ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಅಭಿಮನ್ಯುವಿನ ಪುತ್ರನಾದ ಪಾರೀಕ್ಷಿತ್ ಮಹಾರಾಜನ ಬಲವನ್ನು ನೋಡಿ ಎಲ್ಲರೂ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತರಾಗಿದರು. ಅವನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಎಲ್ಲರೂ ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರು. ಇಂತಹ ರಾಜನು, ದೇವತೆಗಳ ರಥದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ದುಃಖಗಳನ್ನು ತೊರೆದಿದ್ದಾನೆ; ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಜೀವನವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಆಗ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಕುರಿತು ಮಹಾನ್ ಉಪದೇಶಗಳು ನೀಡಲಾಯಿತು: ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ವ್ಯಾಪಾರ ಅಥವಾ ಸರಕಿನ ಮಾರಾಟದಿಂದ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಬಹುದು, ಅಥವಾ ಬಹಳ ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಶಸ್ತ್ರದಿಂದ ಕೂಡಾ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಬಹುದು—ಆದರೆ ಎಂದಿಗೂ ನಾಚಿಕೆಪಡುವ, ನಾಯಿ ಹೋಲುವ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಬಾರದು. ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ವೈಶ್ಯನ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಬಹುದು, ಅಥವಾ ಬೇಟೆಗಾರನಾಗಬಹುದು, ಅಥವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಂತೆ ವರ್ತಿಸಬಹುದು—ಆದರೆ ನಾಯಿ ಹೋಲುವ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಅಳವಡಿಸಬಾರದು. ವೈಶ್ಯನು ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಶೂದ್ರನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು, ಶೂದ್ರನು ತಳಮಟ್ಟದ ಕೈಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು; ಆದರೆ ಸಂಕಷ್ಟದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದ ಮೇಲೆ ದೋಷಯುಕ್ತ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆರಿಸಬಾರದು. ಪ್ರತಿ ದಿನ ವೇದಾಧ್ಯಯನ, ಪಿತೃ-ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಣೆ, ದಾನ, ಲಭ್ಯವಿರುವ ಆಹಾರದಿಂದ ದೇವತೆ, ಋಷಿ, ಪಿತೃ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ—all of whom are My forms—ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಸದುಪಾಯದಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಅಥವಾ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ದೊರೆತ ಧನದಿಂದ ತಮ್ಮ ಅವಲಂಬಿತರನ್ನು ಪೋಷಿಸಬೇಕು, ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕು, ಸದಾ ನೀತಿಯನ್ನೇ ಪಾಲಿಸಬೇಕು. ಕುಟುಂಬದ ಮೇಲೆ ಅತಿಯಾದ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಬಾರದು, ಗೃಹಸ್ಥನಾಗಿದ್ದರೂ ಅಲಸತನವನ್ನು ತೊರೆಯಬಾರದು; ಜ್ಞಾನಿಗಳು ನಾಶವಂತವಾದುದನ್ನು, ಅದು ಇನ್ನೂ ಕಾಣಿಸದಿದ್ದರೂ, ಈಗಾಗಲೇ ಹೋದಂತೆ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಪುತ್ರರು, ಪತ್ನಿ, ಬಂಧುಗಳು—all are like travelers meeting on the road; ಅವರು ಈ ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋದ ಬಳಿಕ, ಕನಸು ನಿದ್ರೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವಂತೆ, ದೂರವಾಗುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಇಂತಹ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿದ ಮುಕ್ತಾತ್ಮನು, ಆತಿಥ್ಯವಾಗಿ ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿದ್ದು, ಬಂಧನವಿಲ್ಲದೆ, ಮಾಮಕಾರ, ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಬಾಳುತ್ತಾನೆ. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ನಿಗದಿತ ಗೃಹಸ್ಥಧರ್ಮಗಳನ್ನು ನನ್ನಿಗಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸುವವನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಬಹುದು, ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಬಹುದು, ಅಥವಾ ಸಂತಾನವಿದ್ದರೆ ಸಂನ್ಯಾಸಿಯಾಗಿ ವಲಸೆ ಹೋಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಮನಸ್ಸು ಮನೆಯ ಮೇಲೆಯೇ ಆಸಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ, ಸಂಪತ್ತಿಗೆ, ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಮೋಹಗೊಂಡು, 'ನನ್ನದು', 'ನಾನು' ಎಂಬ ಭ್ರಮೆಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದುಬಿಟ್ಟರೆ, ಅವನು ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ. "ಅಯ್ಯೋ, ನನ್ನ ವೃದ್ಧ ತಂದೆ-ತಾಯಿ, ಪತ್ನಿ, ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳು—ನನ್ನಿಲ್ಲದೆ ಅವರು ಹೇಗೆ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ?" ಎಂಬ ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿ ಅವನ ಹೃದಯ ಆವರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಅವನು ಸದಾ ಅತೃಪ್ತನಾಗಿ, ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಲೇ, ಮೃತ್ಯುವಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಾಢ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈಗ ಸುತ ಮಹರ್ಷಿ ಹೇಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು: "ಅಶ್ವತ್ತಾಮನ ಶಸ್ತ್ರದಿಂದ ಬೆಂದಿದ್ದರೂ, ತಾಯಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿಯೇ ಅವನು ಮರಣಶೀಲನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ, ಅದ್ಭುತ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಕೃಪೆ ಅವನ ಮೇಲೆ ಇತ್ತು. ನಂತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ತಕ್ಷಕನಿಂದ ಅವನ ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ಬಂದಾಗಲೂ, ಅವನು ದುಃಖದಿಂದ ಚಲಿಸಲಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಭಗವಂತನಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾಗಿತ್ತು. ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಜಯಿಸಲಾಗದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅರಿತು, ವ್ಯಾಸಮುನಿಯ ಶಿಷ್ಯನು ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಗಂಗೆಯಲ್ಲೇ ತ್ಯಜಿಸಿದನು. ಭಗವಂತನ ಮಹಿಮೆ ತುಂಬಿದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಆನಂದದಿಂದ ಕೇಳುವವರಿಗೆ, ಮೃತ್ಯುವಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೂ ಗೊಂದಲವಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಅವನ ಪದಪದ್ಮವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಅಭಿಮನ್ಯುವಿನ ಪುತ್ರ ಪಾರೀಕ್ಷಿತನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳುತ್ತಿರುವವರೆಗೆ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇದ್ದರೂ ಕಾಲಿಯು ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಭಗವಂತನು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಹೊರಟ ದಿನವೇ, ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅಧರ್ಮದ ಮೂಲವಾದ ಕಾಲಿಯು ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಪಾರೀಕ್ಷಿತ್ ಮಹಾರಾಜನು ಕಾಲಿಯನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸಲಿಲ್ಲ; ಹೂವಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ মৌವು ಸಾರು ಹೀರುವಂತೆ ಅವನು ಕಾಲಿಯಿಂದ ಶೀಘ್ರ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದನು, ಆದರೆ ಇತರರಿಗೆ ಅದು ಸಾಧ್ಯವಲ್ಲ. ಬಲವಂತರ ಎದುರು ಭಯಪಡುವ, ದುರ್ಬಲರ ಎದುರು ಧೈರ್ಯ ತೋರಿಸುವ ಕಾಲಿಯು, ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಭಯರ ಮೇಲೆ ಏನು ಪ್ರಭಾವ ಬೀಳಲಾರನು? ಅಜಾಗರೂಕರ ನಡುವೆ ಮಾತ್ರ ಅವನು ಓಡಾಡುತ್ತಾನೆ, ಕುರಿಗಳ ನಡುವೆ ನರಿ ಓಡಾಡುವಂತೆ. ನಾನು ನಿಮಗೆ ಪಾರೀಕ್ಷಿತ್ ಮಹಾರಾಜನ ಪವಿತ್ರ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಇದು ವಾಸುದೇವನ ಮಹಿಮೆ ತುಂಬಿದೆ. ಭಗವಂತನ ಗುಣ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಎಲ್ಲ ಕಥೆಗಳನ್ನೂ ಸತ್ಯಜೀವನವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಸೇವಿಸಬೇಕು. ಆಗ ಋಷಿಗಳು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: "ಓ ಸುತ, ನೀನು ಈ ಮರಣಶೀಲ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ ಲೀಲಾಮೃತವನ್ನು ಜನರಿಗೆ ಸಾರುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ನೀನು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವಾಗು, ನಿನ್ನ ಶುದ್ಧ ಕೀರ್ತಿ ಸದಾ ಉಳಿಯಲಿ. ಈ ಅನಿಶ್ಚಿತ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಜನರ ಮನಸ್ಸುಗಳು ಮೋಹಗೊಂಡಿರುವಾಗ, ನೀನು ನಮಗೆ ಗೋವಿಂದನ ಪದಪದ್ಮದ ಅಮೃತವನ್ನು ಕುಡಿಯಿಸುತ್ತಿರುವೆ. ಭಗವಂತನ ಭಕ್ತರ ಸಂಗವನ್ನು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನಾಗಲಿ, ಮೋಕ್ಷವನ್ನಾಗಲಿ, ಇನ್ನಿತರ ಲಾಭಗಳನ್ನಾಗಲಿ ಏನಿಗೂ ಬದಲಾಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಭಗವಂತನ ಗುಣಗಾಥೆಯನ್ನು ಕೇಳುವುದರಿಂದ ಯಾರಿಗಾದರೂ ತೃಪ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆಯೇ? ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳಾದ ಮಹಾಯೋಗಿಗಳಿಗೂ ಅವನ ನಿರ್ಗುಣ ಗುಣಗಳ ಅಂತ್ಯ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ, ನೀನು ಪರಮಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದುದರಿಂದ, ಹರಿ ದೇವರ ಪವಿತ್ರ, ಶುದ್ಧ ಮಹಿಮೆಗಳನ್ನು ನಮಗೆ ಪವಿತ್ರ ಹೃದಯದಿಂದ ಹೇಳು. ಪಾರೀಕ್ಷಿತ್ ಮಹಾರಾಜನು, ತನ್ನ ಸ್ಥಿರವಾದ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿ, ವ್ಯಾಸಪುತ್ರನು ಬೋಧಿಸಿದ ಜ್ಞಾನದಿಂದ, ಗರುಡಧ್ವಜನ ಪದಪದ್ಮವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಆದುದರಿಂದ, ಅವನನ್ನು ಆನಂದಪಡಿಸಿದ, ಭಕ್ತರನ್ನು ಆನಂದಪಡಿಸಿದ, ಪರಮಮಂಗಳಮಯ, ಅದ್ಭುತವಾದ, ಯೋಗಭರಿತವಾದ, ಅಡಗಿಲ್ಲದ ಅರ್ಥವುಳ್ಳ, ಭಗವಂತನ ಅನಂತ ಲೀಲೆಗಳ ಕಥೆಯನ್ನು ನಮಗೆ ವಿವರಿಸು ಎಂದು ಕೇಳಿದರು. ಸುತನು ಹೇಳಿದನು: "ಇಂದು ನಾವು, ನಿಕೃಷ್ಟ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಹಿರಿಯರ ಅನುಸರಣೆ ಮಾಡಿದುದರಿಂದ ಧನ್ಯರಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಮಹಾತ್ಮರ ವಚನಗಳ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಿಂದ ಕುಲದ ದೋಷ, ಮನಸ್ಸಿನ ದುಃಖಗಳು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ, ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸುವವನು ಎಷ್ಟು ಧನ್ಯ! ಅವನು ಮಹಾತ್ಮರಿಗೆ ಆಶ್ರಯನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಅವನ ಶಕ್ತಿಗೆ ಪರಿಮಿತಿಯೇ ಇಲ್ಲ. ಅವನ ಪರಮಗುಣಗಳಿಂದ ಅವನು ಅನಂತನು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಈಗಾಗಲೇ ವಿವರಿಸಿದುದೇ ಭಗವಂತನ ಅಪೂರ್ವ ಗುಣಗಳ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ; ಅವನ ಪಾದದ ಧೂಳಿಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿದವರು ಕೂಡ ಅಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಅವನು ತಾನಾಗಿ ಆ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಲಾದ, ಅವನ ಪಾದನಖಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಜಲವೇ ಲೋಕವನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ; ಹಾಗಿದ್ದರೆ, ಭಗವಂತನ ಪದಪದ್ಮವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಮುಕುಂದನಿಂದ ಪವಿತ್ರನಾಗದೆ ಹೋದರೆ ಎಂತಹ ಆಶ್ಚರ್ಯ! ಅಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು, ಜ್ಞಾನಿಗಳು, ದೇಹ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೇಲಿನ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಬಿಟ್ಟು, ಹಂಸರಾದ ಮಹಾತ್ಮರ ಪರಮಪದವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ; ಅಲ್ಲಿ ಅಹಿಂಸೆ, ಶಾಂತಿ, ಸ್ವಧರ್ಮಗಳೇ ಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ನೀವು ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ನಾನು ನನ್ನ ಬುದ್ಧಿಯೊಳಗಿನಷ್ಟು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಹಕ್ಕಿಗಳು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹಾರುವಂತೆ, ಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿಷ್ಣುಪದವನ್ನು ತಮ್ಮ ಬುದ್ಧಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಒಮ್ಮೆ ಪಾರೀಕ್ಷಿತ್ ಮಹಾರಾಜನು ಬಾಣ ಹಿಡಿದು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದಾಗ, ಅವನು ಬಹಳ ಹಸಿವಿನಿಂದ, ದಾಹದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದನು. ನೀರನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಅವನು ಒಂದು ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ಶಾಂತವಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಋಷಿಯನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು; ಆ ಋಷಿಯ ಕಣ್ಣುಗಳು ಮುಚ್ಚಿದ್ದವು. ಅವನು ಇಂದ್ರಿಯ, ಪ್ರಾಣ, ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳಿಗೂ ಮೀರಿ, ಬದಲಾಗದ ಬ್ರಹ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಏಕೀಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು.