ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಇಂದ್ರನು ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಸಹೋದರಿಯಾದ ದಿತಿಯ ಆಶಯವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡನು. ಅವಳ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದಿತಿಗೆ ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಅರಣ್ಯದಿಂದ ಹೂವುಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು, ಪವಿತ್ರ ದರ್ಭೆ, ಕುಶಾ ಹುಲ್ಲು, ಎಲೆಗಳು, ಮೊಳಕೆಗಳು, ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಅವಳು ಬೇಕಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಂದುಕೊಡುತ್ತಿದ್ದನು. ದಿತಿ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾಗ, ಹರಿಯು ಆ ವ್ರತವನ್ನು ಭಂಗಪಡಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ, ಮೃಗವು ಮೃಗದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಡುವಂತೆ, ಇಂದ್ರನು ವಂಚನೆಗೂ ಕೂಡ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಆದರೆ, ದಿತಿಯ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಯಾವ ದೋಷವನ್ನೂ ಅವನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವಳು ಅದರಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಏಕಾಗ್ರಳಾಗಿದ್ದಳು. ಇದರಿಂದ ಇಂದ್ರನು ಬಹಳ ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದನು—ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಾಧಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಆತನು ಯೋಚಿಸಿದನು. ಒಂದು ಸಂಜೆ, ವ್ರತದ ಶ್ರಮದಿಂದ ದಿತಿ ಭೋಜನಮಾಡಿ, ಕಾಲುಗಳನ್ನು ತೊಳೆದಿರದೆ, ನೀರಿನಿಂದ ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸದೆ, ವಿಧಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಗೊಂದಲಗೊಂಡು ನಿದ್ರೆಗೆ ಜಾರಿದ್ದಳು. ಆ ಸಮಯವನ್ನು ಅನುಕೂಲವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡ ಇಂದ್ರನು, ಯೋಗಬಲದಿಂದ ಯೋಗೇಶ್ವರನಾಗಿ ದಿತಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಅವನು ತನ್ನ ವಜ್ರಾಯುಧದಿಂದ ಆ ಸುರ್ಣವರ್ಣದ ಗರ್ಭವನ್ನು ಏಳು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿದನು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಗವೂ ಅಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಅವನು ಅವುಗಳಿಗೆ "ಅಳಬೇಡ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವುಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆ ಭಾಗಗಳು ಕೈಮುಗಿದು, "ಇಂದ್ರಾ, ನೀನು ಯಾಕೆ ನಿನ್ನ ತಮ್ಮರಾದ ನಮ್ಮನ್ನು, ಮರುತ್ಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಹಠಪಡುತ್ತೀಯ?" ಎಂದು ಕೇಳಿದವು. ಅವರಿಗೆ ಕೌಶಿಕನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: "ಭಯಪಡಬೇಡಿರಿ ತಮ್ಮಂದಿರೇ, ನೀವು ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯರು. ನೀವು ನನ್ನ ಸೇವಕರೂ ಆಗಿರುವ ಮರುತ್ಗಳಾಗಿದ್ದೀರಿ, ನನಗೆ ಮಾತ್ರ ನಿಷ್ಠರಾಗಿದ್ದೀರಿ." ದಿತಿಯ ಗರ್ಭವು ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಸತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ; ವಜ್ರದಿಂದ ಎಷ್ಟೇ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಹೇಗೆ ನೀವು ದ್ರೋಣನ ಅಸ್ತ್ರದಿಂದ ಬದುಕಿದ್ದೀರೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಅದು ಉಳಿಯಿತು. ಪ್ರಾಚೀನ ಪುರುಷನನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಪೂಜಿಸಿದರೂ ಸಮಾನತೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ದಿತಿಯು ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹತ್ತಿರ ಹರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ್ದಳು. ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಆ ಐವತ್ತು ದೇವತೆಗಳು ಮರುತ್ಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತರಾದರು; ಅವರು ತಾಯಿಯ ದೋಷವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ, ಹರಿಯು ಅವರಿಗೆ ಸೋಮಪಾನವನ್ನು ಅನುಮತಿಸಿದನು. ದಿತಿ ಎದ್ದು ನೋಡಿದಳು; ಅವಳ ಮಕ್ಕಳು ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನರಾಗಿದ್ದರು. ದೇವಿಯು ಕೂಡ, ನಿರ್ದೋಷಿಣಿಯಾಗಿ, ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಇದ್ದಳು. ಆಗ ದಿತಿ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು: "ಮಗನೇ, ನಾನು ಈ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ವ್ರತವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡೆ, ಅದು ಆದಿತ್ಯರಿಗೆ ಭಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ನನಗೆ ಮಗನನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬ ಆಶಯವಿತ್ತು." "ಒಬ್ಬ ಮಗನ ಆಶಯವಿತ್ತು, ಆದರೆ ಏಳು ಮಕ್ಕಳು ಏಳರಾಗಿ ಆಗಿದ್ದಾರೆ—ಇದು ಹೇಗೆ ಸಂಭವಿಸಿತು? ನೀನು ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಹೇಳು, ನನಗೆ ಮೋಸ ಮಾಡಬೇಡ." ಇಂದ್ರನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: "ತಾಯಿ, ನಿನ್ನ ಆಶಯವನ್ನು ತಿಳಿದು ನಾನು ಹತ್ತಿರ ಬಂದೆ. ಅನುಕೂಲ ಸಿಕ್ಕಾಗ ನಾನು ಗರ್ಭವನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿದೆ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಧರ್ಮದ ಕಡೆ ಅಲ್ಲದೆ ನನ್ನ ಉದ್ದೇಶದ ಕಡೆ ಇತ್ತು." "ನಾನು ನಿನ್ನ ಗರ್ಭವನ್ನು ಏಳು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿದೆ, ಅವುಗಳಿಂದ ಏಳು ಮಕ್ಕಳು ಹುಟ್ಟಿದರು. ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನೂ ಮತ್ತೆ ಏಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿದಾಗಲೂ ಯಾವುದು ಸತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ." "ನನ್ನಿಂದ ಸಂಭವಿಸಿದ ಈ ಅದ್ಭುತ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಕಂಡಾಗ ನನಗೆ ತಿಳಿಯಿತು—ಇದು ಪರಮಾತ್ಮನ ಪೂಜೆಯಿಂದ ಸಿದ್ಧವಾದ ಯಶಸ್ಸು." "ಯಾರು ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಏನನ್ನೂ ಬಯಸದೆ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಜ್ಞಾನಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಕೇವಲ ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಪೂಜಿಸುವವರು ಹಾಗಲ್ಲ." "ಯಾರು ಜ್ಞಾನಿಗಳೋ, ಅವರು ಯಾವಾಗಲೂ ಭವಬಂಧದಲ್ಲಿ ಬೀಳಿಸುವ ಗುಣಗಳ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಆತ್ಮನಾದ, ವಿಶ್ವನಾಥನಾದ ಭಗವಂತನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ." "ಆದುದರಿಂದ ತಾಯಿ, ನಾನು ಮಾಡಿದ ಈ ದೊಡ್ಡ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು. ನಾನು ಬಾಲಿಶನೂ, ಅಲ್ಪನೂ ಆಗಿದ್ದೇನೆ. ಶುಭದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ನಿನ್ನ ಗರ್ಭ ಪುನಃ ಜೀವವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ." ಶ್ರೀ ಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ದಿತಿಯ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಶುದ್ಧ ಹೃದಯದಿಂದ ಸಂತೃಪ್ತನಾದ ಇಂದ್ರನು ಮರುತ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವಳಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು. "ನೀನು ಕೇಳಿದ್ದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆನು—ಮರುತ್ಗಳ ಪವಿತ್ರ ಜನ್ಮದ ಕಥೆ. ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಬೇಕೆಂದು ಕೇಳು." ಈ ಕಥೆಯ ನಂತರ, ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ರಾಜನು, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ವಿಷಾದದಿಂದ, ತಾನು ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪಿಲ್ಲದ ಪಾಪದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕುರಿತು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದನು—"ಅಯ್ಯೋ, ನಾನು ಪಾಪಿಹೀನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದಂತೆ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ." "ನಾನು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸದೆ ನಡೆದುಕೊಂಡ ಕಾರಣ, ದೊಡ್ಡ ಅನರ್ಥ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಶೀಘ್ರವೇ ಬರುವದು ಖಚಿತ. ಅದು ಬಂದರೂ ಪರವಾಗಿಲ್ಲ, ಅದು ನನ್ನ ಪಾಪಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಾಗಲಿ, ಮತ್ತೆ ನಾನು ಇಂತಹ ದುಷ್ಟಚಿಂತನೆ ಮಾಡದಂತೆ ಆಗಲಿ." "ಇಂದು, ಆ ಕೋಪಗೊಂಡ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಶಾಪದ ಅಗ್ನಿ ನನ್ನ ರಾಜ್ಯ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ದಹಿಸಲಿ. ನಾನು ಪುನಃ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ದೇವತೆ, ಅಥವಾ ಗೋಮಾತೆಗೆ ದುಷ್ಟಭಾವನೆ ಹೊಂದದವನಾಗಲಿ." ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವನು ಋಷಿಪುತ್ರನು ತಕ್ಷಣವೇ ತಕ್ಷಕ ಎಂಬ ನಾಗನಿಂದ ತನ್ನ ಮರಣವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ಕೇಳಿದನು. ಇದನ್ನು ಅವನು ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದನು—ಏಕೆಂದರೆ ತಕ್ಷಕನು ಬಂಧನದಲ್ಲಿರುವ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ತರುತ್ತಾನೆ. ಆಮೇಲೆ, ಇಹಲೋಕ ಮತ್ತು ಪರಲೋಕ ಎರಡನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ, ಅವುಗಳ ವ್ಯರ್ಥತೆಯನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಿಳಿದು, ಕೃಷ್ಣನ ಪಾದಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು. ಅವನು ಅಮೃತನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸವ್ರತವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡನು. ಆ ನದಿಯು, ಕೃಷ್ಣನ ಪಾದಧೂಳಿಯಿಂದ ಮಿಶ್ರಿತವಾದ ನೀರಿನಿಂದ, ಗಂಗೆಯಿಗಿಂತಲೂ ಪವಿತ್ರವಾಯಿತು; ಆಕೆ ಲೋಕಗಳನ್ನೂ, ಅವರ ರಾಜರನ್ನೂ ಪಾವನಗೊಳಿಸುತ್ತಾಳೆ—ಅಂತಹ ಮರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಆಕೆಯನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದನ್ನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ? ಹೀಗೆ ಪಾಂಡುವಿನ ಪುತ್ರನು, ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬದ್ಧನಾಗಿ, ವಿಷ್ಣುಪಾದದ ತೀರದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮುಖಮಾಡಿ ಕುಶದ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೂರಿ, ಮುಕುಂದನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ, ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಉಪವಾಸವ್ರತವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಲೋಕವನ್ನು ಪಾವನಗೊಳಿಸುವ ಮಹಾ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದರು. ಬಹುತೇಕರು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದರು, ಯಾಕೆಂದರೆ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರು ತಾವೇ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುವರು. ಅಲ್ಲಿ ಅತ್ರಿ, ವಸಿಷ್ಠ, ಚ್ಯವನ, ಶರದ್ವಾನ್, ಅರಿಷ್ಟನೇಮಿ, ಭೃಗು, ಅಂಗಿರಾ, ಪರಾಶರ, ಗಾಧಿಪುತ್ರ, ರಾಮ, ಉತ್ತಥ್ಯ, ಇಂದ್ರಪ್ರಮದ, ಎಧ್ಮವಾಹ, ಮೇಧಾತಿಥಿ, ದೇವಲ, ಆರ್ಷ್ಟಿಷೇಣ, ಭಾರತ್ವಾಜ, ಗೌತಮ, ಪಿಪ್ಪಲಾದ, ಮೈತ್ರೇಯ, ಔರ್ವ, ಕವಷ, ಕುಂಭಯೋನಿ, ದ್ವೈಪಾಯನ ಮತ್ತು ಪೂಜ್ಯ ನಾರದ ಮುಂತಾದ ಮಹರ್ಷಿಗಳೂ, ದೇವಋಷಿಗಳು, ಬ್ರಹ್ಮಋಷಿಗಳು, ರಾಜಋಷಿಗಳೂ, ಅರుణನು ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹಚರರೂ ಆಗಮಿಸಿದರು. ರಾಜನು, ಈ ಮಹಾನ್ ಋಷಿಗಳ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸಿ, ತಲೆಯನ್ನೆಬಗಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು. ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಸುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಾಗ, ರಾಜನು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಕೈಮುಗಿದು ಅವರ ಮುಂದೆ ನಿಂತನು. ಅವನು ಹೇಳಿದನು: "ಅಯ್ಯೋ, ರಾಜರಲ್ಲಿ ನಾವು ಅತ್ಯಂತ ಧನ್ಯರು, ಏಕೆಂದರೆ ಮಹಾತ್ಮರು ನಮ್ಮನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜವಂಶವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಪಾದಸೇವೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದ ಕಾರಣದಿಂದ ದೂರವಿದೆ—ಇದು ದೊಡ್ಡ ಪಾಪ." "ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಯಾವಾಗಲೂ ಗೃಹಸ್ಥಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಪರಮೇಶ್ವರನು ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದ್ದಾನೆ, ಅದು ದ್ವಿಜರ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದದು, ಏಕೆಂದರೆ ಆಸಕ್ತಿ ಶೀಘ್ರವೇ ಭಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ." "ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ನಾನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಶರಣಾಗಿದ್ದೇನೆ, ನೀವು ನನ್ನ ಜೊತೆಗೆ ಇರಲಿ; ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವಂತೆ ಗಂಗಾದೇವಿಯೂ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಇರಲಿ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಶಾಪದಿಂದಾಗಲಿ, ಅಥವಾ ತಕ್ಷಕನಿಂದಾಗಲಿ, ಮರಣವಾಗಲಿ; ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಹಾಡಿರಿ." "ಪುನಃ ಅನಂತನಾದ ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹ ಇರಲಿ; ನಾನು ಯಾವ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಸದಾ ಉತ್ತಮರ ಸಂಗ ಇರಲಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ." ಇದ렇게 ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ರಾಜನು, ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಮಗನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಸಮುದ್ರದ ಪುತ್ರಿಗೆ (ಗಂಗೆಗೆ) ಒಪ್ಪಿಸಿ, ಪೂರ್ವದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖನಾಗಿ ಕುಶದ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡನು.