಿಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು, ಲೀನವಾಗಿ ಕುಳಿತಿವೆ; ಅವರ ಕರುಗಳು ಹಾಲು ಕುಡಿಯುತ್ತಾ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ, ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಆನಂದಾಶ್ರು ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಗೋವಿಂದನನ್ನು ನೋಡುವುದೇ ಅವರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವಂತಾಗಿದೆ." "ತಾಯಿ, ಈ ಅರಣ್ಯದ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಕೂಡ ಧನ್ಯರು; ಸುಂದರ ಮರದ ಶಾಖೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು, ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಕೃಷ್ಣನ ವಂಶಿನಾದವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮರೆಯುತ್ತಾರೆ." "ನದಿಗಳು ಮುಕುಂದನ ಹಾಡನ್ನು ಕೇಳಿ, ತಮ್ಮ ಪ್ರವಾಹಗಳಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಗುರುತುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಕಾಮವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿ, ಮೂರಾರಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಲೆಬಾಹುಗಳಿಂದ ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಕಮಲಗಳನ್ನು ಅವನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತವೆ." "ವೃಜದ ಹಸುಗಳು ರಾಮ ಮತ್ತು ಗೋಪ ಬಾಲಕರೊಂದಿಗೆ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಮೇಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಕೃಷ್ಣನು ವಂಶಿಯನ್ನು ಊದುತ್ತಿದ್ದನು; ಮರಗಳು ಪ್ರೇಮದಿಂದ ತಮ್ಮ ಪುಷ್ಪಪೂರ್ಣ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ, ತಮ್ಮದೇ ದೇಹವನ್ನು ಆತನಿಗೆ ನೆರಳಾಗಿ ಹರಡಿದವು." ಹೀಗೆ ವೃಂದಾವನದ ಶರತ್ಕಾಲದ ಪ್ರಕೃತಿ, ಕೃಷ್ಣನ ವಂಶಿನಾದ, ಅವನ ಲೀಲಾ—allವು ಜೀವಿಗಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಆನಂದ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮವನ್ನು ತುಂಬಿದವು.