ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ದಿನವೂ ಆ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ಮಹಿಳೆಯು ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವಳ ಮಗನು ಅರಣ್ಯದಿಂದ ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೂವುಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು, ಪವಿತ್ರ ದರ್ಭೆಗಳು, ಕುಶಾ ಗಿಡಗಳು, ಎಲೆಗಳು, ಮೊಗ್ಗುಗಳು, ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ತಂದುಕೊಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಈ ರೀತಿ ಅವಳು ವ್ರತಪಾಲನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಹರಿಯು (ಇಂದ್ರನು) ಅವಳ ವ್ರತವನ್ನು ಭಂಗಪಡಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ, ಮೃಗದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕುತಂತ್ರದಿಂದ ಅವಳ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಆದರೆ, ರಾಜನೇ, ಅವಳು ತನ್ನ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ನಿರತನಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಅವಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ದೋಷವನ್ನು ಇಂದ್ರನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಇಂದ್ರನು ಭಯದಿಂದ ತುಂಬಿ, ತನ್ನ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಯಾವ ಮಾರ್ಗವನ್ನಾದರೂ ಹುಡುಕಬೇಕೆಂದು ಆಲೋಚನೆಗೆ ಒಳಗಾದನು. ಒಂದು ಸಂಜೆ, ವ್ರತದಿಂದ ದಣಿದಿದ್ದ ದಿತಿ, ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿ, ಕಾಲುಗಳನ್ನು ತೊಳೆದೆ, ನೀರಿನಿಂದ ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸದೆ, ವಿಧಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮರುಳಾಗಿ ನಿದ್ರೆಗೆ ಜಾರಿದರು. ಆ ಸಮಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯನಾದ ಇಂದ್ರನು ತನ್ನ ಯೋಗಬಲದಿಂದ ದಿತಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಅವನು ತನ್ನ ವಜ್ರಾಯುಧದಿಂದ ಆ ಬಂಗಾರದಂತಹ ಗರ್ಭವನ್ನು ಏಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿದನು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಗವೂ ಅಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಅವನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ “ಅಳಬೇಡ” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವರಿಗೆ ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಕೈಮುಗಿದು, “ಇಂದ್ರನೆ, ನೀನು ಯಾಕೆ ನಮ್ಮನ್ನು—ನಿನ್ನ ಸಹೋದರರಾದ ಮರುತ್ಗಳನ್ನು—ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ಬಯಸುತ್ತೀಯ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದರು. ಕೌಶಿಕನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: “ಭಯಪಡಬೇಡಿ, ಸಹೋದರರೆ, ನೀವು ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯರು. ನೀವು ನನ್ನ ಪರಿಕರರು, ಮರುತ್ಗಳ ಗುಂಪು, ನನಗೆ ಮಾತ್ರ ನಿಷ್ಠರಾಗಿರುವವರು.” ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ಕರುಣೆಯಿಂದ ದಿತಿಯ ಗರ್ಭವು ನಾಶವಾಗಲಿಲ್ಲ; ವಜ್ರಾಯುಧದಿಂದ ಅವನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಹೊಡೆಯಲೂ, ಅದು ಜೀವಂತವಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯಿತು—ಹಾಗೆಯೇ ನೀನು ದ್ರೋಣನ ಅಸ್ತ್ರದಿಂದ ಉಳಿದಂತೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಪುರುಷನನ್ನು ಒಂದು ಸಲ ಪೂಜಿಸಿದರೂ ಸಮಾನತೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ದಿತಿಯು ಹರಿ ದೇವರನ್ನು ಸುಮಾರು ಒಂದು ವರ್ಷ ಪೂಜಿಸಿದ್ದಳು. ಇಂದ್ರನ ಜೊತೆಗೆ ಆ ಐವತ್ತು ದೇವತೆಗಳು ಮರುತ್ಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತರಾದರು; ತಾಯಿಯ ದೋಷವನ್ನು ನೀಗಿಸಿ, ಅವರು ಹರಿಯು ಅವರನ್ನು ಸೋಮಪಾನಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು. ದಿತಿ ಎದ್ದಳು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಪುತ್ರರನ್ನು ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನರಾಗಿರುವುದನ್ನು, ದೇವಿಯನ್ನು ಜೊತೆಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಪಾಪವಿಲ್ಲದೆ, ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವಳು ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು: “ಮಗನೇ, ನಾನು ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣವಾದ ವ್ರತವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡೆ, ಅದಿತ್ಯರಿಗೆ ಭಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವಂತಹುದನ್ನು, ಒಂದು ಮಗನನ್ನು ಪಡೆಯಲು.” “ಒಬ್ಬ ಮಗನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ, ಆದರೆ ಏಳು ಭಾಗವಾಗಿ ಏಳು ಜನರಾಗಿ ಆಗಿದ್ದಾರೆ—ಇದು ಹೇಗೆ? ನೀನು ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ, ನನಗೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳು, ಮೋಸ ಮಾಡಬೇಡ.” ಇಂದ್ರನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: “ತಾಯಿ, ನಿನ್ನ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಅರಿತು, ನಾನು ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದೆ. ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಾಗ, ನಿನ್ನ ಗರ್ಭವನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿದೆ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಧರ್ಮದಲ್ಲಲ್ಲ, ನನ್ನ ಉದ್ದೇಶದಲ್ಲಿತ್ತು.” “ನಿನ್ನ ಗರ್ಭವನ್ನು ನಾನು ಏಳು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದ್ದೆ, ಅವುಗಳಿಂದ ಏಳು ಮಕ್ಕಳಾದರು. ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಏಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿದರೂ, ಯಾರೂ ನಾಶವಾಗಲಿಲ್ಲ.” “ನಾನು ಮಾಡಿದ ಈ ಅದ್ಭುತ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ನೋಡಿ, ಇದು ಪರಮಾತ್ಮನ ಪೂಜೆಯ ಫಲವೆಂದು ಅರಿತುಕೊಂಡೆ, ಅದು ಇಂತಹ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ತರುತ್ತದೆ.” “ಯಾರು ಭಗವಂತನನ್ನು ಏನನ್ನೂ ಬಯಸದೆ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವರು ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನಿಗಳೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ, ಏನನ್ನೂ ಬಯಸದೆ ಪೂಜಿಸಿದರೂ; ಆದರೆ ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಯಸುವವರು ಹಾಗಲ್ಲ.” “ಯಾರು ಜ್ಞಾನಿಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವರು, ಅವರು ಭಗವಂತನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಅವಕಾಶವಿದ್ದಾಗ, ನರಕಕ್ಕೂ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಭೌತಿಕ ಗುಣಗಳ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಯಾಕೆ ಆರಿಸಬೇಕು?” “ಆದಕಾರಣ, ತಾಯಿ, ನಾನು ಮಾಡಿದ ಈ ದೊಡ್ಡ ಅಪರಾಧವನ್ನು ನೀನು ಕ್ಷಮಿಸಬೇಕು; ನಾನು ಬಾಲಿಶನೂ, ಹೀನನೂ ಆಗಿದ್ದೇನೆ. ಧನ್ಯವಾಗಿಯೇ ನಿನ್ನ ಗರ್ಭವು ಪುನಃ ಜೀವವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.” ಶ್ರೀ ಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ದಿತಿಯು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದ ಮೇಲೆ, ಶುದ್ಧಹೃದಯನಾದ, ಸಂತೃಪ್ತನಾದ ಇಂದ್ರನು ಮರುತ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವಳಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು. “ಈ ರೀತಿ, ನೀನು ಕೇಳಿದ್ದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ—ಮರುತ್ಗಳ ಪುಣ್ಯಜನನದ ಕಥೆ. ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಬೇಕೆಂದು ಕೇಳು.” ಈ ಕಥೆಯ ನಂತರ, ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ರಾಜನು ತನ್ನಿಂದ ತಪ್ಪಾದ, ನಿರ್ದೋಷಿಯಾದ, ಗುಪ್ತ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಪಾಪಕೃತ್ಯವನ್ನು ನೆನೆಸಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಟ್ಟುಕೊಂಡನು—“ಹಾಯ್, ನಾನು ಅನರ್ಹನಂತೆ ನಿಷ್ಪಾಪನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದೇನೆ ಎಂಬುದು ದೊಡ್ಡ ಪಾಪ.” “ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅವಮಾನ ಮಾಡಿದ ಕಾರಣದಿಂದ, ನನಗೆ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಅಪಾಯ ಬರುತ್ತದೆ; ಅದು ಬರುವುದೇ ಸರಿ, ಅದು ನನ್ನ ಪಾಪಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಾಗಲಿ, ನಾನು ಮತ್ತೆಂದೂ ಇಂತಹ ದುಷ್ಟಕೃತ್ಯವನ್ನು ಮಾಡದಂತೆ.” “ಇಂದು, ಆ ಕೋಪಗೊಂಡ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಶಾಪದ ಅಗ್ನಿ ನನ್ನ ರಾಜ್ಯ, ಶಕ್ತಿಯನ್ನು, ನನ್ನ ದೊಡ್ಡ ಖಜಾನೆಯನ್ನು ದಹಿಸಲಿ; ನಾನು ಪುನಃ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ದೇವತೆ, ಗೋವುಗಳಿಗೆ ಹೀಗೆ ಕೆಟ್ಟ ಮನಸ್ಸು ಇಡುವದಿಲ್ಲ.” ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವನು ಋಷಿಪುತ್ರನು ತಕ್ಷಕ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸರ್ಪದ ಮೂಲಕ ಮರಣಶಾಪವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳಿದನು. ಇದನ್ನು ಅವನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡನು, ಏಕೆಂದರೆ ತಕ್ಷಕನ ಆಗಮನದಿಂದ ಅತಿ ಆಸಕ್ತನಾದವನಿಗೆ ವೈರಾಗ್ಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದನು. ಆಮೇಲೆ, ಈ ಲೋಕವನ್ನೂ ಪರಲೋಕವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ, ಅವುಗಳ ವ್ಯರ್ಥತೆಯನ್ನು ಮನನ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಕೃಷ್ಣನ ಪಾದಸೇವೆಗೆ ತೊಡಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ಅಮೃತ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸಕ್ಕೆ ಕುಳಿತನು. ಆ ನದಿ—ಯಾವುದರ ನೀರು ಕೃಷ್ಣನ ಪಾದಧೂಳಿಯಿಂದ ಮಿಶ್ರಿತವಾಗಿದೆ, ಗಂಗೆಯಿಗಿಂತಲೂ ಪವಿತ್ರವಾಗಿದೆ, ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ಅವುಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳನ್ನೂ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ—ಅಂತಹ ನದಿಯನ್ನು, ಮರಣದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವವನು ಸೇವಿಸದೆ ಇರುವುದೆ? ಹೀಗೆ ಪಾಂಡುಪುತ್ರನು ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿ, ವಿಷ್ಣುಪಾದದ ತೀರದಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸವ್ರತವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡನು; ಮುಕುಂದನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ಆಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಋಷಿಯಂತೆ ಕುಳಿತನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಲೋಕವನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುವ ಮಹಾನ್ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಶಿಷ್ಯರು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದರು; ಬಹುಪಾಲು ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಯಾತ್ರೆಯ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಬಂದರು, ಏಕೆಂದರೆ ಧರ್ಮಶೀಲರು ಸ್ವತಃ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುವವರು. ಅತ್ರಿ, ವಸಿಷ್ಠ, ಚ್ಯವನ, ಶರದ್ವಾನ್, ಅರಿಷ್ಟನೇಮಿ, ಭೃಗು, ಅಂಗಿರಸ, ಪರಾಶರ, ಗಾಧಿಪುತ್ರ, ರಾಮ, ಉತತ್ಯ, ಇಂದ್ರಪ್ರಮದ, ಎಧ್ಮವಾಹ, ಮೇಧಾತಿಥಿ, ದೇವಲ, ಅರ್ಷ್ಟಿಷೇಣ, ಭಾರದ್ವಾಜ, ಗೌತಮ, ಪಿಪ್ಪಲಾದ, ಮೈತ್ರೇಯ, ಔರ್ವ, ಕವಷ, ಕುಂಭಯೋನಿ, ದ್ವೈಪಾಯನ, ಪೂಜ್ಯ ನಾರದ—ಇಂತಹ ಅನೇಕ ದೇವಋಷಿಗಳು, ಬ್ರಹ್ಮಋಷಿಗಳು, ರಾಜಋಷಿಗಳು, ಅರುಣ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಂಗಡಿಗರು—all ಆಗಮಿಸಿದರು. ರಾಜನು ಅವರನ್ನು ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಿ, ಶಿರಸ್ಸು ಬಾಗಿಸಿ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು. ಅವರು ಸೌಕರ್ಯದಿಂದ ಕುಳಿತುಕೊಂಡ ನಂತರ, ರಾಜನು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ಕೈಮುಗಿದು ಅವರ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಮಾತನಾಡಲು ಮುಂದಾದನು. ಅವನು ಹೇಳಿದನು: “ಅಯ್ಯೋ, ರಾಜರಲ್ಲಿ ನಾವು ಧನ್ಯರು, ಯಾಕೆಂದರೆ ಮಹಾನ್ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಕೃಪೆ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜವಂಶವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಪಾದಸೇವೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಿಸಿದ ಪಾಪದಿಂದ ದೂರದೂರಿಗೆ ಹೋಗಿದೆ—ಹಾಯ್, ಎಂತಹ ಪಾಪಕೃತ್ಯಗಳು!” “ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಗೃಹಕೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಪರಮೇಶ್ವರನು, ದ್ವಿಜರ ಮಾತುಗಳ ಮೂಲಕ, ನನಗೆ ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದ್ದಾನೆ; ಆಸಕ್ತಿಯು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಭಯವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ.” “ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ನೀವು ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಇರಿ, ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ; ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದರೆ ಸಾಕು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಶಾಪವಾಗಲಿ, ತಕ್ಷಕ ಸರ್ಪವಾಗಲಿ, ಏನೇ ಆಗಲಿ; ಈ ಮಧ್ಯೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಹಾಡಿರಿ.” “ಪುನಃ ಪುನಃ ಪರಮಾತ್ಮನಲ್ಲಿ, ಅವನ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹ ಇರಲಿ; ನಾನು ಎಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರೂ, ಸದಾ ಸಜ್ಜನರಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹ ಇರಲಿ; ಎಲ್ಲೆಡೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ.” ಹೀಗೆ ರಾಜನು ದೃಢನಿಶ್ಚಯದಿಂದ, ಉತ್ತರದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮುಖಮಾಡಿ, ಪೂರ್ವ ದಡದ ಮೇಲೆ ಕುಶದ ಹಾಸಿಗೆ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು, ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಮಗನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಸಾಗರತನಯೆಯ ಬಳಿ ಇಟ್ಟು, ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕುಳಿತನು. ಮನುಷ್ಯರ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ರಾಜನು ಉಪವಾಸವ್ರತದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾಗ, ದೇವತೆಗಳು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಹರ್ಷದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಸುರಿದು, ಮೃದಂಗಗಳನ್ನು ಬಾರಿಸಿದರು.